ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

       

PHÙNG BÍCH PHƯỢNG

ẢNH HƯỞNG CỦA THIẾT CHẾ LÀNG XàĐỐI VỚI 
VIỆC 
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT TRONG BỐI CẢNH XÂY 
DỰNG 
NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số: 60 38 01 01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC


HÀ NỘI ­ 2016


Công trình được hoàn thành 
tại Khoa Luật ­ Đại học Quốc gia Hà Nội

Cán bộ hướng dẫn khoa học: GS.TS HOÀNG THỊ KIM QUẾ

Phản biện 1: ......................................................................
   
Phản biện 2: ......................................................................
   


việc tổ chức thực hiện pháp luật có hiệu quả đặt ra yêu cầu tất yếu là 
Nhà nước phải tuân thủ tuyệt đối các quy định pháp luật.
Ở  nước ta, xuất phát từ  đặc trưng về  điều kiện tự  nhiên, kinh 
tế, xã hội, mà đời sống của người dân Việt Nam từ  bao đời nay luôn  
gắn bó với làng. Thiết chế  làng xã xuất hiện từ  rất sớm và tồn tại 
bền vững cho đến ngày nay. Mặc dù hiện nay, quản lý hành chính Nhà 
nước là quản lý  ở  cấp xã, thôn nhưng trên thực tế  trong một xã, thôn 
vẫn luôn tồn tại trong đó yếu tố  làng. Yếu tố  làng luôn tồn tại cùng 
với  đó là các mối quan hệ  gắn kết giữa các thành viên trong cộng  
đồng làng. Trong một xã có thể có một hoặc nhiều làng, tương tự như 
vậy trong một thôn cũng gồm một hoặc nhiều làng.
Hiện nay, nước ta đang trong thời kỳ  đẩy mạnh sự  nghiệp công 
nghiệp hóa, hiện đại hóa, với mục tiêu biến nước ta trở  thành nước 
công nghiệp theo hướng hiện đại, cùng với đó là quá trình hội nhập kinh  
tế quốc tế với quy mô ngày càng sâu rộng đã tác động đến mọi mặt của 
đời sống xã hội làng xã cùng với đó là sự tác động đến tâm lý, thói quen, 
2


ý thức, trách nhiệm của người dân với pháp luật. Sự đan xen giữa những  
yếu tố  đặc trưng truyền thống, tính cộng đồng, tự  trị  ăn sâu, chi phối, 
tác động đến nhận thức, hành động của người dân với yếu tố  hiện đại 
đã  ảnh hưởng không nhỏ  đến nhận thức, hành động của người dân mà 
biểu hiện trước hết là thái độ  với pháp luật, việc thực hiện pháp luật 
của người dân không chỉ   ở  làng xã mà cả  những đô thị  lớn. Bên cạnh 
những ảnh hưởng tích cực của thiết chế làng xã đối với việc thực hiện  
pháp luật như  việc tăng cường hiệu quả, hiệu lực pháp luật thông qua 
những tác động tích cực của dư  luận xã hội; việc nâng cao hiệu quả 
thực hiện pháp luật thông qua hoạt động tự quản của thiết chế làng xã; 
người dân sẽ tự giác thực hiện các quy định của làng xã, quy định pháp 

trị, văn hóa, lối sống, pháp luật của làng xã
­ Tìm hiểu những thay đổi căn bản trong đời sống kinh tế, chính  
trị, văn hóa ­ xã hội của thiết chế làng xã trong bối cảnh hiện nay để từ 
đó tìm ra những tác động tích cực, tiêu cực của thiết chế  làng xã cũng 
như  nguyên nhân của những tác động này đối với việc thực hiện pháp 
luật hiện nay.
­ Đưa ra bài học kinh nghiệm và đề  xuất một số  giải pháp nhằm 
nâng cao hiệu quả  thực hiện pháp luật trong bối cảnh xây dựng nhà 
nước pháp quyền ở nước ta hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Luận văn
­ Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu nét đặc trưng của làng xã, 
những tác động của thiết chế  làng xã đối với việc thực hiện pháp luật 
để từ đó đề ra phương hướng, giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu 
quả  thực hiện pháp luật  ở  làng xã Việt Nam trong bối cảnh xây dựng  
Nhà nước pháp quyền hiện nay.
­ Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn  ở việc nghiên cứu thiết chế làng 
xã Việt khu vực đồng bằng Bắc Bộ, nơi làng xã hình thành từ sớm, có  
kết cấu bền chặt.
4


4. Đóng góp mới của Luận văn
Luận văn góp phần hệ thống hóa các cơ  sở  lý luận và làm rõ hơn 
những vấn đề  liên quan đến làng xã và thiết chế làng xã, các đặc trưng  
của thiết chế làng xã, sự biến đổi của yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa, 
xã hội làng xã ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật. Từ đó, đề xuất 
những giải pháp nhằm phát huy  ảnh hưởng tích cực, khắc phục  ảnh 
hưởng tiêu cực của thiết chế làng xã đối với việc thực hiện pháp luật ở 
nước ta hiện nay.
5. Kết cấu của luận văn

­ Thiết chế  xã hội được hình thành và thiết lập từ  nhu cầu khách 
quan trong hoạt động sống của con người và được thực hiện thông qua 
hành vi xã hội của con người.
­ Thiết chế xã hội không chỉ là mô hình hành vi mà còn là công cụ 
để kiểm soát và quản lý xã hội.
­ Thiết chế xã hội có chức năng điều tiết các quan hệ xã hội trong 
các lĩnh vực khác nhau của hệ thống xã hội, là phương tiện để điều hòa,  
kiểm soát xã hội và mục đích cuối cùng của thiết chế  xã hội là nhằm 
thỏa mãn nhu cầu xã hội.
1.1.1.2. Đặc điểm của thiết chế xã hội
Thiết chế xã hội hình thành trên cơ sở điều kiện kinh tế ­ xã hội 
nhất định. Thiết chế xã hội hình thành trong điều kiện kinh tế ­ xã hội 
khác nhau sẽ  có điểm khác biệt với nhau mà khác biệt đầu tiên và rõ 
ràng nhất mà có ta có thể  dễ  dàng nhận thấy là sự  thay đổi về  tính  
chất của đối tượng tác động.
Giữa thiết chế  xã hội và điều kiện kinh tế  ­ xã hội có tác động 
qua lại với nhau.
Thiết chế xã hội phản ánh tính giai cấp một cách rõ rệt.
6