MỤC LỤC
Nội dung
1. Mở đầu……………………………………………………....
- Lí do chọn đề tài……………………………………………...
- Mục đích nghiên cứu………………………………………....
- Đối tượng nghiên cứu…………………………………….......
- Phương pháp nghiên cứu..........................................................
2. Nội dung.................................................................................
2.1 Cơ sở lý luận.........................................................................
2.2 Thực trạng.............................................................................
* Thuận lợi..................................................................................
* Khó khăn.................................................................................
2.3 Các biện pháp …………......................................
Các biện pháp……………………………………….........
2.4 Hiệu quả………………………………………....................
3 Kết luận, kiến nghị………………………………...................
- Kết luận……………………………………….........................
- Kiến nghị……………………………………….......................

Trang
2
2
3
3
3
3
3
4
4
5
6-15

môi trường sống. Đó cũng chính là phát triển nhân cách trẻ.
Tuy nhiên nếu chúng ta chỉ cho trẻ tìm hiểu môi trường xung quanh mà
không giáo dục trẻ biết bảo vệ môi trường liệu có mâu thuẫn chăng. Bởi nếu trẻ
phải tồn tại trong điều kiện môi trường sống không đảm bảo thì sẽ ảnh hưởng
trực tiếp đến sự phát triển toàn diện của trẻ.
Ví dụ: Trẻ phải sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm hoặc trẻ phải sống trong môi
trường có khí, rác thải độc hại sẽ ảnh hưởng rất xấu đến sức khoẻ của trẻ .Với
thực trạng môi trường thế giới hiện nay đang bị huỷ diệt nghiêm trọng .
Hiện nay Bộ giáo dục và Đào tạo đã xây dựng chuyên đề giáo dục bảo vệ
môi trường cho trẻ Mầm non với mục đích:
- Nhắc nhở những người lớn trong trường Mầm non ( kể cả bậc cha mẹ ) và
đánh thức ở họ ý thức bảo vệ môi trường sống cho trẻ em ( và cả chính mình )
- Giúp giáo viên ( kể cả cha mẹ trẻ ) biết cách tạo dựng cho trẻ nhỏ một môi
trường sống an toàn, sạch sẽ, lành mạnh và phong phú.
- Giáo dục trẻ ngay từ nhỏ biết sống thân thiện với môi trường, bảo vệ môi
trường.
Lo ngại trước thực trạng môi trường của thế giới và của nước ta hiện nay.
Là một giáo viên Mầm non tôi thấy mình cần có nhiệm vụ :
+ Tạo dựng cho trẻ một môi trường sống phù hợp với sự phát triển của trẻ thơ.
Môi trường ấy cần đáp ứng những yêu cầu: An toàn, sạch sẽ, lành mạnh và
phong phú.
2


+ Hình thành ở trẻ một cách sống có văn hoá trong môi trường như: Không khạc
nhổ bừa bãi, không vứt bỏ rác thải ra môi trường xung quanh mà cần bỏ rác thải
đúng nơi qui định…
Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài : “ Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi thông qua hoạt động Khám phá khoa học.”
ở trường mầm non Hòa Lộc.

bản thân
Đồng hành với những suy nghĩ ấy rõ ràng chúng ta sẽ nhận thấy giải quyết
vấn đề này như thế nào?
Để mang lại hiệu quả giáo dục cao nhất là điều mà những người làm công tác
giáo dục phải quan tâm. Tôi cho rằng sự thành công của công tác này không thể
thiếu sự kết hợp chặt chẽ từ ba lực lượng giáo dục Gia đình- Nhà trường - Xã
hội.
3


Chính vì vậy, giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là cung cấp cho
trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của
trẻ nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng của trẻ đối với môi trường xung quanh.
Việc khám phá quy luật của tự nhiên nhằm mục đích bảo vệ môi trường có thể
bắt đầu từ lứa tuổi mầm non
Môi trường sống bao gồm các yếu tố tự nhiên, xã hội và vật chất nhân tạo
bao quanh con người. Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống
con người và sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước và của cá nhân.
Để đảm bảo cho con người được sống trong một môi trường lành mạnh thì
việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất sớm,
từ lứa tuổi mầm non giúp con trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường
sống của bản thân mình nói riêng và con người nói chung là cần thiết Từ đó biết
cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ
thể và trí tuệ.
Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ luôn là một hoạt động mang
tính giáo dục cao, nó đòi hỏi chúng ta phải nhạy bén, linh hoạt, tận dụng nguồn
nguyên vật liệu thải bỏ để biến chúng thành những dụng cụ dạy học, đồ chơi cho
trẻ một cách đơn giản nhưng thể hiện rõ nét sự sáng tạo và ý tưởng phong phú
qua mỗi sản phẩm. Xuất phát từ những trăn trở ấy tôi đã xây dựng kế hoạch tổ
chức cũng như biện pháp để hoạt động này mang đến hiệu quả nhất định.

- Trng ó lm tt cụng tỏc phi kt hp gia gia ỡnh, nh trng v xó hi
nõng cao cht lng giỏo dc bo v mụi trng cho tr.
2.2.2. Khú khn:
- T liu giỏo viờn tham kho, dựng dy hc ca mụn lng ghộp bo v
mụi trng cũn thiu thn.
- í thc tham gia cỏc hot ng gi gỡn mụi trng ca tr cũn hn ch.
- Ph huynh bn cụng vic, cha quan tõm n tr, tr nh ch yu vi ụng
b.
- Din tớch quy hoch sõn chi trong trng cha cú khu vc chuyờn bit v
hỡnh thc cha phong phỳ, trng cõy xanh ch mang tớnh to cnh quan.
- Thụng tin v giỏo dc mụi trng ó cú nhng cha ng b, cha n c
vi mt s ph huynh, khi cú vi phm v mụi trng cha cú bin phỏp x lý
kp thi v cú hiu qu. Hỡnh thc tuyờn truyn cũn mang tớnh hỡnh thc, cho
xong vic, nờn tr nh cha cú ý thc bo v mụi trng v cha thy c tỏc.
hi ca nhng cht thi c hi.
- Gia ỡnh cỏc em cng cha giỏo dc cho cỏc em v ý thc bo v mụi trng,
xem õy l chuyn ca Nh nc, ca ngi khỏc .
2.2.3. Kt qu kho sỏt thc trng:
t
Cha t
Trung
S
Tt
Khỏ
Yu
kộm
Tiờu chớ kho sỏt
bỡnh
tr
S

- Hỡnh thc t chc lp cha linh hot, cũn cng nhc, cha kớch thớch hng thỳ
cho tr hot ng.
5


- Do nhận thức của trẻ không đồng đều, ít trẻ được trải nghiệm dẫn đến sự nắm
bắt bản chất của sự vật hiện tượng cũng gặp nhiều khó khăn, trẻ thiếu hụt nhiều
kiến thức về bảo vệ môi trường từ lứa tuổi nhà trẻ.
- Còn một số phụ huynh chưa hiểu biết về giáo dục BVMT cho trẻ nên chưa
giáo dục cho các em về ý thức bảo vệ môi trường
Căn cứ vào thực tế trên để cho trẻ tìm hiểu MTXQ và Giáo dục BVMT cho trẻ
Mầm non thật sự có hiệu quả cao tôi đã lồng ghép nội dung giáo dục BVMT cho
trẻ vào các hoạt động khác nói chung và hoạt động Khám phá khoa học nói
riêng.
2.3. Các biện pháp tổ chức thực hiện:
* Biện pháp 1: Tạo môi trường nề nếp, thói quen học tập cho trẻ .
- Hàng ngày trẻ đến lớp phần lớn thời gian trong ngày trẻ được học tập và sinh
hoạt cùng cô. Cô giáo vừa là bạn vừa là người mẹ hiền thứ hai của trẻ cùng chơi,
cùng học, chăm chút cho trẻ từng bữa ăn, giấc ngủ. Vì vậy vai trò của cô giáo rất
quan trọng trong việc hình thành những thói quen nề nếp cho trẻ, cô phải là tấm
gương để trẻ noi theo.
Ví dụ: - Khi đến lớp cô cất gọn gàng túi xách, mũ, dép và khi trẻ đến thấy
cô xếp gọn gàng trẻ sẽ xếp gọn gàng cho cô.
- Trong giờ học khi dạy học xong cô cất gọn gàng đồ dùng của cô và nhắc nhở
trẻ xếp gọn gàng đồ dùng của trẻ vào đúng nơi quy định.
- Trong mọi hoạt động học tập, sinh hoạt cô luôn nhắc nhở trẻ giữ gìn vệ sinh
môi trường, lớp học, không vứt rác bừa bãi, bỏ rác vào đúng nơi quy định từ đó
hình thành cho trẻ một thói quen, nề nếp giữ gìn vệ sinh chung.
Ví dụ: - Trước giờ ăn cô nhắc nhở trẻ rửa tay sạch sẽ, ăn cơm xong nhắc
trẻ cất ghế, cất bát, lau mặt, uống nước, súc miệng.

lâu hơn, cô có thể dùng lời nói trò chuyện với trẻ.
Ví dụ: Chủ đề : Trường Mầm non:
- Giới thiệu các khu vực trong trường, các khu vệ sinh, nơi bỏ rác, vứt rác.
Xem tranh ảnh đoạn băng tình huống về việc giữ gìn vệ sinh cảnh quan của
trường, trò chuyện với trẻ về cách xử lý tình huống của trẻ. Nhặt rác trong sân
trường, và nhặt lá cây rụng bỏ vào thùng rác.
Chủ đề gia đình - Đề tài: Trò chuyện về gia đình của bé
Tôi đã tích hợp lồng ghép chuyên đề tiết kiệm năng lượng: Giáo dục trẻ biết tắt
điện khi ra khỏi phòng và khóa vòi nước khi rửa tay xong. Giáo dục trẻ biết yêu
thương, kính trọng, lễ phép với người thân trong gia đình,
Chủ đề Thế giời thực vật.
- Tôi cho trẻ quan sát một số hình ảnh về lợi ích của cây xanh đối với môi
trường. Qua đó trẻ được nghe, được nhìn để so sánh, nhận xét sự việc thật gần
gũi với trẻ về môi trường sạch và môi trường bẩn, bẩn là như thế nào? Bẩn là
đẹp hay là xấu? Chúng ta phải làm gì để nó sạch và gọn gàng từ đó trẻ cảm nhận
được bảo vệ môi trường một cách hoàn thiện hơn.
Chủ đề : Tết và mùa xuân.
- Cô và trẻ cùng trò chuyện về những hoạt động của trẻ trong những ngày tết và
cô giáo dục trẻ khi đi chơi tết, đến những nơi công cộng không vứt rác bừa bãi,
không bẻ cành lộc, ngắt hoa ngày tết.
Chủ đề: Bé với phương tiện và luật lệ giao thông.
- Trò chuyện với trẻ về tiếng còi, khói thải của các phương tiện giao thông và
ảnh hưởng của sự gia tăng các phương tiện giao thông đối với môi trường. Cô
giáo dục cho trẻ khi tham gia các phương tiện giao thông nơi công cộng phải đi
về phía bên phải và phải có người lớn đi cùng mới được đi.
Chủ đề : Nước và các hiện tượng thiên nhiên:
- Tìm hiểu về tác hại của bão lũ và trò chuyện về các cách phòng tránh hiện
tượng đó. Tìm hiểu vể nước và tác dụng của nước đối với con người: nước là
nguồn tài nguyên quý giá của con người, từ đó giáo dục trẻ ý thức bảo vệ nguồn
nước, biết sử dụng nước tiết kiệm và đúng mục đích.

vậy việc tổ chức cho trẻ khám phá môi trường xung quanh cần được linh hoạt,
hệ thống, khoa học với những màu sặc sở hình ảnh rõ nét, âm thanh thật thì sẽ
giúp trẻ lĩnh hội khiến thức một cách nhẹ nhàng, trẻ thõa mãn được những thắc
mắc của mình. Nếu chỉ quan sát tranh thì tiết học sẽ đơn điệu, nhàm chán, hiệu
quả giờ học sẽ bị hạn chế. nhưng nếu cô ứng dụng phần mềm power point cho
trẻ quan sát các con vật đang chuyển động, với những hình ảnh thật thì trẻ sẽ rất
thích thú, tạp trung chú ý..., giờ học sẽ đạt kết quả như mong muốn.
Ví dụ 1: Chủ đề: Động vật sống trong rừng
Đề tài: Con Voi, Con Gấu, Con Khỉ. Cô vào mạng mở đĩa cho hát bài "Chú voi
con" Trẻ hát theo.
Cho trẻ kể những con vật có trong bài hát, hỏi tên con vật, đặc điểm của các con
vật: - Con Voi đang ăn gì? Nó dùng gì để lấy thức ăn
- Con Khỉ đang làm gì? Vì sao Khỉ có thể leo cây giỏi như vậy?...
- Giáo dục trẻ: Tránh xa những con vật nay không được lại gần những con vật
hung dữ... và giáo dục trẻ biết yêu quý và bảo vệ những con vật quý hiếm...
Ví dụ 2: Đề tài: "Quá trình lớn lên của gà con"
- Tôi lên mạng lấy các hình ảnh động về các quá trình phát triển của gà con và
chèn vào slide show để trẻ được xem trực tiếp, giúp trẻ hiểu được quá trình phát
8


triển của gà. Để trẻ khắc sâu kiến thức về quá trình phát triển của gà con tôi cho
trẻ chơi trò chơi "Tôi lớn lên như thế nào"
- Gà mẹ đẻ trứng -> Ấp -> Phôi -> Nở thành gà con -> Gà trưởng thành -> làm
mẹ -> Đẻ trứng...
* Biện pháp 6: Khuyến khích trẻ tham gia vào hoạt động lao động
nhằm giữ gìn vệ sinh môi trường trong ngoài lớp, nơi công cộng .
- Tôi hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên
và vật liệu đã qua sử dụng: Lấy lá chuối bện con vật, bện kèn, nhặt hoa cỏ dại
tập gói hoa tặng cô, tặng mẹ....Lấy hột hạt, vỏ hến, sỏi.. để xếp hoa, quả. Thông

* Biện pháp 8: Tuyên truyền vận động các bậc phụ huynh cùng phối
kết hợp với cô giáo để tạo môi trường giáo dục trẻ BVMT trong, ngoài
trường, lớp .
9


- Tuyên truyền và phối kết hợp với Phụ huynh trong công tác giáo dục ý thức
bảo vệ môi trường là một biện pháp không thể thiếu khi giáo dục cho trẻ. Bởi,
chỉ có làm tốt công tác tuyên truyền, vận động giáo viên mới nhận được sự hỗ
trợ nhiệt tình của Quý bậc Phụ huynh về nguồn nguyên vật liệu thải bỏ để giáo
viên có thể tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho mình. Đồng
thời, cũng thông qua công tác này, Phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của
việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho con trẻ không phải chỉ ở phía nhà
trường mà còn ở cả gia đình nữa .
- Song song với việc làm tốt công tác tuyên truyền, vận động phụ huynh, tôi còn
thường xuyên tìm và tải trên mạng các bài báo, phóng sự về nêu cao tinh thần, ý
thức bảo vệ môi trường nhằm phục vụ cho công tác giáo dục trẻ ngày một tốt
hơn.
Ví dụ: Tuyên truyền phụ huynh rèn nề nếp cho trẻ ở nhà như nhắc trẻ biết
chào hỏi người lớn, mời bố mẹ ăn cơm, ăn cơm xong biết lấy tăm, lấy nước...
- Trưng bày các góc chơi, sản phẩm của trẻ để giới thiệu với phụ huynh nhờ phụ
huynh phối hợp với nhà trường giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ.
Giáo án cụ thể
Chủ đề: Thế giới động vật
Đề tài: Một số con vật sống trong rừng
*Nội dung kết hợp: âm nhạc, toán, thể dục, giáo dục BVMT
a/ Mục đích yêu cầu:
+ Kiến thức: Dạy trẻ nhận biết và gọi đúng tên các con vật, nhận xét được
những đặc điểm rõ nét của chúng ( Mầu sắc, hình dạng, cấu tạo, vận động, ăn
uống…) của một số con vật sống trong rừng.

không kể xiết. Tưởng chừng như đó là
nguồn tài nguyên vô tận của nước ta không
bao giờ bị cạn kiệt. Vậy mà do nạn đánh
bắt cá tự do, các nguồn rác thải độc hại ra
sông biển, nạn chặt phá rừng, săn bắt thú
tàn bạo đã làm cho nguồn nước biển, sông
rạch, đất đai bị ô nhiễm, ở các khu rừng cây
cối thưa thớt dần, muông thú không còn
chỗ trú ngụ. Các con vật chết dần vì môi
trường sống của chúng bị xâm hại và bị săn
bắn.
Tại khu rừng quốc gia một hôm chúa sơn
lâm gọi: Các con của ta đâu! hãy tập trung
lại đây xem khu rừng này còn bao nhiêu
con vật . Chúng mình hãy cùng nhau đi
xem khu rừng đấy xem còn có những con
vật gì?
Hoạt động - Đi tham quan rừng quốc gia
2: Nội dung
Đây là đâu?
- Rừng có gì?
Cô đưa mô hình con Hổ từ trong rừng đi ra.
Ta chào các cháu!
- Các con hãy quan sát xem Hổ có đặc điểm
gì mà được mạnh danh là Chúa Sơn Lâm.
(cô gợi hỏi để trẻ trả lời về hình dạng, mầu
sắc, các bộ phận của hổ)

- Trẻ lắng nghe


+ Trong rừng còn có một con thú nữa đó là:
Bốn chân như bốn cột đình
Hai tai ve vẩy, hai ngà trắng phau
Vòi dài vắt vẻo trên đầu
Trong rừng thích sống với nhau từng đàn .
Đó là con gì?
- Con voi có những bộ phận gì ?
- Con biết gì về đặc điểm của con Voi?
( Gợi hỏi để trẻ trả lời )
Cho trẻ phát âm các bộ phận: Vòi voi, ngà
voi… ( Đếm số ngà, vòi, chân voi )
- Giải thích cho trẻ ngà voi là hai răng nanh
mọc ra tạo thành ngà, ngà voi dùng làm đồ
trang sức rất đẹp.
- Voi dùng vòi để làm gì?
- Voi sống ở đâu? ăn thức ăn gì?
- Voi là con vật như thế nào?

con vật khác làm
thức ăn

- Con voi(Phát âm
từ con voi)
- Voi có đầu, mình,
đuôi. Đầu có 2 mắt,
2 tai to, có vòi dài,
có 2 ngà trắng tinh,
4 chân vững chắc
như cột đình, thân
hình to lớn dáng đi

12


Hươu thường đưa cái cổ dài lấy lá cây để
ăn. Hươu sống thành đàn ở trong rừng.
- Hươu có ích lợi gì?
Cô nêu tóm tắt lại đặc tính của con Hươu
Trong sâu thẳm của khu rừng còn có một
con vật khác nữa. Muốn biết đó là con vật
gì các con hãy nghe bác Hổ nêu câu đố:
"Con gì nhảy nhót leo trèo
Mình đầy lông lá mặt mày nhăn nheo"
Là con gì?
Cho trẻ phát âm từ con Khỉ
- Con Khỉ đang làm gì?
- Con biết gì về đặc điểm của con Khỉ?

- Cho Nhung để
làm thuốc

- Con Khỉ (Phát âm
từ con khỉ)
- Trèo cây

- Khỉ ăn hoa quả,
sống trong rừng,
- Khỉ thường sống ở đâu và hay ăn thức ăn hay leo trèo
gì?
- Nhanh nhẹn, hiền
lành

dần tranh đi. Để lại tranh Voi và Khỉ sau đó
hỏi trẻ.
- Đây là tranh gì?
- Voi và Khỉ có những điểm gì khác nhau?
- Khỉ khác Voi những điểm gì?

-Tranh voi và khỉ
- Trẻ so sánh
- Khỉ hay leo trèo,
nhanh nhẹn, thân
hình nhỏ, lông mầu
vàng, hay ăn hoa
quả
- Là con vật hiền
lành, có 4 chân
- Voi và Khỉ giống nhau những điểm gì?
sống trong rừng
- Mỗi trẻ cầm 1
* Luyện tập
tranh lô tô về các
Chơi: Về đúng bầy của mình
con vật: Khỉ, voi,
Luật chơi: Khi nghe hiệu lệnh chạy về chỗ hổ vừa đi vừa hát
có treo tranh con vật giống với lô tô của bài “ Đố bạn biết
mình. Các lần sau cho trẻ đổi lô tô của con gì ”
nhau.
- Chạy về chỗ có
treo tranh con vật
giống lô tô của
mình



t
TT

1

2

3

Tiờu chớ kho sỏt

S
tr

- Trẻ có ý thức
30
BVMT
- Trẻ có thói quen
gọn gàng ngăn
30
nắp về vệ sinh
sạch sẽ.
- Biết tập cảnh
quan môi trờng 30
lớp học.

Tt
S

5
3
15
9
0 0 0 0
0
0
Khỏ

23,3 11 37 12

27

12

4
0

4
0

10 33

0

0

0

0

S
%
%
%
%
%
tr
tr
tr
tr
tr
- Trẻ có ý
thức
30 3
10 15 50 18 27
4 13,3 0 0
Bng BVMT
1
- Trẻ có 30 4 13,3 10 33,3 13 53,3 3
10
0 0
thói quen
gọn gàng
ngăn nắp
vệ
Bng về
2
sinh sạch
sẽ.
15

40

10 33,3

4

13,3

0

0

30

7

23,3 11

37

12

40

0

0

0


15

50

8

27

0

0

0

0

3. KT LUN V XUT
- Kt lun:
T kt qu trờn m tụi khng nh rng: Cho tr tỡm hiu v mụi trng xung
quanh l iu cn thit v rt quan trng. Song iu quan trng hn c l giỏo
dc tr cho tr cú tm lũng thõn thin vi mụi trng v cú ý thc bo v mụi
trng. iu ú cng chớnh l gúp phn quan trng v hỡnh thnh nhõn cỏch tr
ton din.
Chớnh vỡ vy cụ giỏo Mm non l ngi trc tip giỏo dc tr, cn phi cú
kin thc nht nh v mụi trng v bo v mụi trng. T ú vn dng vo
giỏo dc tr phự hp, nh nhng. Khụng ch nh vy cụ cn tuyờn truyn, vn
ng tớch cc cỏc bc ph huynh, on th, mi ngi v gi gỡn BVMT.
Tụi tha thit ngh cỏc bc ph huynh, cỏc cp, cỏc ngnh cú liờn quan u
t ci to cho trng Mm non cú mt mụi trng sch p hn, m bo
cho cỏc chỏu vui chi, hc tp.

1. Tham khảo hướng dẫn tổ chức thực hiện giáo dục Mầm non.
2. Sưu tầm tạp trí Mầm non.
4. Bộ sách hoạt động các chủ đề dành cho bé 4-5 tuổi.
5. Xem tham khảo trên mạng, ti vi, sách báo về hoạt động góc cho trẻ Mầm non.

17