PHỤ LỤC
PHẦN I : MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài .
II. Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu.
III. Mục đích nghiên cứu.
IV. Nhiệm vụ nghiên cứu.
V. Phương pháp nghiên cứu.
PHẦN II :NỘI DUNG
I. Đặc điểm tình hình của trường liên quan đến giáo dục bảo vệ môi trường.
II. Thực trạng việc tổ chức giáo dục BVMT cho trẻ lớp 5 tuổi c.
III. Một số biện pháp thực hiện giáo dục bảo vệ môi trường.
1. Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung giáo dục bảo vệ môi trường phù hợp với nhận
thức của trẻ và điều kiện thực tế của địa phương.
2. Biện pháp 2: Xây dựng nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong mỗi chủ đề.
3. Biện pháp 3: Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động học của trẻ.
4. Biện pháp 4: Thiết kế các trò chơi có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.
5. Biện pháp 5: Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở mọi lúc, mọi nơi và qua
hoạt động dạo chơi, thăm quan.
6. Biện pháp 6: Giáo dục bảo vệ môi trường trong các hoạt động lao động đơn giản
7. Biện pháp 7: Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua việc làm đồ dùng, đồ chơi
từ nguyên liệu thiên nhiên, nguyện liệu phế thải.
8. Biện pháp 8: Giáo dục bảo vệ môi trường qua việc kết hợp với các bậc phụ
huynh học sinh.
IV. Kết quả đạt được.
V. Khả năng ứng dụng của đề tài.
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận.
1

1




dạng nội dung giáo dục môi trường vào trong các hoạt động của trẻ, hình thành
cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường, phù hợp với nhận thức của trẻ,
nhằm tạo ra thái độ, hành vi đúng đắn của trẻ đối với môi trường xung quanh. Trẻ
biết yêu quý thiên nhiên, nhận biết được sự cần thiết phải bảo vệ môi trường,
chăm sóc vật nuôi, cây trồng, biết giừ gìn vệ sinh trong ăn uống, giữ gìn môi
trường xung quanh sạch sẽ, góp phần hình thành nề nếp vệ sinh và thói quen bảo
vệ môi trường xung quanh.
Tục ngữ có câu :
" Uốn cây từ thuở còn non
Dạy con từ thuở con còn ngây thơ”
Không những nhà trường mà gia đình phải dạy trẻ biết bảo vệ môi trường
ngay từ nhỏ, để trẻ lớn lên trở thành những người có ý thức làm cho môi trường
thêm xanh - sạch - đẹp, không bị ô nhiễm.
Trong thực tế hiện nay giáo viên mầm non vẫn chưa chú ý đế nội dung giáo
dục bảo vệ môi trường, mà cho rằng giáo dục bảo vệ môi trường chỉ là lý thuyết,
hình thức, dạy trẻ một cách thiếu chủ định không thực sự tìm tòi sáng tạo khai
thác các nội dung bảo vệ môi trường, tổ chức các hoạt động bảo vệ môi trường
chỉ là những hoạt động đơn giản, thường được tổ chức vào cuối ngày như: Nhặt
lá, nhặt rác, không được lồng ghép tích hợp vào các chủ đề, các hoạt động khác
trong ngày của trẻ, hiệu quả giáo dục không cao.
Qua quá trình trực tiếp chăm sóc, nuôi dạy giáo dục trẻ tại lớp 5 tuổi do tôi
chủ nhiệm, tôi nhận thấy tầm quan trọng của việc giáo dục vệ sịnh môi trường cho
trẻ là việc làm hết sức cần thiết và vấn đề này cần được sự quan tâm dúng mức
kịp thời.
Vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi” để nghiên cứu và trao đổi cùng các đồng
3



4


Trường mầm non Bình Thuận nằm trên địa bàn xã Bình Thuận, trường đạt
chuẩn quốc gia mức độ 1. Trường có diện tích là: 5.020 km2. Nhà trường có
khuôn viên đẹp, hợp lý với điều kiện chăm sóc nuôi dạy trẻ. Hiện trường có 10
lớp với 320 trẻ, bếp ăn bán trú theo quy trình bếp 1 chiều, có các phòng chức năng
( phòng Y tế, Kế toán, giáo dục thể chất ). Ngoài ra còn có các phòng ban giám
hiệu, phòng hội đồng, nhà vệ sinh, nhà để xe ...Ngoài khuân viên của khu lớp học,
khu vệ sinh và nhà bếp, toàn bộ diện tích còn lại được dùng làm sân chơi và hệ
thống vườn hoa cây cảnh tạo không khí mát mẻ, trong lành đảm bảo cho sức khỏe
các bé.
1. Thuận lợi :
- Ban giám hiệu nhà trường tạo mọi điều kiện về đồ dùng, trang thiết bị phục vụ
cho tôi tổ chức các hoạt động cho trẻ thực hành bảo vệ môi trường.
- Bản thân tôi luôn có ý thức học tập, tham gia đầy đủ các lớp tập huấn, bồi dưỡng
kiến thức bảo vệ môi trường cho giáo viên.
- Thường xuyên trau dồi những hiểu biết qua việc đọc các tập san, báo trí về giáo
dục bảo vệ môi trường, cập nhật các thông tin trên mạng internet, thông tin đại
chúng về giáo dục bảo vệ môi trường.
- Các cháu ngoan, có nề nếp, tích cực tham gia các hoạt động do cô tổ chức.
- Phụ huynh học sinh quan tâm tới mọi hoạt động của lớp.
2 . Bên cạnh những thuận lợi trên tôi còn gặp một số khó khăn sau :
- Trường tôi là trường thuộc khu vực nông thôn, cơ sở vật chất còn hạn chế.
- Trường tôi dạy mới tiếp nhận, việc tổ chức các hoạt động giáo dục bảo vệ môi
trường cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn.
- Việc lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường vào các chủ đề tôi còn lúng
túng, chưa có kinh nghiệm.
- Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường rất rộng, việc lựa chọn nội dung và

+ Loại Đạt :
6

6


- Luôn bỏ rác vào đúng nơi quy định.
- Biết giữ gìn vệ sinh cá nhân.
- Giữ gìn vệ sinh ở mọi lúc, mọi nơi.
- Biết góp ý cho bạn khi bạn không giữ gìn bảo vệ môi trường.
- Chú ý đến vệ sinh của lớp và xung quanh sân trường.
+ Loại chưa Đạt :
- Không bỏ rác vào đúng nơi quy định.
- Vệ sinh cá nhân chưa sạch sẽ.
- Không có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường xung quanh trường, lớp.
- Mang quà đến lớp ăn và vứt rác bừa bãi.
Dựa vào các tiêu chí trên tôi tiến hành quan sát 28 trẻ tại lớp 5 tuổi C do tôi
chủ nhiệm.Tôi ghi chép, đánh dấu từng trẻ đạt những tiêu chí nào và không đạt
tiêu chí nào. Sau 2 tuần quan sát kết quả như sau:
Kết quả điều tra

Tổng số
Nội dung
Nhận thức về môi trường
Hành vi tham gia BVMT
Thái độ tham gia BVMT

trẻ điều
tra
28

7

7


Việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo được bắt đầu bằng việc cho
trẻ làm quen với cuộc sống của các động vật, thực vật, gần gũi quen thuộc xung
quanh trẻ, mối quan hệ của nó với môi trường sống cụ thể và sự phụ thuộc của nó
vào môi trường. Khi chăm sóc các con vật và cây trồng trẻ biết sự khác nhau của
chúng trong từng giai đoạn phát triển, hiểu rằng lao động của con người sẽ góp
phần tạo lên môi trường sống bền vững xung quanh.
- Trẻ cần được làm quen với các loại sinh vật với ý nghĩa là cơ thể sống nhằm
hình thành biểu tượng ban đầu, có hệ thống về sự phụ thuộc của chúng trong môi
trường, sự thống nhất và đa dạng về nhóm sinh vật có nguồn gốc khác nhau cùng
tồn tại trong môi trường.
* Ví dụ:
Các động vật sống dưới nước, động vật nuôi trong gia đình, côn trùng, các loại
chim...
- Trẻ cần biết những khả năng tự đánh giá về sức khoẻ, những thói quen đơn giản
của cuộc sống con người.
* Ví dụ:
Trẻ biết ích lợi và tác hại của gió, nắng, mưa...các biện pháp tránh nắng, tránh
gió, mưa, không ngồi lâu ở chỗ có gió lùa, mặc ấm khi trời rét, đi dưới trời nắng phải
đội mũ...
- Trẻ cần được làm quen với các yếu tố sinh hoạt xã hội như: Việc sử dụng tài
nguyên thiên nhiên trong hoạt động của con người nhằm hình thành thái độ giữ
gìn, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.
* Ví dụ :
- Trẻ biết sử dụng tiết kiệm nước khi rửa tay, ăn cơm không làm rơi vãi.
2. Biện pháp 2: Xây dựng nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong mỗi


Nội dung lồng ghép tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường
- Bảo vệ môi trường trong trường mầm non.
- Biết giữ gìn đồ dùng đồ chơi.
- Trẻ thực hiện một số quy định trong trường hợp: không ăn

Bản thân
9

quà vặt vứt rác ra lớp.
- Trẻ biết vệ sinh cá nhân: Rửa chân tay, mătl, đánh răng...
9


Gia đình

- Biết bảo vệ sức khoẻ, mặc quần áo phù hợp với thời tiết.
- Vai trò của môi trường đối với đời sống con người.
- Một số nguyên nhân làm ô nhiễm môi trường: Vứt rác bừa
bãi.
- Giữ gìn môi trường trong gia đình.
- Dọn nhà cùng bố mẹ.

Một số nghề

- Những nghề chăm sóc bảo vệ môi trường: Công nhân công
ty môi trường, người trồng cây, chăm sóc cây cối, bác lao công
trong trường.
- Nhận biết được một số nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường


- Phân biệt được mặt trăng, mặt trời.

Quê hương

- Nhận biết được nước bẩn, nước sạch.
- Bảo vệ danh lam thắng cảnh của quê hương, đất nước, có ý

đất nước- Bácý thức giữ gìn bảo vệ môi trường cảnh quan sạch sẽ.
10

10


Hồ
Trường tiểu - Có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường cảnh quan sạch sẽ.
học

- Giữ gìn đồ dùng đồ chơi.
- Thực hiện tốt các nội quy trong trường tiểu học.

* Ví dụ:
Trong chủ đề “Trường mầm non” tôi xây dựng nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường chung cho cả chủ đề, phù hợp với lớp:
Nội dung
Họat động (Của cô và của trẻ)
1. Bảo vệ môi trường 1. Cô thảo luận với trẻ về môi trường lớp, ngoài sân.
trong trường mầm non

2. Cô hướng dẫn trẻ sắp xếp và dọn dẹp lớp học (lau


7. Vận động phụ huynh mang vỏ hộp, chai, lọ nhựa

3.Tiết kiệm nước, tiết sách vở cũ, đến lớp cho trẻ học và chơi.
kiệm điện.
11

8. Trao đổi với các bậc phụ huynh về những quy định
11


của lớp và tiếp tục thực hiện quy định đó ở nhà.
* Biện pháp 3: Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động học của
trẻ.
Xuất phát từ mục tiêu của giáo dục bảo vệ môi trường, từ đặc điểm phát
triển tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo do vậy cần bắt đầu hình thành các cơ sở văn
hoá môi trường cho trẻ. Trong giai đoạn này trẻ tích luỹ được các ấn tượng cảm
xúc, các hình ảnh và biểu tượng rực rỡ đầu tiên về thiên nhiên, đặc nền tảng cho
quan hệ và thái đội đúng đắn với môi trường xung quanh. Các nghiên cứu tâm lý
đã chỉ ra rằng ở giai đoạn mẫu giáo 5 - 6 tuổi, sự phát triển các hình thức tri giác
và cảm nhận thế giới xung quanh, phát triển tư duy hình ảnh, tưởng tượng có vai
trò đặc biệt quan trọng, tưởng tượng của trẻ phong phú, tri giác thiên nhiên và
sự đa dạng của nó gọi cho trẻ những cảm giác thực sự vui sướng thích thú, ngạc
nhiên và từ đó hình thành phát triển tình cảm thẩm mỹ cho trẻ, tính nhân đạo
lòng vị tha, sự nhạy cảm và tinh thần trách nhiệm với thiên nhiên và con người.
Do vậy tôi đã tiến hành lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ ở các hoạt
động khác nhau.
3.1. Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường trong hoạt động khám phá khoa
học.
Trong hoạt động khám phá khoa học lồng ghép được nhiều nhất các nội dung
bảo vệ môi trường vì ở hoạt động học này trẻ đựơc tìm hiểu: Động vật, thực vật,

* Ví dụ: Trong chủ đề nước và các hiện tượng tự nhiên tôi cho trẻ quan sát: “Thí
nghiệm về sự đổi màu của nước”.
Cho trẻ quan sát 2 cốc nước: một cốc nước trong và sạch, một cốc nước tôi
cho một giọt mực màu đen vào.

Thí nghiệm về sự đổi màu của nước
- Cô hỏi trẻ: Các con nhìn thấy nước có màu đen thường có ở đâu?
- Tôi nói cho trẻ biết khi mà nguồn nước bị ô nhiễm: Có nhiều rác thải, xác động
vật chết, lá cây vứt xuống ao hồ, nước sẽ chuyển sang màu đen.
- Hàng ngày các con dùng nước làm gì? (Nấu ăn, tắm, giặt, vệ sinh....)
- Nếu không có nước điều gì sẽ xảy ra?
- Khi dùng nước các con phải biết tiết kiệm, biết bảo vệ nguồn nước không vứt
rác xuống ao hồ.
3.3. Lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường trong hoạt động tạo hình.
Trong các giờ hoạt động tạo hình trẻ thường hay cắt, xé, nặn dạy trẻ biết
dùng xong các mảnh giấy vụn thu gọn vào sọt rác tạo cho trẻ có thói quan vệ sinh
ngăn lắp.
* Ví dụ: Chủ đề giao thông: Tôi nói cho trẻ biết môi trường đang bị ô nhiễm do
14

14


khói, bụi, tiếng ồn của các phương tiện giao thông.
Nhân ngày môi trường thế giới các con hãy vẽ những bức tranh theo ý tưởng
của các con: mọi người phải làm gì để bảo vệ môi trường...
Tôi tổ chức cho trẻ vẽ tranh theo ý thích có nội dung giáo dục bảo vệ môi
trường dưới hình thức hội thi giữa các bạn trong lớp .

* Ví dụ: Hội thi “Bé ngoan, bé sạch”; “Hãy chung tay”; “Vì một thế giới ngày

trồng cây xanh, bảo vệ cây xanh, chăm sóc cho cây.Tác dụng của cây xanh: Làm
giảm ô nhiễm môi trường, giảm bụi, tiếng ồn, cung cấp cho con người thức ăn,
thuốc chữa bệnh, cây xanh của rừng còn giúp ngăn chặn lũ lụt, cây cho hoa trang
trí tạo cảnh quan đẹp. Trẻ có ý thức bảo vệ cây cối.
- Đó là bài hát : 5 nhớ ( Hát theo điệu 10 nhớ - DC quan họ Bắc Ninh )
Một em nhớ bảo vệ môi trường .

Năm em nhớ rằng khi đến trường .

Hai em nhớ là đi phải đường .

Bé luôn giữ vệ sinh chung

Ba em nhớ biển báo .

cho sạch đẹp .

Bốn em nhớ luật lệ giao thông .

Những bé ngoan ,bé xinh

A hội à ,ư hội ừ là ứ hội ừ .

chấp hành giao thông .
A hội à , ư hội ừ là ứ hội ừ .

4. Biện pháp 4: Thiết kế các trò chơi có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.
Hoạt động chơi có ý nghĩa đặc biệt đối với cuộc sống của trẻ, ở lứa tuổi mầm
non hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo “Trẻ học mà chơi, chơi mà học” và
tình huống hấp dẫn kích thích trẻ hứng thú, tự nguyện khám phá, thử nghiệm, trẻ

* Ví dụ 2: Trò chơi vận động: Trong chủ đề “Động vật”
Tôi cho trẻ chơi trò chơi “Bắt chước tiếng kêu của các con vật”
Trò chơi “Cáo và thỏ” khi chơi trẻ bắt chước điệu bộ, tiếng kêu của các con
vật trẻ sẽ học được nhiều điều lý thú từ thiên nhiên quanh mình.
*Và đặc biệt qua sự hứng thú chơi của trẻ tôi đã thiết kế một trò chơi có tên
gọi “Vua thuỷ tề”
17

17


- Cô làm vua thủy tề.
- Trẻ tự làm con vật trẻ thích (Cua bò ngang, cá bơi ,tôm nhẩy bốn chân)
- Khi vua thủ tề xuất hiện.
+ “Hô biến” : Biến tất cả thành cá (Tất cả trẻ đều phải làm động tác bơi của cá).
+ “Hô biến” : Biến tất cả thành cua (Tất cả trẻ đều phải làm động tác bò của cua).
+ “Hô biến” : Biến tất cả đứng im, biến mất: (Trẻ chốn đi hết).
+ “Hô biến” : Biến tất cả thành các bạn nhỏ.
Trò chơi được kết thúc tuỳ theo yêu cầu của cô để đưa trẻ vào một hoạt động
nối tiếp .
Trò chơi này tôi chỉ cần có một cây phất trần và một chiếc mũ vua thuỷ tề
chúng ta giúp bé :
+ Thích thú chơi cùng bạn.
+ Bé biết: Cá, tôm, cua, rùa . . . sống dưới nước.
+ Vận động theo các con vật.
+ Vận động theo tín hiệu.
Trò chơi đã giúp trẻ củng cố và khắc sâu hơn kiến thức về một số con vật
sống dưới nước, cũng như tên và cách vận động của chúng .
* Ví dụ 3: Trò chơi xây dựng: Trò chơi xây trại chăn nuôi; xây dựng vườn hoa
công viên; đào ao thả cá, đắp đê chống lũ lụt... với trò chơi xây dựng trẻ sử dụng

vụn ra lớp, không làm hỏng đồ dùng, đồ chơi, nhắc nhở trẻ khác cùng có ý thức
giữ gìn vệ sinh chung của trường của lớp.
- Những trẻ không có ý thức: Đi vệ sinh tuỳ tiện, mang quà đến lớp... không cho
trẻ đó cắm cờ, không tuyên dương. Yêu cầu trẻ tự dọn vệ sinh do trẻ bày ra.
- Khi trẻ được bố mẹ đón về tôi nhắc trẻ đội mũ, đeo khẩu trang tránh khói bụi
trên đường, tránh được ánh nắng hoặc mưa, gió...
* Vào các buổi cuối tuần: Tôi thường tổ chức cho trẻ đi thăm quan các danh lam
thắng cảnh của địa phương: Đình, chùa của xã ...sau mỗi buổi đi dạo chơi, thăm
19

19


quan tôi tổ chức đàm thoại với trẻ về những gì trẻ đã nhìn thấy khi đi tham quan.
Tôi hỏi trẻ trên đường đi thăm quan con nhìn thấy gì? khi ô tô đi qua bụi
tung lên như thế nào? các con làm gì để tránh bụi? trên dìa đường đi có sạch sẽ
không? nếu như không có ai dọn vệ sinh đường làng thì sẽ thế nào? các con thấy
cảnh chùa thế nào...?
Thông qua việc đi thăm quan, dạo chơi trẻ biết được nhiều điều, trẻ được
ngắm cảnh đẹp của quê hương, từ đó trẻ yêu quê hương mình và có ý thức bảo vệ
môi trường, làm cho quê hương tươi đẹp.
6. Biện pháp 6: Giáo dục bảo vệ môi trường trong các hoạt động lao động
đơn giản.
Nếu như trong học tập trẻ được làm quen với các yếu tố của môi trường thì
hoạt động lao động chủ yếu được thực hành việc vệ sinh cá nhân, vệ sinh trường
lớp, chăm sóc cây.
- Tôi cùng trẻ thường xuyên đánh rửa ca cốc.
- Tổ chức cho trẻ cùng tham gia quét dọn, lau chùi bàn ghế, cửa sổ, cửa ra vào
lớp.
- Thông gió để trong lớp luôn có không khí trong sạch, phát hiện những mùi lạ:

đã dùng xong mang đến lớp để làm đồ dùng đồ chơi cùng cô.

21

21


22

22


Một số đồ dùng, đồ chơi tự tạo từ nguyên vật liệu, phế liệu
- Trẻ không chỉ cắt, dán tạo ra đồ dùng, đồ chơi, chính những tờ báo, tờ sách vở
cũ trẻ gấp thành: máy bay, thuyền, bông hoa, chiếc diều... trẻ không còn thói
quen vứt giấy ra sân, ra lớp, chơi xong là cất vào trong các góc.
- Trẻ cắt các hình ảnh trong giấy báo, sách vở cũ tạo thành abum ảnh bảo vệ môi trường.
- Đối với các loại lá cây khô: Khi nhặt ở sân trường vào tôi hướng dẫn trẻ xé, gián
tạo thành các con vật, những đồ chơi: con trâu làm bằng lá bàng, con cá,...
- Đối với các loại giấy bóng sinh nhật bỏ, vải vụn: Tôi dạy trẻ cách làm thành
những bông hoa, chiếc nơ dùng để tập thể dục, vỏ xốp của những quả táo tôi dạy
trẻ làm hàng rào.

23

23


Những đồ dùng đồ chơi được làm từ những phế liệu tôi luôn chú ý cải biên
cắt dán, trang trí cho sinh động, có tính giáo dục, có tính thẩm mỹ, phù hợp với

Khi trẻ làm được công việc gia đình động viên trẻ kịp thời, khích lệ trẻ sẽ hăng
hái hơn, tích cực hơn.
25

25