Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************

SÁNG KIẾN
“ RÈN KĨ NĂNG NGHE CHO HỌC SNH LỚP 9 ”
===============
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN:
1.Tên sáng kiến: Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9 .
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Tiếng Anh trong các trường THCS
3. Tác giả:
Họ và tên: Bùi Thị Mây- Nữ
Ngày sinh 15 tháng 11 năm 1981
Trình độ chuyên môn : Cử nhân Tiếng Anh
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Vũ Vinh – huyện Vũ Thư – tỉnh Thái Bình
Điện thoại : 0912.579.366 . Email:
4. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị : Trường THCS học Vũ Vinh
Địa chỉ : Thôn Đồng Nhân – xã Vũ Vinh – huyện Vũ Thư – tỉnh Thái Bình.
5. Đồng tác giả: Không
6. Chủ đầu tư: Không
7. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị : Trường THCS học Vũ Vinh
Địa chỉ : Địa chỉ : Thôn Đồng Nhân – xã Vũ Vinh – huyện Vũ Thư – tỉnh Thái Bình.
8. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Tháng 9 năm 2014

II/ BÁO CÁO MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Bùi Thị Mây

Trêng THCS Vò Vinh 1


có cơ hội luyện nghe. Bên cạnh đó, các em còn chưa thực sự chăm chỉ học tập, ít chịu
ghi nhớ từ, không tích cực luyện âm, sự linh hoạt, sáng tạo chưa cao, tài liệu để tham
khảo thêm còn phụ thuộc vào kinh tế gia đình, từ đó việc đầu tư học kỹ năng nghe hạn
chế. Ngoài ra tiếng Anh là một môn học khó, khối lượng kiến thức nhiều, thời gian
học ít, và trong quá trình nghe các em không kiểm soát được điều sẽ nghe. Lời nói
trong băng nhanh, không quen. Bài nghe có nhiều từ mới, trọng âm từ, trọng âm câu,
ngữ điệu thì rất khác nhau và học sinh khó có thể hiểu được nội dung.
Bùi Thị Mây

Trêng THCS Vò Vinh 2


Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
Kết quả khảo sát đầu năm của học sinh lớp 9A, 9B:
LỚP

SĨ SỐ

9A
9B

27
21

Giỏi
SL
2
0


3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
a- Mục đích của giải pháp:
Việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trường phổ thông đã có những thay đổi
lớn về nội dung cũng như phương pháp giảng dạy để phù hợp với mục tiêu và yêu cầu
đặt ra cho bộ môn này trong chương trình cải cách.
Quan điểm cơ bản nhất về đổi mới phương pháp là làm sao phát huy được tính tích
cực, chủ động của người học, tạo điều kiện tối ưu cho người học và rèn luyện, phát
triển khả năng sử dụng ngôn ngữ vào mục đích giao tiếp chứ không phải việc cung
cấp kiến thức ngôn ngữ thuần túy.
Với quan điểm này, các thủ thuật và hoạt động trên lớp học cũng đã được thay đổi và
phát triển đa dạng. Người giáo viên cần nắm bắt các nguyên tắc chính của phương
pháp và tìm hiểu các thủ thuật và hoạt động dạy học theo quan điểm giao tiếp sao cho
có thể áp dụng được một cách uyển chuyển, phù hợp và có hiệu quả.

b-Nội dung giải pháp:
b1. Chuẩn bị
Để các tiết luyện nghe đạt kết quả cao, học sinh hứng thú học tập giáo viên phải
chuẩn bị những việc sau đây:
- Chuẩn bị nội dung của các tiết học sao cho thật phù hợp, cân đối và hợp lý về
cả thời gian và phương pháp.
- Chọn lựa phương pháp và thủ thuật phù hợp với từng bài dạy.
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học (băng đĩa,đài , máy chiếu, bảng phụ....)
- Sử dụng trình chiếu Powerpoint phải chuẩn bị thật kĩ các hiệu ứng, phù hợp
- Tổ chức cho học sinh chơi và học tập có hiệu quả, tạo sự hưng phấn cho học
sinh mà vẫn bám sát vào nội dung bài và tiết kiệm thời gian, đảm bảo giờ
Bùi Thị Mây

Trêng THCS Vò Vinh 3



nội dung cần biết, do vậy thường nắm bắt được vấn đề một cách có hiệu quả hơn.
2.2. Nghe trong môi trường học tiếng:
Trong môi trường học tiếng, các hoạt động nghe chủ yếu là nghe có tập trung, và
nhằm phát triển các kỹ năng nghe khác nhau.
Có những loại nghe chính trong việc học ngoại ngữ như sau:
- Nghe ý chính.
- Nghe để tìm những thông tin cần thiết.
Bùi Thị Mây

Trêng THCS Vò Vinh 4


Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
- Nghe để khẳng định những phỏng đoán trước đó.
- Nghe để thực hiện các nhiệm vụ giao tiếp được đặt ra.
- Nghe chi tiết (Cả nội dung lẫn cấu trúc ngôn ngữ).
* Lưu ý:Học sinh có thể xác lập lại lượng thông tin dựa trên các cơ sở sau:
- Kiến thức về ngôn ngữ (từ ngữ, ngữ pháp, ngữ nghĩa, văn phong...)
- Sự quen thuộc với chủ đề đang được đề cập tới.
- Sự quan sát, diễn giải, ngữ cảnh giao tiếp, kể cả những gì xảy ra trước đó.
- Kiến thức, tri thức mà các em cùng nắm được với người nói.
- Sự hiểu biết, thừa nhận về thái độ, sở thích cá nhân người nói.
- Sự hiểu biết về ngữ cảnh, văn hóa trong giao tiếp.
- Sự hiểu biết về những tín hiệu ngoài ngôn ngữ như: tốc độ nói, ngừng đoạn, cử chỉ,
điệu bộ, vẻ mặt
3. Tiến hành các kỹ thuật dạy nghe:
3.1. Xây dựng lòng tin (Confidence building)
3.2. Nhận diện trọng âm câu (Sentence stress reception)
3.3. Giải quyết chủ đề (Topic interpretation)

nghe. Vì vậy, khi cho học sinh luyện nghe, giáo viên nên cho học sinh đoán những
điều sắp nghe trong một ngữ cảnh nhất định. Có thể tiến hành hoạt động này với các
bài nghe có cốt truyện hoặc một bài hội thoại. Ví dụ, khi nghe một bài hội thoại, giáo
viên có thể dừng lại sau một câu nói của một nhân vật trong bài hội thoại và hỏi học
sinh xem nhân vật kia sẽ đáp lại như thế nào? Sẽ ứng xử ra sao? Có đồng ý hay
không? v.v...
Khi cho học sinh nghe một câu chuyện, giáo viên cũng có thể dùng thủ thuật tương tự,
dừng lại ở những đoạn phù hợp và hỏi những câu hỏi như: Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo
đó? Tại sao câu chuyện lại diễn biến như vậy? v.v... trước khi cho nghe tiếp câu
chuyện.
Ví dụ: Trong bài nghe sau giáo viên có thể dừng ở một số chỗ để cho học sinh đoán:
Tapescript: At 6.30 in the morning, the bus collected Ba and his family from their
home. (Where did they go?). After picking everyone up, the bus continued north on
Highway Number 1. It crossed the Dragon Bridge and stopped at the gas station
(What happened? Why did it stop there?) to get some more fuel. Then, it left the
highway and turned left onto a smaller road westward. (Please imagine the direction
here (Which is the East? West? North? South?). This road ran between greenpaddy
fields, (What can you see though the bus window?) so the people on the bus could see
a lot of cows and buffaloes. The road ended before a big store beside a pond. Instead
of turning left towards a small airport, the bus went in the opposite direction. (Did it
stay there for a long or a short time?). It did not stay on that road for very long, but
turned left onto a road which went though a small bamboo forest. Finally, the bus
dropped everyone off at the parking lot ten meters from a big old banyan tree. It
parked there (What for?) and waited for people to come back (When did they come
back?) in the evening.
(English 9 - Unit 3: A trip to the countryside - page 25 )
4.3. Nghe để khẳng định những phỏng đoán của mình về nội dung bài nghe:
Đây là thủ thật tương tự áp dụng cho kỹ năng đọc hiểu: Trước khi nghe/ đọc, giáo
viên khai thác gợi ý những gì học sinh đã biết về nội dung vấn đề sẽ nghe/ đọc, những
gì chưa rõ, những gì không biết. Sau đó nghe và liên hệ những kiến thức đã biết với

- The food they ate?
- The bus they went?
- The sign they saw?
(English 9 – Unit 1: A visit from a pen pal – page 9)
4.6. Nghe để thực hiện các hoạt động giao tiếp tiếp theo:
Có những hoạt động nghe, thường ở dạng điền vào bảng biểu, nhằm phục vụ cho một
hoạt động giao tiếp tiếp theo đó.
Ví dụ: An expert is giving a talk on how to live with earthquakes. Listen to the talk,
then complete the table
Living with earthquakes
Heavy fixtures, furniture, and appliances:
•
Place heavy books on the ------(1)-----•
Block the rollers on your ------(2)------- and ------(3)-----____________________________________________________________
Flying glass:
Bùi Thị Mây

Trêng THCS Vò Vinh 7


Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
•
Check the ------(4)-----•
Don’t put your bed near ------(5)-----____________________________________________________________
Earthquakes drill:
•
Stay ------(6)-----•
Sit ------(7)------ or ------(8)-----•
Stand in the ------(9)-----(English 9 – Unit 9: Natural disasters – page 77)



Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
Các hoạt động nghe nhất thiết phải có định hướng qua các yêu cầu, nhiệm vụ do giáo
viên soạn ra cho học sinh thực hiện. Các yêu cầu, nhiệm vụ này có thể là một hay
nhiều trong số những dạng bài tập nghe như đã liệt kê ở mục 4.
6.3. Tiến hành nghe theo ba giai đoạn: trước khi nghe, trong khi nghe và sau khi nghe
a/ Trước khi nghe (Pre – listening)
- Gây hứng thú (Arouse interest)
- Thiết lập ngữ cảnh (Set up the context)
- Tạo nhu cầu, lý do nghe (Create reasons for listening)
- Dạy những cấu trúc, từ mới cần thiết cho nghe hiểu (Pre-teach structures,
newwords)
- Giới thiệu tóm tắt nội dung bài nghe (Introduce briefly the topic, content)
- Gợi ý, hướng sự chú ý vào những điểm chính của bài nghe (Eliciting, guiding
questions)
- Cho học sinh đoán trước nội dung bài đọc (Predict the text)
- Nêu những điều muốn biết về bài đọc (Giving expectation)
Giáo viên tạo tâm thế chuẩn bị làm bài nghe cho học sinh bằng cách dẫn dắt gợi hỏi
nói về chủ đề của bài nghe, yêu cầu học sinh quan sát tranh, đọc từ và đoán xem các
em chuẩn bị nghe về chủ đề gì? Ai sắp nói? Nói với ai? Hội thoại diễn ra ở đâu?
Giáo viên có thể yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm đoán sơ bộ về nội dung điều
nội dung sắp nghe thông qua các tranh hay tình huống của bài nghe. Có thể có những
điều học sinh nói không chính xác với những gì các em sắp nghe nhưng vấn đề đặt ra
là các em có hứng thú trước khi nghe, hiểu tình huống và chủ đề sắp nghe. Giáo viên
củng có thể giúp học sinh lường trước những khó khăn có thể gặp phải về phát âm, từ
hay cấu trúc mới, các kiến thức nền hay kiến thức về văn hóa, đất nước học.
Cuối cùng giáo viên cần nói rõ cho học sinh biết các em sẽ được nghe bao nhiêu lần
(từ 2 đến 3 lần) và hướng dẫn yêu cầu, nhiệm vụ khi nghe (trả lời câu hỏi, chọn tranh

Các hình thức bài tập có thể là:
Arrange the events in order; Find the sentence that summarizes the content of the
tape; Give the title of the listening text; Disscussion questions; Gap filling; Guess the
consequenses / results of the story.....
Học sinh báo cáo trước lớp hay trong nhóm kết quả mình nghe được, những học sinh
khác nghe và cho ý kiến nhận xét hoặc chữa bài cho bạn. Kể lại, ghi lại nội dung cơ
bản của bài nghe hoặc tiến hành các hoạt động phát triển, mở rộng thêmbài nghe cũng
là một dạng hoạt động giúp khắc sâu kiến thức.
6.4. Sử dụng giáo cụ trực quan:
Trong giảng dạy nói chung và trong việc dạy ngoại ngữ nói riêng, giáo cụ trực quan
vẫn thường đóng vai trò hỗ trợ rất tích cực. Với môn ngoại ngữ, trực quan được sử
dụng trong mọi hoạt động của quá trình dạy học từ khâu giới thiệu ngữ liệu đến khâu
thực hành, chúng làm đa dạng và phong phú thêm rất nhiều các thủ thuật và hoạt động
dạy học khác nhau.
Khi tiến hành các hoạt động nghe, việc dùng tranh ảnh minh họa kèm theo sẽ có tác
dụng hỗ trợ rất tốt trong việc làm rõ ngữ cảnh, gợi ý nội dung sắp nghe. Ngoài ra
tranh ảnh còn là phương tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của học sinh (Ví dụ: nghe
và xác định tranh có liên quan; nghe và xắp xếp tranh theo trình tự v.v...).
Trong dạy nghe cho học sinh lớp 9, tôi thường giới thiệu chủ đề, tình huống, nội dung
trước khi nghe sau đó dùng tranh hình minh họa (tranh được cấp phát, giáo viên tự vẽ,
do học sinh vẽ, hoặc photo, phóng to tranh trong sách giáo khoa) hoặc vẽ các hình
đơn giản lên bảng trong các bài tập nghe hiểu như: chọn tranh đúng, khớp với nội
Bùi Thị Mây
Trêng THCS Vò Vinh 10


Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
dung nghe, nghe và điền tên, câu chú thích phù hợp, hoặc có thể dùng biểu bảng, bản
đồ, biểu đồ. Ngoài ra việc sử dụng các đồ vật thật, tự tạo hoặc sẵn có xung quanh

+ Trò chơi thứ tư: Đoán từ:
Tôi có hai đồ vật dấu trong hai chiếc túi. Tôi giơ chiếc túi thứ nhất:
Học sinh đoán: That is your stick.
Giáo viên: No. This is my UMBRELLA
Bùi Thị Mây
Trêng THCS Vò Vinh 11


Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
Giáo viên giơ chiếc túi thứ hai
Học sinh đoán: That is your box.
Giáo viên: No. This is my MOBILEPHONE.
Trong trò chơi này sự khẳng định “Cái đó là cái gì?” là quan trọng nhất. Trọng âm rơi
vào từ chỉ đồ vật ấy.
Bên cạnh đó có thể lồng ghép dạy một số bài hát Tiếng Anh cho giờ học thêm sinh
động, ví dụ khi dạy bài AULD LANG SYNE (English 9 - Unit 8: Celebrations page 68): giáo viên hát mẫu rồi dạy cho học sinh hát theo, sẽ tạo được hiệu quả cao
đến bất ngờ.
6.5. Đảm bảo chất lượng mẫu nghe:
Nếu các hoạt động nghe được tiến hành qua băng cassette, đài, ti vi v.v...thì những
phương tiện đó phải luôn được bảo đảm ở tình trạng ổn định tốt, đảm bảo được chất
lượng tiếng, tạo điều kiện cho học sinh nghe được mẫu chuẩn, không bị méo mó vì kĩ
thuật thuần túy. Cần chuẩn bị máy tốt, băng rõ, và pin dự trữ khi mất điện.
Nếu giáo viên đọc cho học sinh nghe, cần đọc với tốc độ trung bình, không chậm
quá kể cả với đối tượng học sinh mới học ở giai đoạn đầu để tránh làm ảnh hưởng đến
nội dung ngữ nghĩa của bài.
7. Tiến hành các phương pháp đa chiều:
Nhiều giáo viên cho rằng dạy phần nghe hiểu (listening comprehension) là khó nhất
và đa số học sinh cũng cho là học nghe khó nhất. Vậy dạy học sinh luyện nghe như
thế nào cho tốt? Làm thế nào giúp học sinh có thể tiến bộ nhanh trong thời gian học ở

Hoặc thu một bản tin, và nghe lại rồi chép ra nhiều chừng nào hay chừng nấy…
không tra cứu từ điển hay tìm hiểu nghĩa vội. Đoán nghĩa trong nội dung câu, và nhớ
lại âm thanh của từ, hay cụm từ đó, sau này tự nó sẽ rõ nghĩa, nếu nghe đi nghe lại
nhiều lần.
Hoặc lấy script của những bài mình từng nghe, đọc lại và nhớ lại trong tưởng tượng
lời đọc mà mình từng nghe nhiều lần.Sau đó xếp bản script và nghe lại để hiểu. Lần
này tự nhiên mình sẽ nghe rõ từng tiếng và hiểu. Trường hợp không hiểu một từ hay
cụm từ, thì gắng lặp lại nhiều lần đúng như mình đã nghe, sau đó lật lại script để so
sánh.
7.3. Học hay nghe các bài hát Tiếng Anh, và hát theo trong khi nghe.
Chọn một số bài hát mà mình thích, tìm lyrics của nó rồi vừa nghe vừa nhìn lyrics.
Sau đó học thuộc lòng và hát song song với ca sĩ, và gắng phát âm cũng như giữ tốc
độ và trường độ cho đúng. Khi thích cũng có thể tự hát cho mình nghe (nếu không có
giọng tốt và hát sai giọng một tí cũng không sao, vì chủ yếu là tập phát âm, tốc độ,
trường độ và âm điệu tiếng Anh).Và nói cho đúng giọng (qua hát) cũng là một cách
giúp mình sau này nhạy tai hơn khi nghe, vì thường thường ngôn ngữ trong các bài
hát khó nghe hơn những câu nói bình thường rất nhiều. Có thể gặp khó khăn khi nghe
những cụm từ được đọc nối liền nhau, luyến láy, nghe sót một vài từ quan trọng nào
đó hoặc hiểu nhầm một từ nào đó dẫn đến sai lệch nội dung
Ví dụ: “I go to the copy shop” lại nghe nhầm là “I go to the coffee shop” vì âm của từ
“copy” rất giống với “coffee”.
7.4 Hướng dẫn và cung cấp cho học sinh một số địa chỉ luyện nghe tiếng Anh:
+ Xem các kênh truyền hình theo lĩnh vực âm nhạc, tin tức, điện ảnh, giải trí...của
những hãng truyền thông hàng đầu thế giới: CNN, BBC, NBC, ESPN....Học tiếng anh
qua kênh Movie trailers, cartoon, chatshows, Entertainment TV...
+ Chương trình học nghe nói Anh ngữ sinh động của đài VOA: Voanews.com
specialenglish
Bùi Thị Mây
Trêng THCS Vò Vinh 13


questions; Alternative questions; Wh-questions; Multiple choice; True-False…
Các dạng câu hỏi được trả lời bằng cách lấy trực tiếp các câu nghe được trong bài,
hoặc bằng các hàm ý có trong bài thì thường dễ hơn nhưng với các câu đòi hỏi sự
suy luận, đánh giá để trả lời thì rất khó nên sự lựa chọn loại câu hỏi nào để học sinh
nghe, đoán và trả lời được đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt.
Trong những năm gần đây, việc dạy và học Tiếng Anh trong trường THCS đã có
những chuyển biến theo những định hướng đổi mới phương pháp dạy học, song nhiều
khi giáo viên còn lúng túng, chưa linh hoạt vận dụng đổi mới phương pháp, nhiều khi
Bùi Thị Mây
Trêng THCS Vò Vinh 14


Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
truyền thụ kiến thức còn một chiều, chưa thực sự phát huy được tính tích cực của học
sinh. Giáo viên cần nghiên cứu làm thế nào đó để dạy cách nghe tốt cho học sinh để
các em vận dụng trong thực tiễn.Và học sinh cũng có nhiệm vụ không kém phần khó
khăn, đó là việc kiên trì học hỏi, chịu khó, chịu khổ để rèn luyện mình, đồng thời phải
tìm cách khắc phục khó khăn, tìm ra phương pháp học phù hợp với mình nhằm đạt
hiệu quả tối ưu.
III/KẾT QỦA ỨNG DỤNG
1. Kết quả.
- Lớp học sinh động, không khí sôi nổi hơn trong các tiết luyện nghe.
- Kĩ năng nghe của học sinh đã được cải thiện rất nhiều. Khả năng tương tác
trong giao tiếp được nâng lên rõ rệt.
- Đa số học sinh đã giải quyết được các dạng bài tập trong phần luyện nghe, các
em tự tin hơn rất nhiều trong giao tiếp.
- Kết quả học tập của học sinh có nhiều tiến bộ, tỉ lệ học sinh khá giỏi tăng lên
so với đầu năm.
2. Bài học kinh nghiệm

2.5Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền
Tôi xin cam kết những nội dung trình bày trong sáng kiến là những suy nghĩ và
việc làm của tôi và đã áp dụng vào trong thực tế giảng dạy tại trường THCS Vũ Vinh
từ tháng 9 năm 2015 đến nay.

XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN
ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Vũ Vinh, ngày 26 tháng 3 năm 2017
TÁC GIẢ SÁNG KIẾN

Bùi Thị Mây

ĐÁNH GIÁ, NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG THI ĐUA NHÀ TRƯỜNG
Bùi Thị Mây

Trêng THCS Vò Vinh 16


Rèn kĩ năng nghe cho học sinh lớp 9
*********************************************************************
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................

ĐÁNH GIÁ, NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG THI ĐUA CẤP TRÊN
..........................................................................................................................................