Header Page 1 of 145.

TÓM TẮT
Trong xu thế phát triển và hội nhập như hiện nay, các doanh nghiệp ra đời
ngày càng nhiều, kéo theo đó là sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Điều này đòi hỏi
các doanh nghiệp phải tìm cho mình một hướng đi đúng nhưng đồng thời phải thể
hiện được bản sắc cùng nét văn hoá riêng của doanh nghiệp. Trong những năm gần
đây, khái niệm văn hoá doanh nghiệp ngày càng được sử dụng phổ biến, khi nói đến
doanh nghiệp thì ta thường đề cập đến văn hóa của doanh nghiệp đó, Vậy văn hóa
doanh nghiệp có vai trò như thế nào đến hoạt động của doanh nghiệp? ảnh hưởng đến
doanh nghiệp ra sao? Và ta cần xây dựng văn hóa doanh nghiệp như thế nào? Trong
luận văn này, tác giả sẽ làm rõ các vấn đề trên.
Trong chương 1, tác giả lược khảo tài liệu một số lý thuyết về khái niêm văn
hóa, văn hóa doanh nghiệp, vai trò cũng như tác động của văn hóa doanh nghiệp đến
hoạt động của doanh nghiệp.
Trong chương 2, tác giả giới thiệu sơ lược về Công ty PVOIL Trà Vinh thông
qua các thông tin thứ cấp thu thập được từ các phòng ban trực thuộc PVOIL Trà Vinh.
Tiếp sau đó, tác giả đánh giá thực trạng về mức độ biển hiện các giá trị của văn hóa
doanh nghiệp qua các hoạt động chính của PVOIL Trà Vinh, thông qua phiếu khảo
sát để đánh giá các yếu tố tác động và định vị văn hóa doanh nghiệp mà PVOIL đang
có để có hướng xây dựng văn hóa vững mạng cho PVOIL Trà Vinh trong tương lai.
Trong chương 3, tác giả đưa ra một số phương hướng xây dựng văn hóa doanh
nghiệp cho dựa trên các kết quả phân tích được ở chương 2.
Ngoài ra, tác giả còn đưa ra một số kiến nghị đối với các cơ quan chính quyền
địa phương trong công tác hỗ trợ điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong tỉnh
nói chung và đối với PVOIL Trà vinh nói riêng trong việc xây dựng văn hóa doanh
nghiệp cho chính doanh nghiệp mình.

-iiiFooter Page 1 of 145.




MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ii
TÓM TẮT ................................................................................................................ iii
ABSTRACT .............................................................................................................. iv
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT .................................................................... ix
DANH SÁCH CÁC BẢNG ....................................................................................... x
DANH SÁCH CÁC HÌNH......................................................................................xii
PHẦN MỞ ĐẦU ........................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài .................................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................1
2.1. Mục tiêu chung .............................................................................................1
2.2. Mục tiêu cụ thể .............................................................................................1
3. Câu hỏi nghiên cứu ..............................................................................................2
4. Đối tượng nghiên cứu ..........................................................................................2
5. Phạm vi nghiên cứu .............................................................................................2
6. Lược khảo tài liệu ................................................................................................2
7. Kết cấu của đề tài nghiên cứu..............................................................................3
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP ................... 4
1.1. Khái niệm văn hóa và văn hóa doanh nghiệp ...................................................4
1.1.1. Khái niệm văn hóa .....................................................................................4
1.1.2. Khái niệm văn hóa doanh nghiệp ..............................................................5
1.2. Đặc điểm Chức năng của văn hóa doanh nghiệp .............................................6
1.2.1. Xây dựng đoàn kết nội bộ ..........................................................................6
1.2.2. Tạo ra khuôn mẫu văn hoá.........................................................................7
1.2.3. Tạo ra các giá trị, chuẩn mực trong đời sống xã hội .................................7


2.1.3. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh ...................................................31
2.1.3.1. Tình hình tài chính của công ty.........................................................31
2.1.3.2. Hoạt động kinh doanh tại PVOIL Trà Vinh giai đoạn 2012 – 2014 ......33
2.2. Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại PVOIL Trà Vinh .................................34

-viFooter Page 4 of 145.


Header Page 5 of 145.

2.2.1. Đặc điểm văn hoá doanh nghiệp tại PVOIL Trà Vinh ............................34
2.2.2. Mức độ coi trọng văn hoá doanh nghiệp .................................................35
2.2.3. Các yếu tố của văn hóa của PVOIL Trà Vinh .........................................36
2.2.3.1. Yếu tố thứ nhất - Các giá trị hữu hình ..............................................36
2.2.3.2. Yếu tố thứ hai – Các giá trị được tán đồng .......................................39
2.2.4. Kết quả khảo sát yếu tố cấu thành văn hóa của Công ty .........................49
2.2.4.1 Yếu tố thứ nhất – Các giá trị hữu hình ...............................................50
2.2.4.2. Yếu tố thứ hai – Các giá trị được tán đồng .......................................51
2.2.4.3. Yếu tố thứ ba – Các giá trị cơ bản ....................................................53
2.2.5 Định vị mô hình VHDN tại PVOIL Trà Vinh ..........................................55
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP XÂY DỰNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN XĂNG DẦU DẦU KHÍ TRÀ VINH............................................................. 68
3.1. Quan điểm và mục tiêu xây dựng văn hóa tại PVOIL Trà Vinh ....................68
3.1.1. Quan điểm, định hướng xây dựng văn hóa tại PVOIL Trà Vinh ............68
3.1.1.1. Quan điểm .........................................................................................68
3.1.1.2. Định hướng xây dựng .......................................................................69
3.1.2. Mục tiêu xây dựng VHDN tại PVOIL Trà Vinh .....................................70
3.2. Các giải pháp xây dựng các yếu tố cấu thành VHDN ....................................71
3.2.1. Củng cố các giá trị hữu hình của công ty ................................................71
3.2.1.1. Về kiến trúc, cơ sở hạ tầng ................................................................71

Header Page 7 of 145.

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CBCNV

: Cán bộ công nhân viên

PVOIL

: PetroVietnam Oil

VH

: Văn hóa

VHDN

: Văn hóa doanh nghiệp

-ixFooter Page 7 of 145.


Header Page 8 of 145.

DANH SÁCH CÁC BẢNG
Số hiệu bảng

Tên bảng

Trang

33

Bảng 2.6

Trang thiết bị hỗ trợ công việc

36

Bảng 2.7

Thống kê các cuộc hội họp năm 2015

37

Bảng 2.8
Bảng 2.9
Bảng 2.10
Bảng 2.11
Bảng 2.12
Bảng 2.13
Bảng 2.14
Bảng 2.15
Bảng 2.16
Bảng 2.17

Danh mục thống kê số lượng văn bản hệ thống Quản lý
tích hợp
Sản lượng tiêu thụ bình quân xăng E5 trong giai đoạn
2013-2015
Lương và các khoản phụ cấp từ 2012-2014

58


Header Page 9 of 145.

Số hiệu bảng

Tên bảng

Trang

Bảng 2.18

Kết quả khảo sát trọng tâm chiến lược tại PVOIL Trà Vinh

59

Bảng 2.19

Kết quả khảo sát tiêu chuẩn thành công tại PVOIL Trà Vinh

60

Bảng 2.20

Đánh giá mô hình văn hóa của ban lãnh đạo công ty

60

Bảng 2.21

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty cổ phần Xăng dầu Dầu
khí Trà Vinh
Logo của Công ty

21
26
36

Đồ thị mô hình văn hóa doanh nghiệp theo ý kiến khảo
sát của ban lãnh đạo trong công ty
Đồ thị mô hình văn hóa doanh nghiệp theo ý kiến khảo
sát của nhân viên trong công ty
Đồ thị mô hình văn hóa doanh nghiệp theo kết quả khảo
sát của nhân viên và Ban lãnh đạo PVOIL Trà Vinh

-xiiFooter Page 10 of 145.

Trang

61

62

63


Header Page 11 of 145.

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài


Header Page 12 of 145.

3. Câu hỏi nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu luận văn, tôi sử dụng một số câu hỏi sau đây để
tiếp cận vấn đề và giải quyết vấn đề:
1- Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Xăng dầu Dầu khí
Trà Vinh được xây dựng như thế nào?
2- Các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần Xăng
dầu Dầu khí Trà Vinh?
4. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần
Xăng dầu Dầu khí Trà Vinh.
Đối tượng khảo sát nhằm thu thập dữ liệu cho đề tài là cán bộ công nhân viên
của công ty.
5. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về không gian: Công ty Cổ phần Xăng dầu Dầu khí Trà Vinh hoạt
động kinh doanh trong lĩnh vực xăng dầu trong tỉnh Trà Vinh.
Phạm vi về thời gian: Hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần
Xăng dầu Dầu khí Trà Vinh giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2014.
6. Lược khảo tài liệu
Trong quá trình thực hiện đề tài tác giả có tham khảo một số luận văn thạc sĩ
của một số tác giả có nội dung có liên quan như sau:
Luận văn thạc sĩ của tác giả Lưu Thị Tuyết Nga (2011), Văn hóa doanh
nghiệp tại Công ty cổ phần xuất nhập khẩu lâm thủy sản Bến Tre, Luận văn Thạc
sĩ Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh Tế Thành phố Hồ Chí Minh. Đề tài
nghiên cứu về các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp gồm những giá trị hữu
hình, những giá trị được tán đồng, những giá trị cơ bản. Tác giả tiến hành đánh
giá thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu lâm thủy
sản Bến tre dựa trên các yếu tố trên. Tác giả Lưu Thị Tuyết Nga đã nghiên cứu

Công ty PVOIL Trà Vinh thông qua các thông tin thức cấp thu thập được từ các phòng
ban trực thuộc PVOIL Trà Vinh. Tiếp sau đó, tác giả đánh giá thực trạng về mức độ
biển hiện các giá trị của văn hóa doanh nghiệp qua các hoạt động chính của PVOIL
Trà Vinh, thông qua phiếu khảo sát để đánh giá các yếu tố tác động và định vị văn
hóa doanh nghiệp mà PVOIL đang có để có hướng xây dựng văn hóa vững mạng cho
PVOIL Trà Vinh trong tương lai.
Chương 3, Tác giả đề ra một số giải pháp xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại
Công ty Cổ phần Xăng dầu Dầu khí Trà Vinh dựa trên các kết quả phân tích được ở
chương 2.

-3Footer Page 13 of 145.


Header Page 14 of 145.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP
1.1. Khái niệm văn hóa và văn hóa doanh nghiệp
1.1.1. Khái niệm văn hóa
Văn hoá gắn liền với sự ra đời của nhân loại. Bản thân vấn đề văn hoá rất đa
dạng và phức tạp, nó là một khái niệm có ngoại diên rất lớn, được dùng để chỉ những
khái niệm có nội hàm khác nhau về đối tượng, tích chất và hình thức biểu hiện. Do
đó, khi có những nghiên cứu tiếp cận khác nhau sẽ dẫn đến có nhiều quan niệm xung
quanh nội dung thuật ngữ văn hóa. Hiện chưa có một khái niệm thống nhất về văn
hoá. Chúng ta có thể hiểu văn hoá theo một số khái niệm sau đây:
Theo UNESCO: “Văn hoá là một phức thể, tổng thể các đặc trưng, diện mạo
về tinh thần, vật chất, tri thức, linh cảm khắc họa nên bản sắc của một cộng đồng gia
đình, xóm làng quốc gia, xã hội. Văn hoá không chỉ bao gồm nghệ thuật, văn chương
mà cả những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ giá trị, những

nghiệp không đắn đo suy nghĩ về ý nghĩa của những nguyên tắc và thủ pháp ấy, mà
coi chúng đúng đắn ngay từ đầu ( Trích bởi Trần Ngọc Thêm, 1999)
Văn hoá doanh nghiệp là lối tư duy và lối làm việc đã thành thói quen và truyền
thống, nó được chia sẻ ở mức độ nhiều hay ít giữa tất cả các thành viên; những điều
đó các thành viên mới phải học và ít nhất phải chấp nhận một phần để hoà đồng với
các thành viên và tổ chức. Theo nghĩa đó, văn hoá doanh nghiệp bao quát một phạm
vi rộng cách ứng xử; các phương pháp sản xuất; kỹ năng nghề nghiệp và tri thức kỹ
thuật; thái độ đối với các quy định của tổ chức; các thói quen và tập quán ứng xử
trong quản lý; những mục tiêu đang quan tâm; cách tiến hành công việc kinh doanh;
phương pháp thanh toán; những quy định cho các công việc khác nhau; niềm tin vào
cách sống dân chủ và cùng nhau tham khảo ý kiến; các quy ước ít tự giác và những
điều cấm đoán (Nguyễn Thu Linh, 2005).
Văn hoá doanh nghiệp là một hệ thống những ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo,
nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên của tổ chức cùng đồng thuận
và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của các thành viên. Văn hoá
doanh nghiệp biểu thị sự thống nhất trong nhận thức của tất cả các thành viên tổ chức
về hệ thống những giá trị chung và có tác dụng giúp phân biệt giữa tổ chức này với các
tổ chức khác. Chúng được mọi thành viên trong tổ chức chấp thuận có ảnh hưởng trực

-5Footer Page 15 of 145.


Header Page 16 of 145.

tiếp, hàng ngày đến hành động và việc ra quyết định của từng người và được hướng
dẫn cho những thành viên mới để tôn trọng và làm theo. Chính vì vậy, chúng còn được
gọi là bản sắc văn hoá của một tổ chức (Ngô Quý Nhâm, 2004).
Văn hoá doanh nghiệp là một hệ thống các ý nghĩa, giá trị, niềm tin chủ đạo,
cách nhận thức và phương pháp tư duy được mọi thành viên trong DN cùng đồng thuận
và có ảnh hưởng ở phạm vi rộng đến cách thức hành động của từng thành viên trong

Trong mỗi doanh nghiệp đều tồn tại những chuẩn mực về giá trị đặc trưng,
hình tượng, phong cách được tôn trọng một cách thiêng liêng và truyền từ người này
sang người khác, thế hệ này sang thế hệ khác. Văn hoá doanh nghiệp thể hiện sự
thống nhất cao trong nhận thức của mọi các thành viên về những giá trị đó và mỗi
doanh nghiệp đều có hệ thống những chuẩn mực đặc trưng riêng. Trong môi trường
cạnh tranh để phát triển, doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều vấn đề thách thức thì
những giá trị chuẩn mực tác động trực tiếp mỗi thành viên ở mọi khâu, mọi vị trí
trong doanh nghiệp và sẽ hướng họ phải hành động và ra quyết định như thế nào để
đưa doanh nghiệp vượt lên. Nhờ đó mà doanh nghiệp mới có thể tồn tại và phát triển
(Trần Ngọc Thêm, 1999).
1.2.3. Tạo ra các giá trị, chuẩn mực trong đời sống xã hội
Các giá trị chuẩn mực đó được truyền bá, lưu trữ, chắt lọc và phát triển trong
tiến trình lịch sử của dân tộc; trở thành hệ thống các giá trị đặc trưng cho một dân tộc,
bao gồm chính trị đạo đức, luật pháp, khoa học, văn học nghệ thuật, các thể chế, thiết
chế văn hoá, tập quán lối sống... tạo nên nền tảng tinh thần của mỗi dân tộc. Trong
vai trò nền tảng tinh thần của xã hội và của mỗi doanh nghiệp, văn hoá là động lực
của sự phát triển kinh tế - xã hội. Trước hết thông qua chức năng xây dựng con người,
bồi dưỡng nguồn lực con người về trí tuệ và tâm hồn, năng lực, sự thành thạo, tài
năng, đạo đức, nhân cách, lối sống của cá nhân và cộng đồng. Xây dựng và phát triển
kinh tế phải nhằm mục tiêu văn hoá, phải hướng đến một xã hội công bằng dân chủ,
văn minh, con người được hưởng hạnh phúc và phát triển toàn diện; Chính vì vậy,
văn hoá đóng vai trò là mục tiêu trước mắt và lâu dài của phát triển kinh tế xã hội.
Như vậy thiếu nền tảng tinh thần tiến bộ, lành mạnh sẽ không có sự phát triển kinh tế
– xã hội bền vững (Trần Ngọc Thêm, 1999).
1.3. Vai trò của văn hoá doanh nghiệp
1.3.1. Nguồn lực tạo ra lợi thế cạnh tranh
Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp được xem xét trên các khía cạnh như:
chất lượng sản phẩm, chi phí, sự linh hoạt (trước phản ứng của thị trường), thời gian

-7Footer Page 17 of 145.

kiến văn hoá đã hạn chế một cách có hiệu quả hành vi của các thành viên trong tổ
chức, họ chỉ được tự do thể hiện chính kiến cá nhân của mình trong khuôn khổ
chung của tổ chức. Nhiều tổ chức cố gắng để tạp hợp văn hoá của họ cho lợi thế

-8Footer Page 18 of 145.


Header Page 19 of 145.

cạnh tranh, đây chính là một minh chứng về sức mạnh văn hoá để tạo ra những
ứng xử mong muốn, và đảm bảo thực hiện được nguyên tắc.
1.3.3. Giảm rủi ro trong công việc
Ở cấp độ cá nhân, một trong những chức năng của văn hoá là truyền tải những
nhận thức chung qua quá trình đào tạo và tuyển chọn nhân viên mới. Điều này được
thực hiện thông qua ý tưởng của văn hoá, mà các thành viên mới phải học để hiểu và
thực hiện trong công việc. Thực hiện được điều này sẽ tạo cơ sở suy nghĩ cho mọi
người để giảm sự lo âu buồn phiền, bình thường hoá mọi việc xung quanh, để có
những lựa chọn dễ dàng và những hành động có suy nghĩ hơn, hợp lý hơn. Ở cấp độ
tổ chức, với những biểu tượng, truyền thống văn hoá, một tổ chức có thể tạo ra một
thế giới riêng cho tổ chức mình, trong đó sự phức tạp và các yếu tố rủi ro được giảm
bớt. Trên cơ sở đó, tổ chức sẽ có khả năng kiểm soát các hoạt động của mình, tối đa
hoá những hoạt động có hiệu quả.
1.3.4. Tăng cường sự gắn bó của người lao động
Hầu hết các tổ chức đều cố gắng để tạo động cơ làm việc cho nhân viên của
họ thông qua cơ chế thưởng phạt. Mặc dù những yếu tố này rõ ràng có tác dụng, tuy
nhiên, mong muốn làm việc của các nhân viên còn chịu tác động của các động cơ
khách quan như ý nghĩa và sự thích thú đối với công việc, mục tiêu của họ với mục
đích của tổ chức, họ cảm nhận giá trị của công việc và được đảm bảo, an toàn trong
công việc. Một hình thái văn hoá phù hợp và thống nhất có tác động tạo ra sự trung
thành, thúc đẩy niềm tin và giá trị chân chính, khuyến khích mọi thành viên mang hết

chặt mối quan hệ tổ chức. Các nghi lễ gồm: Nghi lễ chuyển giao, nghi lễ củng cố,
nghi lễ nhắc nhở và nghi lễ liên kết,
Biểu tượng là biểu thị một cái gì đó không phải là chính nó và có tác dụng giúp
mọi người nhận ra hay hiểu được cái mà nó biểu thị. Các công trình kiến trúc, lễ nghi,
giai thoại, khẩu hiệu đều chứa đựng những đặc trưng của biểu tượng. Một biểu tượng
khác là logo. Logo là một tác phẩm sáng tạo thể hiện hình tượng về một tổ chức bằng
ngôn ngữ nghệ thuật. Logo là loại biểu trưng đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn nên được
các DN rất quan tâm chú trọng. Logo được in trên các biểu tượng khác của DN như
bảng nội quy, bảng tên công ty, đồng phục, các ấn phẩm, bao bì sản phẩm, các tài
liệu được lưu hành,….
Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp trong đời sống hàng ngày, do cách ứng xử,
giao tiếp giữa các thành viên trong DN quyết định. Những người sống và làm việc
trong cùng một môi trường có xu hướng dùng chung một thứ ngôn ngữ. Các thành
viên trong DN để làm việc được với nhau cần có sự hiểu biết lẫn nhau thông qua việc
sử dụng chung một ngôn ngữ.

-10Footer Page 20 of 145.


Header Page 21 of 145.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Đỗ Thị Phi Hoài (2009), Văn hóa doanh nghiệp, Nhà xuất bản tài chính, Hà Nội
[2]. Nguyễn Thị Việt Hoa (2013), Văn hóa doanh nghiệp tại VNPT Bắc Giang, Luận
văn thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.
[3]. Nguyễn Thu Linh (2005), Văn hóa tổ chức – lý thuyết, thực trạng và giải pháp phát
triển văn hóa tổ chức ở Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin, Hà Nội.
[4]. Hồ Chí Minh (2000), Hồ Chí Minh toàn tập, tập 3, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia.
[5]. Lưu Thị Tuyết Nga (2011), Văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần xuất
khẩu lâm thủy sản Bến Tre, Luận văn thạc sĩ Kinh tế, Trường Đại học kinh