Header Page 1 of 126.

I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

TRN TH THU H

CáC TộI XÂM PHạM TRậT Tự QUảN Lý HàNH CHíNH
TRONG LUậT HìNH Sự VIệT NAM
(Trên cơ sở thực tiễn tỉnh Thái Nguyên)

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2017

Footer Page 1 of 126.


Header Page 2 of 126.

I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

TRN TH THU H

CáC TộI XÂM PHạM TRậT Tự QUảN Lý HàNH CHíNH
TRONG LUậT HìNH Sự VIệT NAM
(Trên cơ sở thực tiễn tỉnh Thái Nguyên)
Chuyờn ngnh: Lut hỡnh s v t tng hỡnh s
Mó s: 60 38 01 04



MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục biểu đồ
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM
TRẬT TỰ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH TRONG LUẬT HÌNH
SỰ VIỆT NAM ................................................................................... 9
1.1.

Khái niệm, đặc điểm của các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính ........................................................................................... 9

1.1.1. Khái niệm trật tự quản lý hành chính ................................................... 9
1.1.2. Khái niệm và đặc điểm các tội xâm phạm trật tự quản lý hành
chính theo Luật hình sự Việt Nam ..................................................... 10
1.2.

Lịch sử lập pháp hình sự về các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính ......................................................................................... 15

1.2.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước khi
có Bộ luật hình sự năm 1985 .............................................................. 15
1.2.2. Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1985 đến nay .......... 19
Chương 2: QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VỀ

HÌNH SỰ NĂM 2015 VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU
QUẢ VIỆC ÁP DỤNG ..................................................................... 64
3.1.

Những điểm mới sửa đổi, bổ sung về các tội xâm phạm trật
tự quản lý hành chính trong Bộ luật hình sự năm 2015 ............... 64

3.2.

Quan điểm cải cách tư pháp của Đảng và nhà nước trong
việc xử lý tình hình tội phạm nói chung và các tội xâm phạm
trật tự quản lý hành chính nói riêng .............................................. 70

3.3.

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả việc áp dụng các quy
định của Bộ luật hình sự về các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính ......................................................................................... 72

3.3.1. Hoàn thiện pháp luật hình sự về các tội xâm phạm trật tự quản
lý hành chính ...................................................................................... 72
3.3.2. Các giải pháp nâng cao hiệu quả việc áp dụng quy định bộ luật
hình sự về các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính ................... 74
3.3.3. Tuyên truyền phổ biến pháp luật trong nhân dân về các tội xâm
phạm trật tự quản lý hành chính ......................................................... 83
KẾT LUẬN .................................................................................................... 85
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 88

Footer Page 5 of 126.



Footer Page 6 of 126.

VKSND:

Viện kiểm sát nhân dân

XHCN:

Xã hội chủ nghĩa


Header Page 7 of 126.

DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu

Tên bảng

Bảng 2.1 Tổng số vụ án và tổng số bị cáo bị đưa ra xét xử về các tội
xâm phạm trật tự quản lý hành chính từ 2011-2015 trên địa
bàn tỉnh Thái Nguyên

Trang

44

Bảng 2.2 Số lượng các vụ án về các tội xâm phạm trật tự quản lý hành
chính bị đưa ra xét xử trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên



Tên biểu đồ

Biểu đồ 2.1. Tỷ lệ số vụ án sơ thẩm về các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính trong tổng số các vụ án hình sự sơ thẩm trên địa
bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011- 2015

Footer Page 8 of 126.

Trang

44


Header Page 9 of 126.

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm qua, thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện do Đảng
khởi xướng và lãnh đạo, đất nước ta đã đạt được những thành tựu nổi bật trên
nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội: Kinh tế tăng trưởng liên tục, đời sống
nhân dân nâng cao, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự an toàn xã hội có
tiến bộ đáng khích lệ, vị thế nhà nước Việt Nam trên thế giới tăng lên. Có thể
thấy mọi chủ trương chính sách, đường lối của Đảng đều nhằm mục tiêu:
“Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Để đảm bảo
thực hiện chủ trương đó trên thực tế, nhà nước ta đã củng cố và triển khai
những chính sách nhằm bảo vệ con người về mọi mặt.
Trong quá trình quản lý xã hội, tiến hành sự nghiệp đổi mới dưới sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, công tác xây dựng và hoàn thiện hệ
thống pháp luật của nước ta đã đạt được nhiều tiến bộ quan trọng, tạo khuôn

tính chất và mức độ khác nhau, nhưng chỉ quy định một số hành vi xâm phạm
một số lĩnh vực trật tự quản lý hành chính là hành vi tội phạm. Thực tiễn cho
thấy, việc phân biệt các hành vi vi phạm các quy định về trật tự quản lý hành
chính với hành vi phạm tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính trong nhiều
trường hợp không dễ dàng, có trường hợp hành vi xâm phạm các quy định trật
tự quản lý hành chính lẽ ra phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự nhưng lại chỉ
xử phạt hành chính, ngược lại có những hành vi chỉ đáng xử phạt hành chính
thì lại bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mặt khác, các quy định của Nhà nước
về quản lý hành chính luôn thay đổi cho phù hợp với tình hình phát triển của xã
hội, có hành vi xâm phạm nay là hành vi phạm tội nhưng ngày mai không còn
là hành vi phạm tội nữa vì do sự chuyển biến của tình hình hoặc Nhà nước
không quy định hành vi đó là hành vi vi phạm nữa, ngược lại, có hành vi trước
đây không bị coi là hành vi phạm tội nhưng nay lại bị coi là hành vi phạm tội.
Do đó thực tiễn xét xử không ít trường hợp các cơ quan tiến hành tố tụng lúng
túng trong việc xử lý các hành vi xâm phạm trật tự quản lý hành chính.
Thái Nguyên là một tỉnh trung du, với dân số khoảng 1,2 triệu người, là

2
Footer Page 10 of 126.


Header Page 11 of 126.

một trung tâm kinh tế, văn hóa của các tỉnh miền núi phía Bắc, đặc biệt với hệ
thống rất nhiều các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, các
khu công nghiệp trọng điểm..., thu hút rất nhiều công nhân, học sinh, sinh
viên đến từ nhiều tỉnh khu vực phía Bắc. Điều kiện này dẫn đến những cơ hội
phát triển cho tỉnh, nhưng cũng đồng thời mang lại những yếu tố gia tăng tội
phạm, trong đó có các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính.
Thực tiễn xét xử các vụ án hình sự trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

giả quyết định chọn đề tài “Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
trong Luật hình sự Việt Nam (Trên cơ sở thực tiễn tỉnh Thái Nguyên)” làm
luận văn tốt nghiệp thạc sĩ luật học.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Trong thời gian qua, các nhà khoa học đã có một số công trình nghiên cứu
về các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính được đăng trong các giáo trình,
sách tham khảo, các bài viết, bình luận, công trình nghiên cứu khoa học như:
a) Luận văn thạc sĩ của Bùi Hữu Hùng, Viện Nhà nước và Pháp luật,
Thực trạng, nguyên nhân tội chống người thi hành công vụ và các biện pháp
phòng ngừa, năm 1993; Luận văn thạc sĩ của Đỗ Hoàng Yến, Trường Đại học
Luật Hà Nội, Tội chống người thi hành công vụ - Thực trạng, nguyên nhân và
giải pháp, năm 1996; Luận văn thạc sĩ của Đào Bá Sơn, Trường Đại học Luật
Hà Nội, Đấu tranh phòng, chống người thi hành công vụ ở Việt Nam trong
giai đoạn hiện nay, năm 2009; Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Xuân Hạ, Khoa
Luật Đại học quốc gia Hà Nội, Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm
phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân
trong luật hình sự Việt Nam, năm 2015; Luận văn thạc sĩ của Phạm Văn Sính,
Khoa Luật Đại học quốc gia Hà Nội, Các tội xâm phạm bí mật Nhà nước
trong luật hình sự Việt Nam, năm 2015…
b) TS. Trần Minh Hưởng, Tìm hiểu các tội xâm phạm an toàn công
cộng, trật tự công cộng và TTQLHC, Nxb. Dân tộc, Hà Nội, 2004; LS.TS
Nguyễn Đức Mai, Tìm hiểu các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công
cộng và TTQLHC, Nxb. Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2014); Nguyễn Hữu
Minh, Về mặt khách quan của tội chống người thi hành công vụ trong BLHS

4
Footer Page 12 of 126.


Header Page 13 of 126.

Footer Page 13 of 126.


Header Page 14 of 126.

oan, sai và vi phạm pháp luật trong thực tiễn xét xử. Trong phạm vi nghiên
cứu của đề tài, học viên chỉ tập trung nghiên cứu các vấn đề về các tội xâm
phạm TTQLHC dưới góc độ Luật hình sự, chủ yếu trên cơ sở các quy định
trong BLHS năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009).
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích đề ra, tác giả đặt cho mình những nhiệm vụ cần
phải giải quyết sau:
- Làm rõ khái niệm trật tự quản lý hành chính, tội phạm xâm phạm trật tự
quản lý hành chính; lịch sử Luật hình sự Việt Nam quy định về các tội phạm này;
- Phân tích, làm rõ các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của các tội xâm
phạm trật tự quản lý hành chính theo Luật hình sự hiện hành của nước ta; hình
phạt đối với tội phạm và phân tích, đánh giá thực tiễn xét xử loại tội phạm này
trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;
- Đề xuất các kiến nghị nhằm tiếp tục hoàn thiện BLHS năm 2015 và
một số giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm này trên
phạm vi cả nước nói chung và tỉnh Thái Nguyên nói chung.
5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính trong luật hình sự Việt Nam trên cơ sở của Bộ luật Hình sự Việt
Nam năm 1999, sửa đổi, bổ sung ngày 19/6/2009 và những văn bản pháp luật
có liên quan; tình hình thực hiện hoạt động này trên thực tế tại Thái Nguyên;
đưa ra những hạn chế, bất cập và các giải pháp nâng cao hiệu quả đấu tranh
phòng, chống tội phạm này.
Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu và giải quyết các vấn đề
xung quanh các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính qua thực tiễn xét xử

nhiệm vụ đấu tranh phòng ngừa tội phạm nói chung và các tội xâm phạm trật
tự quản lý hành chính trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói riêng. Thông qua kết
quả nghiên cứu và các đề xuất, tác giả mong muốn đóng góp phần nhỏ bé của
mình vào việc phát triển khoa học luật hình sự nói chung, về các tội xâm
phạm trật tự quản lý hành chính nói riêng.
7
Footer Page 15 of 126.


Header Page 16 of 126.

8. Kết cấu của luận văn
Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo,
nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề chung về các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính trong Luật hình sự Việt Nam.
Chương 2: Quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 về các tội xâm phạm
trật tự quản lý hành chính và thực tiễn áp dụng.
Chương 3: Hoàn thiện quy định về các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính trong Bộ luật hình sự năm 2015 và giải pháp nâng cao hiệu quả
việc áp dụng.

8
Footer Page 16 of 126.


Header Page 17 of 126.

Chương 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ


luật đối với hành vi hoạt động của con người và các quá trình xã hội, do các cơ
quan trọng trong hệ thống hành chính nhà nước từ trung ương đến cơ sở tiến
hành để thực hiện những mục tiêu, chức năng và nhiệm vụ của nhà nước”.
Do đối tượng của quản lý hành chính là tất cả các lĩnh vực của đời sống
xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng… Và quản lý
hành chính không chỉ là tổ chức, điều chỉnh từng lĩnh vực mà còn phải liên
kết, phối hợp các lĩnh vực thành một thể thống nhất để đảm bảo xã hội phát
triển đồng bộ, cân đối, có hiệu quả đáp ứng nhu cầu của các thành viên trong
xã hội. Hoạt động quản lý hành chính nhà nước luôn mang tính quyền lực nhà
nước và được đảm bảo bằng sức mạnh của nhà nước trên cơ sở pháp luật và
được tuân theo một trình tự nhất định. Cho nên, trật tự quản lý hành chính là
trình tự thực thi quyền quản lý hành chính trên cơ sở pháp luật đối với hành
vi hoạt động của con người và các quá trình xã hội, do các cơ quan trong hệ
thống hành chính nhà nước từ trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện
những mục tiêu, chức năng và nhiệm vụ của nhà nước.
1.1.2. Khái niệm và đặc điểm các tội xâm phạm trật tự quản lý hành
chính theo Luật hình sự Việt Nam
1.1.2.1. Khái niệm các tội xâm phạm TTQLHC
Hiện nay, trong các Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần các tội
phạm) và các sách báo chí, dưới góc độ khoa học, các tội xâm phạm
TTQLHC cũng đã được đề cập bởi các nhà nghiên cứu lý luận, thực tiễn khác
nhau. Chẳng hạn, có quan điểm nêu:
Các tội xâm phạm TTQLHC là các hành vi nguy hiểm cho
xã hội, xâm phạm một nhóm quan hệ xã hội cùng tính chất là
TTQLHC; tức là xâm phạm hoạt động đúng đắn và bình thường
của các cơ quan nhà nước, làm giảm hiệu lực quản lý của các cơ
quan này [25, tr. 296];

10

chính có các đặc điểm sau:
Thứ nhất, các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính có đầy đủ các
đặc điểm của tội phạm nói chung. Theo các nhà luật hình sự hiện nay, tội
11
Footer Page 19 of 126.


Header Page 20 of 126.

phạm bao gồm dấu hiệu cơ bản là: tính nguy hiểm cho xã hội, tính có lỗi, tính
trái pháp luật hình sự và phải chịu hình phạt.
Thứ hai, tính chất chung của các tội phạm này là xâm phạm tới các
quan hệ xã hội về trật tự quản lý hành chính, xâm phạm đến hoạt động đúng
đắn của các cơ quan hành chính nhà nước và gây những thiệt hại cho lợi ích
của Nhà nước.
Có thể thấy, giữa tội phạm nói chung và các tội xâm phạm TTQLHC nói
riêng với vi phạm hành chính có những đặc điểm và nét tương đồng, rất khó để
xác định ranh giới. Tội phạm hay vi phạm hành chính đều là vi phạm pháp luật.
Dấu hiệu cơ bản để phân biệt vi phạm hành chính với tội phạm là mức độ
nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm. Là tội phạm thì hành vi đó phải
gây “nguy hiểm đáng kể” cho xã hội. Nguy hiểm đáng kể ở đây là theo Bộ
luật hình sự. Vi phạm hành chính có mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn
tội phạm hình sự. Mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm được
đánh giá ở nhiều yếu tố khác nhau và những yếu tố này thường được quy định
trong các văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Để xác
định, đòi hỏi cơ quan có thẩm quyền dựa trên sự nhận thức về ranh giới giữa
vi phạm hành chính và tội phạm, đã được quy định cụ thể ở Bộ luật hình sự,
các nghị định, thông tư hướng dẫn trong các trường hợp cụ thể. Mức độ gây
thiệt hại biểu hiện ở dưới các hình thức khác nhau như mức độ gây thương tật,
giá trị tài sản bị xâm hại, giá trị hàng phạm pháp [45].

nên rất cần thiết và vì vậy, Quốc hội đã quyết định hình sự hoá một số hành vi
vi phạm về môi trường. Tại đây, chủ yếu phân tích các dạng thức thể hiện sự
chuyển hoá vi phạm hành chính thành tội phạm đã được ghi nhận trong các
quy định của Bộ luật hình sự hiện hành.
Một trong những điểm sửa đổi, đổi mới cơ bản liên quan đến việc xác
định các tội danh của Bộ luật hình sự năm 1999 so với Bộ luật hình sự năm
1985 là việc quy định tình tiết định tội “đã bị xử phạt hành chính mà còn vi
phạm”ở khá nhiều tội danh, hay nói cách khác, một hành vi vi phạm hành
chính sẽ bị chuyển hóa thành tội phạm trong trường hợp người thực hiện hành
vi vi phạm hành chính đó đã bị xử lý theo quy định của pháp luật hành chính
mà còn vi phạm. Qua nghiên cứu Bộ luật hình sự cho thấy có 64 tội danh mà
13
Footer Page 21 of 126.


Header Page 22 of 126.

trong cấu thành cơ bản có quy định việc “đã bị xử phạt hành chính về hành vi
này mà còn vi phạm” và 01 tội danh quy định việc “đã được giáo dục nhiều
lần và đã bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở chữa bệnh mà
còn vi phạm” như một yếu tố cấu thành tội phạm thuộc 8 nhóm tội thuộc các
lĩnh vực: bảo vệ quyền tự do, dân chủ của công dân; sở hữu; hôn nhân và gia
đình; quản lý kinh tế; bảo vệ môi trường; trật tự an toàn công cộng; trật tự
quản lý hành chính; phòng chống ma túy. Trong các trường hợp này, một
hành vi vi phạm lần đầu được coi là vi phạm hành chính, nhưng nếu tái phạm
(đã bị xử phạt về hành vi này mà còn vi phạm) thì trở thành tội phạm. Ví dụ,
hành vi gây rối trật tự công cộng không gây hậu quả nghiêm trọng là vi phạm
hành chính, nhưng nếu đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi
phạm thì chuyển thành tội gây rối trật tự công cộng được quy định tại Điều
245 Bộ luật hình sự hiện hành.

đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Người bị quản chế phải cư trú, làm ăn
sinh sống tại một địa phương nhất định và chịu sự quản lý, giáo dục của chính
quyền, nhân dân địa phương. Thời hạn quản chế từ 6 tháng đến 2 năm. Theo
quy định hiện hành, biện pháp quản chế hành chính đã bị bãi bỏ. Vì vậy,
BLHS năm 2015 đã bỏ tội này.
1.2. Lịch sử lập pháp hình sự về các tội xâm phạm trật tự quản lý
hành chính
Để có cái nhìn khái quát và toàn diện về quan niệm của nhà lập pháp
trong chế độ xã hội khác nhau về tội phạm và hình phạt, từ đó nhận thức sâu
sắc và đẩy đủ hơn về bản chất, dấu hiệu pháp lý đặc thù của tội phạm và chính
sách hình sự của nhà nước đối với người phạm các tội xâm phạm TTQLHC,
sau đây học viên xin khái quát các quy định của pháp luật hình sự về các tội
xâm phạm TTQLHC trong lịch sử.
1.2.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước
khi có Bộ luật hình sự năm 1985
Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, Nhà nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa được thành lập với bản chất là một chế độ mới, tiến bộ và dân
chủ, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân. Mặc dù, công việc xây dựng Nhà nước

15
Footer Page 23 of 126.


Header Page 24 of 126.

còn nhiều bề bộn và vô vàn những khó khăn, tuy nhiên, nhận thức được tầm
quan trọng của việc bảo vệ các quyền cơ bản của con người, ngày 03/9/1945,
trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị
Chính phủ sớm xây dựng Hiến pháp [36, tr.279-280]. Trên cơ sở này, ở một
chừng mực nhất định đã có các quy định về một số tội phạm tương ứng với

lãnh thổ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong thời gian đã định, hoặc
đã ra khỏi biên giới còn trở lại đất Việt Nam mà không có giấy
phép của Chính phủ, sẽ bị truy tố và phạt tù từ một tháng đến một
năm. Sau khi mãn hạn tù họ sẽ bị áp dẫn ra ngoài biên giới. Đặc
biệt trong thời kỳ chiến tranh, nếu chưa có thể áp dẫn các ngoại
kiều bị trục xuất ra ngoài biên giới thì Ủy ban kháng chiến hành
chính liên khu có thể quyết định tạm giam họ lại, để chờ cơ hội
thuận tiện có thể áp dẫn họ ra khỏi biên thùy [36, tr.496]..
Sau đó, ngày 15/6/1956, Chủ tịch nước đã ban hành Sắc lệnh số 267SL trừng trị những âm mưu và hành động phá hoại tài sản của Nhà nước, của
hợp tác xã, của nhân dân, làm cản trở việc thực hiện chính sách, kế hoạch Nhà
nước. Điều 3 Sắc lệnh quy định rõ “Kẻ nào vì mục đích phá hoại mà tiết lộ,
đánh cắp, mua bán, do thám bí mật Nhà nước, sẽ bị phạt từ 5 năm đến 20
năm tù” [36, tr.477].
Tiếp đến, Nghị định số 519-TTg ngày 29/10/1957 của Thủ tướng Chính phủ
quy định thể lệ về bảo tồn cổ tích. Điều 1 của Nghị định quy định rõ:
Tất cả những bất động sản và động sản có giá trị lịch sử hay
nghệ thuật (kể cả bất động sản và động sản còn nằm dưới đất hay
dưới nước) và những danh lam thắng cảnh (danh thắng) trên lãnh
thổ nước Việt Nam, bất cứ là thuộc quyền sở hữu của Nhà nước,
một đơn vị hành chính, một cơ quan, một đoàn thể, hoặc một tư
nhân, từ nay đều đặt dưới chế độ bảo vệ của Nhà nước quy định
trong Nghị định này [36, tr.478].
Sau đó, Thông tư số 81-CP ngày 29/4/1966 của Hội đồng Chinh phủ về
việc bảo vệ di tích lịch sử, di tích nghệ thuật và hang động được sử dụng vào
công tác sơ tán phòng không cũng quy định trách nhiệm khi vi phạm chế độ

17
Footer Page 25 of 126.