ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNGĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN TRƢỜNG SINH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGỌC HỒI
HUYỆN THANH TRÌ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNGĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN TRƢỜNG SINH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGỌC HỒI
HUYỆN THANH TRÌ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Từ Đức Văn


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BGH

:

Ban giám hiệu

CBQL

:

Cán bộ quản lí

CMHS

:

Cha mẹ học sinh

CNTT

:

Công nghệ thông tin

CSVC

:

Cơ sở vật chất


GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

KT-XH

:

Kinh tế xã hội

Nxb

:

Nhà xuất bản

QLGD

:

Quản lí giáo dục

TRONG BỐI CẢNHĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY ................................ 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu đề tài .................................................................. 7
1.1.1. Nƣớc ngoài ....................................................................................... 7
1.1.2. Trong nƣớc ....................................................................................... 8
1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài ........................................................... 10
1.2.1. Dạy học và hoạt động dạy học ....................................................... 10
1.2.2. Quản lý và quản lý hoạt động dạy học trong bối cảnh đổi mới
giáo dục .................................................................................................... 12
1.3. Yêu cầu về chất lƣợng giáo dục trung học cơ sở trong giai đoạn đổi
mới hiện nay ................................................................................................ 21
1.4. Một số vấn đề hoạt động dạy học ở trƣờng THCS ............................... 23
1.4.1.Vị trí, mục tiêu giáo dục, chức năng, nhiê ̣m vu ̣ của trƣờng THCS 23
1.4.2. Hoạt động dạy học ở trƣờng THCS trong bối cảnh đổi mới giáo
dục ............................................................................................................ 25
1.4.3. Vai trò của quản lý hoạt động da ̣y học trong viê ̣c nâng cao chấ t
lƣơ ̣ng giáo dục .......................................................................................... 26
1.5. Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THCS .......................... 27
1.5.1. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên ............................................. 27
1.5.2. Quản lý hoạt động học tập của học sinh ........................................ 33
1.5.3. Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị - kỹ thuật, phục vụ dạy học 35
1.5.4. Quản lý nguồn kinh phí để duy trì hoạt động dạy học ................... 36
iii


1.6. Các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng
THCS ........................................................................................................... 37
1.6.1.Yếu tố khách quan ........................................................................... 37
1.6.2. Yếu tố chủ quan.............................................................................. 39
Kế t luâ ̣n chƣơng 1 ........................................................................................... 41
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở

2.5.3. Thực trạng về nội dung tự học tập của học sinh ............................ 70
2.5.4.Thực trạng về công tác quản lý học tập của học sinh tại trƣờng
THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì .......................................................... 71
2.6. Thực trạng cơ sở vật chất...................................................................... 74
2.7. Đánh giá kết quả khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học của
trƣờng THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì .................................................. 75
2.7.1.Ƣu điểm ........................................................................................... 75
2.7.2.Hạn chế ............................................................................................ 77
2.7.3.Nguyên nhân thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng
THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì .......................................................... 78
Kết luận chƣơng 2 ........................................................................................... 81
Chƣơng 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở
TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGỌC HỒI, HUYỆN THANH TRÌ ........ 82
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY ............................. 82
3.1. Nguyên tắc đề xuất các giải pháp ......................................................... 82
3.1.1. Nguyên tắc bảo đảm tính mục tiêu ................................................. 82
3.1.2. Nguyên tắ c bảo đảm tính toàn diê ̣n ................................................ 82
3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả ................................................. 82
3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi.................................................... 83
3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THCS Ngọc
Hồi, huyện Thanh Trì trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay ............... 83
3.2.1. Nhóm biện pháp nâng cao phẩm chất và năng lực chuyên môn
nghiệp vụ cho đô ̣i ngũ giáo viên nhà trƣờng. ........................................... 83
3.2.2. Nhóm biện pháp về quản lý hoạt động dạy học của giáo viên ...... 87
3.2.3. Nhóm biện pháp về quản lý học tập của học sinh.......................... 97

v


3.2.4. Nhóm biện pháp tăng cƣờng đầu tƣ CSVC, tạo động lực cho

quản lý nội dung thực hành ở trƣờng THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh
Trì ............................................................................................................ 53
Bảng 2.11. Đánh giá nhận thức và kết quả thực hiện của CBQL về công tác
quản lý hoạt động ngoại khóa ở trƣờng THCS Ngọc Hồi ...................... 54
Bảng 2.12. Đánh giá mức độ và kết quả thực hiện của CBQL về biện pháp
quản lý việc soạn bài chuẩn bị tiết dạy học của giáo viên ở trƣờng
THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì ......................................................... 56
Bảng 2.13. Đánh giá nhận thức và kết quả thực hiện của CBQL về biện
pháp quản lý tiết dạy trên lớp của giáo viên ở trƣờng THCS Ngọc Hồi 57
Bảng 2.14. Đánh giá mức độ và kết quả thực hiện của CBQL về biện pháp
quản lý việc việc dự giờ, phân tích sƣ phạm bài học ở trƣờng THCS
Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì .................................................................... 59
vii


Bảng 2.15.Đánh giá mức độ và kết quả thực hiện của CBQL về quản lý
kiểm tra đánh giá học sinh của giáo viên ở trƣờng THCS Ngọc Hồi ..... 60
Bảng 2.16. Đánh giá mức độ và kết quả thực hiện của CBQL về biện pháp
quản lý hồ sơ chuyên môn của giáo viên ở trƣờng THCS Ngọc Hồi ..... 62
Bảng 2.17. Đánh giá mức độ và kết quả thực hiện của CBQL về biện pháp
quản lý việc nâng cao nhận thức chính trị, trình độ chuyên môn của
giáo viên ở trƣờng THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì .......................... 63
Bảng 2.18.Đánh giá nhận thức và kết quả thực hiện của CBQL về công tác
bồi dƣỡng giáo viên ở trƣờng THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì......... 64
Bảng 2.19.Đánh giá mức độ và kết quả thực hiện của CBQL về BPQL hoạt
động dạy học ở trƣờng THCS Ngọc Hồi, huyện Thanh Trì ................... 67
Bảng 2.20.Đánh giá về ý thức học tập của học sinh ở trƣờng THCS Ngọc
Hồi, huyện Thanh Trì (100 phiếu điều tra) ............................................. 68
Bảng 2.21. Đánh giá về kế hoạch tự học của học sinh ở các trƣờng THCS
Ngọc Hồi huyện, Thanh Trì(100 phiếu điều tra) .................................... 70

quố c tế đã đă ̣t ra với tấ t cả các quố c gia - đă ̣c biê ̣t với các nƣớc đang phát triển
- mô ̣t cuô ̣c đấ u tranh, trong đó các nƣớc vƣ̀a phải tham gia quá trình ca ̣nh tranh
kinh tế với các quố c gia khác , vƣ̀a phải có mô ̣t chiế n lƣơ ̣c thić h hơ ̣p để bảo vê ̣
quyề n lơ ̣i đấ t nƣớc min
̀ h. Cuô ̣c đấu tranh này đòi hỏi phải đổ i mới khoa ho ,̣c kỹ
thuâ ̣t, công nghê ̣ ngày mô ̣t hiê ̣n đa ̣i hơn , góp phần tăng năng suất lao động ,
giảm giá thành . Bên ca ̣nh đó , nhƣ̃ng thành tƣ̣u khoa ho ̣c và công nghê ̣ với
nhƣ̃ng bƣớc tiế n nhảy vo ̣t trong giai đoa ̣n cuố i thế kỷ 20, hƣ́a he ̣n bƣớc sang
thế kỷ 21 sẽ có những bƣớc tiến khổng lồ hơn chắc chắn sẽ đƣa thế giới từ văn
minh công nghiê ̣p sang văn minh trí tuê ̣ . Nhƣ̃ng yêu cầ u đó , đã buô ̣c tấ t cả
nhƣ̃ng nhà quản lý quố c gia phải xem xét la ̣i về vi ̣trí , vai trò của ngành giáo
dục của nƣớc mình . Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT), bƣớc sang thế kỷ 21 sẽ
đóng vai trò chủ đa ̣o trong viê ̣c phát triể n nề n kinh tế tri thƣ́c , sẽ là một trong
nhƣ̃ng lƣ̣c l ƣợng sản xuất trực tiếp chủ yếu đƣa xã hội phát triển . Để có thể
thƣ̣c hiê ̣n tố t vi ̣trí và vai trò này , cùng với sự đổi mới khoa học , công nghê ̣,
viê ̣c đổ i mới tƣ duy giáo du ̣c thƣ̣c sƣ̣ là mô ̣t yêu cầ u bƣ́c thiế.t
Trong Cƣơng liñ h xây dựng đất nƣớc trong thời kỳ quá độ lên chủ
nghĩa xã hội (Bổ sung , phát triển năm 2011), Đảng Cô ̣ng sản Viê ̣t Nam đã
khẳ ng đinh:
̣ “Phát triển GD&ĐT cùng với phát triển khoa học và công nghê ̣
là quốc sách hàng đầu ; đầ u tư cho giáo dục và đào tạo là đầ u tư cho phát
triển”[2, tr.77]. Với tầ m nhiǹ chiế n lƣơ ̣c về GD&ĐT, trong các văn kiê ̣n
chính thức , Đảng Cô ̣ng sản Viê ̣t Nam đã chỉ ra nhƣ̃ng thách thƣ́c đố i với
ngành GD&ĐT của nƣớc ta .Đó là chất lƣơ ̣ng GD&ĐT ở các cấp học nhìn
chung còn thấ p , viê ̣c kế t hơ ̣p lý thuyế t vào thƣ̣c hành , đồ ng thời ƣ́ng du ̣ng lý
thuyế t vào thƣ̣c tế của ho ̣c sinh các cấ p còn nhiề u bấ t câ ̣p , thiế u đồ ng bô ̣ và

1



và của cả nƣớc nói chung, hiê ̣u quả của các cấp học phổ thông ở huyện Thanh
Trìchƣa mang tính đô ̣t phá. Ngoài những nguyên nhân khách quan của thực tế
xã hội, của hoàn cảnh địa phƣơng (vẫn là mô ̣t huyện vùng ven đang trên con
2


đƣờng đô thi ̣hóa , ngân sách ha ̣n chế , đời số ng kinh tế - xã hội chƣa phát triển
cao…) còn có một nguyên nhân chủ quan từ ngành ; đó là vai trò quản lý giáo
dục trong việc nâng cao chất lƣợng hoạt động dạy học ở

các cấp học phổ

thông chƣa tƣơng xƣ́ng với yêu cầ u đổ i mới đố i với ngành GD&ĐT trong giai
đoa ̣n mớ i. Trong đó có trƣờng THCS Ngọc Hồi, trƣờng nằm ở cuối huyện.
Chất lƣợng của nhà trƣờng chƣa thực sự đáp ứng đƣợc kỳ vọng của các cấp
lãnh đạo và phụ huynh học sinh. Thƣ̣c tra ̣ng bấ t câ ̣p này là mô ̣t trong nhƣ̃ng
nguyên nhân làm cho quá triǹ h đổ i m ới GD&ĐT trong phát triể n giáo du ̣c
toàn diện thế hệ trẻ gặp nhiều hạn chế.
Chính vì thế , trƣớc yêu cầ u phải đẩ y nhanh mô ̣t cách vƣ̃ng chắ c viê ̣c
đổ i mới, nâng cao chấ t lƣơ ̣ng GD&ĐT, cầ n thiế t phải cùng lúc thƣ̣c hiê ̣n viê ̣c
nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học, và đó chính là lý do chính
chúng tôi viê ̣c cho ̣n nghiên cƣ́u đề tài luận văn“Quản lý hoạt động dạy học ở
trường Trung học cơ sởNgọc Hồi,huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội
trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay”.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Trên cơ sở nghiên cứu lý luâ ̣n và thực trạng , đề xuất biện pháp quản lý
hoạt động dạy học ở trƣờng THCS Ngọc Hồi huyện Thanh Trì, Hà Nội.
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học ở trƣờng THCS.

6.2.Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng
THCS Ngọc Hồi,huyện Thanh Trì, Hà Nội.
6.3.Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy
học ở trƣờng THCS Ngọc Hồi,huyện Thanh Trì, Hà Nội.
7. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
-Giới hạn nội dung:Nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động dạy
họcởtrƣờng THCS Ngọc Hồi,huyện Thanh Trì, Hà Nội.
- Địa bàn - thời gian: Trƣờng THCS Ngọc Hồi - tháng 9 năm 2016
- Khách thể khảo sát:

4


+ Nhóm 1: Cán bộ quản lý: Chuyên viên phòng, cán bộ quản lý, tổ
trƣởng chuyên môn của 7 trƣờng THCS có tính tƣơng đồng, CBQL và tổ
trƣởng chuyên môn của trƣờng THCS Ngọc Hồi
+ Nhóm 2: Giáo viên trƣờng THCS Ngọc Hồi
+ Nhóm 3: Học sinh và cha mẹ học sinh trƣờng THCS Ngọc Hồi
8.Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN ĐỀ TÀI
- Ý nghĩa khoa học: Thu thập, phân tích hệ thống hóa khái quát lý luận
về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THCS trong
điều kiện đổi mới giáo dục hiện nay. Xác định rõ các khái niệm, nội dung
quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THCS.
- Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy
học trƣờng THCS Ngọc Hồi theo 3 nội dung trên và đánh giá ƣu điểm hạn chế
và nguyên nhân của nó trên cơ sở đó đề xuất hệ thống biện pháp có tính cần
thiết khả thi cao.
9.PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
9.1.Nhóm phƣơng pháp nghiên cứu lý luận
- Nghiên cứu, hồi cứu, tổng hợp, phân tích, so sánh các tƣ liệu làm cơ

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCVÀ QUẢN LÝ
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
TRONG BỐI CẢNHĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
1.1.Tổng quan nghiên cứu đề tài
1.1.1. Nước ngoài
Hoạt động dạy học là một quá trình tƣơng tác giữa hai hoạt động: hoạt
động giảng dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh. Hai hoạt
động này là những hoạt động trung tâm làm nên đặc thù của trƣờng học bởi vì
có quỹ thời gian lớn nhất, chiếm nhiều lao động của giáo viên nhất, chi phối
các hoạt động khác, đƣợc các hoạt động khác hỗ trợ, trực tiếp tạo nên chất
lƣợng tri thức cho học sinh. Trong lịch sử giáo dục thế giới việc nghiên cứu,
tìm tòi các phƣơng pháp dạy học hiệu quả đã đƣợc rất nhiều nhà sƣ phạm, nhà
giáo dục quan tâm.
J.A. Cômenxki (1592 - 1670) là “Ông tổ của nền giáo dục hiện đại, là
một thiên tài rực rỡ, một nhà phát minh lỗi lạc, một Galilê của giáo dục”[23,
tr.39], năm 1992 UNESCO đã ghi nhận ông là một danh nhân văn hóa thế
giới. Trong quá trình hoạt động giáo dục , J.A. Cômenxki đã viết hàng trăm
tác phẩm. Tiêu biểu nhất là tác phẩm “ Phép giảng dạy lớn” (1632), ông đã
đƣa ra quan điểm giáo dục phải thích ứng với tự nhiên, quá trình dạy học để
truyền thụ và tiếp nhận tri thức là phải dựa vào sự vật, hiện tƣợng do học sinh
tự quan sát, tự suy nghĩ mà hiểu biết, không nên dùng uy quyền bắt buộc, gò
ép ngƣời ta chấp nhận bất cứ một điều gì. Ông đƣa ra một hệ thống các
nguyên tắc dạy học trong đó nguyên tắc trực quan đƣợc coi là nguyên tắc
quan trọng nhất.
Sau đệ nhị thế chiến, Nhật Bản tái thiếtđất nƣớc bằng tinh thần phát
huy cao độ nội lực của toàn dân tộc thông qua chính sách phát triển giáo dục
rất sớm và phù hợp với từng thời kỳ phát triển của đất nƣớc. Nhờ vậy, sau bại
trận trong chiến tranh thế giới thứ hai, Nhật đứng lên và trở thành cƣờng quốc

7

nghiên cứu và các cuộc hội thảo khoa học của các đơn vị địa phƣơng đến hội
8


thảo khu vực quốc gia bàn về vấn đề nâng cao chất lƣợng giáo dục. Nhiều
công trình nghiên cứu khoa học ở các cấp về nâng cao hiệu quả quản lý hoạt
động dạy học đã đƣợc triển khai, nhiều tác giả đã viết sách, báo, tài liệu tham
khảo để bàn luận trao đổi về vấn đề này nhƣ:
“Một số vấn đề lý luận về quản lý giáo dục” của Nguyễn Gia Quý; “Tổ
chức quản lý quá trình giáo dục - đào tạo” của Nguyễn Minh Hiển; “Đại
cƣơng về quản lý” của Nguyễn Hữu Lộc và Nguyễn Hữu Chí; “Quá trình
quản lý giáo dục - đào tạo” của Nguyễn Đức Trí… Đây là những công trình
về quản lý giáo dục mang lại hiệu quả nhất định cho công tác quản lý giáo
dục nói chung, quản lý nhà trƣờng nói riêng.
Một số luận văn Thạc sĩ Quản lý giáo dục nghiên cứu về quản lý hoạt
động dạy học ở trƣờng phổ thôngcủa một số địa phƣơng nhƣ:
Đặng Bá Lãm, (2006) với đề tài “Một số biện pháp quản lý hoạt động
dạy học ở trường THPT có nhiều học sinh dân tộc thiểu số Sơn Thịnh, huyện
Văn Chấn, tỉnh Yên Bái”;Trần Thị Hoa, (2008) với đề tài “Biện pháp quả lý
hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường THPT huyện Kiến Thị, thành
phố Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay”; Đỗ Ngọc Thạch, (2010) với đề tài
“Biện páp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT huyện Văn Lâm,
tỉnh Hưng Yên đáp ứng yêu cầu phân ban”.Nhìn chung, qua các luận văn này,
các tác giả đã đề xuất tới các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các
trƣờng phổ thông trên địa bàn một huyện mà chƣa có đề tài cho riêng một
trƣờng cụ thể.
Trong những năm gần đây các nhà khoa học, các nhà giáo đã nhận định:
Ngành GD&ĐT cũng đã tổ chức nhiều khoá tập huấn và triển khai nhiều
biện pháp nâng cao chất lƣợng dạy học đến CBQL và giáo viên các cấp học,
bậc học. Tuy nhiên trên thực tế cho thấy nâng cao việc quản lý hoạt động dạy

1.2.1.2. Hoạt động dạy học
Giáo dục đƣợc thực hiện bằng nhiều con đƣờng trong đó con đƣờng
quan trọng nhất là tổ chức hoạt động dạy học. Vậy hoạt động dạy học là con
đƣờng cơ bản nhất để đạt tới mục đích của giáo dục. Trong mỗi hoàn cảnh xã
hội khác nhau thì có một phƣơng thức dạy học khác nhau. Các nhà khoa học
đã xem xét hoạt động dạy học nhƣ một chuyên ngành nghiên cứu khoa học.

10


Trong khoa học giáo dục: “hoạt động dạy học là hoạt động đặc trưng
cho bất cứ loại hình nhà trường và xét theo quan điểm tổng thể dạy học chính
là con đường giáo dục tiêu biểu nhất”. “Với nội dung và tính chất của nó,
dạy học luôn luôn được xem là con đường hợp lý nhất, giúp cho học sinh với
tư cách là chủ thể nhận thức, có thể lĩnh hội được một hệ thống trí thức và
hãy nâng cao hành động chuyên môn thành phẩm chất, năng lực, tri tuệ của
bản thân…. cá nhân người học vừa là chủ thể vừa là mục đích cuối cùng của
quá trình đó” [5]
- Hoạt động học: là hoạt động nhằm tạo ra sự thay đổi kinh nghiệm cơ
bản của ngƣời học một cách bền vững và quan sát đƣợc.
- Hoạt động dạy: là hoạt động tác động đến ngƣời học và quá trình học
tập hình thành và phát triển học tập trong suốt quá trình.
Dạy học có tính hai mặt vì nó tồn tại đồng thời hai hoạt động chủ thể
tiến hành, sự tƣơng tác giữa dạy và học tạo thành quy luật cơ bản chi phối quá
trình dạy học gọi là quy luật thống nhất biện chứng giữa dạy và học.
- Mục tiêu dạy học:
Điều 2 trong luật giáo dục nêu: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con
người Việt Nam, phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ
và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội,
hình thành và bồi dưỡng nhân cách phẩm chất và năng lực của công dân, đáp

Trung ƣơng 4 khoa VII nghị quyết TW 2 khóa VIII và đƣợc thể chế hóa trong
luật giáo dục (2005) điều 28.2 có ghi : “phương pháp giáo dục phát triển phải
phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học, phù hợp với đặc
điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng
làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”[1]
Tóm lại: Quá trình dạy học là một quá trình, trong đó dƣới tác động chủ
đạo (Tổ chức, điều khiển, lãnh đạo) của thầy, học sinh tự giác, tích cực tổ chức
tự điều khiển hoạt động nhận thức, nhằm thực hiện tốt các hoạt động dạy học.
1.2.2. Quản lý và quản lý hoạt động dạy học trong bối cảnh đổi mới
giáo dục
1.2.2.1. Khái niệm quản lý
12


Quản lý là một yếu tố cấu thành sự tồn tại của xã hội loài ngƣời. Ngày
nay, quản lý đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật, một nghề phức tạp
nhất trong xã hội hiện đại.
Theo Đại từ điển tiếng Việt năm 2010 - “quản lý là chức năng của
những hệ thống có tổ chức với những bản chất khác nhau (xã hội, sinh vật, kỹ
thật). Nó bảo toàn cấu trúc xác định của chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực
hiện những chƣơng trình mục đích hoạt động ’’[6].
Theo F.W.Taylor: “Quản lý là biết đƣợc điều bạn muốn ngƣời khác làm
và sau đó thấy đƣợc rằng họ hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ
nhất”[12].
Tác giả Đặng Vũ Hoạt và tác giả Hà Thế Ngữ cho rằng: “Quản lý là
một quá trình định hƣớng, quá trình có mục tiêu. Quản lý một hệ thống là quá
trình tác động đến hê thống nhằm đạt đƣợc mục tiêu nhất định. Những mục
tiêu này đặc trƣng cho trạng thái mới của hệ thống mà ngƣời quản lý mong
muốn”[15, tr.29].


Phương pháp

Sơ đồ 1.1: Cấu trúc hệ thống quản lý
Quản lý thông qua quy trình kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.
(Môi trƣờng quản lý nên cấ u thành mô ̣t vòng tròn ôm toàn bô ̣ mô hiǹ h trên)
Nhƣ vậy, khái niệm quản lý thƣờng đƣợc hiểu nhƣ sau:
Quản lý là sự tác động có ý thức thông qua kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ
đạo, kiểm tra để chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động
của con người nhằm đạt đến mục tiêu đúng ý chí của người quản lý và phù
hợp với quy luật khách quan.
1.2.2.2.Các chức năng của quản lý
“Chức năng quản lý đó là một loại hoạt động quản lý đặc biệt, sản
phẩm của quá trình phân công lao động và chuyên môn hóa trong quản lý,
tiêu biểu tính chất tƣơng đối độc lập của những bộ phận của quản lý”[17,
tr.38]. Chức năng quản lý chiếm giữ vị trí then chốt, nó gắn liền với nội dung
của hoạt động điều hành ở mọi cấp. Quản lý có 4 chức năng:
- Chức năng lập kế hoạch:
Kế hoạch là nền tảng của quản lý. Lập kế hoạch là quá trình thiết lập
các mục tiêu, các con đƣờng, biện pháp, các điều kiện đảm bảo cho hoạt động
thực hiện các mục tiêu đó.
14