VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRỊNH THỊ NGA
GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CÁN BỘ,
CÔNG CHỨC TỪ THỰC TIỄN
HUYỆN THỌ XUÂN, TỈNH THANH HÓA
Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số:
60 34 04 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI, 2017
Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh
Phản biện 1: PGS.TS. Văn Tất Thu
Phản biện 2: PGS.TS. Lưu Văn Quảng
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp
tại: Học viện Khoa học xã hội vào lúc:
9 giờ, ngày 22 tháng 4 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện học viện Khoa học xã hội
chưa tốt, còn tùy tiện, vẫn còn tình trạng chưa thực sự làm việc theo
pháp luật mà nặng về thói quen, tình cảm.
Từ những tồn tại nêu trên, nhằm đánh giá đúng thực trạng việc
triển khai thực hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức ở huyện Thọ
Xuân trong thời gian qua, từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện chính
sách phát triển cán bộ, công chức tại huyện Thọ Xuân trong những năm
tới, tôi chọn nghiên cứu đề tài “Giải pháp chính sách phát triển cán bộ,
công chức từ thực tiễn địa bàn huyện Thọ Xuân - tỉnh Thanh Hóa”
làm luận văn thạc sỹ Chính sách công của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Chính sách phát triển cán bộ, công chức có vị trí, vai trò vô
cùng quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước
nên mảng đề tài này từ lâu đã được rất nhiều tác giả quan tâm nghiên
cứu, có thể kể đến:
- Đức Vượng, “Hồ Chí Minh đào tạo cán bộ và trọng dụng
nhân tài”, Nxb. Chính trị quốc gia, 2010.
- Đề tài cấp Bộ “Xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công
chức” (1998), do Ban Tổ chức cán bộ Chính phủ (nay là Bộ Nội vụ)
thực hiện.
- Nguyễn Ngọc Hiến (2002) chủ biên, “Các giải pháp thúc
đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam”.
- Hoàng Chí Bảo, “Thực hiện tốt chính sách cán bộ - giải
pháp động lực góp phần đẩy lùi suy thoái tư tưởng chính trị, đạo
đức, lối sống”. Tạp chí ban tuyên giáo, 2012.
- Vũ Huy Từ, “Một số giải pháp tăng cường năng lực đội
ngũ cán bộ cơ sở”, Tạp chí Quản lý nhà nước, số 5/2006.
- Nguyễn Thị Hồng Hải, “Một số vấn đề về phát triển năng
lực của cán bộ, công chức”, Tạp chí Tổ chức nhà nước, số 1/2011.
huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
3
- Phân tích phương hướng, mục tiêu và đề xuất các giải pháp
chủ yếu nhằm đổi mới việc xây dựng, thực thi chính sách phát triển cán
bộ, công chức phù hợp với điều kiện thực tế huyện Thọ Xuân, tỉnh
Thanh Hóa trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu chính sách và việc thực hiện chính sách phát
triển cán bộ, công chức tại huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Giải pháp thực hiện chính sách phát
triển cán bộ, công chức từ thực tiễn huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
Phạm vi giới hạn: giai đoạn năm 2011 – 2015.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của
Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, chủ
trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng
đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và cán bộ, công chức cấp huyện
nói riêng. Luận văn sử dụng các phương pháp chính sách công để
nghiên cứu quy trình từ khâu hoạch định chính sách đến thực thi
chính sách và đánh giá chính sách công
Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp như phương pháp
điều tra trực tiếp bằng bảng hỏi; Phương pháp phỏng vấn chuyên sâu;
ngoài ra, luận văn sử dụng các phương pháp khác như: Thống kê,
khái quát thực tiễn, phân tích định lượng, suy luận logic, diễn giải
trong quá trình phân tích đánh giá chính sách.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
định cụ thể “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ
nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo từng thời kỳ trong cơ quan của Đảng
Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị- xã hội ở trung ương, ở
tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi tắt là cấp tỉnh), ở
huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp
huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.
- Hiện nay, khái niệm công chức quy định tại khoản 2, Điều
4 “Luật cán bộ, công chức” được Quốc hội thông qua ngày
13/11/2008 và tại Nghị định số 06/2010/NĐ-CP, ngày 25/01/2010
của Chính phủ quy định những người là công chức, ta có thể hiểu:
“Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào
ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt
Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp
huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không
phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng;
trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ
quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý
của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà
nước, tổ chức chính trị-xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp
công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối
với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp
6
công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp
công lập theo quy định của pháp luật.
1.1.2. Khái niệm chính sách phát triển cán bộ, công chức
Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: “Chính sách là những
chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính sách được
thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào
thường xuyên. Có quy hoạch cán bộ mới bảo đảm được tính kế thừa
và liên tục trong đội ngũ cán bộ không để bị thiếu, bị hẫng hụt như
lâu nay.
1.2.3. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
Đào tạo, bồi dưỡng là trang bị kiến thức, kỹ năng, phương
pháp thực hiện nhiệm vụ công vụ, nhằm góp phần xây dựng đội ngũ
công chức chuyên nghiệp có đủ năng lực xây dựng nền hành chính
tiên tiến, hiện đại.
1.2.4. Bố trí, sử dụng cán bộ, công chức
Bố trí sử dụng cán bộ, công chức là căn cứ vào tiêu chuẩn,
yêu cầu từng nhiệm vụ của từng chức danh cán bộ, công chức đảm
bảo cho cán bộ, công chức phát huy tốt sở trường cá nhân sử dụng
đúng chuyên môn được đào tạo. Việc sử dụng cán bộ, công chức phải
chú trọng đến việc dử dụng đúng người, đúng việc, đúng năng lực, sở
trường, đúng chuyên môn được đào tạo.
1.2.5. Điều động, luân chuyển cán bộ, công chức
Điều động là khái niệm để chỉ việc cấp có thẩm quyền điều
chuyển cán bộ, công chức từ một cơ quan, tổ chức này sang một cơ
quan tổ chức khác nhằm giải quyết nhiệm vụ công vụ hoặc tăng
cường cán bộ, công chức cho cơ quan, tổ chức để xử lý, giải quyết
một nhiệm vụ đột xuất hoặc nhằm rèn luyện, thử thách cán bộ, công
chức lãnh đạo quản lý trong quy hoạch.
8
Luân chuyển cán bộ, công chức là việc thực hiện tăng cường,
bổ sung cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội, đơn vị sự nghiệp về số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ,
công chức để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
1.2.6. Đánh giá cán bộ, công chức
để đáp ứng yêu cầu của chính sách phát triển cán bộ, công chức là
xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất chính trị vững
vàng, có trình độ năng lực chuyên môn phù hợp, đáp ứng yêu cầu của
giai đoạn mới.
1.4. Giải pháp và công cụ chính sách phát triển cán bộ,
công chức
Một là, cần sử dụng linh hoạt các hình thức tuyển dụng để
tuyển dụng được người đáp ứng được yêu cầu công việc.
Hai là, thực hiện việc luân chuyển, điều động cán bộ, công
chức một cách hợp lý để đảm bảo cơ cấu nhân lực từng cơ quan, đơn
vị cho phù hợp.
Ba là, thực hiện tốt công tác quy hoạch cũng như kế hoạch
đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ.
Bốn là, tập trung đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực tại chỗ
bằng hình thức đa dạng hóa nội dung, phương thức đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ.
Năm là, đề cao vai trò, trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, hướng
dẫn, kiểm tra, giúp đỡ của cấp trên.
Sáu là, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành về chức
năng, vai trò của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức.
Bảy là, hoàn thiện hệ thống thể chế theo hướng: Gắn chế độ bồi
dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch với bồi dưỡng theo vị trí việc làm phù
hợp với hoàn cảnh cụ thể của từng đơn vị, địa phương và yêu cầu
phát triển của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức,
10
Đi cùng với các giải pháp là các công cụ chính sách phù hợp,
đó là:
- Công cụ dựa vào quyền lực
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC TẠI HUYỆN THỌ XUÂN,
TỈNH THANH HÓA
2.1. Khái quát tình hình cán bộ, công chức tại huyện Thọ
Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
2.1.1. Khái quát đặc điểm tình hình cơ bản của huyện Thọ
Xuân, tỉnh Thanh Hóa.
Thọ Xuân là huyện nằm ở trung tâm tỉnh Thanh Hoá, phía
đông giáp với Thiệu Hoá, phía tây giáp với Thường Xuân, phía Nam
giáp với Triệu Sơn, phía bắc giáp với Ngọc Lặc và Thọ Xuân, Thọ
Xuân có vị thế chiến lược trọng yếu trong sự nghiệp đấu tranh dựng
nước và giữ nước.
Diện tích tự nhiên: 29.318 ha - Dân số: 214.894 người - Ðơn
vị hành chính: 38 xã và 3 thị trấn - Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình
quân: 15,2%/năm - Thu nhập bình quân đầu người: 24.300.000
đ/năm - Bình quân lương thực: 601 kg/người/năm.
2.1.2. Khái quát thực trạng cán bộ, công chức tại huyện
Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
2.1.2.1. Số lượng cán bộ, công chức huyện Thọ Xuân
Tổng số cán bộ, công chức tại huyện Thọ Xuân là 1068
người gồm 198 CBCC cấp huyện và 870 CBCC cấp xã.
2.1.2.2. Chất lượng cán bộ, công chức huyện Thọ Xuân
- Cơ cấu giới tính:
Theo số liệu của Phòng Nội vụ UBND huyện qua các năm
cho thấy, tỷ lệ CBCC nam cao hơn so với CBCC nữ
- Cơ cấu đội ngũ cán bộ, công chức theo độ tuổi:
Trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2015, số lượng CBCC dưới
12
tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ, công chức từng
bước được nâng lên và đi vào nền nếp.
2.2.2. Đánh giá việc thực hiện giải pháp và công cụ chính
sách phát triển cán bộ, công chức
2.2.2.1. Chính sách tuyển dụng cán bộ, công chức
Hiện nay, tổng biên chế cán bộ, công chức tại huyện Thọ
Xuân được giao theo quyết định số 1630/QĐ-UBND, ngày 14/5/2010
của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa là 1076 người. Tổng số cán bộ
chuyên trách và công chức đã được bố trí 1068 người.
2.2.2.2. Chính sách quy hoạch cán bộ, công chức
Trong thời gian qua, Đảng ủy, UBND huyện Thọ Xuân quán
triệt sâu sắc qua điểm chủ trương của Đảng về công tác quy hoạch
cán bộ, công chức xem công tác quy hoạch cán bộ, công chức là kế
hoạch tổng thể, dài hạn để tạo nguồn cán bộ, công chức nhằm đáp
ứng nhiệm vụ trước mắt và lâu dài cho công tác cán bộ.
2.2.2.3. Chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
Từ năm 2011 đến nay toàn huyện đã cử 25 CBCC đi đào tạo
trình độ cử nhân, cao cấp về lý luận chính trị, 359 CBCC đi đào tạo trung
cấp lý luận chính trị.
2.2.2.4. Chính sách bố trí, sử dụng cán bộ, công chức
Theo đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ của CBCC cuối
năm 2015, có đến 99,2% CBCC từ hoàn thành nhiệm vụ trở lên, có
07 trường không hoàn thành nhiệm vụ; trong đó, cán bộ, công chức
hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là chiếm 25,9%, hoàn thành tốt nhiệm
vụ là chiếm 63,2%, hoàn thành nhiệm vụ chiếm 4,4%; không hoàn
thành nhiệm vụ chiếm 0,79%.
2.2.2.5. Chính sách điều động, luân chuyển cán bộ, công chức
14
15
Trong những năm qua, Ban tổ chức huyện ủy và Phòng Nội
vụ đã làm tốt chức năng nhiệm vụ từ đó giúp cho việc tổ chức và
thực thi các chính sách đối với cán bộ, công chức một cách đồng bộ,
thống nhất trong các đơn vị.
2.3. Những thuận lợi và tồn tại, hạn chế trong việc thực
hiện chính sách phát triển cán bộ, công chức huyện Thọ Xuân
2.3.1. Thuận lợi
Đội ngũ cán bộ, công chức huyện Thọ Xuân là những người
có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng XHCN
và đường lối đổi mới của Đảng, có ý thức độc lập tự chủ. Trong
những năm qua, cùng với sự phát triển của đất nước, số lượng và chất
lượng ngày càng được nâng cao; số cán bộ trẻ được đào tạo về
chuyên môn, nghiệp vụ càng tăng, từng bước đáp ứng yêu cầu của
địa phương.
2.3.2. Tồn tại, hạn chế
- Vấn đề thu hút lực lượng lao động chất lượng cao rất khó,
xảy ra hiện tượng chảy máu chất xám, việc thực hiện thu hút người
tài và sinh viên tốt nghiệp đại học chính quy về công tác còn ít
- Số lượng và chất lượng của cán bộ, công chức còn nhiều
bất cập so với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội chung của huyện, của
tỉnh.
- Số cán bộ, công chức được tuyển dụng trong thời kì bao
cấp, có kinh nghiệm thực tế nhưng nghiệp vụ thấp, bảo thủ trì trệ,
chậm đổi mới, bố trí thiếu khoa học nên phát huy tác dụng và hiệu
quả công việc thấp..
- Có một bộ phận nhỏ cán bộ, công chức còn chưa được đào
tạo chuyên sâu về công việc của mình, dẫn đến chất lượng không
nặng nề về hình thức, chưa chú trọng bồi dưỡng chất lượng thực
17
hành cho số cán bộ, công chức và chưa gắn với chức năng, nhiệm vụ
của từng loại cán bộ quản lý nhà nước.
Bảy là, công tác sử dụng và bổ nhiệm số cán bộ, công chức
chưa phản ánh đúng chất lượng. Chưa tạo được sự phấn đấu, cạnh
tranh.
Tám là, việc đánh giá, phân loại, khen thưởng, động viên số
cán bộ, công chức chưa thực sự đi vào nền nếp, mang tính chiếu lệ,
mang nặng tính hình thức, chạy theo thành tích.
Chín là, Việc kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo, bồi dưỡng
chưa được quan tâm nên chất lượng chưa đáp ứng được mục tiêu
nâng cao chất lượng số cán bộ, công chức.
Chương 3
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC HUYỆN THỌ XUÂN,
TỈNH THANH HÓA
3.1. Định hướng, mục tiêu chính sách phát triển cán bộ,
công chức huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
3.1.1. Định hướng
Một là, đảm bảo sự thống nhất lãnh đạo của Đảng về công
tác cán bộ.
Hai là, phải chú ý tới việc tập trung kiến thức chuyên môn
nghiệp vụ, kiến thức quản lý nhà nước, trình độ lý luận chính chị và
các kiến thức bổ trợ khác cho cán bộ, công chứcmột cách toàn diện.
Ba là, đội ngũ cán bộ, công chức làm việc cần phải đươc đào
tạo, bồi dưỡng về các kỹ năng quản lý hành chính nhà nước.
UBND huyện phải có phương pháp tổ chức tuyển dụng công
chức các cấp qua thi tuyển theo hình thức cạnh tranh trực tiếp đối với
từng vị trí cụ thể để tuyển, qua đó chọn được những công chức trẻ, có
trình độ chuyên môn nghiệp vụ phù hợp với chức danh đang còn thiếu.
19
Đổi mới công tác tuyển dụng cán bộ theo hướng lựa chọn
sinh viên tốt nghiệp loại giỏi ở các trường đại học có chất lượng cử
về cơ sở (những nơi khó khăn, có nhu cầu) để đào tạo trong phong
trào lao động, sản xuất, từ đó chọn lọc nguồn quy hoạch cán bộ lâu
dài.
Cải tiến phương pháp, quy trình kiểm tra, thi cử, khắc phục
tình trạng chạy theo bằng cấp, tuyệt đối hóa bằng cấp của cả cơ quan
làm công tác cán bộ và cơ quan sử dụng cán bộ..
3.2.2. Giải pháp hoàn thiện chính sách quy hoạch cán bộ,
công chức
Đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ trong quy hoạch theo chức danh cán bộ, gắn lý thuyết
với thực hành, kỹ năng xử lý các vấn đề nảy sinh từ thực tiễn đối với
từng chức danh, ở từng cấp, từng ngành, từng lĩnh vực công tác; tăng
lượng kiến thức về tư duy và tầm nhìn chiến lược, nhận thức và giải
pháp ứng xử, đề phòng, giải quyết các vấn đề nảy sinh của quốc gia
và quốc tế.
Mặt khác, cần gắn việc quy hoạch với đào tạo, bồi dưỡng, bố
trí sử dụng CBCC để đảm bảo tính khả thi của công tác quy hoạch.
Nâng cao chất lượng quy hoạch CBCC, đảm bảo công khai minh
bạch trong công tác quy hoạch.
3.2.3. Giải pháp hoàn thiện chính sách đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, công chức
buộc CBCC phải chịu sự kiểm tra, giám sát của quần chúng. Người
dân chính là đối tượng thụ hưởng các hoạt động của CBCC trong các
cơ quan của chính quyền địa phương.
3.2.5. Giải pháp hoàn thiện chính sách khen thưởng, kỷ
luật cán bộ, công chức
Để công tác khen thưởng được thực hiện công bằng, khách
quan, phát huy tác dụng tốt, Hội đồng thi đua khen thưởng huyện
Thọ Xuân cần xây dựng quy chế khen thưởng cụ thể, rõ ràng; thủ tục,
21
hình thức khen thưởng phù hợp với điều kiện, đặc điểm của từng địa
phương, đơn vị.
Xử lý nghiêm minh, kịp thời đối với những trường hợp cán
bộ, công chức vi phạm khuyết điểm bị xử lý kỷ luật để đảm bảo kỷ
cương hành chính và niềm tin của người dân về chính sách của Đảng
và pháp luật của Nhà nước.
3.2.6. Giải pháp hoàn thiện chính sách tiền lương, đãi ngộ
cán bộ, công chức
Đổi mới chế độ trả lương cho cán bộ, công chức theo hướng
lấy kết quả thực hiện công việc làm căn cứ để xác định mức tiền
lương thực tế của cán bộ, công chức. Lương của cán bộ, công chức
nên căn cứ vào khối lượng và chất lượng công việc hoàn thành thực
tế của cán bộ, công chức.
Cần có chính sách bổ sung thêm phụ cấp đặc thù cho cán bộ,
công chức nhất là đối với cán bộ, công chức cấp xã để khuyến khích, thu
hút những người có trình độ an tâm công tác. Cải thiện thu nhập, chăm
lo đời sống vật chất và điều kiện làm việc cho cán bộ, công chức.
Kiên quyết đẩy lùi tham ô, tham nhũng trong các cơ quan
- Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo các phòng, ngành thực hiện
tốt việc giao ban định kỳ, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về
công vụ; mạnh dạn xử lý CBCC nhũng nhiễu để đánh giá cán bộ,
công chức cấp, hách dịch, gây khó khăn cho công dân.
23