PHẦN MỞ ĐẦU
Cảm xúc của cá nhân là một động lực cơ bản thôi thúc con người làm việc bất kể họ làm
gì. Cảm xúc có thể đem lại cho cá nhân những ý tưởng, những lựa chọn đầy sáng tạo.
Cảm xúc có tính hai mặt, một mặt cảm xúc là động lực thúc đẩy cá nhân hoạt động có
hiệu quả. Mặt khác nếu không được quản lý và định hướng đúng đắn cảm xúc sẽ làm lệch
hướng, thậm chí phá hủy nhận thức và hành động của cá nhân, dẫn đến việc nhận thức và
hành động của cá nhân trở nên “ mù quáng” và sai lầm. Vì vậy quản lý và định hướng
cảm xúc để trở thành động lực tích cực là một trong những yếu tố quan trọng đảm bảo
hiệu quả hoạt động . Thực tế cho thấy, những người hiểu được các cảm xúc của mình,
nắm được và làm chủ được chúng, đoán được những cảm xúc của người khác và biết hòa
hợp với họ một cách hữu hiệu, là những người có lợi thế trong tất cả các lĩnh vực của
cuộc đời để thành công và hạnh phúc. Ngược lại, những người không kiểm soát được đời
sống cảm xúc của mình sẽ thường xuyên phải chịu những xung đột nội tâm, từ đó năng
lực tập trung chú ý và tư duy của họ sẽ bị phá vỡ và điều này chắc chắn có ảnh hưởng
xấu đến hiệu quả hoạt động cũng như cuộc sống của họ.
Cuộc sống này muôn màu muôn sắc, ai cũng có những sắc thái biểu cảm khác nhau khi
đối diện với việc xảy ra của một vấn đề nào đó. Cảm xúc cũng vậy, có lúc vui rất vui, có
lúc buồn rất buồn nhưng có lúc lại lo lắng, sợ hãi hoặc cũng có thể giận dữ tột cùng.
Chúng ta phải làm gì để ứng phó với những cảm xúc bất chợt đó mà không gây ảnh
hưởng đến bản thân và những người xung quanh mình?
Ở những cảm xúc có cường độ yếu như vui, buồn thì việc quản lý nó dễ chịu hơn, nhưng
đối với cảm xúc có cường độ mạnh như giận dữ thì việc kiểm soát nó không phải ai cũng
làm được, có khi còn gây khó khăn, trở ngại cho chính bản thân người đang giận dữ đó.
Như vậy, không phải ai cũng kiểm soát, quản lý được cảm xúc của mình, không phải ai
cũng có cách ứng xử phù hợp khi gặp vấn đề khó khăn.
Với việc rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc giận dữ chủ yếu dành cho học sinh trung học
cơ sở vì ở lứa tuổi này do những đặc điểm tâm sinh lý mà các em thường có những cảm
xúc nông nổi bất chợt, chính các em cũng không thể nào kiềm chế ngay lúc đó hoặc quản
lý nó một cách tốt nhất. Vì vậy, “ Rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc giận dữ cho học
Kỹ năng bảo vệ bản thân.
Về thái độ:
Có thái độ tôn trọng bản thân và những người xung quanh.
Thái độ đối xử lịch sự, phù hợp và tế nhị với những người xung quanh trong
-
những tình huống xảy ra.
Học sinh có thái độ tích cực xử lý những tình huống dẫn đến giận dữ.
Phê phán những hành vi sai lệch vượt quá tầm kiểm soát của bản thân mà để cảm
II.
xúc giận dữ lấn áp.
Đối tượng giáo dục của chủ đề.
Chủ đề trên được thiết kế dành cho học sinh trung học cơ sở.
III.
Thông điệp của chủ đề.
Chủ đề thiết kế giáo dục “Rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc giận dữ cho học sinh trung
học phổ thông” muốn nhắn nhủ chúng ta một điều dù bạn là ai, bạn ở vị trí nào, bạn làm
ở lĩnh vực nào thì việc bạn phải đối diện với cảm xúc giận dữ của bản thân hoặc của
người khác là không thể tránh khỏi. Do đó, bạn không thể né nó mà bạn phải chấp nhận
và tìm cách phù hợp để khống chế cảm xúc giận dữ ngay thời điểm đó. Nói thì dễ nhưng
làm thì thật không dễ chút nào. Để làm được và nhận thức đúng cách thì chúng ta phải
trải qua quá trình rèn luyện, trải nghiệm và tích cực giải quyết, lúc đó mọi thứ đã ăn sâu
vào con người chỉ cần chạm phải thì tự động hóa bạn sẽ có cách giải quyết đúng đắn
a. Mục tiêu:
- Tạo không khí thoải mái, thân thiện, gần gũi trước khi vào bài học.
- Giới thiệu với các em để đi vào rèn luyện kỹ năng quản lý cảm xúc giận dữ.
b. Cách tiến hành:
- GV yêu cầu các em lấy ra một tờ giấy và một cây bút.
- Trong vòng 3 phút các em sẽ vẽ lên tờ giấy hình khuôn mặt biểu lộ cảm xúc hiện
giờ của các em.
- GV mời một số em đứng lên nói về biểu cảm của mình vừa mới vẽ lên giấy.
- GV nhận xét và đưa ra kết luận.
c. Kết luận:
Qua trò chơi, chúng ta thấy cảm xúc rất đa dạng, mỗi người đều có những cung bậc
cảm xúc khác nhau như vui vẻ, lo lắng, sợ hãi, giận dữ… Trong đó cảm xúc giận dữ là
một trong những cảm xúc làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể chất và tinh thần của
chúng ta. Để hiểu rõ hơn về cảm xúc này cũng như cách quản lý cảm xúc giận dữ. Chúng
ta cùng đi vào trải nghiệm các hoạt động tiếp theo.
Bước 2: Kết nối.
2. Hoạt động 2: Tìm hiểu về cảm xúc giận dữ.
a. Mục tiêu:
- Liệt kệ được những tình huống dẫn đến giận dữ và ý nghĩa của việc nhận thức
-
được những cảm xúc giận dữ đó.
Hiểu được các khái niệm cảm xúc, giận dữ, quản lý cảm xúc và quản lý cảm xúc
giận dữ.
b. Cách tiến hành:
- GV yêu cầu học sinh liệt kê những tình huống dẫn đến giận dữ trong cuộc sống
mà chúng ta quan tâm, hoặc khi chúng ta cảm nhận mình bị đe dọa, về mặt thể
-
chất hoặc tâm lý.
Quản lý cảm xúc là khả năng hiểu và quản lý những cảm xúc của bạn và của cả
-
những người xung quanh.
Quản lý cảm xúc giận dữ là việc hiểu sự giận dữ của bạn và hiểu tại sao nó lại xảy
ra, thực hành những phương cách tốt để bộc lộ sự giận dữ, và biết làm thế nào để
ngăn chặn nó. Kiểm soát cơn giận là việc biết những hành động chớp nhoáng và
những dấu hiệu cảnh báo sớm của sự giận dữ, bình tĩnh và kiểm soát được tình
huống trước khi sự giận dữ rơi vào tình huống mất kiểm soát.
3. Hoạt động 3: Biểu hiện của giận dữ.
a. Mục tiêu:
- Giúp các em biết được những biểu hiện của cảm xúc giận dữ để các em biết cách
ứng phó khi mắc phải những tình huống dễ mắc phải giận dữ.
- Liệt kê được biểu hiện của giận dữ.
b. Cách tiến hành:
- GV tổ chức trò chơi
- GV hướng dẫn trò chơi.
+ Chia lớp thành hai nhóm.
+ Bắt đầu lần lượt thay phiên nhau nói những biểu hiện của cảm xúc giận dữ.
+Nếu nhóm này nói xong một biểu hiện mà nhóm còn lại nói biểu hiện bị từng
hoặc không có biểu hiện để đối lại thì nhóm kia sẽ thắng.
- Giúp học sinh biết được cách quản lý cảm xúc giận dữ khi bản thân mắc phải.
- Hình thành được kỹ năng giải quyết vấn đề.
b. Cách tiến hành:
- GV cung cấp kiến thức các cách để quản lý cảm xúc giận dữ.
- GV hỏi:
+ Ngoài những cách kiểm soát đã được nêu thì các em có những cách nào khác
để quản lý cảm xúc giận dữ không ?
+ Học sinh phát biểu.
- GV nhận xét và đưa ra kết luận.
c. Kết luận:
Việc trình bày xong những kến thức, cách xử lý các tình huống có cảm xúc giận dữ giúp
các em trang bị cho mình những kĩ năng cơ bản nhằm giải quyết được các tình huống đó.
Sâu hơn là giúp các em ứng phó tốt với những tình huống dễ dẫn đến giận dữ.
Bước 3: Thực hành/ Luyện tập.
6. Hoạt động 6: Thử tài diễn xuất.
a. Mục tiêu:
- Giúp các em học sinh thể hiện khả năng diễn xuất của mình thông qua những tình
-
huống có sẵn.
Giúp các em hình thành các kỹ năng trong việc giải quyết, kiểm soát, quản lý cảm
xúc giận dữ.
b. Cách tiến hành:
- GV chia lớp thành 2 nhóm.
- GV đưa ra hai tình huống, sau đó cho 2 nhóm thảo luận tình huống đã đưa.( Tình
b. Cách tiến hành:
- GV mở video cho học sinh xem.
- Sau khi xem xong video, GV hỏi mời các em bày tỏ những suy nghĩ của mình và
bài học cho bản thân.
- GV nhận xét và kết luận.
c. Kết luận:
Qua hoạt động xem video, các em sẽ tổng hợp lại những kiến thức đã học, cách kiểm
soát, quản lý cảm xúc giận dữ để vận dụng vào trong cuộc sống hằng ngày.
Giúp các em rút ra được những ảnh hưởng tiêu cực khi không kiểm soát được cảm xúc
giận dữ và rút ra bài học cho bản thân mỗi học sinh.
VII. Tổng kết.
• GV cho học sinh thực hiện:
- Học sinh viết bài thu hoạch: Thông qua những hoạt động được tổ chức các em đã
-
học được gì và rút ra bài học kinh ngiệm nào cho bản thân.
Kiến thức các em cần nắm vững qua buổi giáo dục rèn luyện kỹ năng đó là những
-
kiến thức nào.
Cách quản lý cảm xúc giận dữ như thế nào là đúng và hợp lý.
Thông qua những hoạt động trải nghiệm, bản thân học sinh hình thành cho mình
những kỹ năng cơ bản nhằm giúp các em vận dụng vào trong cuộc sống để vượt qua
những lúc căng thẳng, bức xúc.
Bên cạnh đó, các em rèn luyện thêm cho mình nhân cách đối xử với người khác một
cách lịch sự và luôn bình tĩnh để giải quyết mọi vấn đề.
mày, cuối tuần mà học bài gì lắm thế “. Hùng nói “ Đi thì đi chờ chút”.Mới chạy vô nhà
định mặc đồ rồi đi thì thấy bố đang đứng đó. Bố hỏi “ Đi đâu thế Hùng ?”. Hùng trả lời “
Con đi chơi bố ạ”, bố Hùng bảo “ Ở nhà học bài đi, sắp thi cử đến nơi rồi mà còn chơi
với bời gì nữa.”Nói sông bố Hùng đi ra sau nhà. Hùng lầm lì, chạy ra nói với Vinh “ Tao
không đi nữa , bố tao không cho đi” , Vinh bảo “ Đúng là thằng nhát ké , đi chơi một chút
mà cũng xin bố”. Hùng nghe vậy, bèn chạy vào nhà mặc đồ rồi đi với Vinh mà không
được sự đồng ý từ bố mình. Khi đi xong về nhà thấy bố ngồi đó Hùng nói: “ Con mới đi
chơi về ạ”, bố Hùng quát to “ Đã nói là không được đi chơi , mà mày vẫn đi là sao”. Nét
mặt của bố Hùng lúc này cực kỳ giận dữ và khó chịu. Nếu là Hùng em sẽ xử lý như thế
nào.
Một số tranh ảnh biểu hiện của cảm xúc giận dữ:
Xem video: Link video
https://www.youtube.com/watch?v=qI04XBqhunA
Để tạo cho mình kỹ năng kiềm chế sự tức giận, các bạn nên thực hiện theo các bước
sau đây:
1. Rèn luyện nguyên tắc kiểm soát bản thân tránh xung đột mọi lúc, mọi nơi:
- Nuôi dưỡng tư duy cảm xúc tâm hồn.
- Trau dồi ngôn ngữ giao tiếp tích cực.
- Rèn luyện khả năng chịu áp lực cao.
2. Bản thân tự giải tỏa cơn tức giận trước khi đối diện để nó không có cơ hội bùng lên
mạnh hơn bằng một trong các cách:
- Uống nước lạnh từng miếng nhỏ.
- Phân tán tầm nhìn sang quan sát cảnh, vật tại các nơi khác xung quanh.
- Vò giấy trong tay hoặc xé giấy thành các miếng nhỏ.
- Hãy đến nơi nào đó vắng hoặc vào phòng bật thật to ti vi và hét cho đến khi thấy nhẹ
người.
) tại
trường
học
Học sinh
THCS
Học sinh
THCS
3
Tuần
3(2buổi
) tại
trường
học
4
Tuần 4 ( Học sinh
3 buổi) THCS
tại
trường
học.
2
Nhiệm vụ
-GV cung cấp kiến thức cơ bản, từ đó học sinh lĩnh hội.
+Các HS cho ý kiến về chủ đề: Chủ đề có ý nghĩa gì
không, bản thân học được gì và vận dụng như thế nào
trong cuộc sống thông qua chủ đề được học.
+ Các em hình thành được kỹ năng gì qua việc tham gia
chủ đề trong khoảng thời gian thực hiện kế hoạch.