Sáng kiến kinh nghiệm: Thiết kế trò chơi để dạy phân số - Lớp 4
Phần A Mở đầu
I- Lý do chọn đề tài
Vì lợi ích mời năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng ngời
Đúng vậy, xây dựng nhân lực, bồi dỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nớc là nhiệm vụ cực kì quan trọng của toàn xã hội,
trong đó trách nhiệm nặng nề hàng đầu đợc đặt trên vai ngành giáo dục. Nh
nghị quyết Trung ơng 2 đã đề ra: Nâng cao chất l ợng giáo dục toàn diện
bậc Tiểu học là mục tiêu phát triển giáo dục bậc Tiểu học từ nay đến năm
2020
Trong nhà trờng Tiểu học, mỗi môn học đều góp phần hình thành và
phát triển những cơ sở ban đầu của nhân cách con ngời Việt Nam. Trong các
môn học ở bậc Tiểu học, cùng với các môn học khác, môn Toán có tầm quan
trọng hết sức to lớn trong việc góp phần giáo dục đào tạo nên những con ngời
phát triển toàn diện.
Quá trình dạy học toán trong chơng trình Tiểu học đợc chia thành hai
giai đoạn, giai đoạn các lớp 1, 2, 3 và giai đoạn các lớp 4, 5.
ở giai đoạn các lớp 4, 5 có thể coi là giai đoạn học tập sâu các kiến
thức và kĩ năng cơ bản của môn Toán một cách khái quát hơn, tờng minh
hơn. ở giai đoạn này không quá nhấn mạnh lí thuyết và tính hàn lâm nh trớc
mà chơng trình tinh giản nội dung, tăng hoạt động thực hành vận dụng.
Trớc những vấn đề đó tôi nhận thấy rằng nến vận dụng một số trò chơi
học tập vào việc dạy học toán nói chung và dạy học môn Toán nói riêng là sự
cần thiết vì chơng trình toán 4 đa số là các bài luyện tập thực hành. Từ đó tôi
có ý tởng tổ chức các trò chơi vào việc giảng dạy môn Toán lớp 4 nhằm giúp
các em tiếp thu kiến thức Toán học một cách nhẹ nhàng, hứng thú và đạt
hiệu quả cao trong học tập môn Toán. Đồng thời giúp các em cảm thấy học
toán cũng rất vui, rất bổ ích và giúp các thầy (cô) giáo dạy lớp mạnh dạn, tự
tin áp dụng trò chơi một cách linh hoạt,sáng tạo vào hoạt động dạy học môn
Toán 4.

Sáng kiến kinh nghiệm: Thiết kế trò chơi để dạy phân số - Lớp 4
Phần B Nội dung
Chơng I
Vấn đề đổi mới phơng pháp dạy học các trò chơi học tập nói chung
và trò chơi học toán học nói riêng.
1. Trò chơi học tập với yêu cầu đổi mới ph ơng pháp dạy học hiện
nay.
- Đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn lực lao động, thực hiện công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, dới sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ,
ngành Giáo dục - Đào tạo đang tiến hành bớc đổi mới toàn diện hệ thống
giáo dục bắt đầu từ Tiểu học.
- Để đạt đợc mục tiêu cần phải thay đổi chơng trình, sách giáo khoa,
nội dung và phơng pháp dạy học cho phù hợp. Từ năm học 1998-1999 Bộ
giáo dục- Đào tạo yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng phát huy
tính tích cực của học sinh.
- Việc đổi mới phơng pháp dạy học tất yếu phải đổi mới các hình thức
tổ chức dạy học để tạo ra một sự tơng ứng cần thiết. Sự đa dạng của các ph-
ơng pháp dạy học trong sự phối hợp của chúng đòi hỏi phải có một số hình
thức dạy học thích hợp nhằm tạo sự hứng thú cho ngời học, giúp học sinh
tiếp thu bài nhẹ nhàng hơn, vui vẻ, tự nhiên hơn và đạt đợc chất lợng cao
trong quá trình dạy và học.
- Nh vậy cần có nhiều hình thức tổ chức dạy học và nhiều con đờng để
đạt đợc điểm đích. Mỗi tiết dạy đợc xác định cụ thể theo nội dung ghi trong
sách giáo khoa và yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng trong tiết dạy. Tạo
không khí học tập vui vẻ, sôi nổi, có hiệu quả thông qua việc tổ chức học
sinh tham gia vào các trò chơi, cuộc thi nhỏ là yêu cầu cần thiết trong hoạt
động dạy học ở Tiểu học nói chung và môn Toán nói riêng hiện nay. Và hơn
thế nữa trò chơi học toán có u thế trong quá trình dạy học vì hoạt động vui
chơi ở Tiểu học góp phần rất quan trọng trong sự phát triển toàn diện nhân
cách trẻ em.

- Giới thiệu về tính chất giao hoán và kết hợp của phép cộng các phân
số.
- Giới thiệu qui tắc nhân phân số với phân số, nhân phân số với số tự
nhiên (trờng hợp đơn giản, mẫu số của tích có không quá 2 chữ số).
- Giới thiệu về tính chất giao hoán và kết hợp của phép nhân các phân
số, giới thiệu nhân một tổng hai phân số với một phân số.
Nguyễn Thị Ngát Tr ờng Tiểu học Dơng Quang
4
Sáng kiến kinh nghiệm: Thiết kế trò chơi để dạy phân số - Lớp 4
- Giới thiệu qui tắc chia phân số cho phân số, chia phân số cho số tự
nhiên khác 0.
- Thực hành tính: Tính nhẩm về cộng trừ hai phân số có cùng mẫu số,
phép tính không có nhớ, tử số của kết quả tính có không quá 2 chữ số. Tính
nhẩm về nhân phân số với phân số hoặc với số tự nhiên, tử số và mẫu số của
tích có không quá 2 chữ số, phép tính không có nhớ.
- Tính giá trị các biểu thức có không quá 3 dấu phép tính với các phân
số đơn giản (mẫu số chung của kết quả tính có không quá 2 chữ số)
4. Một số đặc điểm chủ yếu của dạy học phân số lớp 4
ở học kì II của lớp 4, môn Toán chủ yếu tập trung vào dạy học phân
số. Đây là sự đổi mới trong cấu trúc và nội dung dạy học Toán ở lớp 4 và lớp
5 so với chơng trình CCGD (1981) và điều chỉnh chơng trình Toán Tiểu học
(1994).
- Để chuẩn bị dạy học phân số, ngoài việc sớm cho học sinh làm quen
với Một trong các phần bằng nhau của một số nh
3
1
;
2
1
. đầu học kì II,

để phục vụ trò chơi học tập thì họ lại ngại.
- Có một số ít giáo viên có sử dụng trò chơi vào việc giảng dạy nhng
không thờng xuyên mà chỉ tổ chức trong các tiết dự giờ, thao giảng, hội
giảng.
- Các trò chơi mang tính chất đối phó cha thật sự có ý nghĩa Vui học,
học vui
- Cha biết lựa chọn trò chơi để vận dụng sáng tạo vào việc giảng dạy
môn Toán.
- Cha thấy đợc tầm quan trọng và u điểm của trò chơi học tập.
6. Một số nguyên tắc khi tổ chức trò chơi.
Khi tổ chức trò chơi trong giờ Toán 4 cần lu ý mấy điểm sau:
- Xác định rõ mục đích yêu cầu của trò chơi nhằm phục vụ tốt cho bài
học, phù hợp với mục tiêu bài học.
- Trò chơi nhằm củng cố một nội dung toán học mà học sinh cần phải
lĩnh hội.
- Cách thực hiện trò chơi cần dễ dàng, thoải mái, lôi cuốn đợc nhiều
học sinh tham gia và gây hứng thú cho học sinh.
- Trò chơi phải phù hợp với quỹ thời gian cho phép, mang tính chất vừa
phải, đúng lúc, cân đối với hoạt động khác của tiết dạy.
- Thông qua trò chơi đánh giá đợc kết quả học tập, động viên đợc học
sinh thi đua học tốt.
Nguyễn Thị Ngát Tr ờng Tiểu học Dơng Quang
6
Sáng kiến kinh nghiệm: Thiết kế trò chơi để dạy phân số - Lớp 4
Chơng II
Cách tổ chức trò chơi toán học
A- Mục tiêu
Đối với học sinh Tiểu học, vốn sống còn nghèo, khả năng t duy còn
hạn chế nhiều khi cha xác định rõ nhiệm vụ học tập của mình nên số học
sinh có kết quả học lực yếu vẫn còn. Đây là nỗi lo của những thầy cô trực