TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA TRIẾT HỌC
------

LƯỜNG VĂN TÀI

BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA
CỦA NGƯỜI THÁI TRẮNG Ở HUYỆN MỘC CHÂU,
TỈNH SƠN LA

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2017


TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
KHOA TRIẾT HỌC
------

LƯỜNG VĂN TÀI

BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA
CỦA NGƯỜI THÁI TRẮNG Ở HUYỆN MỘC CHÂU,
TỈNH SƠN LA

Chuyên ngành
Mã số

: Triế t ho ̣c
: 60.22.03.01



MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn ............................................... 1
3. Mục đích nghiên cứu của luận văn ............. Error! Bookmark not defined.
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ............ Error! Bookmark not defined.
5. Giả thuyết khoa học ...................................................................................... 7
6. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................... 7
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu ........................................................................ 8
8. Phương pháp nghiên cứu luận văn ................................................................ 8
9. Cấu trúc luận văn .......................................................................................... 8
10. Các luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn ................................ 8
Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY
CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA CỦA NGƯỜI THÁI TRẮNG Ở HUYỆN
MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA ...................................................................... 10
1.1. Cơ sở lý luận của việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của người
Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La .................................................. 10
1.1.1. Quan điểm về văn hóa ........................................................................... 10
1.1.2. Quan điểm về giá trị văn hóa ................................................................ 17
1.2. Cơ sở thực tiễn của việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của
người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La ........................................ 21
1.2.1. Sự hình thành và phát triển của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu 21
1.2.2. Những giá trị văn hóa đặc sắc của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu,
tỉnh Sơn La.................................................................................................................... 23
1.2.2.1. Điều kiện nảy sinh và tồn tại văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc
Châu, tỉnh Sơn La......................................................................................................... 23
1.2.2.2. Văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La...... 27



các giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa người Thái Trắng ở huyện
Mộc Châu......................................................................................................... 80
2.2.1.4. Luôn coi trọng vai trò điều tiết của Đảng và Nhà nước trong công tác
bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu,
tỉnh Sơn La ...................................................................................................... 82
2.2.2. Một số giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc
Châu, tỉnh Sơn La hiện nay…………………………………….....……………………………….. 82

2.2.2.1. Phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống, xây dựng cơ sở vật chất
cho văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu hiện nay ................... 82
2.2.2.2. Khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư cho hoạt động
văn hóa ............................................................................................................ 83
2.2.2.3. Nâng cao trình độ dân trí cho người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh
Sơn La .............................................................................................................. 85
2.2.2.4. Tăng cường vai trò quản lý văn hóa của các cơ quan chức năng gắn
liền với xây dựng đội ngũ cán bộ có trình độ cao làm công tác văn hóa ........ 87
2.2.2.5. Nâng cao ý thức bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trong cộng
đồng người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La ............................... 89
Tiểu kết chương 2............................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................................................................... 92
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 95
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA CỦA NGƯỜI
THÁI TRẮNG Ở HUYỆN MỘC CHÂU, TỈNH SƠN LA


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Lý luận và thực tiễn đã chứng minh rằng, bất kỳ dân tộc nào cũng có
quá trình lịch sử phát triển riêng của mình, đồng thời sản sinh ra giá trị văn
hóa dân tộc và chính giá trị văn hóa đó đã làm nên diện mạo, cốt cách riêng

phát triển văn hóa, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc trên
địa bàn tỉnh có những bước phát triển nhất định. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu
cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thành công sự
nghiệp đổi mới thì vấn đề bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các dân
tộc trong đó có văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu là vấn đề
đặt ra và cần được giải quyết.
Thực tiễn đã chứng minh rằng, Mộc Châu không chỉ phát triển về kinh
tế, giáo dục, chính trị mà còn gắn liền với sự phát triển văn hóa của các dân
tộc trong đó có văn hóa của người Thái Trắng. Vì vậy, để Mộc Châu ngày
càng phát triển bền vững thì việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của
người Thái Trắng là một vấn đề cần thiết. Với những nghĩa trên, việc nghiên
cứu về Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của người Thái Trắng ở
huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về cả phương
diện lý luận và phương diện thực tiễn.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn
Văn hóa đang là một vấn đề được nhiều nhà khoa học quan tâm và
nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau như: Dân tộc học, văn hóa học,
chính trị học, lịch sử, văn hóa. Dưới góc độ triết học bàn về văn hóa có thể
khái quát lại các hướng nghiên cứu sau:
Thứ nhất, nhóm nghiên cứu về văn hóa dưới góc độ bản sắc văn hóa có các
công trình:
Công trình nghiên cứu “Văn hóa Việt Nam đặc trưng và cách tiếp cận” của
Lê Ngọc Trà, Nhà xuất bản Văn hóa thể thao, Hà Nội, 2003, tác phẩm khái quát
các nền văn hóa đặc trưng của từng vùng miền, đã đưa ra nhiều nhận định sâu sắc
2


về vấn đề văn hóa và tầm ảnh hưởng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội Việt
Nam trong giao lưu, hội nhập, phát triển đất nước.
Công trình nghiên cứu “Văn hóa vùng và phân vùng văn hóa ở Việt

Ngoài ra, khi nghiên cứu về “Văn hóa Việt Nam trên con đường giải
phóng, đổi mới hội nhập và phát triển” của Đỗ Huy, Nhà xuất bản Thông tin
- Truyền thông, 2013, đã trình bày hành trình của quá trình giải phóng, đổi
mới và dự báo về bước phát triển mới của văn hóa Việt Nam trong thời kỳ
hội nhập và đưa ra những giải pháp cụ thể để phát triển văn hóa.
Thứ hai, nhóm nghiên cứu về văn hóa các dân tộc thiểu số có thể kể
đến:
Tác phẩm “Tìm hiểu văn hóa vùng các dân tộc thiểu số” của Lò Giàng
Páo, Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 1997, đã nêu lên được những
nét văn hóa vùng của dân tộc thiểu số, trong đó có dân tộc H’Mông ở tỉnh
Tuyên Quang.
Công trình nghiên cứu “Văn hóa các dân tộc thiểu số ở Việt Nam”, của
Ngô Văn Lệ, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1998, đã tập trung khai thác
những đặc điểm hình thành và những đặc trưng của bản sắc dân tộc thiểu số
từ đó đưa ra cái nhìn mới về bản sắc dân tộc trước những tác động của kinh
tế thị trường.
Ngoài ra có thể kể đến “Nhân tố chủ quan với việc giữ gìn và phát huy
bản sắc văn hóa dân tộc Mường ở tỉnh Phú Thọ hiện nay” của Đinh Thị
Hoa. Luận văn thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh,
Hà Nội, 2006, luận văn đã phân tích sâu sắc về văn hóa dân tộc Mường qua
các giá trị vật chất và giá trị tinh thần dước góc độ triết học.
Thứ ba, nhóm nghiên cứu về văn hóa người Thái có thể kể đến:
Công trình nghiên cứu “Văn hóa và lịch sử người Thái ở Việt Nam” của
Cầm Trọng, Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 1995, phân tích về lịch sử
hình thành và phát triển văn hóa của người Thái thông qua sự so sánh với văn
hóa các dân tộc khác.
4


Công trình nghiên cứu “Văn hóa Thái ở Việt Nam”, Cầm Trọng - Phan

Công trình nghiên cứu “Sản phẩm du lịch văn hóa và văn hóa quản lý du
lịch ở Việt Nam” của Trịnh Lê Anh, Tạp chí Văn hóa học, số 06, 2016, đã đi sâu
phân tích vai trò của văn hóa đối với du lịch và những giải pháp quản lý, phát
triển văn hóa qua đó phát triển du lịch.
Công trình nghiên cứu “Sức mạnh nội sinh và yêu cầu hoạt động văn
hóa dân tộc thời kỳ đổi mới” của Nguyễn Chí Bền, Tạp chí Văn hóa học, số
02/2016, đã chỉ ra những giải pháp nhằm phát triển nền văn hóa dân tộc trong
xu thế hội nhập kinh tế - văn hóa xã hội hiện nay.
Công trình nghiên cứu “Văn hóa và chính sách văn hóa góp phần phát
triển nông thôn mới” của Lê Ngọc Thắng, Tạp chí Văn hóa học, số 03/2016,
đã làm rõ giá trị của văn hóa đối với quá trình xây dựng nông thôn mới, qua
đó khẳng định vai trò của chính sách văn hóa cũng như những giải pháp thiết
thực góp phần phát triển nông thôn mới trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.
Qua việc phân tích các hướng nghiên cứu nêu trên cho thấy, các công
trình nghiên cứu đã tập trung đi vào phân tích và làm rõ các vấn đề: Về khái
niệm văn hóa, bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, giá trị văn hóa các dân tộc;
những nét văn hóa của người Thái ở vùng Tây Bắc như ma chay, cưới xin, ẩm
thực, những luật tục văn hóa của người Thái ở vùng Tây Bắc nói chung và ở
tỉnh Sơn La nói riêng. Các tác giả cũng tập trung phân tích những tiếp biến
văn hóa khi có sự tác động của kinh tế thị trường, trong thời kỳ công nghiệp
hóa - hiện đại hóa. Qua đó các tác giả đề ra những giải pháp nhằm không
ngừng phát triển văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân trong xu
thế hội nhập quốc tế.
Mặc dù vậy, trong tất cả các công trình nghiên cứu được khái quát nêu
trên, chưa có công trình nghiên cứu nào đi sâu phân tích các giá trị văn hóa
6


của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Cũng chưa có công
trình nghiên cứu nào nêu ra những giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị

trị văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La.
Ba là: Nêu ra một số định hướng và giải pháp cơ bản, nhằm bảo tồn và
phát huy các giá trị văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh
Sơn La.
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của
người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La, từ năm 2006 đến nay.
8. Phương pháp nghiên cứu luận văn
Luận văn được thực hiện trên cơ sở vận dụng phương pháp luận duy vật
biện chứng, phương pháp luận duy vật lịch sử. Các phương pháp cơ bản: logic
và lịch sử, diễn dịch và quy nạp, phân tích và tổng hợp và các phương pháp
cụ thể, cùng với các phương pháp liên ngành khác.
9. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo luận văn
gồm 2 chương, 5 tiết.
10. Các luận điểm cơ bản và đóng góp mới của luận văn
* Các luận điểm cơ bản của luận văn:
Giá trị văn hóa của người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn
La là tài sản vô giá cần bảo tồn và phát huy trong quá trình phát triển của
huyện Mộc Châu nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung.
* Đóng góp mới của luận văn:
- Về mặt lí luận: Luận văn góp phần làm rõ thêm những nét đặc sắc của
người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, phân tích và hệ thống hóa các giá trị
văn hóa của người Thái Trắng dưới góc độ triết học. Qua đó đưa ra những
giải pháp cơ bản, thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của
người Thái Trắng ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La.

8



hội.
Trước hết văn hóa là do con người làm nên, thuộc về con người, những
gì không do con người làm nên không thuộc về văn hóa. Từ đó, văn hóa là
đặc trưng cơ bản phân biệt con người với động vật, đồng thời cũng là tiêu chí
cơ bản để phân biệt sản phẩm nhân tạo với sản phẩm tự nhiên. Văn hóa xuất
hiện một cách chủ động và có ý thức của con người với tự nhiên, nên văn hóa
10


cũng là sản phẩm của sự thích nghi ấy. Do vậy, trình độ phát triển của văn
hóa phụ thuộc vào trình độ nhận thức và sức sáng tạo của con người trong quá
trình hoạt động thực tiễn của họ. Nếu tách văn hóa ra khỏi đời sống của con
người thì văn hóa chẳng còn ý nghĩa gì cả. C.Mác đã từng cho rằng: “con
người sản xuất là một thực thể song trùng thống nhất giữa cái tự nhiên và cái
xã hội. Con người dù là sản phẩm tự nhiên hay là kết quả của quá trình tiến
hóa lâu dài của giới hữu sinh đều phải tuân theo quy luật vốn có của tự
nhiên… Song con người không phải là động vật thuần túy như các động vật
khác mà xét trên khía cạnh xã hội, con người là sản phẩm của xã hội, mang
bản tính xã hội. Những yếu tố xã hội là tất cả những quan hệ, những biến đổi
xuất hiện do ảnh hưởng của các điều kiện xã hội khác nhau, những quy định
về mặt xã hội tạo nên con người. Con người chỉ có thể tồn tại được khi tiến
hành lao động sản xuất của cải vật chất để thỏa mãn nhu cầu của mình và
chính lao động sản xuất là yếu tố quyết định hình thành con người và ý thức.
Lao động là nguồn gốc duy nhất của văn hóa vật chất và tinh thần”. [6,
tr.196].
Con người là sản phẩm của tự nhiên. Quá trình cải biến tự nhiên, con
người cũng tạo ra lịch sử cho mình. Con người không những là sản phẩ m của
xã hội mà con người còn là chủ thể cải tạo làm cho nó trở thành giới tự nhiên
thứ hai, giới tự nhiên của chính mình, đồng thời qua đó cải biến chính bản
thân mình - Đó chính là văn hóa. C.Mác viết: “Cố nhiên, con vật cũng sản

toàn diện năng lực bản chất của con người cho nên nó phải là sự kế thừa có
phê phán các giá tri ̣văn hóa của dân tộc và nhân loại để phát triển lên một tầm
cao mới, mang đậm chất liệu văn hóa bản chất con người, V.I.Lênin viết:
“Nền văn hóa vô sản không phải từ trên trời rơi xuống, nó không phải do
những người tự cho mình là chuyên gia về văn hóa vô sản bi ̣a đặt ra,... văn
hóa vô sản phải là sự phát triển hợp quy luật của vốn kiến thức mà loài người
đã tạo ra dưới ách áp bức của xã hội tư bản, đi ̣a chủ và của xã hội quan liêu”
[53, tr.402].
12


Quan điểm nêu trên đã góp phần khơi dậy tiềm năng, tính chủ động sáng
tạo của quần chúng nhân dân, mở ra hướng đi và nhiệm vụ mới cho cách
mạng vô sản - cách mạng văn hóa. Đó là cuộc cách mạng giải phóng triệt để
con người và xã hội loài người khỏi những áp bức bất công cả trong lao động
cũng như trong mọi hoạt động sáng tạo của họ. Lênin cũng chỉ ra rằng, chỉ có
xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản thì con người mới
có điều kiện thể hiện đầy đủ năng lực sáng tạo, trình độ làm chủ của mình
trước tự nhiên, xã hội và ngay cả trước bản thân mình. Từ đó, con người và xã
hội loài người mới có điều kiện xây dựng và phát triển sự công bằng, bình
đẳng, tự do cho bản thân, các tiêu chí: chân, thiện, mỹ... mới được xác lập và
hoàn thiện, hoạt động sáng tạo của con người mới có đầy đủ điều kiện đạt tới
trình độ nhân văn đích thực. Có thể nói một cách bao quát: Tất cả những gì có
quan hệ với con người (con người với tư cách cá nhân và cộng đồng) với mọi
cách thức tồn tại của nó đều là biểu hiện của văn hóa.
Qua trên cho thấy, triết học Mác - Lênin đã có nhiều kiến giải sâu sắc về
văn hóa, đã khẳng định con người vừa là chủ thể, vừa là sản phẩm của quá
trình phát triển văn hóa. Thông qua hoạt động thực tiễn, con người đã tạo ra
thế giới văn hóa đồng thời tạo ra chính bản thân mình phát triển năng lực tiềm
tàng của bản thân. Văn hóa gắn với năng lực sáng tạo của con người và sự

hóa. Văn hóa phải gắn với nhân văn, nhân đạo.
Trong quan điểm của Đảng ta, văn hoá là một lĩnh vực thực tiễn của đời
sống xã hội, nó cũng có quy luật vận động phát triển riêng, trong đó tính dân
tộc được coi là thuộc tính cơ bản của văn hoá, phản ánh mối quan hệ giữa dân
tộc và văn hoá trong điều kiện dân tộc đã hình thành. Tính dân tộc là nội dung
quan trọng luôn được Đảng ta đặt lên vị trí hàng đầu. Quan điểm của Đảng về
văn hóa luôn khẳng định trong suốt quá trình tiến hành cuộc cách mạng tư
tưởng văn hoá, xây dựng và phát triển đất nước. Tại Hội nghị Trung ương 5
khoá VIII quan điểm đó được cụ thể hoá trong nghị quyết “Xây dựng và phát
triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Gần đây tại
14


Đại hội IX, một lần nữa khẳng định: “Xây dựng nền văn hoá tiên tiến, đậm đà
bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển xã
hội” [12, tr.114].
Giáo sư Federieco Mayor - Cựu Tổng giám đốc Tổ chức giáo dục khoa
học và văn hóa của Liên hợp quốc, đã khẳng định trong lễ phát động “Thập
niên thế giới phát triển văn hóa” tại Pháp (21/10/1998), rằng: “Văn hóa phản
ánh và thể hiện một cách tổng quát sống động mọi mặt của cuộc sống (của
mỗi cá nhân và cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn ra
trong hiện tại, qua hàng bao thế kỷ, nó đã cấu thành nên một hệ thống các giá
trị, truyền thống, thẩm mỹ và lối sống mà dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng
định bản sắc riêng của mình” [50, tr.23]. Theo ông văn hóa là cội nguồn trực
tiếp của phát triển xã hội, có vị trí trung tâm và đóng vai trò điều tiết xã hội.
Nó không những là yếu tố nội sinh của sự phát triển, mà còn là mục tiêu động
lực cho sự phát triển xã hội. Văn hóa là những gì còn lại sau những chu trình
lịch sử khác nhau, qua đó người ta có thể phân biệt được các dân tộc với
nhau. Thông qua mỗi chu kỳ của sự phát triển, các dân tộc đó tương tác với
mình và với những dân tộc khác cái còn lại được gọi là bản sắc. Theo cách

hóa vật chất” thực chất chỉ là sự “vật chất hóa” các giá trị tinh thần, bản thân
các giá trị tinh thần cũng hiếm khi tồn tại dưới dạng tinh thần thuần túy, mà
nó thường được “vật thể hóa” trong các dạng tồn tại của vật chất. Ngay cả các
giá trị tinh thần tồn tại dưới dạng phi vật thể nhưng vẫn mang tính vật chất
khách quan như văn hóa trong các lĩnh vực đạo đức, giao tiếp, ứng xử, lối
sống, phong tục, tập quán... khi tiếp cận vấn đề văn hóa cần phải xét văn hóa
dưới dạng cấu trúc hoàn chỉnh. Dù là văn hoá vật chất hay văn hoá tinh thần
cũng đều là sản phẩ m trực tiếp hay gián tiếp của con người, do con người
sáng tạo ra vì mục đích của cuộc sống [7, tr.302]
Trên cho thấy văn hóa là sản phẩ m của con người, văn hóa được tạo ra
và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con người và xã hội. Song chính văn
hóa lại tham gia vào việc tạo nên con người và duy trì sự bền vững và trật tự
16


xã hội. Văn hóa là trình độ phát triển của con người và của xã hội được biểu
hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống và hành động của con người
cũng như trong các giá trị vật chất và tinh thần do con người tạo ra. Vì vậy,
nói tới văn hóa là nói tới con người, phát huy năng lực bản chất của con
người. Cơ sở của mọi hoạt động văn hóa là khát vọng vươn tới cái “chân”,
“thiện”, “mỹ”. Đó là ba cột trụ vĩnh hằng của sự phát triển văn hóa nhân loại.
Có thể nói, văn hóa là sự hóa thân vào đời sống nó thấm vào mọi hoạt động
của con người và trở thành thước đo trình độ phát triển của xã hội, quốc gia
nhân loại.
Kế thừa và khái quát các quan điểm nêu trên, Văn hóa là tổng thể các
giá trị (cả giá trị vật chất lẫn giá trị tinh thần) do con người sáng tạo ra trong
quá trình hoạt động thực tiễn được tích lũy, bảo tồn và phát triển trong suốt
chiều dài lịch sử, theo đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắc riêng của mình.
1.1.2. Quan điểm về giá trị văn hóa
Giá trị là phạm trù riêng có của loài người, liên quan đến lợi ích vật chất

tộc nhất định. Cộng đồng trở nên bền vững khi nó trở thành dân tộc. Yếu tố
dân tộc là yếu tố quyết định nhất của một nền văn hoá.
Giá trị văn hoá còn mang tính khách quan, tức là không phụ thuộc vào
bất cứ cái gì từ bên ngoài áp đặt vào để trở thành văn hoá của một cộng đồng,
dân tộc. Nếu căn cứ vào nền văn hoá của một cộng đồng, dân tộc nào đó để
xem xét, đánh giá các nền văn hoá của các cộng đồng, dân tộc khác là cao hay
thấp, phát triển hay kém phát triển thì sẽ dẫn đến sai lầm nghiêm trọng, rơi
vào bệnh chủ quan, tạo nên sự nô dịch hay sự áp đặt về văn hoá.
Trong xã hội có giai cấp, giá trị văn hoá cũng mang tính giai cấp. Bởi lẽ,
văn hoá, về thực chất là sản phẩm của một cộng đồng, dân tộc nhất định do
những thành viên sống trong cộng đồng, dân tộc ấy tạo ra, và họ chịu dưới sự
thống trị của một giai cấp thống trị nhất định - giai cấp lãnh đạo toàn thể xã
hội, cho nên mọi sản phẩm của họ làm ra nhằm phục vụ cho giai cấp thống trị.

18