3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Mục đích của giáo dục hiện đại là đào tạo những con người phát triển
toàn diện, làm tiền đề để phát triển nguồn nhân lực có chất lượng ngày càng
cao đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Việc
phát triển giáo dục chính là phát huy và làm trường tồn những giá trị văn hóa
tốt đẹp của dân tộc và làm phong phú thêm những tinh hoa của nhân loại.
Nghị quyết lần thứ 2 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII
cũng đã chỉ rõ: "Giáo dục và đào tạo hiện nay phải có một bước chuyển
nhanh chóng về chất lượng và hiệu quả đào tạo, về số lượng và quy mô đào
tạo, nhất là chất lượng dạy học trong các nhà trường, nhằm nhanh chóng
đưa giáo dục - đào tạo đáp ứng yêu cầu mới của đất nước. Thực hiện nâng
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phục vụ cho sự nghiệp xây
dựng và phát triển đất nước". Như vậy để đẩy mạnh Công nghiệp hóa – Hiện
đại hóa đất nước, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt coi trọng nhân tố tri thức của
con người. Coi việc phát triển con người vừa là động lực, vừa là mục tiêu của
phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy trong công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta
đã khẳng định Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của
nhà nước và của toàn dân.Với mục tiêu giáo dục và đào tạo con người Việt
Nam phát triển toàn diện có đạo đức, có tri thức, có sức khỏe, thẩm mỹ nghề
nghiệp. Trong đó, đổi mới công tác quản lý giáo dục được xem như một giải
pháp quan trọng nhằm năng cao chất lượng giáo dục – đào tạo [1].
Đổi mới giáo dục phải bắt đầu từ đổi mới quản lý nhà trường. Trong
hoạt động quản lý của nhà trường, thì quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ
vô cùng quan trọng và được đặt lên hàng đầu trong công tác quản lý của nhà
trường. Biện pháp quản lý dạy và học của Hiệu trưởng có vai trò đặc biệt vì
nó tác động trực tiếp đến đội ngũ giáo viên, học sinh – yếu tố quyết định chất
lượng giáo dục của mỗi nhà trường. Vì vậy, Hiệu trưởng phải là hạt nhân chủ




5
đã chọn “Đổi mới phương pháp giảng dạy” như là một giải pháp ưu tiên trong
quá trình đổi mới từng bước cùng với các lĩnh vực khác. Chọn đổi mới PPDH
là nhằm vào hệ thống giáo viên – nhân tố quyết định và là trung tâm của quá
trình dạy học bao gồm Thày – Trò. Đây là hệ thống rộng trên địa dư toàn
quốc, số lượng đông đảo, trình độ tri thức và ứng dụng cái mới khác nhau.
Vấn đề quản lý hoạt động dạy học trong các cơ sở đào tạo luôn là vấn đề thời
sự được các nhà quản lý giáo dục quan tâm và đó cũng là công việc không
đơn giản [9].
Trên thế giới: V.A.Xukhomlinxki, V.P.Xtrezicondin, Jaxapob đã
nghiên cứu và đề ra một số vấn đề quản lý của Hiệu trưởng trường phổ thông
như phân công nhiệm vụ của Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng một cách rõ
ràng chú ý vai trò của giáo viên và chất lượng hoạt động giáo dục, còn
V.A.Xukhomlinxki đặc biệt coi trọng sự trao đổi giữa Hiệu trưởng và Phó
hiệu trưởng để tìm ra cách quản lý tốt nhất. Tác giả cho rằng: “Trong những
cuộc trao đổi này như đòn bẩy, đã nảy sinh ra những dự định mà sau này
trong công tác quản lý được phát triển trong lao động sáng tạo của tập thể sư
phạm”.
Ở Việt Nam: Đứng trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục – đào tạo nói
chung và đổi mới quản lý hoạt động dạy học nói riêng, nhiều nhà nghiên cứu
giáo dục học, tâm lý học quan tâm đến những về vấn đề có liên quan đến đổi
mới phương pháp dạy học theo hướng tăng cường sự tương tác giữa người
dạy và người học, lấy người học làm trung tâm từ đó có cách dạy phù hợp,
trong các nghiên cứu này phải kể đến những tác giả như: Phạm Minh Hạc,
Phạm Viết Vượng, Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Thành Hưng,…Ngoài ra, còn
có nhiều bài báo đăng trên các tạp chí khoa học trong nước và quốc tế cùng
nhiều luận văn thạc sỹ quan tâm đến quản lý hoạt động dạy học trong các cơ
sở giáo dục từ mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, trung
cấp chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học. Điểm khác nhau cơ bản của nội dung

Theo tác giả Trần Kiểm (2002) “Quản lý là những tác động của chủ
thể quản lý trong việc huy động phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều
phối các nguồn lực…”


7
Tác giả Đặng Quốc Bảo cũng đã đề cập tới quản lý giáo dục với hệ
thống các tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản
lý trong hệ thống giáo dục, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, điều
hành các cơ sở giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu đẩy mạnh công tác giáo dục
theo yêu cầu phát triển của xã hội [2].
Như vậy, các nhà nghiên cứu giáo dục trong và ngoài nước rất quan
tâm đến đổi mới phương pháp dạy học và quản lý hoạt động dạy học. Nhiều
bài báo, đề tài đã nghiên cứu và luận văn thạc sĩ quan tâm đến việc nâng cao
chất lượng dạy học nhưng do thời điểm nghiên cứu, cách tiếp cận đặc biệt là
điều kiện và hoàn cảnh triển khai áp dụng có sự khác nhau nên đề tài quản lý
hoạt động dạy học trong các trường THCS vẫn luôn là vấn đề được nhiều
người quan tâm. Tuy nhiên hiện nay chưa có nhiều tác giả quan tâm nghiên
cứu để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học có khả năng áp dụng
tại 5 trường THCS trên địa bàn Quận Đống Đa, đó chính là lý do lựa chọn
nội dung nghiên cứu cho luận văn này.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn hoạt động dạy học trong trường
phổ thông từ đó đề xuất biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động
dạy học ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn quận Đống Đa nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng dạy học nói riêng.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường
trung học cơ sở.

Chất lượng đào tạo ở các trường THCS quận Đống Đa thành phố Hà Nội
hiện nay phụ thuộc vào sự tác động tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó có yếu
tố quản lý của Hiệu trưởng
Nếu Hiệu trưởng quản lý tốt chương trình, kế hoạch dạy học, chỉ đạo
chặt chẽ việc xây dựng nề nếp dạy học, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ cho giáo viên, tổ chức chỉ đạo nâng cao chất lượng giờ dạy,
quản lý quy chế chuyên môn gắn với công tác thi đua và đổi mới công tác kiểm


9
tra, đánh giá hoạt động chuyên môn thì Hiệu trưởng sẽ quản lý tốt HĐDH của
giáo viên, thông qua đó góp phần trực tiếp vào việc nâng cao chất lượng giáo
dục ở các trường THCS góp phần xây dựng nhà trường có chất lượng đáp ứng
yêu cầu của GD&ĐT trong thời kỳ mới.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận nghiên cứu
Luận văn được tổ chức nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận duy
vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác - Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường
lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục đào tạo nói chung và
về quản lý của Hiệu trưởng nói riêng.
Luận văn vận dụng các quan điểm logic - lịch sử và quan điểm thực
tiễn để xem xét phân tích các vấn đề có liên quan. Đồng thời, Luận văn sử
dụng phương pháp tiếp cận hệ thống và tiếp cận phức hợp.
Theo cách tiếp cận hệ thống, Luận văn xem quản lý của Hiệu trưởng là
thành tố quan trọng của quá trình dạy học, vì vậy việc quản lý của Hiệu
trưởng ở trường THCS phải gắn liền với việc xác định mục đích, nhiêm vụ
dạy học, xây dựng chương trình, sách giáo khoa, đổi mới phương pháp và
hình thức tổ chức dạy học ở trường THCS.
Mặt khác, quản lý của Hiệu trưởng ở trường THCS cũng là một hệ
thống bao gồm nhiều khâu, nhiều chức năng có liên hệ mật thiết với nhau và

được số lượng, cơ cấu, trình độ đào tạo, thâm niên công tác, phân bố của
ĐNGV trường THCS trên địa bàn khảo sát. Tiến hành điều tra bằng anket để
khảo sát nhu cầu về nội dung, phương pháp, hình thức đào tạo, bồi dưỡng
GV, thực trạng công tác quản lý của Hiệu trưởng ở các trường THCS. Đối
tượng điều tra, khảo sát là CBQL và ĐNGV các trường THCS, các cơ quan
quản lý ĐNGV trường THCS. Kết quả điều tra, khảo sát được phân tích, so
sánh, đối chiếu để tìm ra những thông tin cần thiết theo hướng nghiên cứu của
luận văn.
Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Nghiên cứu các sản
phẩm của GV như kế hoạch dạy học, giáo án, đồ dùng dạy học, kế hoạch tự


11
bồi dưỡng để đánh giá trình độ, việc tự bồi dưỡng của ĐNGV. Nghiên cứu
phân tích kết quả học tập của HS các trường THCS. Nghiên cứu các kế hoạch,
quyết định, báo cáo của Sở GDĐT...
Phương pháp phỏng vấn: Thực hiện trao đổi, tọa đàm với một số cán bộ
lãnh đạo ở các cấp; một số cán bộ ở các cơ quan như Sở Giáo dục và Đào tạo
thành phố Hà Nội, Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Đống Đa, một số cán bộ,
GV ở các trường THCS trên địa bàn nghiên cứu.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm nhằm xác định rõ hiện trạng và xác định
các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn
quận Đống Đa thành phố Hà Nội.
Các phương pháp nghiên cứu hỗ trợ khác
Sử dụng phương pháp toán học trong việc phân tích và xử lý các số liệu
điều tra nhằm định hướng các kết quả nghiên cứu
7. Ý nghĩa của đề tài
Nội dung đề tài nghiên cứu giúp cho cán bộ quản lý trường THCS, giáo
viên có thể tham khảo, theo các nội dung:
- Đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn giáo dục THCS, tìm hiểu và

có chức năng kép là truyền đạt và điều khiển nội dung học theo chương trình
quy định, theo nội dung giáo dục toàn diện nhằm đào tạo thế hệ trẻ thành
người làm chủ đất nước, có giác ngộ xã hội chủ nghĩa, có văn hoá, kĩ thuật, có
sức khoẻ, là những người phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu xây dựng xã
hội mới. Dạy học được thực hiện trong môi trường thuận lợi là nhà trường.
* Hoạt động học của trò
Là quá trình tự điều khiển chiếm lĩnh khái niệm khoa học, học sinh tự
giác, tích cực dưới sự điều khiển của thầy nhằm chiếm lĩnh khái niệm khoa
học. Hoạt động học cũng có chức năng kép là lĩnh hội và tự điều khiển quá
trình chiếm lĩnh khái niệm khoa học một cách tự giác, tích cực nhằm biến tri


13
thức của nhân loại thành học vấn của bản thân. Có thể hiểu hoạt động học của
học sinh là quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành hệ thống những kỹ năng, kỹ
xảo, vận dụng kiến thức vào thực tiễn và hoàn thiện nhân cách của bản thân.
Hoạt động học của học sinh bao gồm:
- Phối hợp hoạt động với giáo viên trên lớp, học sinh tiếp thu các kiến
thức, kỹ năng mới.
- Học sinh tự học ở nhà để hiểu sâu, mở rộng kiến thức, vận dụng kiến
thức mới để giải các bài tập. Học sinh ghi nhớ các kiến thức, kỹ năng cơ bản để
có thể biểu đạt lại thành lời nói, chữ viết cho giáo viên và người khác hiểu được.
Như vậy, quá trình học là quá trình học sinh biến kinh nghiệm xã hội
lịch sử loài người thành kiến thức, kinh nghiệm bản thân, từ đó mà hình thành
và phát triển nhân cách, đúng như V.I. Lênin đã khái quát quá trình nhận
thức của loài người: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu trượng, từ tư
duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của sự nhận
thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan”.
* Mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học
Quá trình dạy học là một hệ thống toàn vẹn gồm hoat động dạy và hoạt

Phải khẳng định rằng nếu hai hoạt động này bị tách rời sẽ lập tức phá
vỡ khái niệm quá trình dạy học. Học tập không có giáo viên trở thành tự học.
Giảng dạy không có học sinh trở thành độc thoại [3].
Giáo viên

Học sinh

Chủ đạo

Lãnh
đạo

Tổ
chức

Khách thể

Điều
khiển

Tích
cực

Chủ thể

Chủ
động

Sơ đồ 1.1: Mối quan hệ giữa hoạt động dạy – hoạt động học


Quản lý xây dựng kế hoạch chuyên môn, kế hoạch giảng dạy của tổ, cá
nhân. Xây dựng thời khóa biểu bảo đảm tính khoa học, hợp lý, thuận lợi, điều
phối giáo viên vào các giờ trống vắng, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy –
học, nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ sư phạm (hay trình độ tay nghề)
cho đội ngũ giáo viên tham gia giảng dạy.


16
Tóm lại: Quản lý quá trình dạy - học chính là quản lý: Con người thực
hiện hoạt động dạy, kế hoạch giảng dạy, chấp hành quy chế chuyên môn, thời
gian lên lớp, phương pháp giảng dạy để đạt mục tiêu nâng cao chất lượng
dạy - học trong nhà trường.
Bản chất của quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng của dạy và
học được thể hiện bằng sự hợp tác giữa dạy và học theo lôgic khách quan của
nội dung.
Quản lý HĐDH thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào
quá trình dạy học được tiến hành bởi tập thể giáo viên, học sinh và sự hỗ trợ
của các lực lượng giáo dục khác nhằm thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ dạy học.
Quản lý hoạt động dạy học là một trong những nội dung chính của
quản lý nhà trường. Hoạt động dạy học mang tính đặc trưng của tất cả các loại
hình nhà trường, hoạt động dạy và hoạt động học luôn giữ vị trí số 1 và là vị
trí chủ yếu trong nhà trường vì giáo dục thực hiện cả chức năng giáo dục và
phát triển. Theo đó trong trường học mọi hoạt động đều hướng vào phục vụ
hoạt động dạy học. Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường là quản lý
toàn bộ các hoạt động dạy, học và các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học [3].
Như vậy, quản lý hoạt động dạy học là quản lý hoạt động sư phạm của
người thầy và hoạt động học tập rèn luyện của trò, để hình thành và phát triển
nhân cách học sinh. Ngoài ra, quản lý hoạt động dạy học là quản lý quá trình
truyền thụ kiến thức từ người dạy và sự lĩnh hội tri thức từ người học qua việc
tương tác giữa thày và trò cùng các điều kiện hỗ trợ trong quá trình dạy học.

1.1.3. Quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học ở trường
trung học cơ sở
Là quá trình người Hiệu trưởng hoạch định, tổ chức, điều khiển, kiểm
tra hoạt động dạy và học nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra. Trong toàn bộ
quá trình quản lý nhà trường thì quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng
là hoạt động cơ bản nhất, quan trọng nhất.
Khi xác định vai trò, vị trí của người Hiệu trưởng – người được giao
quyền hạn và nhiệm vụ lớn lao đối với hoạt động quản lý nhà trường, luật
giáo dục ban hành năm 2005 ở điều 54 khoản 1 quy định “Hiệu trưởng là


18
người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan
nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận” [30, tr.25]. Cụ thể:
- Chỉ đạo xây dựng kế hoạch hoạt động của trường theo nhiệm vụ năm
học trong đó chú trọng vào hoạt động dạy học và giáo dục nhằm phát triển
nhà trường;
- Chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt
động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ
viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo
dục khác của nhà trường;
- Tổ chức chỉ đạo thực hiện hoạt động bồi dưỡng chuyên môn và
nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định
của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học và các quy định khác hiện hành;
- Quản lý các hoạt động dạy học và giáo dục bao gồm hoạt động trong
giờ lên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm giúp học sinh phát triển toàn
diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển
năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, xây dựng tư cách và trách
nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống
lao động. Hoạt động giáo dục trong giờ lên lớp được tiến hành thông qua việc

sinh [40].
Nhà trường thực hiện được mục tiêu nhiệm vụ của mình hay không một
phần quyết định là phụ thuộc vào những phẩm chất và năng lực của người
Hiệu trưởng. Trong những hoàn cảnh thực tiễn, có trường với Hiệu trưởng
giỏi đã trở thành trường tiên tiến, đạt nhiều thành tích về dạy học và giáo dục;
nhưng với Hiệu trưởng còn non kém thì trường không phát triển, chất lượng
dạy học và giáo dục thấp. Vai trò tổ chức, quản lý của Hiệu trưởng có ý nghĩa
vô cùng to lớn đối với mọi hoạt động của nhà trường
Người Hiệu trưởng trong nhà trường XHCN không phải chỉ cần biết tổ
chức việc dạy và học theo yêu cầu của xã hội mà điều quan trọng hơn là phải
biến nhà trường thành một “công cụ của chuyên chính vô sản” (Lê nin – Bàn về
giáo dục). Vì vậy, người Hiệu trưởng phải có sự giác ngộ sâu sắc về chính trị, có
những hiểu biết sâu về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về đường
lối giáo dục XHCN, có tinh thần cách mạng cao, có tinh thần đoàn kết …
Trường THCS là bậc học trung gian giữa tiểu học và THPT, là giai
đoạn quan trọng mà HS cần phải bổ sung đầy đủ kiến thức cơ bản của bậc
học tiểu học và tích lũy đầy đủ, toàn diện kiến thức của bậc THCS để
chuẩn bị học lên THPT hoặc học tiếp vào các trường nghề hoặc trung học


20
chuyên nghiệp. Giáo dục THCS được thực hiện trong bốn năm học, từ lớp
6 đến lớp 9, HS vào học lớp 6 phải hoàn thành chương trình tiểu học, có độ
tuổi là mười một tuổi. Chất lượng học tập của HS ở bậc này quyết định
năng lực làm việc, tư duy sáng tạo, kỹ năng sống của mỗi con người.
Trong trường THCS người Hiệu trưởng vừa là người quản lý vừa là
người lãnh đạo. Nghĩa là người Hiệu trưởng đồng thời phải đảm nhận hai
chức năng quản lý và lãnh đạo, do đó nhiệm vụ và quyền hạn của người Hiệu
trưởng vô cùng quan trọng.
Quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học chủ yếu và trực

họ biết xác định mục tiêu đúng đắn và tìm ra các biện pháp để thực hiện mục
tiêu đó [22].
Kế hoạch dạy học xác lập cấu trúc môn học, sự phân bố các môn học
theo lớp, số lượng giờ trong tuần và trong năm dành cho từng môn học nhằm
thực hiện nội dung giáo dục ở trường phổ thông, bao gồm: dạy học và giáo
dục trên lớp, giáo dục lao động, kĩ thuật tổng hợp, hướng nghiệp chuẩn bị
nghề (và dạy nghề ở nơi có điều kiện) và các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp, tiến hành trong bốn năm học. Vì vậy, việc xây dựng kế hoạch của giáo
viên và tổ chuyên môn là một việc làm tất yếu.
Hiệu trưởng và cán bộ, giáo viên có trách nhiệm tổ chức thực hiện kế
hoạch dạy học dưới sự chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục; Dưới sự lãnh
đạo của Đảng Bộ, tuỳ theo chức năng của mình, các cấp chính quyền, các
ngành, các đoàn thể, các tổ chức xã hội ở địa phương và cơ sở có trách nhiệm
chỉ đạo, phối hợp, tạo điều kiện để trường thực hiện kế hoạch dạy học này.
* Nội dung yêu cầu kế hoạch đối với cá nhân
Cơ sở để xây dựng kế hoạch: các chỉ thị, hướng dẫn nhiệm vụ năm học,
hướng dẫn giảng dạy bộ môn, định mức chỉ tiêu được giao, tình hình điều tra
chất lượng học sinh, các điều kiện đảm bảo cho việc dạy và học.
Xác định mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu về các mặt hoạt động. Đề ra các
biện pháp để đạt được các mục tiêu và điều kiện để đảm bảo thực hiện kế
hoạch như: sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, trang thiết bị và đồ dùng dạy
học bộ môn, kinh phí dành cho các hoạt động, kế hoạch cụ thể từng chương,


22
từng bài, từng tháng, từng tuần. Chỉ đạo việc thực hiện đổi mới chương trình,
phương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay.
* Nội dung kế hoạch đối với tổ chuyên môn
Hiệu trưởng chỉ đạo tổ/khối chuyên môn xây dựng kế hoạch chung của
cả tổ/khối.

Quản lý việc thực hiện chương trình và nội dung dạy học là: Hiệu
trưởng, phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn chỉ đạo tổ chuyên môn theo
dõi, đôn đốc việc thực hiện chương trình đủ và đúng tiến độ thời gian, không
được cắt xén, thêm bớt hoặc làm sai lệch nội dung chương trình;
Tập trung chỉ đạo dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng. Tăng cường
sử dụng hiệu quả ứng dụng cộng nghệ thông tin trong quản lý và dạy học
nhằm đổi mới, cải tiến nâng cao chất lượng giáo dục;
Thực hiện dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học thông
qua các lớp bồi dưỡng, tập huấn theo quy định của Bộ của Sở và của Phòng
Giáo dục và Đào tạo;
Tăng cường tổ chức, quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng các
môn học; Bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng cho học sinh từng môn học, từng
lớp học trong từng bài giảng để phân phối thời gian một cách hợp lý, tuyệt đối
tránh việc dạy học phụ thuộc hoàn toàn vào sách giáo khoa. Chuẩn kiến thức kĩ năng là yêu cầu đòi hỏi đối với giáo viên trong quá trình thực hiện chương
trình giảng dạy. Tuy nhiên, tùy theo cấp học, đối tượng và cả vùng miền mà
yêu cầu chuẩn kiến thức - kĩ năng có mức độ khác nhau.
Về kiến thức, yêu cầu học sinh phải nhớ, nắm vững, hiểu rõ các kiến
thức cơ bản trong chương trình và sách giáo khoa. Những tri thức đó chính là
nền tảng vững chắc để các em phát triển năng lực nhận thức ở mức độ cao
hơn trong quá trình học tập sau này. Về kĩ năng, học sinh biết vận dụng tri
thức đã được tiếp thu để trả lời câu hỏi, giải bài tập, làm thực hành, có kĩ năng
tính toán, vẽ hình… sau mỗi bài hoặc mỗi chương đã học. Yêu cầu cần đạt về
kiến thức thường được xác định theo sáu mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận
dụng, phân tích, đánh giá và sáng tạo. Đối với chương trình giáo dục phổ
thông, mức độ cần đạt được về kiến thức, kĩ năng đối với học sinh nói chung


24
chủ yếu được yêu cầu ở ba mức đầu: nhận biết, thông hiểu và vận dụng ở mức
độ thấp. Trước hết về khái niệm nhận biết: Nhận biết là sự nhớ các dữ liệu,

- Chỉ đạo tổ chuyên môn thảo luận, bàn bạc về những vấn đề nảy sinh
trong thực tiễn giảng dạy trong năm học trước và những vấn đề đổi mới
chương trình, sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy để thống nhất thực hiện
trong năm học.
- Theo dõi nắm tình hình thực hiện chương trình dạy học thông qua: sổ
ghi đầu bài, sổ báo giảng, sổ sinh hoạt chuyên môn, qua tổ trưởng hoặc nhóm
trưởng chuyên môn.
1.2.3. Quản lý sử dụng phương pháp và các điều kiện hỗ trợ dạy học
Trong đào tạo, quản lý việc sử dụng phương pháp dạy học là một khâu
vô cùng quan trọng.
Đặc trưng của phương pháp dạy học: người học là đối tượng tác động
của giáo viên, đồng thời là chủ thể, là nhân cách mà hoạt động của họ (tương
ứng với sự tác động của người giáo viên) phụ thuộc vào hứng thú, nhu cầu, ý
chí của họ. Nếu giáo viên không gây cho học sinh có mục đích tương ứng với
mục đích của mình thì không diễn ra hoạt động dạy và hoạt động học và
phương pháp tác động không đạt được kết quả mong muốn.
Việc sử dụng phương pháp dạy học là nhằm hình thành cho học sinh
năng lực tự học, tự nghiên cứu. Biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào
tạo. Quản lý sử dụng phương pháp dạy học ở đây không chỉ thuần túy là quản
lý việc sử dụng hợp lý các phương pháp dạy học, để nâng cao hiệu quả quá
trình đào tạo mà phải thường xuyên tổng kết, đánh giá và cập nhật cách thức
làm việc giữa thầy và trò sao cho tối ưu nhất, thỏa mãn những yêu cầu của
người dạy và người học. Bằng việc cập nhật các cách thức làm việc mới, hiệu
quả, người thầy đóng vai trò là đường dẫn, chỉ ra cho trò phương pháp nghiên
cứu và khai thác tài liệu, trò là người chủ động tiếp nhận, tìm tòi và thử
nghiệm để rút ra kết luận và kết quả nghiên cứu.
Trong phương pháp dạy học, chủ thể tác động – người thầy và đối
tượng tác động đó là học sinh. Còn học sinh lại là chủ thể tác động của mình
vào nội dung dạy học. Vì vậy, người thầy phải nắm vững những quy luật


- Thích hợp với các phương tiện kỹ thuật dạy học, trong đó phải kể đến
sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ thông tin


27
- Tạo ra nhiều cơ hội thực hành để học sinh trải nghiệm và phát huy sở
trường cá nhân
Để nâng cao chất lượng đào tạo, nội dung kiến thức được truyền tải đến
học sinh phụ thuộc vào việc người dạy sử dụng phương pháp cùng kỹ thuật
dạy học như thế nào, phương pháp dạy học là con đường ngắn nhất trong việc
đưa kiến thức đến người học. Để hoạt động giảng dạy có kết quả, ngoài việc
sử dụng phương pháp dạy học thì phương tiện và các điều kiện hỗ trợ có ảnh
hưởng đáng kể đến chất lượng dạy và học [27].
Thiết bị dạy học là điều kiện quan trọng không thể thiếu trong quá trình
dạy học. Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý toàn diện về cơ sở vật
chất và thiết bị phục vụ cho dạy học, có trách nhiệm bảo quản, sử dụng và
phát huy hiệu quả của cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, có kế hoạch phát
triển ứng dụng CNTT trong công tác quản lý nói chung và quản lý hoạt động
dạy học nói riêng.
* Muốn quản lý tốt hoạt động này cần chú ý các vấn đề sau:
- Coi trọng việc sử dụng và đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng
việc lấy học sinh làm trung tâm nhằm hướng tới mục tiêu:
+ Nâng cao năng lực quản lý và năng lực hoạt động chuyên môn cho
CBQL và GV trong các nhà trường;
+ Đổi mới trong tư duy và sinh hoạt chuyên môn theo xu hướng tiếp
cận phương pháp dạy học tích cực;
+ Làm thay đổi căn bản về phương pháp thiết kế giờ dạy; tổ chức hoạt
động trong giờ dạy; nội dung và hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn
trong trường phổ thông;
+ Phát huy rõ nét tính tích cực của học sinh với vai trò của người học;