3
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục mầm non có vị trí quan
trọng, là khâu đầu tiên đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân
cách cho trẻ và chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ vào lớp 1. Để thực
hiện tốt nhiệm vụ của Đảng và nhà nước giao cho ngành giáo dục, trong đó có
giáo dục mầm non, các ban ngành đặc biệt là các cơ sở trường mầm non cần
nghiêm túc nghiên cứu mục tiêu, nhiệm vụ của ngành để có biện pháp thực
hiện đạt kết quả tốt, một trong các mục tiêu đó là: "Nâng cao chất lượng chăm
sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ theo mục tiêu đào tạo của ngành".
Trong các trường mầm non, đội ngũ giáo viên là lực lượng quyết định
chất lượng giáo dục mầm non, vì họ là người trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ,
là lực lượng chủ yếu thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường. Vì vậy để
đáp ứng nhu cầu xã hội hiện nay, người giáo viên cần phải luôn luôn rèn
luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao
khả năng sư phạm, điều đó chứng tỏ rằng công tác bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên trong trường mầm non là hết sức cần thiết mà người cán bộ quản lý
phải có trách nhiệm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên mầm
non. Hơn nữa loại hình giáo dục mầm non là loại hình giáo dục tự nguyện
không bắt buộc. Vì vậy, để thu hút trẻ tới trường mầm non, phải để trẻ đi học
có chất lượng, phát triển về mặt trí tuệ, thể lực, hơn hẳn các em khác không
được đi học, đội ngũ giáo viên mầm non trẻ cần không ngừng được nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ...
"Mục tiêu cốt lõi của GD&ĐT là hình thành và phát triển phẩm chất,
năng lực con người Việt Nam. Phải đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc nhận thức và tư
duy về giáo dục và đào tạo; về công tác quản lý giáo dục; về nội dung,
phương pháp giáo dục; hình thức và phương pháp đánh giá chất lượng giáo
dục; cơ chế, chính sách đầu tư tài chính". Báo cáo giám sát toàn cầu về giáo
dục cho mọi người năm 2005, UNESCO đã đánh giá: "Những năm đầu của
của ngành.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài "Quản lý của hiệu
trưởng đối với hoạt động giáo dục ở các trường mầm non quận Hai Bà
Trưng, thành phố Hà Nội" để nghiên cứu với mục đích góp phần nâng cao
6
chất lượng giáo dục mầm non quận Hai Bà Trưng phát triển đáp ứng yêu cầu
đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo của đất nước.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Từ xưa đã có nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý. Ở phương Đông cổ
đại, đặc biệt là ở Trung Hoa đã xuất hiện những nhà tư tưởng về quản lý lỗi
lạc như Khổng Tử (551 - 479 TCN), Mạnh Tử (312 - 289 TCN) chủ trương
dùng "Đức trị", nhấn mạnh vai trò làm chủ của nhân dân và trách nhiệm phục
vụ dân của người cầm quyền. Trong khi đó, Hàn Phi Tử (280 - 233 TCN),
Thượng Ưởng lại quan tâm đến quyền lực, chủ trương dùng "Pháp trị" quản
lý xã hội.
Thời kỳ phong kiến ở Việt Nam, tư tưởng quản lý cũng đã xuất hiện từ
thời tiền Lê hướng vào "Pháp trị", thời nhà Lý hướng vào "Đức trị", thời hậu
Lê kết hợp "Đức trị và Pháp trị".
Một số công trình của tác giả nước ngoài đã luận bàn đến các lý thuyết
về quản lý như M.I Konđakov - Cơ sở lý luận khoa học quản lý giáo dục Trường Cán bộ quản lý giáo dục và Viện Khoa học giáo dục 1984; Hard Koontz - Những vấn đề cốt yếu về quản lý - Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật
1992, các trường phái quản lý của Frederich Winslow Taylor.
Nhận định được tầm quan trọng của giáo dục trong thời đại ngày nay.
Đảng ta đã khẳng định "Giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đầu tư cho giáo dục
là đầu tư cho sự phát triển. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai".
Nhiều nhà khoa học sư phạm trong nước với các công trình nghiên cứu
về QLGD như: Đặng Quốc Bảo - Một số khái niệm cơ bản về quản lý giáo
dục - Trường Cán bộ quản lý giáo dục đào tạo Trung ương I, Hà Nội 1997;
đích là mong muốn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các nhà
trường. Về khía cạnh này, cũng đã xuất hiện một số công trình nghiên cứu của
một số tác giả như:
- Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giả Nguyễn Thị Bích Thúy (1999):
"Các biện pháp quản lý chuyên môn của hiệu trưởng các trường tiểu học ở
tỉnh Quảng Nam".
8
- Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giả Nguyễn Văn Tiến (2000): "Một số
biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý chuyên môn của hiệu trưởng trường THCS
ngoại thành Hải Phòng".
- Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giả Phạm Quỳnh Anh (2000): "Hoàn
thiện một số biện pháp quản lí chuyên môn của hiệu trưởng trường THPTDL
Hà Nội".
- Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giả Nguyễn Thị Thúy (2002): "Các
biện pháp nâng cao năng lực quản lý chuyên môn của hiệu trưởng các trường
mầm non Hà Nội".
- Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giả Nguyễn Thị Loan (2002): "Một số
biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm tăng cường công tác chuyên môn
cho đội ngũ giáo viên mầm non tỉnh Thái Nguyên".
- Luận văn thạc sĩ QLGD của tác giả Đinh Thị Bích Thủy (2012)
"Quản lý hoạt động bồi dưỡng kĩ năng sư phạm cho giáo viên mầm non ngoài
công lập tại quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội".
Nhìn chung, các công trình nghiên cứu đều đề cập đến hoạt động quản lý
giáo dục ở các cấp độ, bình diện khác nhau vô cùng phong phú như quản lý cấp
học, quản lý đội ngũ, quản lý cơ sở vật chất, quản lý nội dung, chương trình,
quản lý mục tiêu, quản lý bồi dưỡng. Là hiệu trưởng của một trường Mầm non
công lập quận Hai Bà Trưng - thành phố Hà Nội, bản thân thấy rõ vị trí, vai trò
- Trên cơ sở đó, đề xuất một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với
hoạt động giáo dục ở các trường mầm non quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà
Nội trong điều kiện hiện nay.
4. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Quản lý giáo dục nhà trường mầm non quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà
Nội.
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục ở các trường mầm
non công lập quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội.
10
* Phạm vi nghiên cứu
Giới hạn về nội dung nghiên cứu: Đề tài chỉ nghiên cứu một số biện pháp
quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục ở các trường mầm non
công lập. Trong khuôn khổ của một luận văn, về thực trạng quản lý hoạt động
giáo dục của hiệu trưởng, chúng tôi giới hạn trong việc khảo sát thực hiện các
nguyên tắc, phương pháp giáo dục và một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác
quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục trong trường mầm non.
Giới hạn về khách thể nghiên cứu: Cán bộ quản lý và giáo viên mầm non
của 4 trường mầm non công lập trên địa bàn quận Hai Bà Trưng ( trường
Mầm non Bách Khoa, Mầm non Lê Quý Đôn, Mầm non Trương Định, Mầm
non Ánh sao), thành phố Hà Nội và một số phụ huynh học sinh.
Giới hạn về thời gian: các tư liệu, số liệu điều tra, khảo sát được nghiên
cứu trong đề tài chỉ giới hạn trong 3 năm học, từ năm 2011 đến năm 2014.
5. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động giáo dục của hiệu trưởng trong các trường mầm non
quận Hai Bà Trưng trong thời gian qua đã đạt được kết quả nhất định. Tuy
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: xây dựng các bảng điều tra phù
hợp với nội dung đề tài luận văn, thống kê, phân tích các dữ liệu để có những
đánh giá chính xác về quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục ở
các trường mầm non công lập trong thời gian qua.
- Phương pháp chuyên gia: Thông qua bảng hỏi các ý kiến chuyên gia, các
cán bộ quản lý giáo dục để khảo sát tình hình quản lý của hiệu trưởng đối với
hoạt động giáo dục ở các trường mầm non quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà
Nội.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: xin ý kiến từ các hiệu trưởng trường
mầm non quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội, lựa chọn các ý kiến tốt bổ
sung vào quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục ở các trường
mầm non công lập.
- Phương pháp khảo nghiệm: xin ý kiến đánh giá của các chuyên gia, cán
bộ quản lý giáo dục, giáo viên, phỏng vấn và các kết quả nghiên cứu, các biện
12
pháp được đề xuất trong luận văn.
Nhóm các phương pháp xử lý thông tin
Xử lý các kết quả nghiên cứu bằng phương pháp toán thống kê (tính %,
sơ đồ hóa, mô hình hóa) để chứng minh, phân tích, xử lý số liệu điều tra, định
lượng kết quả nghiên cứu từ đó rút ra các kết luận khoa học), sử dụng phần
mềm tin học và sử dụng các bảng biểu, sơ đồ và đồ thị để phục vụ nghiên cứu
và biểu đạt các kết quả nghiên cứu.
7. Ý nghĩa của đề tài
Đề tài góp phần nâng cao chất lượng quản lý hoạt động chăm sóc giáo dục
trẻ ở các trường mầm non quận Hai Bà Trưng nói riêng và của hiệu trưởng các
trường mầm non trên địa bàn thành phố Hà Nội nói chung, góp phần nâng cao
hiệu quả quản lý nhà trường và chất lượng giáo dục của Thành phố.
Hoạt động giáo dục trong trường mầm non là thực hiện việc nuôi dưỡng,
chăm sóc, giáo dục trẻ em từ hai tuổi đến sáu tuổi nhằm giúp trẻ phát triển
một cách toàn diện nhân cách trẻ.
1.1.2. Khái niệm quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động giáo dục ở
các trường mầm non
* Khái niệm quản lý
Để tồn tại và phát triển, con người không thể hành động riêng lẻ mà cần
14
phối hợp những nỗ lực cá nhân hướng tới mục tiêu chung. Ngay từ buổi bình
minh của lịch sử nhân loại, con người đã sớm biết quy tụ nhau thành bầy,
nhóm để tồn tại và phát triển. Sự cộng đồng sinh tồn này dẫn đến sự hình
thành các tổ chức. Quá trình sản xuất ra của cải vật chất đòi hỏi phải có sự
phân công và hợp tác. Chính từ đây làm xuất hiện một dạng lao động đặc biệt
đó là lao động quản lý. Trong bộ "Tư bản", C.Mác đã nói đến sự cần thiết của
quản lý: Bất cứ một lao động xã hội hay lao động chung nào mà tiến hành
trên quy mô khá lớn, đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hòa các hoạt
động cá nhân... Một nghệ sĩ độc tấu tự điều khiển lấy mình, nhưng một dàn
nhạc thì cần phải có nhạc trưởng.
Ngày nay, thuật ngữ quản lý đã trở nên phổ biến nhưng các nhà khoa học
đưa ra khái niệm quản lý theo những cách tiếp cận với các góc độ khác nhau.
Theo Harold Koontz, Cyril Odonnel, Heinz Weihrich: Quản lý là thiết kế
và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong
các nhóm, có thể hoàn thành các nhiệm vụ và mục tiêu đã định. F.w Taylor
cho rằng: Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm và sau đó thấy
rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất.
Theo tác giả Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt: Quản lý là một quả trình định
hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những
một tập thể, một xã hội); thế giới vô sinh (trang thiết bị kỹ thuật); thế giới hữu
sinh (vật nuôi, cây trồng).
Cơ chế quản lý: Những phương thức mà nhờ nó hoạt động quản lý được
thực hiện.
Mục tiêu chung: Cho cả đối tượng quản lý và chủ thể quản lý, là căn cứ
để chủ thế quản lý tạo ra các tác động quản lý.
16
* Quản lý giáo dục mầm non
Chuyên môn giáo dục mầm non nói chung được quản lý theo mô hình sau:
Cấp trung ương
Bộ Giáo dục và đào tạo
Vụ Giáo dục Mầm non
Cấp tỉnh
Sở Giáo dục và đào tạo
Phòng Giáo dục Mầm non
Cấp quận, huyện
Phòng Giáo dục và đào tạo
Tổ GDMN hoặc CB chuyên trách mầm non
Cấp xã, phường
Cơ sở giáo dục mầm non
tổ chức giáo dục.
Chủ thể quản lý là hiệu trưởng, là người đưa ra các mục tiêu dẫn dắt điều
khiển các giáo viên, nhân viên và các cháu học sinh để đạt được mục tiêu.
Khách thể quản lý bao gồm là giáo viên, công nhân viên và các cháu học
sinh trong nhà trường, là những con người được tổ chức thành một tập thể, một
xã hội; là thế giới vô sinh bao gồm cơ sở vật chất, các trang thiết bị trong nhà
trường; là thế giới hữu sinh như vật nuôi, cây trồng trong nhà trường.
Khách thể quản lý còn bao gồm các cơ chế quản lý, đó là các phương thức
mà nhờ nó hoạt động giáo dục được thực hiện. Đó chính là những phương
pháp, nguyên tắc, những hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trong nhà
trường.
1.1.3. Những đặc điểm trường mầm non
Tổ chức thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục em từ hai tuổi đến
sáu tuổi; huy động trẻ em lứa tuổi mầm non đến trường; tổ chức giáo dục hoà
nhập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật; thực hiện phổ cập
giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi. Hằng năm, tự kiểm tra theo tiêu
18
chuẩn quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi, báo cáo
cấp có thẩm quyền bằng văn bản; quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên để thực
hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục em; huy động, quản lý, sử
dụng các nguồn lực; xây dựng cơ sở vật chất theo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại
hoá hoặc theo yêu cầu tối thiểu đối với vùng đặc biệt khó khăn; phối hợp với
gia đình trẻ em, tổ chức và cá nhân để thực hiện hoạt động nuôi dưỡng, chăm
sóc và giáo dục em; tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và trẻ
em tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng; thực hiện kiểm định chất
lượng nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục em và các nhiệm vụ khác.
1.1.4. Hiệu trưởng trường mầm non
kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ của từng năm học; đánh giá báo cáo kết quả
thực hiện với Cấp trên, Uỷ ban nhân dân xã, Phòng Giáo dục và Đào tạo.
Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng, hội đồng thi đua khen
thưởng, hội đồng Tư vấn trong nhà trường, nhà trẻ, bổ nhiệm tổ trưởng, tổ
phó chuyên môn theo quy định.
Tiếp nhận, quản lý trẻ, điều hành, tổ chức thực hiện các hoạt động nuôi
dưỡng, chăm sóc - giáo dục trẻ em; Đề xuất khen thưởng; Phê duyệt kết quả
đánh giá trẻ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Bảo đảm trật tự an
ninh, môi trường sạch, đẹp, an toàn trong nhà trường, nhà trẻ công lập.
Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; Được
hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định.
Tổ chức thực hiện các quyết định của cấp trên; Lập dự toán kinh phí hoạt
động hàng năm; Báo cáo định kỳ về tài chính và các hoạt động của nhà
trường, nhà trẻ theo quy định; Kiến nghị biện pháp huy động quản lý, sử dụng
các nguồn lực trình Cấp trên phê duyệt; Thực hiện xã hội hoá giáo dục nhằm
thực hiện mục tiêu chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ và phát triển nhà
trường, nhà trẻ. Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ
chức chính trị - xã hội trong nhà trường, nhà trẻ hoạt động.
Là Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch hội đồng tuyển dụng giáo viên; Phân
công, quản lý, đánh giá, xếp loại khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên,
20
nhân viên theo quy định; Thực hiện các quy định của Nhà nước, quyết định
của Cấp trên về lao động - tiền lương, tiền công, tiền thưởng, bảo hiểm, trợ
cấp xã hội và thực hiện chế độ nghỉ hè, nghỉ các ngày lễ theo quy định cho
cán bộ, giáo viên và nhân viên.
Được tham gia các cuộc họp của Cấp trên (nếu không phải là thành
viên) nhưng không có quyền biểu quyết. Trong trường hợp cần thiết, hiệu
Hiệu trưởng phải là người chủ trì tổ chức điều hành, giám sát hoạt
động giáo dục trong nhà trường, chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, không
ngừng nâng cao năng lực chuyên môn cho các giáo viên, đáp ứng yêu cầu
nâng cao chất lượng giáo dục, dạy học. Nâng cao năng lực chuyên môn cho
giáo viên là khâu then chốt để thực hiện đổi mới giáo dục mầm non. Trong tổ
chức điều hành giám sát hoạt động giáo dục, hiệu trưởng trường mầm non cần
quan tâm tới các khía cạnh sau:
- Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục
Xây dựng kế hoạch là đưa toàn bộ hoạt động quản lý vào công tác kế
hoạch, trong đó chỉ rõ các bước đi, biện pháp thực hiện và bảo đảm các nguồn
lực để đạt tới mục tiêu của tổ chức.
Có thể lập kế hoạch giáo dục cho từng giáo viên hoặc cho toàn trường. Có
rất nhiều cách lập kế hoạch:
Cách 1: Mỗi giáo viên tự xây dựng lên kế hoạch bồi dưỡng cho mỗi nhóm
giáo viên có thể căn cứ vào các bản kế hoạch mà lập ra kế hoạch cho cả
nhóm. Khối giáo viên tổng hợp kế hoạch các nhóm thành kế hoạch cho cả
khối. Căn cứ vào kế hoạch nhóm lớp để lập kế hoạch cho trường. Cách lập kế
hoạch này có ưu điểm là tránh được sự áp đặt, tận dụng được thế mạnh từ các
nhóm nhỏ, tuy nhiên rất khó để tạo ra một bản kế hoạch tổng hợp từ các bản
kế hoạch rời rạc như vậy.
Cách 2: nhà trường lập kế hoạch tổng thể rồi đưa xuống cho cấp dưới tự
chi tiết dần.
Cách 3: dựa vào một mẫu kế hoạch nào đó rồi điều chỉnh cho phù hợp với
nhà trường, phù hợp với các khối lớp và từng cá nhân.
22
Đội ngũ cán bộ, giáo viên là nguồn nhân lực sư phạm có vai trò quyết định
đến chất lượng chăm sóc - giáo dục trẻ trong trường. Để đáp ứng kịp thời với
Chỉ đạo sát sao việc thực hiện nhiệm vụ đối với những thành viên liên
quan đến công tác bồi dưỡng chuyên môn.
Chỉ đạo sự phối hợp với các lực lượng trong hoạt động giáo dục.
Để hoạt động giáo dục cho giáo viên mỗi nhà trường đạt hiệu quả, cũng
cần có sự phối hợp chặt chẽ với các cấp chỉ đạo chuyên môn, để luôn có định
hướng đúng trong nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đáp ứng yêu cầu
của đổi mới trong từng giai đoạn cụ thể.
Chỉ đạo các thành viên trong nhà trường phối hợp với nhau để hoạt
động giáo dục đạt hiệu quả.
Liên kết gắn bó với phụ huynh, nắm tâm tư nguyện vọng của phụ
huynh để kịp thời chỉ đạo công tác giáo dục.
- Kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục
Để hoạt động giáo dục đạt kết quả không thể không có kiểm tra. Môi
trường luôn biến động, những yếu tố ngẫu nhiên nhiều và công tác bồi dưỡng
chuyên môn lại là công việc làm việc với con người - mang nhiều đặc tính
chủ quan do đó chức năng kiểm tra kiểm soát phải thực hiện thường xuyên và
nghiêm túc.
Hiệu trưởng cần kiểm soát được quá trình kiểm tra, đánh giá hoạt động
giáo dục. Kiểm tra hoạt động giáo dục là khâu then chốt để nắm được chất
lượng giáo dục sau khi được bồi dưỡng. Nhờ kết quả của kiểm tra đánh giá
kết quả hoạt động giáo dục cho giáo viên để từ đó người hiệu trưởng tiếp tục
điều chỉnh, xây dựng các kế hoạch hoạt động giáo dục tiếp theo đạt hiệu quả.
Thường xuyên kiểm tra tay nghề của giáo viên thông qua dự giờ thăm
lớp, thông qua sinh hoạt chuyên môn, đánh giá học sinh…
Bên cạnh đó, hiệu trưởng cần lưu ý thực hiện những nhiệm vụ sau:
- Củng cố thêm nhận thức về vị trí và trách nhiệm cho cán bộ, giáo viên.
- Xây dựng được khối đoàn kết, nhất trí trong nhà trường.
- Chăm sóc đời sống vật chất và tinh thần cho đội ngũ cán bộ, giáo viên.
25
Có thể mô tả công tác quản lý của hiệu trưởng đối với nội dung hoạt động
giáo dục ở các trường mầm non thông qua sơ đồ sau:
- Quản lý các nguyên tắc giáo dục ở trường mầm non
Trong nhà trường mầm non, hiệu trưởng phải đặc biệt nắm vững các
nguyên tắc giáo dục và có nhiệm vụ quản lý việc thực hiện các nguyên tắc
này thông qua giám sát, kiểm tra, đánh giá của hiệu trưởng việc thực hiện các
nguyên tắc này của đội ngũ các thầy cô giáo trong nhà trường của mình.
Các nguyên tắc giáo dục cần giám sát, kiểm tra, đánh giá bao gồm các
nguyên tắc giáo dục sau: Nguyên tắc tính mục đích trong hoạt động giáo dục
trẻ, Nguyên tắc thống nhất giữa giáo dục ý thức và hành vi, Nguyên tắc tôn
trọng nhân cách trẻ kết hợp với yêu cầu cao, Nguyên tắc giáo dục thông qua
hoạt động vui chơi, Nguyên tắc phát huy ưu điểm và khắc phục các nhược
điểm của trẻ, Nguyên tắc giáo dục phải chú ý đến đặc điểm lứa tuổi, giới tính
và các đặc điểm cá biệt của trẻ, Nguyên tắc thống nhất các yêu cầu trong các
lực lượng giáo dục.
- Quản lý thực hiện các phương pháp giáo dục ở trường mầm non
Phương pháp giáo dục trong nhà trường mầm non là cách thức tác động
của các thầy, cô giáo tới trẻ nhằm từng bước giúp trẻ có nhận thức và thói
quen hành vi đúng.
Từ lý luận chung về phương pháp giáo dục trẻ, với trẻ các nhà trường
mầm non, cần chú ý các phương pháp sau: Phương pháp khuyên giải, động
viên, nhắc nhở, Phương pháp nêu gương, Phương pháp luyện tập, Phương
pháp khen thưởng, Phương pháp nhắc nhở, trách phạt.
1.2.3. Kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục ở các trường
mầm non
Kiểm tra hoạt động giáo dục là khâu then chốt để nắm được chất lượng
triển giáo dục mầm non của Nhà nước. Nếu cơ chế quan tâm phát triển giáo
dục mầm non và tạo điều kiện, cơ hội cho việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên
môn cho giáo viên mầm non thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng chuyên môn
cho giáo viên trong mỗi nhà trường mầm non.
27
- Đặc điểm môi trường kinh tế - văn hóa- xã hội địa phương
Trên bình diện toàn cầu, nhà trường luôn có mối quan hệ với cộng đồng,
xã hội nhằm phát triển giáo dục, mục tiêu là nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực để đẩy mạnh phát triển kinh tế. Những quốc gia có nền chính trị ổn định,
quan điểm của những nhà lãnh đạo về GD&ĐT đúng đắn, chính sách đầu tư
cho GD&ĐT thỏa đáng sẽ tạo điều kiện cho GD&ĐT phát triển. Các yếu tố
về kinh tế - xã hội có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển giáo dục bao gồm:
cơ cấu dân số, phân bổ dân cư, phong tục tập quán, truyền thống văn hóa,
trình độ dân trí. Tất cả các yếu tố trên đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát
triển giáo dục, trong đó có giáo dục mầm non. Nếu dân số tăng, nhu cầu
trường lớp, đội ngũ cán bộ giáo viên cũng tăng. Mặt khác, phong tục tập quán
của từng địa phương cũng ảnh hưởng đến công tác giáo dục. Người hiệu
trưởng phải là người linh hoạt, nhạy bén để quản lý hoạt động bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trên tinh
thần am hiểu truyền thống, những nét văn hóa riêng của địa bàn dân cư mới
có thể làm tốt công tác giáo dục, vì mỗi trẻ đều gắn bó với gia đình, địa
phương. Đây là yếu tố khách quan cần quan tâm trong quá trình quản lý hoạt
động bồi dưỡng chuyên môn của hiệu trưởng cho giáo viên trường mầm non.
- Sự quan tâm lãnh đạo của cấp trên
+ Chính sách phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên thể hiện ở
chỉ thị 40 của Ban Bí thư TW Đảng và Nghị quyết 90 của Chính phủ, trong đó
buộc các cấp quản lý, cá nhân hiệu trưởng và giáo viên phải có kế hoạch,