MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT

Trang
3

ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ
1.1.
1.2.

THÔNG THỊ XÃ PHÚC YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC
Các khái niệm cơ bản
Nội dung quản lý và những nhân tố tác động tới quản lý

12
12

hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã
Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
Thực trạng quản lý hoạt động tự học của học sinh trung

25

học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
Chương 2 YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

37

1.3.


88
93


3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tự học thường xuyên, tự học suốt đời là điều kiện cơ bản, con đường
quan trọng để con người chiếm lĩnh kho tàng tri thức nhân loại và tự hoàn
thiện nhân cách bản thân. Trong các nhà trường, tự học là một hình thức học
tập, một hoạt động, một khâu có vai trò quyết định đến chất lượng của quá
trình dạy học, đặc biệt là ở bậc trung học phổ thông.
Thời gian học tập trong các trường trung học phổ thông là quá trình học
sinh tiếp thu, lĩnh hội những tri thức mới và rèn luyện những phẩm chất cần
thiết, dưới sự chỉ đạo trực tiếp hoặc gián tiếp của giáo viên. Với tư cách là
một hình thức hoạt động độc lập của người học trong quá trình giáo dục, tự
học không chỉ giúp người học củng cố, mở rộng, hệ thống hoá kiến thức, rèn
luyện các kỹ xảo, kỹ năng mà còn đẩy nhanh thích ứng hoạt động học và hình
thành một loạt các phẩm chất nhân cách cần thiết cho hoạt động nghề nghiệp
và cuộc sống sau này. Vì vậy, tự học thật sự là một "chìa khoá vàng của giáo
dục" và “cách học tập: phải lấy tự học làm cốt” có ý nghĩa cực kỳ to lớn trong
thời đại văn minh trí tuệ. Nghị quyết Trung ương 2 (khoá VIII) chỉ rõ: “Từng
bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình
dạy - học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học
sinh... Phát triển mạnh phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên và rộng
khắp trong toàn dân”.
Chất lượng tự học của học sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng ở
bậc trung học phổ thông, yếu tố quản lý giữ vai trò trọng yếu. Để có nề nếp,
chất lượng và hiệu quả, tự học của học sinh trung học phổ thông phải là hoạt
động tự giác của người học, trên cơ sở sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám



5
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
2.1. Những công trình nghiên cứu về tự học và quản lý hoạt động tự
học trên thế giới
Trong quá trình phát triển của giáo dục và khoa học giáo dục thế giới,
việc tự học và quản lý hoạt động tự học đã được nhiều nhà tư tưởng, nhà giáo
dục, nhà khoa học bàn luận.
N.A.Rubakin trong tác phẩm: “Tự học như thế nào” đã nhấn mạnh vai
trò của thái độ tích cực tự học trong việc chiếm lĩnh tri thức của học sinh. Theo
ông để tự học đạt kết quả thì: “việc giáo dục động cơ đúng đắn là điều kiện cơ
bản để học sinh tích cực, chủ động trong tự học” [38, tr.36]. Điều này chứng tỏ
N.A.Rubakin đã thấy rõ vai trò của yếu tố động cơ trong hoạt động tự học của
học sinh. Như vậy, muốn học tập có kết quả đòi hỏi phải giáo dục cho người
học động cơ đúng trong tự học. Song thực tế có động cơ đúng nhưng người học
thiếu kỹ năng thực hiện thì hoạt động tự học vẫn không đạt kết quả.
I.F.Khalamôv trong cuốn “Phát huy tính tích cực của học sinh như thế
nào?” [13, tr.65] đã khẳng định: Tự học đóng vai trò quan trọng trong việc
nâng cao tính tích cực nhận thức và hiệu quả hoạt động trí tuệ của học sinh.
P.V.Êxipôv [7] nghiên cứu công tác tự học của học sinh ngoài giờ lên lớp
cho rằng: Tự học là việc học của học sinh tiến hành khi không có sự tham gia
hướng dẫn trực tiếp của giáo viên. Trong đó người học phải vươn tới mục đích đã
đề ra. Trong nghiên cứu của mình tác giả cũng đưa ra phương hướng để kích thích
hoạt động tự học cho học sinh đó là: Trong quá trình dạy học giáo viên có thể nêu
lên hàng loạt vấn đề và yêu cầu học sinh hoàn thành trong một thời gian xác định.
Nhưng cách thức hướng dẫn người học tự học thì tác giả chưa đề cập tới.
Raisa Rojsinh (1997), trong cuốn “Nền giáo dục cho thế kỷ XXI,
những triển vọng châu Á - Thái Bình Dương” [37, tr.55] đã cho thấy, mục
đích của giáo dục là đào tạo ra những con người “hiếu học và một xã hội học



7
tập thể cán bộ nghiên cứu Trường Cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo Hà Nội
(2002);“Khoa học quản lý giáo dục - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” [14]
của tác giả Trần Kiểm (2004); “Quản lý Nhà nước về giáo dục, lý luận và
thực tiễn” [18] của tác giả Đặng Bá Lãm (2005).
Các công trình tiêu biểu nghiên cứu về tự học và quản lý quá trình tự
học như: “Tự học để thành công”, (Khoa học cho mọi người) [20], của tác
giả Nguyễn Hiến Lê (1992). “Một số yếu tố tâm lý cơ bản trong tự học của
sinh viên cao đẳng sư phạm” [9] của tác giả Trần Thị Minh Hằng (2000).
“Phương pháp hướng dẫn tự học phần cơ sở di truyền học cho học viên tại
các trung tâm giáo dục thường xuyên” [34] của tác giả Hoàng Hữu Niềm
(2001). “Những giải pháp cơ bản bồi dưỡng phương pháp tự học cho học
sinh đào tạo sĩ quan ở các trường đại học quân sự” [10] của tác giả Mai Văn
Hoá (2004). “Rèn luyện năng lực tự học cho học sinh trung học phổ thông
qua giờ văn học sử” [59] của tác giả Phạm Thị Xuyến (2005). “Một số giải
pháp nhằm phát triển năng lực tự học toán của học sinh trung học phổ thông
(Qua việc dạy học chủ đề quan hệ song song và quan hệ vuông góc ở hình
học lớp 11)” [16] của tác giả Phạm Đình Khương (2006). “Hình thành và
phát triển kĩ năng tự học toán cho học sinh trung học cơ sở (Thông qua dạy
học các tập hợp số)” [36] của tác giả Võ Thành Phước (2009).
Với các cách tiếp cận vấn đề tự học, quản lý hoạt động tự học trong các
giai đoạn lịch sử khác nhau, với những đối tượng khác nhau và ở những góc
độ, khía cạnh khác nhau, song các nhà khoa học đều đi đến thống nhất về một
số vấn đề liên quan đến tự học và quản lý hoạt động tự học đó là:
Thứ nhất, thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của tự
học và công tác quản lý hoạt động tự học. Theo họ, đây là một hoạt động, một
khâu quan trọng và là nhân tố quyết định đến chất lượng dạy, chất lượng học,
quyết định đến trình độ, năng lực của mỗi người.



9
4. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động học tập của học sinh trung học phổ thông thị xã
Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc
Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
* Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Đề tài đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động tự học
của học sinh ngoài thời gian lên lớp, giảng dạy tập trung của giáo viên.
- Về không gian: Tất cả các trường trung học phổ thông thị xã Phúc
Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
- Về thời gian: Các số liệu khảo sát, thống kê, minh chứng tính từ năm
2009 đến nay.
5. Giả thuyết khoa học
Tự học là một khâu của quá trình dạy học. Lý luận dạy học hiện đại cho
thấy, tự học có vai trò quyết định đến chất lượng dạy học. Chất lượng hiệu
quả hoạt động tự học phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng ở bậc trung học phổ
thông, yếu tố quản lý giữ vai trò trọng yếu. Nếu xây dựng được cơ chế quản lý
hoạt động tự học phù hợp; thực hiện tốt quy trình quản lý hoạt động tự học
của học sinh; phát huy được vai trò của các chủ thể quản lý và vai trò tự quản
lý của học sinh đối với hoạt động tự học; tạo lập môi trường, điều kiện tự học
đảm bảo, thì chất lượng hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông thị
xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc sẽ được nâng lên.
6. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về giáo



11
bộ môn, cách đánh giá, nhằm đúc rút thành những kinh nghiệm về quản lý
hoạt động tự học của học sinh các trường trung học phổ thông thị xã Phúc
Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
- Xin ý kiến của một số nhà khoa học về vấn đề lý luận và thực tiễn có
liên quan tới việc nghiên cứu đề tài.
7. Ý nghĩa của luận văn
Luận văn đã xây dựng và hoàn thiện các khái niệm hoạt động tự học
và quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc
Yên, tỉnh Vĩnh Phúc; xây dựng hệ thống biện pháp quản lý hoạt động tự học
của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc.
Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học
cho thực tiễn đổi mới nâng cao chất lượng dạy - học của các trường trung
học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc; đồng thời là tài liệu tham
khảo cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, cơ quan quản lý giáo dục ở các trường
trung học phổ thông nhằm nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo trong giai
đoạn hiện nay.
8. Kết cấu của luận văn
Luận văn gồm: Mở đầu, 2 chương (6 tiết), kết luận và kiến nghị, danh
mục tài liệu tham khảo và phụ lục.


12
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
THỊ XÃ PHÚC YÊN, TỈNH VĨNH PHÚC
1.1. Các khái niệm cơ bản

ánh đối tượng của nhận thức, biến tri thức của nhân loại thành học vấn của bản
thân (nhận thức khoa học bao gồm: mô tả, giải thích và vận dụng khái niệm
khoa học) trên cơ sở phát huy tính tự giác, tính tích cực và tính tự lực của
người học trong sự thống nhất biện chứng với phương pháp dạy. Quá trình tự
học không chỉ nhằm vào chiếm lĩnh khái niệm khoa học, mà còn định hướng
cho phát triển trí tuệ của người học.
Theo V.I.Lênin (1870 - 1924), hoạt động học tập phải diễn ra thường
xuyên, liên tục, suốt đời, phải “Học, học nữa, học mãi”. Hồ Chí Minh là một
tấm gương sáng về tự học, khi bàn đến vấn đề tự học, Hồ Chí Minh cho rằng:
Tự học là cách học tự động và phải biết tự động học tập. Theo Hồ Chí Minh
tự động học tập tức là tự học một cách hoàn toàn tự giác, tự chủ, không đợi ai
nhắc nhở, không chờ ai giao nhiệm vụ, mà tự mình vạch ra kế hoạch học tập
cho mình, rồi tự triển khai thực hiện kế hoạch đó một cách tự giác. Tự mình
làm chủ thời gian để học và tự mình kiểm tra đánh giá việc học của mình.
Trong quyển Học và Dạy cách học, GS Nguyễn Cảnh Toàn cho rằng:
Tự học là tự mình động não, suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ và có khi
cả cơ bắp và các phẩm chất khác của người học, cả động cơ tình cảm, nhân
sinh quan, thế giới quan để chiếm lĩnh một tri thức nào đó của nhân loại, biến
tri thức đó thành sở hữu của riêng mình. Tác giả Nguyễn Kỳ ở Tạp chí
Nghiên cứu giáo dục số 7/1998 cũng bàn về khái niệm tự học: “Tự học là
người học tích cực chủ động, tự mình tìm ra tri thức kinh nghiệm bằng hành


14
động của mình, tự thể hiện mình. Tự học là tự đặt mình vào tình huống học,
vào vị trí nghiên cứu, xử lí các tình huống, giải quyết các vấn đề, thử nghiệm
các giải pháp…Tự học thuộc quá trình cá nhân hóa việc học”.
Trong bài phát biểu tại hội thảo Nâng cao chất lượng dạy học tổ chức
vào tháng 11 năm 2005 tại Đại học Huế, GS Trần Phương cho rằng: “Học
bao giờ và lúc nào cũng chủ yếu là tự học, tức là biến kiến thức khoa học tích

chức, tự điều khiển các hoạt động học tập của người học, dưới sự chỉ đạo của
người dạy, người quản lý, nhằm thực hiện các mục tiêu dạy học đã xác định.
Hoạt động tự học về bản chất là hoạt động tự nhận thức của người học.
Người học tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động tư duy của bản thân trong quá
trình thực hiện các nhiệm vụ học tập. Trong quá trình dạy - học, người học có
thể tiến hành hoạt động học tập dưới nhiều hình thức, trong các điều kiện
khác nhau. Khi người học tự mình huy động những phẩm chất, năng lực để
tìm tòi khám phá độc lập nhằm mục đích chiếm lĩnh tri thức, tức là họ tiến
hành hoạt động tự học.
Tự học là “cốt” của việc học, hễ có học là có tự học, không ai có thể
học hộ người khác. Khi nói đến học là hàm ý nói đến mối quan hệ giữa “nội
lực” của người học và “ngoại lực” tức là của người dạy. Hiệu quả của quá
trình dạy học chính là sự tương tác của tư duy, hành động và lời nói giữa người
dạy và người học. Nhờ sự trợ giúp của ngôn ngữ mà tư duy được củng cố và
phát triển. Giao tiếp bằng lời cho phép người học nhận thức thế giới xung
quanh, nhận ra mình trong thế giới đó. Tuy nhiên, phát triển tư duy chỉ với một
hệ thống giao tiếp không thôi thì chưa đủ, cần phải có hoạt động tự học của
người học. Tự học không chỉ giúp học sinh nắm vững được những kiến thức đã
được thầy cô trang bị, mà còn là động lực to lớn thúc đẩy tư duy sáng tạo của
học sinh, bồi dưỡng sự say mê học hỏi, khắc phục lối tư duy thụ động của học
sinh. Những nỗ lực của người học là nhằm làm chủ kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo


16
tạo điều kiện cho sự phát triển nhận thức và trí tuệ. John Lubbock đã nói: “Cái
gì ta tự học được mới thực là của ta hơn những cái người ta dạy ta”. Chủ tịch
Hồ Chí Minh từng dạy: “Cách học tập:... Lấy tự học làm cốt...” [9, tr.18].
Người còn nhấn mạnh: “Phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học” [9, tr.79].
Người khuyên: “Không phải có thầy thì học, thầy không đến thì đùa. Phải
biết tự động học tập” [9, tr.79].

giác say mê tìm tòi nghiên cứu khám phá. Hứng thú là động lực dẫn tới tự
giác. Tính tích cực của con người chỉ được hình thành trên cơ sở sự phối hợp
ngẫu nhiên giữa hứng thú với tự giác. Nó bảo đảm cho sự định hình tính độc
lập trong học tập. Tự học giúp con người thích ứng với mọi biến cố của sự
phát triển kinh tế - xã hội. Bằng con đường tự học mỗi cá nhân sẽ không cảm
thấy bị lạc hậu so với thời cuộc, thích ứng và bắt nhịp nhanh với những tình
huống mới lạ mà cuộc sống hiện đại mang đến, kể cả những thách thức to lớn
từ môi trường nghề nghiệp trong tương lai.
Như vậy, tự học có nghĩa là tự giác, chủ động chiếm lĩnh tri thức với
niềm say mê, hứng thú đặc biệt. “Nên tài, nên đức, nhờ tự học”- Lời tổng kết
ông cha ta truyền lại từ thế hệ này đến thế hệ khác như là một di sản quý báu
của dân tộc. Thực tế đã chứng minh rằng, hầu hết những nhà khoa học lớn,
những danh nhân văn hoá tầm cỡ thế giới đều trưởng thành từ con đường tự
học. Hồ Chí Minh cũng là một tấm gương sáng về tinh thần tự học suốt đời.
Đối với học sinh, sinh viên, tự học là để lĩnh hội tri thức, rèn luyện tư duy độc
lập, nâng cao khả năng phát hiện, tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh...
* Hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, trường trung học phổ thông là
cấp học cuối cùng của bậc học phổ thông. Hoàn chỉnh tất cả các khâu mà
giáo dục phổ thông đặt ra để đạt được mục tiêu cấp học, hình thành cho
thế hệ trẻ nhân cách sống mà xã hội yêu cầu. Đó là lớp thanh niên có kiến


18

thức cơ bản phổ thông vững chắc về tự nhiên, xã hội. Biết tư duy sáng
tạo, năng động, dám nghĩ, dám làm, có kỹ năng làm việc và biết cách ứng
xử trong cuộc sống; có nhân sinh quan duy vật biện chứng, biết yêu
thương đồng loại, chan hoà với mọi người. Lớp thanh niên này sẽ tiếp tục

trung học phổ thông rất đa dạng và khá nặng. Ngoài các môn học mang tính
phổ thông, cơ bản còn có những nội dung, chương trình dành cho học sinh
trường chuyên, lớp chuyên, lớp chọn, các nội dung về kỹ năng sống, về giới...
trải qua 3 năm học (từ lớp 10 đến lớp 12), học sinh phải vượt qua kì thi tốt
nghiệp Trung học phổ thông vào cuối năm học lớp 12.
Để thực hiện được mục tiêu, nhiệm vụ học tập đó, trên cơ sở giới thiệu
hướng dẫn của giáo viên, tự học của học sinh trung học phổ thông có vai trò
quyết định. Hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông có thể diễn ra
dưới sự chỉ đạo, điều khiển, hướng dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp của giáo viên
và các lực lượng quản lý giáo dục. Tự học dưới sự chỉ đạo, điều khiển hướng
dẫn trực tiếp của giáo viên đó là lúc người học là chủ thể nhận thức tích cực,
tiến hành những hoạt động học tập để lĩnh hội kiến thức theo sự dẫn dắt của
giáo viên. Khi không có giáo viên điều khiển trực tiếp, người học tự mình sắp
xếp kế hoạch, huy động năng lực bản thân và các điều kiện vật chất để lĩnh
hội kiến thức mới, thực hiện các nhiệm vụ học tập. Ngoài ra, hoạt động tự học
của học sinh trung học phổ thông còn có thể được diễn ra trên cơ sở đòi hỏi
của tự thân người học, nhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao hiểu biết, bổ sung và
mở rộng tri thức ngoài chương trình giáo dục quy định.
Từ đó có thể quan niệm, tự học của học sinh trung học phổ thông thị
xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc là phương thức tự tổ chức, tự điều khiển các
hoạt động học tập của học sinh, dưới sự chỉ đạo, hướng dẫn, quản lý của
giáo viên và các chủ thể quản lý nhằm nâng cao kiến thức, trình độ và rèn


20
luyện những phẩm chất cần thiết của người học sinh, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi
của nhiệm vụ giáo dục - đào tạo.
Như vậy, hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông có phạm vi
rất rộng, từ tự học trên lớp dưới sự điều khiển trực tiếp của giáo viên đến tự học
ngoài giờ lên lớp, dưới sự điều khiển gián tiếp của giáo viên và tự học hoàn toàn

học phổ thông. Đó là, trường trung học phổ thông Bến Tre, trường trung học
phổ thông Hai Bà Trưng, trường trung học phổ thông Phúc Yên và trường
trung học phổ thông Xuân Hòa. Đặc điểm chung của các trường trung học
phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc là đứng chân trên địa bàn thị xã
gần 120 năm tuổi, nơi có bề dày truyền thống lịch sử, văn hoá và đấu tranh
cách mạng. So với các trường trung học phổ thông trong tỉnh, các trường
trung học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc thuận lợi hơn về vị trí
địa lý, điều kiện giao thông và các điều kiện về con người, cơ sở vật chất đảm
bảo cho dạy và học. Cũng như con người Phúc Yên nói chung, Học sinh các
trường trung học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc ham học hỏi,
đoàn kết, năng động, sáng tạo, sẵn sàng đáp ứng được yêu cầu phát triển của
đất nước trong thời kỳ đổi mới.
Hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên,
tỉnh Vĩnh Phúc là toàn bộ những hành động mang tính tự giác cao, có chủ
định và sáng tạo, được điều khiển, chỉ đạo gián tiếp bởi các chủ thể quản lý
theo một chương trình, nội dung, kế hoạch cụ thể.
Chất lượng tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên,
tỉnh Vĩnh Phúc phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan, chủ quan. Đó là, yếu tố
nhận thức học sinh về vai trò của tự học, yếu tố quản lý và một số yếu tố khác
như hoạt động dạy, sách giáo khoa, tài liệu, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục
vụ cho học tập... Nhưng trong đó, yếu tố quản lý có vai trò quan trọng.


22
Trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, con người muốn tồn tại
và phát triển đều phải thừa nhận và chịu một sự quản lý nào đó. C.Mác đã
viết: “Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn
nhạc thì cần phải có nhạc trưởng’’[26,tr.480]. Cũng chính vì thế mà ngày
nay, thuật ngữ quản lý đã trở nên phổ biến.
Quản lý là sự tác động có ý thức nhằm điều khiển, hướng dẫn các quá

quản lý hoạt động tự học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào
tạo. Đây là mục tiêu xuyên suốt, nhất quán trong quản lý hoạt động tự học
của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Mọi
hoạt động, nội dung, yêu cầu, cách thức, biện pháp, phương tiện... của chủ
thể trong quản lý hoạt động tự học của học sinh đều phải nhằm hướng tới
và phục vụ mục tiêu này.
* Chủ thể quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học phổ thông
thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc là Ban giám hiệu nhà trường, các cơ quan
chức năng có liên quan, bộ môn, giáo viên, cha mẹ học sinh và bản thân mỗi
học sinh. Như vậy, chủ thể quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học
phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc không chỉ có chủ thể quản lý học
sinh của trường trung học phổ thông trên địa bàn thị xã - những lực lượng có
chức năng quản lý của các trường trung học phổ thông trên địa bàn; mà còn
bao hàm cả chủ thể quản lý học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên,
tỉnh Vĩnh Phúc, trong đó cha mẹ học sinh và chính bản thân mỗi học sinh. Mỗ
chỉ thể có phạm vi, chức năng, nhiệm vụ, vai trò quản lý khác nhau nhưng
cùng hướng đến mục tiêu quản lý.
* Khách thể quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học phổ
thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc là học sinh và hoạt động tự học của họ.
Như vậy, học sinh vừa là khách thể, vừa là chủ thể trong quá trình tổ chức
quản lý thực hiện hoạt động tự học của mình.


24
Thứ nhất, nếu xét về phương diện tác động, chủ thể quản lý hoạt động
tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc như
Ban giám hiệu các nhà trường, các cơ quan chức năng có liên quan, bộ môn,
giáo viên, cha mẹ học sinh liên tục tìm ra biện pháp, cách thức, phương thức
nhằm tác động đến người học sinh, qua đó làm thay đổi nhận thức, phương
pháp, hiệu quả hoạt động tự học của họ. Đến lượt nó, đối tượng của quá trình

tổ chức, lực lượng, quá trình trong quản lý hoạt động tự học của học sinh trung
học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Đồng thời làm thay đổi quan
niệm truyền thống: chủ thể (chủ động), đối tượng (bị động) sang quan niệm
chủ thể (định hướng), đối tượng (chủ thể).
Sự phân định giữa chủ thể và đối tượng chỉ là tương đối. Điều đó đặt ra
yêu cầu khách quan về mục tiêu, kế hoạch, nội dung, phương pháp, thời gian
và không gian của hoạt động quản lý để xác định các biện pháp quản lý hoạt
động tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh
Phúc một cách khoa học, khả thi, hiệu quả.
1.2. Nội dung quản lý và những nhân tố tác động tới quản lý hoạt động
tự học của học sinh trung học phổ thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
1.2.1. Nội dung quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học phổ
thông thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc
Một là, quản lý việc tổ chức giáo dục xây dựng động cơ, trách nhiệm
tự học cho học sinh. Bất cứ một hoạt động nào của con người cũng đều có
mục đích, có động cơ. Động cơ là tiền đề, là điều kiện, nhân tố thúc đẩy,
định hướng và duy trì hoạt động tự học của học sinh. Như đã đề cập ở trên,
tự học là hoạt động chính của bản thân học sinh, được tiến hành ngoài giờ
lên lớp có hoặc không có sự hướng dẫn của thầy nhằm nắm vững, mở rộng
tri thức, nó mang tính độc lập cao và mang đậm sắc thái cá nhân. Do đó,


26
kết quả tự học phụ thuộc vào yếu tố tự giác, tích cực và phương pháp của
học sinh, mà điều đó chỉ có thể có được trên cơ sở động cơ đúng đắn, trách
nhiệm tự học cao của học sinh.
Khơi gợi hứng thú học tập để trên cơ sở đó ý thức tốt về nhu cầu học
tập. Xây dựng động cơ học tập đúng đắn cho học sinh là việc cần làm đầu
tiên. Bởi vì, thành công không bao giờ là kết quả của một quá trình ngẫu hứng
tùy tiện thiếu tính toán, kể cả trong học tập lẫn nghiên cứu. Nhu cầu xã hội và