BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

TRẦN DUY NGUYÊN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG ĐỘI NGŨ
CỘNG TÁC VIÊN THANH TRA GIÁO DỤC
CẤP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH ĐIỆN BIÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI

TRẦN DUY NGUYÊN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG ĐỘI NGŨ
CỘNG TÁC VIÊN THANH TRA GIÁO DỤC
CẤP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH ĐIỆN BIÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
(Chương trình đào tạo theo định hướng ứng dụng)
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS VÕ THỊ MINH CHÍ

HÀ NỘI - 2017

nghiệp, việc nghiên cứu không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tác giả mong
muốn nhận được những ý kiến đóng góp quí báu từ quí thầy cô và các bạn
đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày
tháng 6 năm 2017
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trần Duy Nguyên


1. MỤC LỤC
Mở đầu ........................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 1
2. Mục đích nghiên cứu .................................................................................. 3
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................. 3
4. Phạm vi nghiên cứu .................................................................................... 4
4.1. Đối tượng nghiên cứu .............................................................................. 4
4.2. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................. 4
5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................ 4
5.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận ............................................................. 4
5.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn .......................................... 5
5.3. Các phương pháp hỗ trợ khác .................................................................. 5
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG ĐỘI
NGŨ CỘNG TÁC VIÊN THANH TRA GIÁO DỤC CẤP THPT ............ 6
1.1. Tổng quan một số vấn đề liên quan đến nghiên cứu luận văn .................. 6
1.2. Các khái niệm cơ bản .............................................................................. 9
1.2.1. Khái niệm Quản lý................................................................................ 9
1.2.2. Bồi dưỡng ........................................................................................... 10
1.2.3. Thanh tra giáo dục, đội ngũ CVTTT giáo dục cấp THPT ................... 11

Biên.............................................................................................................. 26
2.1.1. Khái quát về tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội tỉnh Điện Biên ................ 26
2.1.2. Khái quát về giáo dục tỉnh Điện Biên .................................................. 28
2.1.2.1. Thành tựu ........................................................................................ 28
2.1.2.2. Hạn chế ........................................................................................... 29
2.2. Thực trạng bồi dưỡng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT tại tỉnh Điện
Biên.............................................................................................................. 30
2.2.1. Thực trạng chất lượng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT tỉnh Điện
Biên.............................................................................................................. 31
2.2.1.1. Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ..................................................... 31
2.2.1.2. Về phẩm chất, năng lực, uy tín của đội ngũ CTVTT giáo dục cấp
THPT tỉnh Điện Biên ................................................................................... 32
2.2.1.3. Về kết quả hoạt động của đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT tỉnh
Điện Biên ..................................................................................................... 37
2.3. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp
THPT tỉnh Điện Biên ................................................................................... 41
2.4. Đánh giá chung...................................................................................... 45
2.4.1. Điểm mạnh ......................................................................................... 45
2.4.2. Hạn chế .............................................................................................. 46
CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG ĐỘI
NGŨ CỘNG TÁC VIÊN THANH TRA GIÁO DỤC CẤP THPT TỈNH
ĐIỆN BIÊN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY ....................................... 50


3.1. Định hướng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CTVTTT giáo dục cấp
THPT tỉnh Điện Biên ................................................................................... 50
3.1.1. Định hướng chung .............................................................................. 50
3.1.2. Mục tiêu cụ thể của ngành giáo dục tỉnh Điện Biên đối với giáo dục cấp
THPT ........................................................................................................... 51
3.1.3. Định hướng bồi dưỡng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT .............. 52

3.3.4.3. Điều kiện thực hiện biện pháp ......................................................... 66
3.3.5. Biện pháp 5: Tăng cường giám sát, kiểm tra hoạt động bồi dưỡng đội
ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT .................................................................. 67
3.3.5.1. Mục tiêu, ý nghĩa ............................................................................. 67
3.3.5.2. Nội dung thực hiện biện pháp .......................................................... 67
3.3.5.3. Điều kiện thực hiện biện pháp ......................................................... 69
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất ................................................ 69
3.5. Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp .. 70
3.5.1. Khách thể khảo sát.............................................................................. 70
3.5.2. Cách khảo sát ..................................................................................... 71
3.5.3. Kết quả khảo sát ................................................................................. 71


3.5.4. Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp ........... 73
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................. 77
1. Kết luận .................................................................................................... 77
2. Khuyến nghị ............................................................................................. 79
2.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên .................................... 79
2.2. Đối với Thủ trưởng các trường THPT, PTDTNT THPT tỉnh Điện Biên .... 80
2.3. Đối với đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT ......................................... 80
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 81
PHỤ LỤC.................................................................................................... 83


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT

Ký hiệu chữ viết tắt


Trung học phổ thông

6.

THCS

Trung học cơ sở

7.

PTDTNT THPT

8.

PTDTBT

Phổ thông dân tộc bán trú

9.

HĐND

Hội đồng nhân dân

10.

UBND

Ủy ban nhân dân


10. Bảng 3.1. Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp đề xuất ....... 70
11. Bảng 3.2. Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp đề xuất ......... 72
12. Bảng 3.3. Mức độ tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp đề xuất ......................................................................................... 73


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định: “Giáo dục và
đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân
tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa con người
Việt Nam. Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công
nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển.”
Để đáp ứng yêu cầu sự nghiệp đổi mới, nhiệm vụ cấp thiết đặt ra là
phải đổi mới Giáo dục theo đường lối của Đảng đã đề ra. Đổi mới Giáo dục
và Đào tạo trước hết là đổi mới quản lý giáo dục, nâng cao hiệu lực quản lý về
giáo dục. Hiệu quả lãnh đạo, quản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng
phụ thuộc rất nhiều vào công tác thanh tra, kiểm tra.
Thanh tra là một khâu quan trọng trong toàn bộ công tác quản lý của
Nhà nước. Hoạt động thanh tra có mục đích giúp cơ quan quản lý nhà nước
kiểm tra sự đúng đắn của công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của chính bản
thân cơ quan đó, đồng thời kiểm tra sự chấp hành của các cơ quan thuộc
quyền, nhằm tìm ra những biện pháp chỉ đạo, quản lý tốt nhất bảo đảm cho
những chính sách của Nhà nước được thực thi có hiệu quả.
Luật thanh tra số 56/2010/QH12 của Quốc hội quy định “Trong hoạt
động thanh tra, cơ quan thanh tra nhà nước có quyền trưng tập cộng tác viên
thanh tra. Cộng tác viên thanh tra là người có chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp
với nhiệm vụ thanh tra”.

vực giáo dục và đào tạo.
Thời gian qua Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo Điện Biên đã chủ trì,
tham mưu thực hiện các cuộc thanh tra chuyên ngành, thanh tra hành chính
các trường THPT trên địa bàn tỉnh, qua thanh tra đã góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục và đào tạo, giữ vững kỷ cương nề nếp, từng bước đẩy lùi


3

hiện tượng tiêu cực. Tuy nhiên so với mục đích và yêu cầu thanh tra hiện
nay vẫn còn một số hạn chế, bất cập như: đội ngũ cộng tác viên thanh tra
giáo dục chưa được bồi dưỡng theo quy định, từ đó có những hạn chế về
chất lượng, năng lực, chưa đáp ứng được yêu cầu kiểm tra, đánh giá hoạt
động chuyên môn của giáo viên, mặt khác cũng rất khó trong công tác tư
vấn, thúc đẩy trong thanh tra.
Để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra trong thời gian tới, đội ngũ
cộng tác viên thanh tra cấp THPT tỉnh Điện Biên cần được bồi dưỡng theo
quy định tại Thông tư số 32/2014/TT-BGDĐT ngày 25/9/2014 của Bộ GDĐT
về việc ban hành Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ cộng tác viên thanh tra
giáo dục, đến hết năm học 2015 - 2016 Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện
Biên mới cử được 07 cán bộ quản lý, giáo viên đi bồi dưỡng tại Học viên
quản lý giáo dục theo nội dung thông tư 32/2014/TT-BGDĐT. Từ thực tế
công tác ở thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo Điện Biên, bản thân muốn có cơ
sở khoa học tham mưu cho lãnh đạo Sở và các cấp có thẩm quyền trong công
tác bồi dưỡng đội ngũ cộng tác viên thanh tra giáo dục cấp THPT, khâu then
chốt nâng cao chất lượng công tác thanh tra của tỉnh nhà.
Xuất phát từ những lý do trên, đề tài: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng
đội ngũ cộng tác viên thanh tra giáo dục cấp THPT tỉnh Điện Biên” được
lựa chọn nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu

4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung: Nghiên cứu cơ sở lý luận, thực trạng và các biện pháp
quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TVTT giáo dục cấp THPT tại tỉnh Điện
Biên.
- Về địa bàn: các trường THPT PTDTN và trường THPT của tỉnh
Điện Biên.
- Khách thể khảo sát: 27 CTVTT giáo dục cấp THPT và 30 cán bộ
quản lý các trường phụ trách công tác kiểm tra của trường.
- Số liệu thống kê: từ năm học 2014-2015 đến nay.
- Chủ thể thực hiện biện pháp đề xuất: Thanh tra Sở Giáo dục và Đào
tạo tỉnh Điện Biên.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài tác giả kết hợp các nhóm phương
pháp nghiên cứu sau:
5.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận


5

Phân tích, tổng hợp, khái quát các văn bản và tài liệu khoa học nhằm xây
dựng cơ sở lý luận của đề tài.
5.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Sử dụng nhóm phương pháp này nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng
bồi dưỡng đội ngũ cộng tác viên thanh tra giáo dục cấp THPT tỉnh Điện Biên,
gồm:
- Điều tra: bằng phiếu hỏi, phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý và
CTVTT các trường về việc đánh giá hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CTVTT
giáo dục cấp THPT.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết những bài học kinh
nghiệm về công tác thanh tra của Sở GD&ĐT trong những năm gần đây về nội

chức và hoạt động thanh tra giáo dục. Ngày 28/9/1992 Hội đồng Bộ trưởng
ban hành Nghị định 358/NĐ-HĐBT về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo
dục. Ngày 11/3/1993 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định
478/QĐ-BGDĐT quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo
dục. Tháng 12/1998, Luật Giáo dục nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam được ban hành, tại mục 4 chương VII từ Điều 98 đến Điều 103 đã quy


7

định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của thanh tra giáo dục và đối tượng
thanh tra. Ngày 10/12/2002, Chính phủ ra Nghị định 101/2002/NĐ-CP về tổ
chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục. Luật Giáo dục năm 2005, tại
chương VII “Quản lý Nhà nước về giáo dục” gồm có 04 mục thì mục 4 về
“Thanh tra giáo dục” đã quy định cụ thể về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm,
tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục phù hợp với Luật Thanh tra.
Ngày 18/8/2006 Chính phủ đã ban hành Nghị định 85/2006/NĐ-CP về tổ
chức và hoạt động của thanh tra giáo dục và thay thế Nghị định
101/2002/NĐ-CP. Ngày 20/10/2006 Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành Thông
tư 43/2006/TT-BGD&ĐT, thông tư hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường,
cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo. Ngày
13/6/2007 Chính phủ ban hành Nghị định 100/2007/NĐ-CP Nghị định quy
định về thanh tra viên và CTVTT đến ngày 21/10/2011 Chính phủ ban hành
Nghị định 97/2011/NĐ-CP, Nghị định quy định về thanh tra viên và CTVTT
và thay thế Nghị định 100/2007/NĐ-CP. Ngày 15/11/2010 Quốc hội đã ban
hành Luật Thanh tra số 56/2010/QH12 thay thế Luật thanh tra số
22/2004/QH11.
Ngày 06/4/2012 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành thông tư số
13/2012/TT-BGD&ĐT thông tư ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giá
trường THCS, THPT và trường Phổ thông có nhiều cấp học là căn cứ để điều

Ninh Bình”…Nhìn chung các đề tài đều quan tâm đến thanh tra giáo dục
nhưng ở những khía cạnh khác nhau, đối tượng khác nhau đều là những tài
liệu có giá trị bổ ích. Tuy nhiên Điện Biên là một tỉnh miền núi, kinh tế-xã hội
đặc biệt khó khăn, với đặc thù riêng không thể áp dụng máy móc, kinh
nghiệm quản lý, bồi dưỡng đội ngũ CTVTT giáo dục ở tỉnh khác. Theo các tài
liệu thì đến nay tại tỉnh Điện Biên vẫn chưa có một công trình nào đề cập đến
quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT. Do đó vấn


9

đề quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT cần được
nghiên cứu làm rõ cả về lý luận và thực tiễn.
1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Khái niệm Quản lý
Quản lý là một dạng lao động xã hội mang tính đặc thù, gắn liền và
phát triển cùng với lịch sử phát triển của loài người. Từ khi có sự phân công
lao động trong xã hội đã xuất hiện một dạng lao động đặc biệt, đó là tổ chức,
điều khiển các hoạt động lao động theo những yêu cầu nhất định. Dạng lao
động mang tính đặc thù đó còn được gọi là hoạt động quản lý.
Có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý theo những cách tiếp cận
khác nhau, như:
+ Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể
quản lý (nhà quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể quản lý (đối tượng quản
lý) về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế, bằng một hệ thống các luật
lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các giải pháp cụ thể
nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng.
+ Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý
(nhà quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức
nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.

CTVTT giáo dục là công chức, viên chức trong ngành giáo dục, không
thuộc biên chế của cơ quan thanh tra, có đủ tiêu chuẩn theo quy định, được
cơ quan có thẩm quyền cấp thẻ cộng tác viên thanh tra giáo dục, trưng tập
làm nhiệm vụ thanh tra.
Vậy CTVTT giáo dục cấp THPT có nghĩa là công chức, viên chức cấp
THPT trong ngành giáo dục, không thuộc biên chế của cơ quan thanh tra, có
đủ tiêu chuẩn theo quy định, được Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cấp thẻ
cộng tác viên thanh tra giáo dục, trưng tập làm nhiệm vụ thanh tra.


12

Đội ngũ CTVTT giáo dục là một nhóm người được tổ chức và tập hợp
thành một lực lượng, để thực hiện chức năng thanh tra giáo dục theo một trình
tự, thủ tục do pháp luật quy định
1.3. Lý luận về đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT
1.3.1. Vị trí, vai trò, chức năng của đội ngũ CTVTT giáo dục cấp THPT
Hoạt động thanh tra giáo là thanh tra việc thực hiện chính sách pháp
luật về giáo dục; chính sách pháp luật khác có liên quan và nhiệm vụ, quyền
hạn được giao đối với đối tượng là cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ
thông, giáo dục đại học, giáo dục thường xuyên, trường trung cấp chuyên
nghiệp; cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc quyền quản lý của cơ quan quản lý
nhà nước về giáo dục.
CTVTT giáo dục cấp THPT là thanh tra việc thực hiện chính sách pháp
luật về giáo dục; chính sách pháp luật khác có liên quan và nhiệm vụ, quyền
hạn được giao đối với đối tượng là giáo dục THPT; cơ quan, tổ chức, cá nhân
thuộc quyền quản lý của cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục THPT.
CTVTT giáo dục cấp THPT là cầu nối giữa cán bộ, giáo viên, cơ sở
giáo dục với các cấp quản lý: CTVTT có nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá thực
trạng của tổ chức, cá nhân về công tác chỉ đạo và thực hiện chính sách pháp

để động viên, khuyến khích; đồng thời phát hiện những lệch lạc, sai sót, yếu
kém, những khó khăn trở ngại, những vấn đề mới nảy sinh, tìm nguyên nhân
của các biểu hiện để có các giải pháp uốn nắn, sửa chữa, xửa lý những vi
phạm, đặc biệt là thực hiện tốt nhiệm vụ định hướng nhằm giúp đỡ đối tượng
thanh tra khắc phục các sai sót để tự điều chỉnh, điều khiển quá trình quản lý
có hiệu quả hơn.
- Chức năng đánh giá: nhằm đo lường, xác định giá trị thực trạng về
mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất lượng hiệu quả công việc của đối tượng
thanh tra tại thời điểm đang xem xét so với mục tiêu, kế hoạch hay những
chuẩn mực đã được xác lập, đồng thời thẩm định những yếu tố chủ quan,