SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ LÀM TỐT CƠNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY VÀ
RÈN ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC”
A. MỞ ĐẦU:
I. Lí do chọn đề tài:
Ở bậc tiểu học, cơng tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo
viên và học sinh. Làm tốt cơng tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hồn
thành tốt việc giảng dạy các bộ mơn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho
học sinh. Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên
chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lí, điều hành lớp, trực tiếp giáo dục đạo
đức, hình thành nhân cách cho học sinh; là cầu nối giữa 3 mơi trường giáo dục:
gia đình - nhà trường - xã hội. Chính vì thế, tơi đã chọn đề tài “ Làm tốt cơng tác
chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh tiểu
học”.
II. Mục đích nghiên cứu:
Nhằm thực hiện lời dạy của Bác: “ Vì lợi ích muời năm trồng cây, vì lợi
ích trăm năm trồng người”. Qua nhiều năm làm cơng tác chủ nhiệm tơi ln tìm
ra những cách làm mới, ln tìm hiểu thực trạng học sinh, tìm các biện pháp tác
động nhằm thay đổi hiện trạng, đào tạo các em trở thành những nguời hữu ích
cho xã hội, nâng cao chất lượng dạy học, mang lại hiệu quả có thể áp dụng trong
trường học, trong ngành ở bậc tiểu học.
III. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
- Học sinh trường tiểu học An Hảo. Cụ thể là học sinh lớp 5 đuợc chọn
nghiên cứu trong 2 năm học 2010-2011 và 2011-2012.
cho phù hợp, cách đặt câu hỏi gợi mở tìm hiểu bài và sự đòi hỏi u cầu về nội
dung bài học khác hơn so với những học sinh bình thường. Thường xun gặp
gỡ phụ huynh để kết hợp theo dõi diễn biến về sức khỏe và học tập của các em.
c) Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:
- Tìm hiểu ngun nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa ba và
mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lơi kéo. Hoặc trẻ có
những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được.
- Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh
nhưng khơng cứng nhắc. Tuyệt đối khơng sử dụng phương pháp trách phạt, ln
gần gũi các em và thường xun nhắc nhở, động viên, khen ngợi, kịp thời. Giao
cho các em một chức vụ, nhiệm vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm
để từng bước điều chỉnh mình.
d) Đối với học sinh yếu:
- Tìm hiểu ngun nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những mơn nào? Có
phải ở nhà khơng có thời gian để các em học hay khơng, hay em đó mất căn bản
ở các lớp dưới nên cảm thấy chán nản khơng muốn học, nghiện game online.
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ các em bằng những việc làm cụ thể như:
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu lơ mơ vào những thời
gian ngồi giờ lên lớp.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 2
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được
nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em.
+ Thường xun kiểm tra các đối tượng đó trong q trình lên lớp.
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học
sinh yếu kém tiến bộ.
* Em LƯU HỒNG HUY nhận huy chương Bạc cấp Quốc gia và bằng
khen trong kì thi giải tốn qua mạng Internet dành cho HS lớp 5
(2009-2010).
B. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
I. Nội dung nghiên cứu:
- Cần tìm hiểu rõ tâm sinh lí của từng em, từ đó tạo ra bầu khơng khí thân
mật gần gũi, để các em có được niềm tin u.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 4
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
- Trong các tiết học, giáo viên cần phải tìm tòi sáng tạo để đưa ra các hình
thức dạy học tích cực, đa dạng, phong phú nhằm giúp các em phát huy hết năng
lực học tập của mình.
- Ngồi giờ học, giáo viên nên tổ chức cho các em những trò chơi mang
tính chất tập thể để tạo sự hòa đồng, niềm vui thích đến trường. Bên cạnh đó,
giáo viên nên tạo điều kiện cho học sinh tham gia các phong trào do Đồn, Đội
tổ chức, để các em ln tự tin, mạnh dạn khi giao lưu học hỏi và cùng nhau tiến
bộ.
- Giáo dục cho học sinh mọi lúc, mọi nơi theo chuẩn 5 điều Bác Hồ dạy.
- Kết hợp rèn kĩ năng sống cho học sinh.
a) Xây dựng nề nếp lớp:
- Xây dựng nội quy lớp học (ngay từ đầu năm học) qua ý kiến của mỗi học
sinh đề đạt.
- Thống kê lại để có nội quy chung. Ví dụ: nề nếp ra vào lớp, chun cần,
kỉ luật học tập như học bài, làm bài đầy đủ trước khi đến lớp,…
mình.
- Có kế hoạch chủ nhiệm cụ thể theo tuần, tháng, kì, năm. Sau mỗi giai
đoạn, giáo viên tự đánh giá, rút kinh nghiệm và điều chỉnh phương pháp cho phù
hợp.
- Giáo viên ghi nhận xét cụ thể những điểm học sinh đã thực hiện và chưa
thực hiện được để có kế hoạch động viên và giúp đỡ học sinh tự tin trong rèn
luyện.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 6
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
d) Phối hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trường và xã hội:
- Đối với phụ huynh: Giáo viên chủ nhiệm phải biết vận động, động viên
phụ huynh, cùng với phụ huynh bàn bạc một số giải pháp nhằm giúp con học
tốt, giáo dục đạo đức ở gia đình. Cùng chi hội phụ huynh của lớp thăm học sinh
ốm đau, học sinh bỏ học hoặc gia đình khó khăn để có hướng giúp đỡ,…
Thường xun thơng tin để phụ huynh biết tình hình học tập của con em mình,
từ đó có định hướng để giáo dục tốt con em.
- Giáo viên phối hợp với cha mẹ học sinh để thống nhất các biện pháp giáo
dục.
- Phát huy tối đa vai trò của các tổ chức chính trị trong nhà trường đặc biệt
là Đội TNTPHCM:
+ Bám sát kế hoạch nhà trường, phối hợp với Tổng phụ trách và các lớp
trong khối, trong trường tạo ra các sân chơi bổ ích, thiết thực cho học sinh.
+ Thường xun kiểm tra, nhắc nhở việc giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh mơi
trường sạch sẽ.
+ Cùng tham gia lao động và hướng dẫn học sinh trong các buổi lao động.
+ Giáo dục học sinh ý thức tự giác của người Đội viên. Tổ chức cho học
- Câu hỏi “Làm thế nào để s thực hiện tốt cơng việc chủ nhiệm lớp?” ln
canh cánh trong lòng. Tơi đã cố gắng tìm ra những giải pháp, tạo mọi điều
kiện để các em được đến trường.
2. Giải pháp thay thế:
- Xây dựng lại nề nếp lớp học
- Tìm hiểu hồn cảnh gia đình, lực học và hạnh kiểm từng em.
- Tìm ngun nhân vì sao 2 học sinh chán học, nghịch phá, đòi bỏ học
3. Vấn đề nghiên cứu:
- 2 học sinh tạm gọi là cá biệt :
+ Em Vương Trọng Khanh: 13 tuổi (lớn hơn các bạn cùng lớp 3 tuổi). Cha
mẹ đã qua đời, sống với bà ngoại già yếu,nghèo, tự kiếm ăn bằng cách phụ
qn Internet. Học yếu do khơng có nguời chỉ dạy kèm cặp, thuờng hay
nghịch phá
+ Em Đặng Đức Duy: 12 tuổi. Ba bỏ mẹ. Mẹ làm nghề tự do ni 3 con,
khơng coi trọng việc học của con. Bà ngoại già yếu, khơng khun bảo được
cháu. Học yếu, thuờng xun nghỉ học. Muốn đi làm để có tiền phục vụ cho
nhu cầu cá nhân.
4. Thiết kế nghiên cứu:
- Cả 2 học sinh có những điểm chung là: Thường đi học muộn, sử dụng
ngơn ngữ khơng phù hợp, khơng chú ý nghe giảng, nộp bài muộn và
khơng đủ bài. Hay gây gỗ và dễ nổi cáu với bạn bè. Khơng có đủ đồ dùng
học tập.
- Làm thế nào để giải quyết khó khăn và thay đổi những hành vi trên? Tơi
đã trăn trở và tìm cách để động viên các em tiến bộ bằng những việc làm
cụ thể:
+ Những buổi đối thoại kéo gần khoảng cách giữa cơ và trò
VD: Qun góp ủng hộ bão lụt miền Trung, tơi đã cùng ngồi với học sinh của
mình kể lại những chia sẻ của một vài em vừa chịu hậu quả của trận bão:
“Mấy ngày nay con đói lắm, chỉ muốn được một bữa ăn no, tập vở của con bị
trơi hết, con muốn đến trường đi học lại nhưng khơng có tập sách”. Sau đó
chọc, chú đã bỏ học giữa chừng. Sau này thấy được việc học là cần thiết
chú đã cố gắng học vi tính, hướng dẫn đội bóng cho học sinh trong
trường.
- Vì lớp học 2 buổi/ngày, em Duy thường nghỉ học vào buổi chiều. Chú
thường khun nhủ, động viên em bằng cách mỗi trưa đem cơm cho em
ăn, giúp em nghỉ tại trường để chiều lên lớp học.
+ Em Khanh có sở thích rất mê đã banh, muốn được vào chơi với đội bóng
của trường. Vì thế tơi đã sử thẻ báo cáo hằng ngày với sự hợp tác của huấn
luyện viên đội bóng. Cuối mỗi buổi học, tơi thường kiểm tra em đã hồn
thành các bài tập được giao hay chưa, nếu như em đã hồn thành, cơ sẽ đánh
dấu lên thẻ và kí tên. Em sẽ mang tấm thẻ đó đưa cho huấn luyện viên xem.
Sau khi nhìn thấy đánh dấu của giáo viên xác nhận đã hồn thành bài tập,
huấn luyện viên sẽ khen ngợi và cho em tham gia chơi bóng. Đây là thoả
thuận của giáo viên và huấn luyện viên ở trường, em cũng biết điều này. Việc
được chơi bóng tùy thuộc vào việc em có hồn thành bài tập trên lớp hay
khơng.
- Qua những giải pháp trên tơi nhận thấy 2 em có những thay đổi đáng kể:
Đầu học kì I
Cuối học kì I và cuối năm
- Thường khơng hồn thành các
- Nộp bài tập đúng hạn (đơi lúc
bài tập
làm chưa đúng)
- Đi học muộn
- Đi học đúng giờ
- Khơng tập trung học
- Chú ý nghe giảng
- Khơng tham gia các hoạt động
- Tham gia tích cực các hoạt
lớp
Tỉ lệ
93,9%
81,8%
Tỉ lệ
6,1%
18,2%
Xếp loại học lực và hạnh kiểm
HỌC LỰC
Tỉ lệ
TB Tỉ lệ
Xếp
G Tỉ lệ K
loại
HK1 15 45,5% 11 33,3%
Cả năm 22 66,7% 6 18,2%
5
5
15,2%
15,1%
Y Tỉ lệ
HẠNH KIỂM
Đ
Tỉ lệ
21
Tỉ lệ
83,9%
67,8%
A+
5
10
Tỉ lệ
16,1%
32,2%
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 10
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
Xếp loại học lực và hạnh kiểm
HỌC LỰC
Xếp loại G Tỉ lệ K Tỉ lệ
TB
HK1
20 64,5% 7 22,6%
3
Tỉ lệ
9,7%
- Hạnh kiểm: Đạt 100% cụ thể trong năm 2011-2012:
Xếp loại
HKI
Cả năm
5-6 ()
15
0
Số nhận xét cần đạt
6-7 ()
12
4
9-10 ()
4
27
So với đầu năm:
- Mơn đạo đức: số học sinh xếp loại A+ tăng 5 em.
- Học lực:
+ Giỏi: tăng 3
+ Khá: giảm 1
+ Trung bình: giảm 1
+ Yếu: Bớt 1 (khơng còn học sinh yếu)
- Hạnh kiểm: Số nhận xét cần đạt 9-10 () tăng 23 em.
- Học sinh tham gia giải Tốn, Tiếng Anh qua Internet tăng từng năm:
Năm 2010-2011
Mơn Tốn:
+ Cấp trường: 3 em
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 12
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
Với lòng u trẻ, u nghề, tơi ln học hỏi và khơng ngừng phấn đấu để
hồn thành tốt nhiệm vụ được giao. Qua nhiều năm thực hiện các phương pháp
trên một cách khoa học, nghiêm túc và liên tục, lớp tơi chủ nhiệm ln đạt được:
- Là một tập thể vững mạnh, có nề nếp và kỉ luật chặt chẽ.
- Học sinh biết u thương, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập.
- Có nhiều học sinh tham gia trong Đội tuyển học sinh giỏi của trường.
- Các em đã có ý thức học tập, chun cần, chủ động. Biết tu dưỡng đạo
đức để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ.
- Có ý thức bảo vệ mơi trường, các em thường xun quan tâm, chăm sóc
mảng xanh lớp học, trường học, vườn cây thuốc nam của nhà trường.
- Ở các buổi sinh hoạt ngoại khóa các em được tham gia các trò chơi sắm
vai với những tình huống về ATGT, PCMT, giáo dục giới tính và kĩ năng sống.
Sáng kiến kinh nghiệm đã được PGD-ĐT TP.Biên Hòa đánh giá, xếp loại đạt
giải III cấp thành phố (2010-2011) và đã được nhân rộng, triển khai áp dụng
trong tồn thể hội đồng nhà trường. Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp
đã có. Đã được áp dụng trong thực tế và đạt hiệu quả tốt.
- Kết quả trong suốt 5 năm học, từ các phong trào thi đua sơi nổi, nhà
trường ln hồn thành xuất sắc nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục
theo mục tiêu đào tạo, duy trì kết quả phổ cập tiểu học đúng độ tuổi. Huy
động 100% số trẻ 6 tuổi ra lớp. Khơng có tình trạng học sinh bỏ học, sĩ số
hằng năm đều ổn định. Nhà trường chú trọng cơng tác bồi dưỡng học sinh
giỏi. 100% học sinh từ lớp 3 đến lớp 5 được học vi tính và ngoại ngữ.
- Là một trong những trường đạt chuẩn Quốc Gia giai đoạn I của TP.Biên
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
- Hãy kiềm chế, kiên trì, bình tĩnh và mềm mỏng
- Biết cách phối hợp với các lực lượng khác ngồi xã hội để cùng làm cơng
tác giáo dục đạt kết quả cao.
- Hãy ln ghi nhớ: “Học trò khơng phải là một chiếc bình cần đổ đầy kiến
thức, các em là những ngọn đuốc cần được thắp lên”
Tóm lại,giáo viên cần nắm và hiểu rõ cá tính, tâm sinh lý, lực học, hồn cảnh gia
đình của từng học sinh để có phương pháp giáo dục phù hợp.
- Để đảm bảo tốt việc truyền thụ kiến thức văn hố ở nhiều mơn học cho
học sinh, vừa phải làm tốt cơng tác chủ nhiệm, đó là việc khơng dễ dàng,
nhưng: “Chính sự quan tâm, lòng u thương và sự chia sẻ của những
người thầy đã giúp những đứa trẻ phát huy hết khả năng của chúng”.
(John O. Brien)
III. KIẾN NGHỊ:
- Phụ huynh khơng coi việc giáo dục con em là việc riêng của nhà trường.
- Các cấp lãnh đạo thường xun tổ chức các cuộc thi, các hội thảo về cơng
tác chủ nhiệm lớp để giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau.
- Có hình thức khen ngợi các giáo viên làm cơng tác chủ nhiệm tốt nhằm
động viên khuyến khích họ thực hiện tốt hơn.
- Mở lớp hướng dẫn, nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng để giáo viên
có cơ hội chia sẻ, học tập những bài học hay, những kinh nghiệm tốt, áp dụng
vào thực tế, góp phần thúc đẩy nâng cao chất lượng giáo dục.
An Hảo, ngày 25 tháng 7 năm 2012
Người thực hiện
Nguyễn Thị Túy Vân