SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ LÀM TỐT CƠNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY VÀ
RÈN ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TIỂU HỌC”
A. MỞ ĐẦU:
I. Lí do chọn đề tài:
Ở bậc tiểu học, cơng tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo
viên và học sinh. Làm tốt cơng tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hồn
thành tốt việc giảng dạy các bộ mơn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho
học sinh. Vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sức quan trọng. Giáo viên
chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lí, điều hành lớp, trực tiếp giáo dục đạo
đức, hình thành nhân cách cho học sinh; là cầu nối giữa 3 mơi trường giáo dục:
gia đình - nhà trường - xã hội. Chính vì thế, tơi đã chọn đề tài “ Làm tốt cơng tác
chủ nhiệm lớp nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh tiểu
học”.
II. Mục đích nghiên cứu:
Nhằm thực hiện lời dạy của Bác: “ Vì lợi ích muời năm trồng cây, vì lợi
ích trăm năm trồng người”. Qua nhiều năm làm cơng tác chủ nhiệm tơi ln tìm
ra những cách làm mới, ln tìm hiểu thực trạng học sinh, tìm các biện pháp tác
động nhằm thay đổi hiện trạng, đào tạo các em trở thành những nguời hữu ích
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 1
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
Giáo viên chủ nhiệm ln dành tình cảm ưu ái hơn. Chú ý bố trí chỗ ngồi
cho phù hợp, cách đặt câu hỏi gợi mở tìm hiểu bài và sự đòi hỏi u cầu về nội
dung bài học khác hơn so với những học sinh bình thường. Thường xun gặp
gỡ phụ huynh để kết hợp theo dõi diễn biến về sức khỏe và học tập của các em.
c) Đối với học sinh cá biệt về đạo đức:
- Tìm hiểu ngun nhân qua gia đình: Gia đình có sự mâu thuẫn giữa ba và
mẹ, gia đình thiếu quan tâm hoặc có thể bị bạn bè, kẻ xấu lơi kéo. Hoặc trẻ có
những tính xấu mà bản thân gia đình chưa giáo dục được.
- Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh
nhưng khơng cứng nhắc. Tuyệt đối khơng sử dụng phương pháp trách phạt, ln
gần gũi các em và thường xun nhắc nhở, động viên, khen ngợi, kịp thời. Giao
cho các em một chức vụ, nhiệm vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm
để từng bước điều chỉnh mình.
d) Đối với học sinh yếu:
- Tìm hiểu ngun nhân vì sao em đó học yếu, học yếu những mơn nào? Có
phải ở nhà khơng có thời gian để các em học hay khơng, hay em đó mất căn bản
ở các lớp dưới nên cảm thấy chán nản khơng muốn học, nghiện game online.
- Giáo viên lập kế hoạch giúp đỡ các em bằng những việc làm cụ thể như:
+ Giảng lại bài mà các em chưa hiểu hay còn hiểu lơ mơ vào những thời
gian ngồi giờ lên lớp.
+ Đưa ra những câu hỏi từ dễ đến khó để học sinh có thể trả lời được
nhằm tạo hứng thú và củng cố niềm tin ở các em.
+ Thường xun kiểm tra các đối tượng đó trong q trình lên lớp.
+ Tổ chức cho học sinh học theo nhóm để học sinh khá giỏi giúp đỡ học
sinh yếu kém tiến bộ.
công tác chủ nhiệm lớp”
- Tóm lại, dù với đối tượng nào bản thân giáo viên phải lưu ý dùng phương
pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để
giáo dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt.
* Em LƯU HỒNG HUY nhận huy chương Bạc cấp Quốc gia và bằng
khen trong kì thi giải tốn qua mạng Internet dành cho HS lớp 5
(2009-2010).
B. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 5
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
I. Nội dung nghiên cứu:
- Cần tìm hiểu rõ tâm sinh lí của từng em, từ đó tạo ra bầu khơng khí thân
mật gần gũi, để các em có được niềm tin u.
- Trong các tiết học, giáo viên cần phải tìm tòi sáng tạo để đưa ra các hình
thức dạy học tích cực, đa dạng, phong phú nhằm giúp các em phát huy hết năng
lực học tập của mình.
- Ngồi giờ học, giáo viên nên tổ chức cho các em những trò chơi mang
tính chất tập thể để tạo sự hòa đồng, niềm vui thích đến trường. Bên cạnh đó,
giáo viên nên tạo điều kiện cho học sinh tham gia các phong trào do Đồn, Đội
tổ chức, để các em ln tự tin, mạnh dạn khi giao lưu học hỏi và cùng nhau tiến
bộ.
- Giáo dục cho học sinh mọi lúc, mọi nơi theo chuẩn 5 điều Bác Hồ dạy.
- Kết hợp rèn kĩ năng sống cho học sinh.
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
c) Đánh giá học sinh:
- Mọi sinh hoạt, học tập, rèn luyện tác phong đạo đức cần được kiểm tra,
đánh giá thật đúng mức trong các tiết sinh hoạt cuối tuần để động viên kịp thời,
khích lệ, khen thưởng các mặt của học sinh và uốn nắn, sửa chữa, nhắc nhở kịp
thời các mặt còn hạn chế. Trong tiết sinh hoạt cuối tuần, giáo viên cần thực hiện
thật nghiêm túc khi kiểm điểm các mặt hoạt động, học tập trong tuần và đưa ra
phương hướng hoạt động, học tập cho tuần tiếp theo. Điều quan trọng là giáo
viên phải hết sức khéo léo nhẹ nhàng để biến tiết sinh hoạt thành buổi vui chơi,
giải trí qua các trò chơi, câu chuyện mang ý nghĩa giáo dục để các em hồn thiện
mình.
- Có kế hoạch chủ nhiệm cụ thể theo tuần, tháng, kì, năm. Sau mỗi giai
đoạn, giáo viên tự đánh giá, rút kinh nghiệm và điều chỉnh phương pháp cho phù
hợp.
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 8
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
- Giáo viên ghi nhận xét cụ thể những điểm học sinh đã thực hiện và chưa
thực hiện được để có kế hoạch động viên và giúp đỡ học sinh tự tin trong rèn
luyện.
d) Phối hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trường và xã hội:
- Đối với phụ huynh: Giáo viên chủ nhiệm phải biết vận động, động viên
tháng 6/2012. Học sinh phải học với nhiều giáo viên dạy thay nên nề nếp
lớp khơng được tốt. Độ tuổi học sinh khơng đồng đều. Có 2 học sinh
thường xun nghịch phá, học yếu, chán học và có nguy cơ bỏ học
- Vào thời điểm này, ở một số vùng q nghèo, một số truờng học học sinh
bỏ học với nhiều lí do (về kinh tế, về học lực, khơng theo kịp với bạn bè).
Đây là một vấn đề gây đau đầu cho các cấp lãnh đạo, điều mà tồn xã hội
ta đặc biệt quan tâm. Phải tìm hiểu tận tường những ngun nhân để cho
các em trong độ tuổi được đến trường là nhiệm vụ cấp bách của tồn xã
hội.
- GVCN khơng chỉ là người dạy chữ mà còn dạy học sinh nhiều điều tốt
đẹp khác và cũng là người hiểu được tâm tư tình cảm các em nhiều nhất.
Làm tốt cơng tác chủ nhiệm giáo viên có thể ngăn chặn được tình trạng trẻ
bỏ học, chán học, trẻ trầm uất vì gia đình, trẻ em giải quyết bất đồng bằng
bạo lực.
- Câu hỏi “Làm thế nào để s thực hiện tốt cơng việc chủ nhiệm lớp?” ln
canh cánh trong lòng. Tơi đã cố gắng tìm ra những giải pháp, tạo mọi điều
kiện để các em được đến trường.
2. Giải pháp thay thế:
- Xây dựng lại nề nếp lớp học
- Tìm hiểu hồn cảnh gia đình, lực học và hạnh kiểm từng em.
- Tìm ngun nhân vì sao 2 học sinh chán học, nghịch phá, đòi bỏ học
3. Vấn đề nghiên cứu:
- 2 học sinh tạm gọi là cá biệt :
+ Em Vương Trọng Khanh: 13 tuổi (lớn hơn các bạn cùng lớp 3 tuổi). Cha
mẹ đã qua đời, sống với bà ngoại già yếu,nghèo, tự kiếm ăn bằng cách phụ
qn Internet. Học yếu do khơng có nguời chỉ dạy kèm cặp, thuờng hay
nghịch phá
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 10
1.000.000đ/năm. Chia ra làm 2 lần, mỗi học kì là 500.000đ (từ quĩ khuyến
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 11
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
học) để các em mua sắm đồ dùng học tập, quần áo đồng phục…Đồng thời
miễn giảm các khoản sinh hoạt phí.
+ Nhờ các bạn học cùng lớp nhà gần, hằng ngày rủ bạn đến lớp đúng giờ
(2 bạn hay ngủ qn)
+ Kể những gương người thật việc thật, gương vượt khó để các em noi theo
và tự hồn thiện mình.
VD: Năm 11 tuổi, Bác Hồ (lúc ấy là Nguyễn Sinh Cung), chỉ còn 1 tuần lễ
nữa là Tết đến, trong khi trẻ con nơ nức kéo nhau đi chợ tết thì cậu bé Sinh
Cung phải chịu tang mẹ, bế em đi bú nhờ…Vượt qua hồn cảnh khó khăn,
ni ý chí học tập. Bác đã học được nhiều thứ tiếng, tìm đường cứu nước và
trở thành vị lãnh tụ kính u của dân tộc.
- Chú bảo vệ ở trường, mẹ mất năm lên 10, nhà nghèo. Do bị mực đổ lên áo
nên các bạn phát hiện chú chỉ có một chiếc áo để đi học. Bị bạn bè trêu
chọc, chú đã bỏ học giữa chừng. Sau này thấy được việc học là cần thiết
chú đã cố gắng học vi tính, hướng dẫn đội bóng cho học sinh trong
trường.
-
Vì lớp học 2 buổi/ngày, em Duy thường nghỉ học vào buổi chiều. Chú
thường khun nhủ, động viên em bằng cách mỗi trưa đem cơm cho em
ăn, giúp em nghỉ tại trường để chiều lên lớp học.
+ Em Khanh có sở thích rất mê đã banh, muốn được vào chơi với đội bóng
- Đi học đúng giờ
- Khơng tập trung học
- Chú ý nghe giảng
- Khơng tham gia các hoạt động
- Tham gia tích cực các hoạt
lớp
động lớp
- Bị bạn bè xa lánh
- Hồ đồng với bạn bè
Tơi thiết nghĩ nếu các GVCN khác ở các nơi áp dụng một vài kinh nghiệm
mà đề tài đã nêu thì sẽ làm tốt cơng tác chủ nhiệm, giảm thiểu số học sinh
học yếu, cá biệt, chán học và có nguy cơ bỏ học. Để thực hiện tốt cơng tác,
mỗi giáo viên chúng ta: “Hãy lắng nghe trẻ em bằng trái tim, hãy bảo vệ trẻ
em bằng hành động”.
II. Kết quả nghiên cứu:
1.Thống kê số liệu năm học 2010-2011:
• Tổng số học sinh: 33/19
Xếp loại mơn đạo đức:
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 13
Tỉ lệ
K
HỌC LỰC
Tỉ lệ
TB Tỉ lệ
loại
HK1 15 45,5% 11 33,3%
Cả năm 22 66,7% 6 18,2%
5
5
15,2%
15,1%
Y Tỉ lệ
HẠNH KIỂM
Đ
Tỉ lệ
2
0
33
33
Tỉ lệ
83,9%
67,8%
A+
5
10
Tỉ lệ
16,1%
32,2%
Xếp loại học lực và hạnh kiểm
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 14
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
HỌC LỰC
Xếp loại G Tỉ lệ K Tỉ lệ
TB
HK1
20 64,5% 7 22,6%
3
Tỉ lệ
9,7%
- Hạnh kiểm: Đạt 100% cụ thể trong năm 2011-2012:
Xếp loại
5-6 ()
15
0
HKI
Cả năm
Số nhận xét cần đạt
6-7 ()
12
4
9-10 ()
4
27
So với đầu năm:
- Mơn đạo đức: số học sinh xếp loại A+ tăng 5 em.
- Học lực:
+ Giỏi: tăng 3
+ Khá: giảm 1
+ Trung bình: giảm 1
+ Yếu: Bớt 1 (khơng còn học sinh yếu)
- Hạnh kiểm: Số nhận xét cần đạt 9-10 () tăng 23 em.
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
- Giải nhất kéo co
-
- Giải nhất văn nghệ (Tiên học lễ)
Năm học 2011-2012 có 1 học sinh tham gia đội tuyển Học sinh giỏi Tiếng
Anh cấp Tỉnh( đạt giải II đồng đội) và 1 học sinh dự thi Tin học trẻ (đạt giải II
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 16
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
đồng đội cấp Tỉnh, đang chuẩn bị thi cấp Quốc Gia). Đặc biệt cũng trong năm
học này giáo viên và phụ huynh đã vận động 2 học sinh có nguy cơ bỏ học đi
học trở lại.
Với lòng u trẻ, u nghề, tơi ln học hỏi và khơng ngừng phấn đấu để
hồn thành tốt nhiệm vụ được giao. Qua nhiều năm thực hiện các phương pháp
trên một cách khoa học, nghiêm túc và liên tục, lớp tơi chủ nhiệm ln đạt được:
- Là một tập thể vững mạnh, có nề nếp và kỉ luật chặt chẽ.
-
Học sinh biết u thương, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập.
“ Trường đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục”.
C. KẾT LUẬN, BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ KIẾN NGHỊ:
I. Kết luận:
- Để thực hiện tốt đề tài “Làm tốt cơng tác chủ nhiệm nhằm nâng cao hiệu
quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh tiểu học”; giáo viên phải thật nhiệt tâm,
khơng ngại khó; ln học hỏi kinh nghiệm ở đồng nghiệp. Tự học, tự rèn luyện
Người thực hiện: Nguyễn Thò Túy Vân 18
SKKN: “Nâng cao hiệu quả giảng dạy, rèn đạo đức cho học sinh qua
công tác chủ nhiệm lớp”
để nâng cao trình độ. Ln xem các em học sinh như chính con cháu trong gia
đình, đồng thời là người bạn đáng tin cậy của các em.
II. Bài học kinh nghiệm
- Có kế hoạch giáo dục cụ thể và phù hợp với từng đối tượng học sinh.
- Phải đi sâu đi sát tìm hiểu hồn cảnh, năng lực của từng học sinh.
- Giáo viên chủ nhiệm phải ln thương u, gần gũi và tơn trọng học sinh.
- Khơi dậy sự tự tin ở từng em để các em có hướng phấn đấu
- Hãy bước vào lớp với nụ cười. Khi học trò chào hãy nhìn vào mắt từng
em để hiểu được tâm trạng của các em: Vui thì chung vui,buồn thì động viên
- Hãy kiềm chế, kiên trì, bình tĩnh và mềm mỏng
- Biết cách phối hợp với các lực lượng khác ngồi xã hội để cùng làm cơng
tác giáo dục đạt kết quả cao.
- Hãy ln ghi nhớ: “Học trò khơng phải là một chiếc bình cần đổ đầy kiến
thức, các em là những ngọn đuốc cần được thắp lên”
Tóm lại,giáo viên cần nắm và hiểu rõ cá tính, tâm sinh lý, lực học, hồn cảnh gia
đình của từng học sinh để có phương pháp giáo dục phù hợp.
- Để đảm bảo tốt việc truyền thụ kiến thức văn hố ở nhiều mơn học cho