BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
----------------------------------

HOÀNG QUANG DƯƠNG

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
KHU CHẾ BIẾN HẢI SẢN TẬP TRUNG VÀ DỊCH VỤ
CỦA LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG KHỐI 7,
PHƯỜNG NGHI THỦY - THỊ XÃ CỬA LÒ

LUẬN VĂN THẠC SỸ KIẾN TRÚC

HÀ NỘI – 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
----------------------------------

HOÀNG QUANG DƯƠNG
KHÓA 2014 – 2016

TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
KHU CHẾ BIẾN HẢI SẢN TẬP TRUNG VÀ DỊCH VỤ

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè và đồng nghiệp đã
động viên giúp đỡ tôi hoàn thành Luận văn này./.

Hà Nội, ngày tháng

năm 2016

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Hoàng Quang Dương


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học
độc lập của tôi. Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Hoàng Quang Dương


MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các hình ảnh
Danh mục các bảng

1.1

Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển các cơ sở sản xuất thủ

công nghiệp, chế biến hải sản tại các làng nghề tỉnh Nghệ An…………07
1.2

Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển của làng nghề chế biến

hải sản khối 7 phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An ……..14
1.2.1

Thực trạng tổ chức sản xuất tại Khối 7, phường Nghi Thủy……...17

1.2.2 Thực trạng về cơ sở, phương thức công nghệ chế biến hải sản tại Làng
nghề Khối 7, phường Nghi Thủy……………………………………………22


1.3

Thực trạng về cơ sở kỹ thuật, hạ tầng của làng nghề Khối 7 phường

Nghi Thủy…………………………………………………………………...24
1 3.1

Hệ thống giao thông………………………………………………...24

1.3.2 Hệ thống bến bãi kho tàng sản xuất….………………………..............26
1.3.3


Các văn bản pháp lý về việc duy trì và phát triển các làng nghề , tổ

chức sản xuất trong các làng nghề…………………………………………...36
2.1.2

Các tiêu chuẩn quy phạm Việt Nam về thiết kế, xây dựng khu sản

xuất, nhà xưởng – kho tàng bến bãi………………………………………….40
2.1.3
2.2

Các văn bản liên quan………………………………………….........40
Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức không gian kiến trúc khu chế

biến – sản xuất của Làng nghề…………………………………………….41
2.2.1

Đặc điểm tự nhiên của khu đất dự kiến tổ chức khu sản xuất chế biến

hải sản tập trung và dịch vụ của làng nghề…………………………..............41
2.2.2

Lựa chọn công nghệ và trang thiết bị sản xuất……………………..47


2.3

Kinh nghiệm tổ chức không gian kiến trúc khu sản xuất của các

Làng nghề ở Việt Nam…………………………………………………….49


Tạo dựng bộ mặt kiến trúc của làng nghề cũng như bộ mặt kiến trúc

của khu du lịch Biển thị xã Cửa Lò…………………………………………64
3.2
3.2.1

Các yêu cầu về tổ chức không gian khu sản xuất………………...65
Khu sản xuất phải gắn liền với khu dân cư tạo điều kiện đi lại thuận

tiện cho cư dân từ khu ở đến khu sản xuất……………………………….…65
3.2.2

Đảm bảo vệ sinh môi trường sinh thái cho các bãi tắm du lịch và khu

dân cư………………………………………………………………………..65
3.2.3

Tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch sinh thái biển, du lịch làng

nghề………………………………………………………………………….66
3.2.4

Thiết lập môi trường bền vững (Áp dụng các tiêu chí kiến trúc

xanh)…………………………………………………………………………67
3.3

Đề xuất giải pháp tổ chức không gian……………………………...68


2.

Kiến nghị………………………………………………………….....106

TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt

Tên đầy đủ

HTX

Hợp tác xã

CBHS

Chế biến hải sản

KCBHS

Khu chế biến hải sản

SXKD

Sản xuất kinh doanh



Hình 1.2.

Nghề rèn truyền thống tại làng Nho Lâm đang mai một đi
rất nhiều. (Diễn Thọ, Diễn Châu, Nghệ An).

Hình 1.3.

Làng đóng tàu Trung Kiên có lịch sử hình thành và phát triển
700 năm. (Nghi Thiết, Nghi Lộc, Nghệ An).

Hình 1.4.

Nghề mây tre đan ở Nghi Thái, Nghi Lộc, Nghệ An.

Hình 1.5.

Sản xuất nước mắm ở các làng nghề nước mắm huyện Quỳnh
Lưu. (Huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An).

Hình 1.6.

Các sản phẩm đặc trưng được sản xuất, chế biến từ làng
nghề. (K. 7,Nghi Thủy, Nghệ An).

Hình 1.7.

Làng nghề vẫn sử dụng những phương pháp truyền thống để
chế biến hải sản do cha ông truyền lại.


buôn bán vừa làm nơi chế biến hải sản.

Hình 1.15

Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, nằm trong khuôn viên gia đình.

Hình 1.16

Hệ thống cống nước thải của làng nghề, nước từ các hộ sản
xuất chảy ra hệ thống cống chung của khu dân sinh.

Hình 1.17

Các mặt hàng sản phẩm từ làng nghề.

Hình 1.18

Ô nhiễm môi trường đang ngày càng nặng nề tại làng nghề do
quy mô và cách thức sản xuất, chế biến của các hộ cơ sở sản xuất.

Hình 1.19

Lễ hội đền Mai Bảng, phường Nghi Thủy, Cửa Lò, Nghệ An.
CHƯƠNG II


Hình 2.1

Khu đất dự kiến kiến tổ chức khu sản xuất CBHS tập trung và
dịch vụ của làng nghề khối 7 phường Nghi Thủy (dấu X)


Hình 3.2

Các hộ sản xuất bán sản phẩm làm ra ngay tại nhà mình.

Hình 3.3

Sơ đồ phương thức sản xuất truyền thống ảnh hưởng đến sự
chậm phát triển của làng nghề từ trước tới nay.

Hình 3.4

Sơ đồ thể hiện phương thức sản xuất hiện đại theo quy mô
công nghiệp tập trung ảnh hưởng đến
sự phát triển của làng nghề từ.

Hình 3.5

Lễ hội Cầu Ngư của phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò.

Hình 3.6

Mối liên hệ bền vững giữa khu đô thị du lịch và làng nghề.


Hình 3.7

Sơ đồ hoạt động của của khu chế biến.

Hình 3.8

chế biến hải sản tập trung.

Hình 3.15

Hệ thống cây xanh cách ly bao quanh
khu chế biến hải sản tập trung.

Hình 3.16

Hệ thống cây phi lao chắn gió ven biển thị xã Cửa Lò.

Hình 3.17

Hệ thống giao thông nội bộ của khu chế biến.

Hình 3.18

Sơ đồ nguyên tắc hệ thống thoát nước trong
khu chế biến hải sản.


Hình 3.19

Hệ thống xử lý nước thải và xưởng chế biến hải sản.

Hình 3.20

Sơ đồ quy trình công nghệ xử lý nước thải chế biến thủy sản.

Hình 3.21


Một phương án thiết kế hệ thống cảnh quan.

Hình 3.29

Một số tượng và tranh gốm làm nổi bật làm điểm nhấn cho
cảnh quan xung quanh.


DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu bảng

Tên bảng

Bảng 1

Kết quả kinh doanh của làng nghề Khối 7 trong 3 năm.

Bảng 2

Bảng tính số liệu tổng hợp của làng nghề khối 7 năm 2010.

Bảng 3

Bảng so sánh các làng nghề ven biển với cả tỉnh Nghệ An

Bảng 4

Thành phần cơ cấu các bộ phận chức năng trong
khu công nghiệp.



2

chất lượng sản phẩm của làng nghề có thể tiêu thụ nội địa và xuất khẩu trong
tương lai.
Đây là Làng nghề đã tồn tại và phát triển từ hàng trăm năm nay, xuất phát
từ một làng chài sản xuất với quy mô nhỏ lẻ, sản phẩm làm ra chủ yếu phục
vụ nhân dân trong phường và các vùng lân cận là chính.

Hình a.1: Sơ đồ định hướng phát triển không gian đô thị thị xã Cửa Lò,
định hướng đến năm 2020. Nguồn:[3]


3

Trải qua bao khó khăn, đến nay làng nghề đã có hàng chục cơ sở chế biến
nước mắm chế biến tôm nõn, phơi khô, hấp sấy cá và ruốc ... Đến nay, Làng
nghề chế biến hải sản khối 7 - Phường Nghi Thủy – Thị xã Cửa lò đã trở
thành địa chỉ quen thuộc của những du khách thập phương. Nơi đây không chỉ
tập trung nhiều mặt hàng hải sản đa dạng, phong phú mà còn thu hút được sự
quan tâm, tìm hiểu của người tiêu dùng khó tính bởi chất lượng sản phẩm
sạch..Đến nay, làng nghề chế biến hải sản có thương hiệu riêng trên thị
trường..

Hình a.2. Vị trí làng nghề chế biến hải sản Khối 7, P. Nghi Thủy.Nguồn:[28]


4



thống tại tỉnh Nghệ An nói chung và Làng nghề chế biến Hải sản khối 7,
phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An nói riêng.
- Là tài liệu cơ sở khoa học để nghiên cứu, đề xuất các chỉ tiêu kinh tế kỹ
thuật trong công tác quy hoạch, xây dựng, tổ chức không gian kiến trúc khu
chế biến – sản xuất cho làng nghề thủ công truyền thống tại tỉnh Nghệ An.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.
- Đối tượng nghiên cứu: Khu chế biến hải sản tập trung và dịch vụ của làng
nghề truyền thống khối 7 phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.
- Phạm vi nghiên cứu: Với giới hạn của luận văn thạc sỹ, đề tài chỉ tập trung
nghiên cứu giải pháp tổ chức không gian kiến trúc khu chế biến hải sản tập
trung và dịch vụ của làng nghề khối 7 phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò.
Phương pháp nghiên cứu đề tài.
- Điều tra khảo sát thu thập thông tin thực địa, phân tích các mối quan hệ
hữu cơ của các không gian kiến trúc trong làng nghề truyền thống tại các
vùng nông thôn ở tỉnh Nghệ An, rút ra kết luận cho từng vấn đề, đối tượng.
- Thu thập thông tin về giải pháp kiến trúc cho mô hình Tổ chức không gian
kiến trúc khu chế biến của các làng nghề trong nước cũng như các nước trong
khu vực.
- Điều tra thu thập số liệu hiện trạng, phân tích tổng hợp kinh nghiệm thực tế
và sách, tài liệu, tiêu chuẩn khoa học chuyên ngành ở trong và ngoài nước có
liên quan đến đề tài nghiên cứu.
- Tổng hợp quy nạp các luận cứ khoa học trên để đưa ra giải pháp tổ chức
không gian kiến trúc khu chế biến hải sản tập trung và dịch vụ của làng nghề
khối 7 phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài.


6


Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội.
Email:

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN


112

Các yếu tổ cảnh quan như địa hình, cây xanh, công trình kiến trúc nhỏ,
các tác phẩm tạo hình được phối kết hợp lý, lồng ghép vào nhau và hỗ trợ lẫn
nhau tạo ra giá trị thẩm mỹ cho khu cảnh quan thu hút nhiều người tới tham
quan, tìm hiểu về làng nghề cũng như khu chế biến hải sản. Đây cũng là một
cách quảng bá thương hiệu và truyền thống của làng nghề hiệu quả. Từ đó,
từng bước phát triển kinh tế làng nghề, đóng góp nhiều hơn vào kinh tế địa
phương nói riêng và cũng tạo ra điểm nhấn thu hút khách du lịch đến với thị
xã Cửa Lò.
C.

KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ.

1.

Kết luận:
Nghề thủ công truyền thống tại các làng nghề ở tỉnh Nghệ An nói

chung và làng nghề khối 7, phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò nói riêng đã

làng nghề truyền thống khối 7 phường Nghi Thủy một cách đồng bộ, khoa
học từ quy hoạch tổng thể đến chi tiết.
Kết quả nghiên cứu của luận văn ngoài việc đưa ra các cơ sở khoa học
và giải pháp tổ chức không gian kiến trúc khu chế biến hải sản tập trung và
dịch vụ của làng nghề truyền thống khối 7 còn là cơ sở khoa học cho việc
nghiên cứu, đề xuất cụ thể các giải pháp quy hoạch, xây dựng khu chế biến
tập trung cho các làng nghề khác ở Việt Nam.
Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của đề tài còn là cơ sở khoa học để tiến
hành nghiên cứu và đề xuất các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật trong công tác xây
dựng các tiêu chuẩn quy phạm về khu chế biến tập trung cho các làng nghề.
2.

Kiến nghị:
Để tiếp tục gìn giữ và phát huy thế mạnh của làng nghề truyền thống

khối 7 phương Nghi Thủy, luận văn xin đóng góp một số kiến nghị:
-

Cần xây dựng các chính sách giúp các cơ sở sản xuất tại làng nghề có

điều kiện phát triển, vay vốn, đầu tư nhà xưởng, công nghệ để sản xuất và
quảng bá thương hiệu.


114

-

Cần kiểm tra, đánh giá tổng thể về tình trạng kinh tế, môi trường và xã