SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TÂN PHÚ
Mã số: ................................

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
DẠY HỌC THEO DỰ ÁN
DỰ ÁN: “THIẾT KẾ SẢN PHẨM ĐỰNG ĐỒ DÙNG HỌC TẬP”
CHO HỌC SINH LỚP 11- TRƯỜNG THPT TÂN PHÚ

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Huyền
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: .Công nghệ
- Lĩnh vực khác: ....................................................... 
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
 Mô hình

 Đĩa CD (DVD)

 Phim ảnh

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2016- 2017

 Hiện vật khác




2

II. Cơ sở lí luận và thực tiễn...........................................

2

1. Cơ sở lí luận.............................................................

8

2. Cơ sở thực tiễn.........................................................

10

III. Tổ chức thực hiện.....................................................

10

1. Mục tiêu cơ bản của dự án.......................................

10

2. Câu hỏi định hướng..................................................

11

3. Kế hoạch đánh giá sản phẩm....................................

11

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
và đào tạo (2013) đã chỉ rõ: “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị
kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học”, “Tập trung
phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và
bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho HS” [4, 1]
Để thực hiện đường lối giáo dục của Đảng, các mục tiêu và nhiệm vụ của trường
phổ thông được thực hiện chủ yếu thông qua việc dạy học các môn học. Tuy nhiên,
việc thực hiện công tác này của các trường phổ thông cũng còn nhiều tồn tại. Thực
tế dạy học môn công nghệ hiện nay, GV thường sử dụng phương pháp truyền
thống (truyền thụ một chiều), HS ít có cơ hội tham gia vào hoạt động nhóm, hoạt
động chế tạo các mô hình ứng dụng trong thực tế. Để cải thiện thực trạng này và
đáp ứng nhu cầu của xã hội, thì chúng ta phải áp dụng những phương pháp dạy học
tích cực và “ dạy học theo dự án” (DHTDA) là một trong những phương pháp đó.
DHTDA tạo điều kiện cho HS chủ động và tự lực trong mọi hoạt động để chiếm
lĩnh kiến thức bài học. Là một hình thức dạy học có tính đặc trưng định hướng vào
người học, định hướng hoạt động, dạy học theo quan điểm tích hợp. DHTDA góp
phần gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội, giúp
người học nâng cao năng lực làm việc tự lực, năng lực sáng tạo, rèn luyện tinh thần
trách nhiệm, khả năng giao tiếp và cộng tác. Hình thành và phát triển các kĩ năng
học tập và xã hội cần thiết như kĩ năng học tập và đổi mới, kĩ năng thu thập, xử lý
thông tin. Công nghệ là môn học lý thuyết và thực hành, mang tính khô khan, trìu
tượng nhưng lại có tính ứng dụng thực tế cao. Nên việc sử dụng DHTDA là hợp lý
và cần thiết. Mặc dù phương pháp DHTDA đã được áp dụng ở nhiều nơi nhưng
việc triển khai và áp dụng phương pháp dạy học này ở trường THPT Tân Phú còn
nhiều hạn chế. Để góp phần thực hiện DHTDA trong thời gian tới tôi tiến hành vận
dụng phương pháp DHTDA cho chương trình công nghệ 11. Cụ thể trong phạm vi
tiếp cận người nghiên cứu chọn đề tài: “Dạy học theo dự án: Dự án thiết kế sản
phẩm đựng đồ dùng học cho học sinh lớp 11- Trường THPT Tân Phú”
1


đoạn học tập, kết quả là tạo ra được một sản phẩm hoạt động nhất định, là phương
pháp dạy học (PPDH) mà GV đóng vai trò là người định hướng các nhiệm vụ học
tập, định hướng quá trình thực hiện cũng như quá trình tạo ra sản phẩm, là PPDH
mà người học không thụ động tiếp nhận kiến thức từ người dạy mà chủ động tìm
tòi, khám phá các kiến thức cần thiết thông qua các nhiệm vụ thực tết liên quan đến
bài học.

2


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

DHTDA là một hình thức dạy học, trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tập
phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra các sản phẩm có thể
giới thiệu. Sản phẩm này có thể là các báo cáo khoa học, mô hình, vật mẫu...Nhiệm
vụ này được HS thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ
việc xác định mục đích, lập kế hoạch đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều
chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện. Trong DHTDA, HS thường giải
quyết các vấn đề khá lớn, qua nhiều công đoạn. Vì vậy, làm việc nhóm là hình thức
cơ bản của DHTDA, là thực hiện nhiệm vụ học tập thông qua việc hợp tác với GV
và bạn bè trong nhóm cũng như thu thập thông tin từ thực tế và nhiều nguồn khác
nhau.
DHTDA là chiến lược giáo dục mà HS được cung cấp các tài nguyên, các chỉ dẫn
để áp dụng trong các tình huống cụ thể, qua đó tích lũy được kiến thức và khả năng
giải quyết vấn đề. Thông qua các DA học tập mà nhiều mục tiêu giáo dục được
thực hiện và đem lại các hiệu quả trong thời gian dài.
DHTDA là một mô hình dạy học lấy HS làm trung tâm. Theo đó, các nhóm HS,
dưới sự hướng dẫn của GV mà thực hiện các nhiệm vụ học tập một cách tự lực,
độc lập qua các giai đoạn nhất định: Chọn đề tài và xác định mục tiêu, nhiệm vụ
của dự DA, lập kế hoạch thực hiện DA, thực hiện dự án, thu thập kết quả và công


Nội dung

thức để làm bài tập.

những nhiệm vụ thực tiễn.

Do sách giáo khoa và GV
quyết định.

Do HS hoặc GV đề xuất trên cơ
sở năng lực và hứng thú của học
sinh.

Ít có tính liên môn.

Thường liên quan đến nhiều môn
học và nhiều lĩnh vực.

Người dạy là trung tâm, tổ
chức kiến thức thành các
nhiệm vụ giao cho HS.

Người học là trung tâm, thực
hiện các nhiệm vụ dưới sự hỗ trợ
của GV để xây dựng kiến thức
cho mình

GV đưa ra các phương pháp HS tự lựa chọn phương pháp làm
làm việc


Sự đánh giá được thực hiện trong
suốt quá trình học tập.

Là việc của giáo viên

Bao gồm đánh giá của GV, tự
đánh giá của HS và đánh giá lẫn
nhau giữa các HS.

Phương tiện

Sản phẩm

Học nhóm

Đánh giá

* Tiến trình DHTDA.
4


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

DHTDA gồm 5 giai đoạn chính như sau:
- Chọn đề tài và xác định mục tiêu, nhiệm vụ của DA.
- Lập kế hoạch thực hiện DA.
- Thực hiện DA
- Thu thập kết quả và công bố sản phẩm của học sinh
- Đánh giá DA


được hình thành, được kiểm nghiệm qua các hoạt động thực tiễn. Quan trọng nhất
không chỉ là kiến thức mà là các kĩ năng, hành vi, thái độ đều được hình thành ở
giai đoạn này và phát huy hiệu quả đến các giai đoạn sau này trong cuộc sống.
Các thành viên trong nhóm sẽ thực hiện kế hoạch đề ra, tiến hành thu thập thông
tin và chia sẻ, thảo luận trong nhóm, giải quyết các công việc cần làm. Nhưng khi
làm việc cá nhân hay nhóm phải chú ý là kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. GV
cần tạo thuận lợi cho sự trao đổi thường xuyên và mở giữa các HS, tạo sự tìm kiếm
thông tin từ các nguồn hỗ trợ, sự chịu trách nhiệm về nhiệm vụ học tập, tạo điều
kiện để các nhóm thường xuyên đánh giá sự phát triển của công việc và thường
xuyên kiểm tra, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện DA để kịp thời can thiệp sư phạm
cần thiết để giúp HS về phương pháp tự học, tự nghiên cứu, hợp tác làm việc
nhóm, viết báo cáo,… để cùng đạt đến mục đích.[3, 27]
Bước 4: Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm.
Kết quả thực hiện DA có thể được viết dưới dạng thu hoạch, báo cáo, hay các sản
phẩm vật chất được tạo ra qua hoạt động thực hành,…sản phẩm của DA có thể
được trình bày trên Power Point, dạng ấn phẩm (bản tin, báo, áp phích) hoặc thiết
kế trang Web, mô hình…. Sản phẩm của DA được trình bày giữa các nhóm HS
trong lớp, giới thiệu trong trường hay ngoài xã hội.[3, 28]
Về phía GV, cần tạo điều kiện thuận lợi về thời gian, phương tiện để HS báo cáo
sản phẩm. Trong buổi báo cáo, giáo viên vừa đóng vai trò là quan sát viên, giám
khảo...và đặc biệt GV tôn trọng ý kiến của HS. Mặt khác, kết thúc buổi báo cáo,
GV nhận xét và tổng hợp định hướng kiến thức bài học từ các sản phẩm của HS.
Về phía HS, các nhóm báo cáo phải chuẩn bị sẵn sàng từ phân công nhiệm vụ
báo cáo đến việc thực hiện sao cho người học phải thể hiện được:
- Ý tưởng đã sử dụng để thực hiện DA.
- Tất cả các nhiệm vụ được giao đã hoàn thành.
- Các thành viên trong nhóm đã tham gia vào quá trình học tập và phải trên
nguyên tắc khoa học và đảm bảo về mặt thời gian. Đồng thời các nhóm sẽ có sự
chất vấn chéo, đánh giá chéo và tranh luận bảo vệ ý kiến. Tuy nhiên, GV phải làm

phát triển các kỹ năng nhận thức.
- Kích thích động cơ, thúc đẩy mong muốn học tập của HS, phát huy khả năng
làm việc, tính trách nhiệm và mong muốn được nhìn nhận, đánh giá của HS.
- Yêu cầu và tạo điều kiện cho HS sử dụng thông tin của những môn học khác
nhau để giải quyết vấn đề. Nhờ vậy, kiến thức học trong chương trình đào tạo được
liên kết với nhau.

7


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

- Tạo điều kiện và yêu cầu HS tiếp thu tri thức theo cách học của người lớn là
học và ứng dụng tri thức. Phát triển năng lực sáng tạo, năng lực tự giải quyết các
vấn đề một cách đầy đủ, thúc đẩy suy nghĩ sâu hơn khi gặp các vần đề khác nhau.
- Hình thức làm việc phổ biển trong DHTDA là làm việc theo nhóm và đó làm cơ
sở để người học rèn luyện và phát huy các kĩ năng sống quan trọng. Kĩ năng làm
việc nhóm giúp người học phát triển năng lực công tác, năng lực đánh giá và năng
lực lĩnh hội. Kỹ năng thuyết trình, trình bày, phóng vấn, quan sát có ý nghĩa rất lớn
giúp HS tự tin và mạnh dạn hơn trong cuộc sống hoặc khi gặp hoàn cảnh mới.
- Do tính định hướng sản phẩm, DHTDA có tính đặc trưng riêng biệt là người
học thể hiện mức độ tiếp thu kiến thức thông qua sản phẩm lẫn hình thức thể hiện.
Nhiệm vụ học tập này đòi hỏi ở HS thao tác tư duy mang tính trí tuệ tổng hợp như:
Kỹ năng tư duy phê phán, so sánh, giải quyết vấn đề...và khi phải hoàn thành sản
phẩm đúng thời hạn, DHTDA sẽ tạo động lực cho những khó khăn mà việc học đòi
hỏi.[2, 25]
- DHTDA tạo ra bầu không khí học tập cởi mở và dân chủ trong lớp học.
- Nội dung học tập gắn với sở thích, nhu cầu của người học nên DHTDA tạo điều
kiện thuận lợi cho nhiều phong cách, tiềm năng học tập khác nhau cùng có thể
được phát triển.

gặp nhiều lúng túng.
Có thể tóm tắt những ưu điểm cơ bản sau đây của dạy học theo dự án:
- Gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội;
- Kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học.
- Phát huy tính tự lực, tính trách nhiệm.
- Phát triển khả năng sáng tạo.
- Rèn luyện năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp.
- Rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn.
- Rèn luyện năng lực cộng tác làm việc.
- Phát triển năng lực đánh giá.
- Rèn luyện và phát huy các kỹ năng xã hội quan trọng [5].
Không chỉ với HS, DHTDA còn đem lại nhiều lợi ích cho GV. DHTDA góp phần
đổi mới PPDH, thay đổi phương thức đào tạo, có điều kiện nâng cao tính chuyên
nghiệp, mở rộng sự hợp tác với đồng nghiệp và xây dựng các mối quan hệ với HS.
Giúp quá trình truyền thụ kiến thức nhẹ nhàng nhưng mang lại hiệu quả cao hơn.
Tóm lại, DHTDA là một hình thức dạy học quan trọng để thực hiện quan điểm
dạy học hiện đại như: Định hướng vào người học, định hướng hành động, dạy học
giải quyết vấn đề và quan điểm dạy học tích hợp. DHTDA góp phần gắn lý thuyết
với thực hành, tư duy và hành động, nhà trường và xã hội, nâng cao năng lực tính
tự lực, sáng tạo, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộng tác làm việc của HS.
2. Cơ cở thực tiễn
Qua phiếu xin ý kiến, dự giờ và trao đổi với các GV dạy công nghệ tại trường
THPT Tân Phú, nhận thấy:
9


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

- Về PPDH: GV thường dùng PPDH như thuyết trình, diễn giảng, đàm thoại,…
chưa có GV vận dụng DHTDA. Hệ thống các câu hỏi chưa có sự chuẩn bị kĩ và do

và tham gia xây dựng bài chỉ khoảng 20%.
- Về làm thực hành: Hầu như HS không có điều kiện tự làm thực hành ở lớp.
10


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

- Về thái độ học tập: Do đặc thù môn học khá khô khan, là môn học không nằm
trong chương trình thi tốt nghiệp THPT quốc gia nên nhiều học sinh còn hời hợt.
Mặt khác, do PP dạy của GV, HS không được đặt vào vị trí chủ thể của quá trình
học tập, vì thế sự tiếp thu của họ còn thụ động, máy móc, tư duy chỉ là sự ghi nhớ,
tái hiện, thiếu tính tích cực, tự chủ và sáng tạo.
- Về khả năng vận dụng phương pháp DHTDA vào môn công nghệ : Do điều
kiện cơ sở vật chất, thời gian, chương trình môn học cũng như mức độ tiếp cận của
GV với DHTDA còn hạn chế nên chưa được áp dụng một cách rộng rãi và có bài
bản. Thực tế DHTDA đã được đưa vào áp dụng khá rộng rãi ở nhiêu nơi, là công
trình nghiên cứu của nhiều tác giả. Tuy nhiên tại đơn vị trường THPT Tân Phú
chưa có điều kiện đưa vào áp dụng một cách rộng rãi và thường xuyên. Một số
môn như Văn, Tin học có áp dụng DHTDA cho một số phần, một số bài. Tuy nhiên
hiệu quả chưa cao, chưa phát huy được hết ưu điểm của nó. Do đó, trong phạm vi
phiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm, tôi vận dụng PP DHTDA một cách tích cực,
cụ thể vào môn công nghệ, cụ thể vào phần thiết kế và bản vẽ kĩ thuật, cho HS tự
thực hiện DA: “ Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập”.

11


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

III. TỔ CHỨC THỰC HIỆN

2. Câu hỏi định hướng
Câu hỏi khái quát

Thiết kế là gì? Vai trò của thiết kế là gì? Bản vẽ kĩ thuật
là gì? Vai trò của bản vẽ trong thiết kế?

Câu hỏi bài học

Các giai đoạn khi thiết kế một sản phẩm?

Câu hỏi nội dung dự án Hãy thiết kế một sản phẩm có thể đựng được các đồ dùng
học tập từ các vật liệu tái chế? Mỗi sản phẩm có kèm
theo bản vẽ trên khổ giấy A3 hoặc A4.

3. Kế hoạch đánh giá sản phẩm
- Cách tổ chức nhóm và làm việc nhóm.
- Tiến độ thực hiện đề tài.
- Tính thiết thực của sản phẩm trong thực tế khi đưa vào sử dụng
- Các nhóm sẽ cử người trình bày sản phẩm của mình, sau đó chia sẻ, đánh giá,
nhận xét lẫn nhau.
- Bản vẽ thực hiện đúng các tiêu chuẩn kĩ thuật.
4. Tiến trình bài dạy
Dự án này được thực hiện trong 2 tuần với 2 lớp: 11A1, 11A2.
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Mục đích

Bước 1:Ý tưởng về dự án


Mục đích

Bước 1: Lập kế hoạch thực hiện dự án.
- Giới thiệu tài liệu hỗ
trợ.

- Nêu ra các định hướng
về ý tưởng.

- Đưa ra tiêu chí đánh giá
DA:

- Mỗi nhóm chọn ra nhóm
trưởng và thư kí.

+ Cách tổ chức nhóm và
làm việc nhóm.

- Thảo luận về cách làm,
thời gian làm cho mỗi
công đoạn, cách viết và
nội dung bản báo cáo.

+ Tiến độ thực hiện đề
tài.
+ Tính thiết thực của sản
phẩm trong thực tế khi
đưa vào sử dụng
+ Nội dung bài thuyết

- Hướng dẫn HS thực hiện - Tiếp tục thu thập thông
dự án.
tin, tài liệu để nâng cao
14

- Sử dụng các phương
pháp pháp và phương tiện


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

- Kiểm tra, đôn đốc, theo chất lượng sản phẩm dự
dõi quá trình làm việc của án.
HS.
- Thiết kế được sản phẩm
- Hỗ trợ HS thiết kế các
sản phẩm.
Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

để thực hiện DA.Tạo ra
được một hộp đựng đồ
dùng học tập.

Mục đích

Bước 4: Tổng hợp kết quả và báo cáo sản phẩm
- Tổng hợp các DA.


tính khả thi...
án của nhóm khác.
- Tinh thần và chất lượng
làm việc nhóm.
- Rút ra ưu, nhược điểm
của DA và cách thực hiện
DA để khắc phục và phát
huy trong những DA sau.

- Đánh giá tinh thần
,tác phong làm việc của
các thành viên trong
nhóm.
- Đánh giá những tích cực
mà HS tự tích lũy được từ
DA này.

15

- Phát huy những ưu
điểm, tích cực của phương
pháp này và khắc phục
những điểm còn hạn chế.


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

Nhóm 1:
STT


8

Nguyễn Bá Thái Long (Nhóm trưởng)

9

Phạm Phi Long

10

Phùng Thị Hương Giang

11

Nguyễn Thị Thanh Ngân

Lớp

Tên sản phẩm

11A1

Hộp đựng bút

* Hình thành ý tưởng:
Khi học tập có nhiều đồ dùng học như bút bi, bút chì, thước kẻ, compa...Sẽ thật
bừa bộn nếu ta không có được một vật dụng nhỏ gọn để đựng hết chúng. Nên
nhóm thiết kế hộp đựng bút vừa tạo mĩ quan, vừa phải nhỏ gọn, sinh động và thân
thiện với môi trường thỏa mãn các yêu cầu:
- Đựng được các đồ dùng học tập.

* Đánh giá sản phẩm:
Ưu điểm:
- Sản phẩm tuy đơn giản nhưng đáp ứng được yêu cầu dự án.
- Có thể đựng được các dụng cụ như bút, thước, máy tính, tẩy, usb...
- Bản vẽ đúng tiêu chuẩn kĩ thuật.
- Một lần nữa rèn luyện lại kĩ năng vẽ kĩ thuật.
- Các thành viên trong nhóm làm việc tích cực, đoàn kết, vui vẻ và hào hứng.
- Phát huy khả năng làm việc nhóm, trình bày và bảo vệ ý kiến trước tập thể.
Nhược điểm:
- Chỉ đựng được những vật nhỏ, gọn, nhẹ.
- Dễ khô keo, bong tróc.
- Sản phẩm còn đơn giản, chưa sáng tạo nhiều.

19


SKKN Dạy học theo dự án. Dự án “Thiết kế sản phẩm đựng đồ dùng học tập” cho học sinh lớp 11trường THPT Tân Phú

Nhóm 2:
STT

Họ và tên

1

Lương Trọng Bằng

2

Võ Tấn Trí


Đỗ Trung Thuận

11

Nguyễn Thành Đại

12

Võ Bá Minh Tiến

Lớp

Tên sản phẩm

11A1

Kệ tài liệu

* Hình thành ý tưởng:
- Khi học tập ngoài những vật dụng nhỏ như bút, thước kẻ...còn có sách, vở, bài
kiểm tra...Nếu không sắp xếp hợp lý sẽ bừa bộn và lúc cần phải mất nhiều thời
gian để tìm. Nên nhóm 2 thiết kế một kệ đựng tài liệu với kích thước vừa phải, đặt
được trên bàn học để được các bài kiểm tra, tài liệu cần hằng ngày. Với tiêu chí
gọn, tiện dụng, tiết kiệm và thẩm mĩ.
* Lập kế hoạch thực hiện dự án:
- Bùi Thị Kim Oanh: Nhóm trưởng
- Mai Thị Thùy Trang: Thư Kí
- Nguyễn Hoằng Nhật Linh, Đỗ Tân Hợp: Thực hiện bản vẽ
- Nguyễn Thành Đại, Đỗ Trung Thuận: Báo cáo sản phẩm.