SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRẺ MẪU GIÁO
5 TUỔI, CHUẨN BỊ SẴN SÀNG CHO TRẺ BƯỚC VÀO
LỚP 1 TẠI TRƯỜNG MẦM NON TÂN SƠN,
THÀNH PHỐ THANH HÓA

Người thực hiện: Phạm Thị Minh Thanh
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường MN Tân Sơn
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA NĂM 2017


MỤC LỤC
I.
1.
2.
3.
4.
II.
1.
2.
2.1.
2.2.

Đẩy mạnh công tác thi đua – khen thưởng
Hiệu quả của SKKN
KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang
3
3
4
4
4
4
4
7
7
8
9
9
9
12
12
13
14
14
15
17

I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là nền móng của quá trình giáo dục, góp phần hình thành

trẻ những kiến thức, kỹ năng cơ bản, làm quen với việc đọc, viết, với toán….theo
quy định trong Chương trình chăm sóc giáo dục mầm non.
Tuy nhiên thực tế cho thấy, chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi chưa đạt
được như mong đợi bởi nhiều cơ sở giáo dục mầm non chưa quan tâm đến độ tuổi
này vì vậy bố trí, sắp xếp giáo viên chưa hợp lý, chưa đảm bảo về trình độ chuyên
môn cũng như năng lực sư phạm, sắp xếp vị trí lớp học cũng như đầu tư trang thiết
bị, đồ dùng đồ chơi chưa đầy đủ, trong công tác chỉ đạo chưa thường xuyên kiểm
tra, đánh giá các hoạt động giáo dục trẻ…có những nơi lại dạy trẻ tập đọc, tập viết,
làm toán, dạy trước chương trình lớp 1. Điều này thực sự làm tôi thấy trăn trở, suy
nghĩ, mong muốn tìm ra các giải pháp hiệu quả để khắc phục thực trạng trên.
Chính vì vậy, tôi quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp
chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi, chuẩn bị sẵn sàng cho
trẻ bước vào lớp 1 tại trường mầm non Tân Sơn, thành phố Thanh Hóa”
2. Mục đích nghiên cứu

3


Căn cứ vào cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nghiên cứu nhằm tìm ra các biện
pháp nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi tại trường mầm non Tân Sơn
3. Đối tượng nghiên cứu
Trẻ mẫu giáo 5 tuổi tại Trường mầm non Tân Sơn, TP. Thanh Hóa
4. Phương pháp nghiên cứu
- Đọc, tìm hiểu tài liệu có liên quan
- Trao đổi, thu thập thông tin
- Điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng
- Thống kê, tổng hợp số liệu
- Ứng dụng các biện pháp vào thực tế.
II. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận

chung, trẻ mẫu giáo 5 tuổi nói riêng, người cán bộ quản lý không chỉ thực hiện các
nhiệm vụ có sẵn do cấp trên đề ra mà phải chủ động nắm bắt tình hình thực tế tại
đơn vị, từ đó đặt ra các biện pháp chỉ đạo riêng nhằm nâng cao chất lượng chuyên
môn của nhà trường. Chất lượng chỉ được thay đổi khi người quản lý có những thay
đổi trong công tác quản lý. Những phương pháp quản lý truyền thống áp đặt giáo
viên, làm theo lối mòn sẽ kìm hãm sự phát triển. Đối với chất lượng giáo dục trẻ 5
tuổi, người quản lý cần có nhận thức và quan tâm sâu sắc đến “sản phẩm đầu ra”
của trường mầm non từ đó có những giải pháp chiến lược trong công tác chỉ đạo để
nâng cao chất lượng.
Người quản lý và giáo viên mầm non phải nắm vững những nội dung cần
chuẩn bị cho trẻ 5 tuổi vào lớp 1 theo quy định đó là:
+ Chuẩn bị về thể lực:
Điều kiện vật chất ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập của học sinh là
thể lực. Thể lực phát triển tốt tạo điều kiện thuận lợi cho những tư chất, những yếu
tố sinh học với tư cách là tiền đề vật chất của sự phát triển nhân cách có cơ hội phát
huy tác dụng.
Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ không đơn thuần là sự chuẩn bị về lượng
phát triển chiều cao và trọng lượng cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về chất cụ thể là
năng lực làm việc bền bỉ, dẻo dai, có khả năng chống lại sự mệt mỏi của thần kinh,
cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tinh nhạy của các giác quan…Để có được các
phẩm chất đó, cần tạo một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi, luyện tập…cho trẻ
một cách khoa học và hợp lý cả về thời gian cũng như phù hợp với đặc điểm phát
triển riêng của từng trẻ.
+ Chuẩn bị về mặt phát triển trí tuệ:
Rèn luyện các thao tác trí tuệ, kích thích những hứng thú đối với hoạt động
trí óc như ham hiểu biết, thích khám phá những điều mới lạ…gợi mở, khuyến khích
trẻ quan sát sự vật, hiện tượng xung quanh: Biết phát hiện, so sánh các đặc điểm
riêng biệt của sự vật, hiện tượng (các con vật, cỏ cây, hoa lá, hiện tượng thời
tiết…). Biết phán đoán, suy luận qua nhiều câu đố, trò chơi chuyện kể…giúp trẻ
hiểu biết thêm thế giới xung quanh, rèn luyện sự tập trung chú ý, ghi nhớ có chủ

cho trẻ biết cách cầm bút, cầm sách, mở sách, tư thế ngồi đúng…giúp trẻ thích ứng
với hoạt động học tập mới, tránh được những bỡ ngỡ ban đầu dễ gây cho trẻ những
cảm giác sợ sệt, thiếu tự tin. Để đạt được hiệu quả cần tạo điều kiện cho trẻ làm
quen dần với môi trường học tập như: bố trí bàn ghế cho trẻ ngồi học, cung cấp và
cho trẻ tiếp xúc thường xuyên với sách truyện, bút, thước…hướng dẫn trẻ cách sử
dụng dụng cụ học tập đó như thế nào cho đúng thông qua việc làm mẫu, quan sát
và uốn nắn trực tiếp cho trẻ.
Để nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi thì việc chuẩn bị cho trẻ
mẫu giáo 5 tuổi trước khi vào lớp 1 phải được tiến hành thường xuyên, từ thấp đến
cao, từ đơn giản đến phức tạp thông qua các trò chơi hay các hoạt động hấp dẫn mà
trẻ yêu thích. Cần tránh nôn nóng, áp đặt, ép buộc trẻ học trước những gì trẻ em
được tiếp thu một cách bài bản ở trường phổ thông sau này, bởi dễ gây ra cho trẻ
những chán nản, chủ quan, chểnh mảng dẫn đến tiêu diệt hứng thú học tập ngay từ

6


những buổi học ban đầu và gây ra không ít những khó khăn cho giáo viên tiểu học
trong việc khắc phục, uốn nắn những hậu quả, sai lầm mà trẻ đã mắc phải.
2. Thực trạng vấn đề
2.1. Thực trạng
Năm học 2016-2017, Trường mầm non Tân Sơn có 20 nhóm lớp với 650 học
sinh. Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên là 58 người. Trình độ giáo viên đạt
chuẩn có 58/58 giáo viên = 100%. Trình độ cán bộ giáo viên đạt trên chuẩn có
47/58 giáo viên = 81%. Số lớp mẫu giáo 5 tuổi là 5 lớp với 200 học sinh.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ năm học, nhà trường có những thuận lợi
và khó khăn như sau:
* Thuận lợi:
Hoạt động của nhà trường được sự quan tâm của Đảng ủy, UBND, HĐND
Phường Tân Sơn, thành phố Thanh Hóa và sự chỉ đạo sâu sát về chuyên môn của

sau:
* Về chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi đầu năm học:

TT

Lớp

1
2
3
4
5

A1
A2
A3
A4
A5
Toàn
khối

Kết quả đánh giá
Khá Tỷ lệ TB Tỷ lệ

Số
trẻ

Tốt

41

10
17
14
12

200

35

17,5%

49

24,5%

68

Tỷ lệ

Tỷ lệ

36,6%
26,3%
42,5%
35%
29,3%

Chưa
đạt
7

3. Các biện pháp thực hiện:
3.1. Bố trí, sắp xếp giáo viên đứng lớp mẫu giáo 5 tuổi. Sắp xếp vị trí lớp,
đảm bảo các điều kiện về CSVC, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi

8


Giáo viên là người quyết định trực tiếp đến chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo
5 tuổi của nhà trường. Nhận thức được điều đó, ngay từ đầu năm học khi bố trí, sắp
xếp giáo viên đứng lớp phải ưu tiên hàng đầu cho các lớp mẫu giáo 5 tuổi.
Phân công phụ trách lớp mẫu giáo 5 tuổi được thực hiện đầu tiên với những
giáo viên vừa có trình độ chuyên môn cao, vừa có năng lực sư phạm vững vàng,
sức khỏe tốt, được hưởng chế độ từ ngân sách nhà nước cấp. Bên cạnh đó, họ còn
có lòng say mê, nhiệt tình, được đồng nghiệp và phụ huynh tín nhiệm, có kinh
nghiệm nghề nghiệp đạt được nhiều thành tích, là giáo viên giỏi từ cấp thành phố
trở lên.
Phân công giáo viên các lớp cần lưu ý đến cả tính cách để các giáo viên có
thể học hỏi lẫn nhau những thế mạnh và phê phán, hạn chế những yếu điểm của cá
nhân khi ở gần nhau, bởi vì mỗi giáo viên đều có điểm mạnh, yếu. Phát huy sở
trường, ưu điểm, hạn chế sở đoản, khuyết điểm là điều mà người cán bộ quản lý
cần phải lưu ý khi sắp xếp, phân công nhân lực.
Đó là những điều kiện quyết định để đem đến chất lượng giáo dục tốt nhất
cho trẻ 5 tuổi. Năm học 2016 – 2017, trường mầm non Tân Sơn có 5 lớp mẫu giáo
lớn với 200 cháu. Ngay từ đầu năm Ban giám hiệu đã sắp xếp các giáo viên đứng
lớp mẫu giáo 5 tuổi đều có trình độ đại học, đều là giáo viên giỏi cấp thành phố,
cấp tỉnh, cấp quốc gia, đã được tuyển dụng vào viên chức.
Mỗi năm học, vị trí sắp xếp các lớp có thể thay đổi nhưng việc bố trí các lớp
mẫu giáo 5 tuổi cũng vẫn được quan tâm. Các lớp mẫu giáo 5 tuổi được sắp xếp
gần nhau, ở tầng thấp hơn và có đầy đủ ánh sáng, sảnh rộng cho trẻ hoạt động.
Đầu năm, nhà trường đều trang bị đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất và

với đồ dùng đồ chơi, được tư duy, tự đặt ra những câu hỏi thắc mắc trước các tình
huống, câu hỏi về sự vật, hiện tượng…
Việc sử dụng phương pháp cũ như vậy, những kiến thức, kỹ năng mà trẻ tiếp
thu được còn rất ít ỏi. Điều này làm chất lượng giáo dục trẻ 5 tuổi thấp hơn nhiều
so với mong đợi.
Để khắc phục tình trạng giáo dục trẻ theo phương pháp cô nói – trò nghe,
dạy bằng cách áp đặt các suy nghĩ, hiểu biết của giáo viên cho trẻ, bắt trẻ phải thụ
động tiếp nhận, tất cả các trẻ đều chỉ áp dụng một phương pháp như nhau thì cần
thiết phải đổi mới phương pháp giáo dục trẻ.
Trước tiên, người quản lý phải bồi dưỡng nâng cao nhận thức để giáo viên
thực sự thấm nhuần quan điểm “dạy học lấy trẻ làm trung tâm”, từ đó yêu cầu giáo
viên xây dựng kế hoạch phải thể hiện được quan điểm đó. Ví dụ: Với hoạt động
học, giáo viên phải đề ra được các hoạt động, tạo các tình huống có vấn đề hệ thống
câu hỏi gợi ý hoặc nâng cao.
Khi tổ chức giờ học, giáo phải cho trẻ được trải nghiệm, để trẻ thảo luận và
rút ra kiến thức, kỹ năng, thái độ cho bản thân. Giáo viên cần lưu ý đến phương
pháp giáo dục cá biệt để phát huy các tố chất của cá nhân. Mỗi trẻ có những khả
năng riêng biệt và không đồng đều vì vậy giáo viên phải có sự linh hoạt trong khi
dạy trẻ, đưa ra yêu cầu cao hơn đối với những trẻ nhận thức nhanh, hiểu biết nhiều
hơn các trẻ khác và gợi mở, hướng dẫn đối với những trẻ chưa tiếp thu được.
Phương pháp động viên khích lệ cần được phát huy nhiều hơn trong giờ học
đối với trẻ mầm non. Tạo cho trẻ thái độ tích cực, hào hứng tham gia các hoạt động
và rèn luyện cho trẻ tính mạnh dạn, tự tin. Thực tế hiện nay cho thấy, khi giáo dục

10


trẻ nhỏ người lớn thường hay thiếu kiên nhẫn khi trẻ không làm được theo yêu cầu
dẫn đến quát mắng trẻ, khó chịu đối với trẻ hoặc chỉ gọi những trẻ nhanh nhẹn
tham gia. Điều này ảnh hưởng rất xấu đến tâm lý của trẻ, làm trẻ trở nên nhút nhát,

Tham quan dã ngoại; Bé với an toàn giao thông, Bé tham gia bảo vệ môi trường,
tranh đẹp của bé, sinh hoạt tập thể cuối chủ đề…)

11


Nhà trường giao cho tổ trưởng triển khai, xây dựng kế hoạch, dự trù kinh
phí, chuẩn bị đồ dùng, phân công nhân lực thực hiện
Thông qua các hoạt động, tất cả trẻ được tham gia tích cực từ khâu chuẩn bị
đến khâu thực hành. Trẻ rất vui vẻ, hứng thú vì được học qua những hoạt động sinh
động, hấp dẫn.
Các hội thi cũng được tổ chức thường niên như: bé hát dân ca, Bé khéo tay,
Bé khỏe – Bé ngoan, Họa mi kể chuyện, Hội khỏe Bé mầm non, Bé thông minh
nhanh trí…giáo viên cũng đã tìm ra và bồi dưỡng cho những học sinh xuất sắc
được phát huy hết khả năng của mình.
Để đạt được kết quả tốt, giáo viên cũng phát huy hết khả năng của mình để
chuẩn bị cho trẻ, cho các hoạt động của trẻ được thành công, khẳng định chất lượng
giáo dục trẻ 5 tuổi của lớp mình trước đồng nghiệp và phụ huynh học sinh.
3.4. Chỉ đạo đánh giá nghiêm túc chất lượng giáo dục trên trẻ 5 tuổi
Công tác đánh giá có vai trò rất quan trọng giúp nhà trường khẳng định được
chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh. Bên cạnh việc kiểm tra, đánh giá
thường xuyên thì việc đánh giá chất lượng giáo dục trẻ 2 lần/năm học của Ban giám
hiệu phải được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ mới đòi hỏi giáo viên cũng phải giáo
dục và đánh giá trẻ một cách nghiêm túc. Giáo viên tự đánh giá tất cả học sinh của
lớp mình trước sau đó Ban giám hiệu tiến hành đánh giá xác xuất; việc đánh giá
phải rất trung thực, khách quan, kết quả đánh giá trẻ cũng là một trong những tiêu
chí để đánh giá, xếp loại giáo viên, lớp hàng năm.
Nếu coi nhẹ việc đánh giá hoặc thực hiện qua loa, đại khái, mang tính chất
hình thức thì sẽ làm cho chất lượng dạy và học không được đánh giá đúng mức,
hoặc dẫn đến chất lượng yếu kém hoặc chất lượng cao nhưng “ảo” do mắc bệnh

phát triển của trẻ, cho nên muốn cho trẻ sớm biết đọc, biết viết, biết tính toán, ép trẻ
ăn thứ trẻ không thích…Gặp những trường hợp đó, giáo viên cần trao đổi, phân tích
trên cơ sở khoa học về sự phát triển của trẻ em để cùng họ làm tốt việc nuôi dạy trẻ,
giúp trẻ phát triển đúng thì, đúng lứa, tránh đốt cháy giai đoạn làm khổ trẻ.
* Về phía phụ huynh:
- Phối hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ trước
khi vào lớp 1. Sẵn sàng tiếp thu các ý kiến trao đổi của giáo viên, đóng góp những
hiểu biết của mình về đặc điểm tâm sinh lý riêng của trẻ để cùng cô giáo dục trẻ đạt
kết quả cao hơn. Chủ động trong việc ôn luyện cho trẻ tại gia đình.
- Nhiệt tình tham gia vào các phong trào, hội thi của trường, của lớp, khích lệ
để trẻ tham gia tích cực trong các hoạt động. Được sự tham gia nhiệt tình của cha
mẹ, niềm vui của trẻ sẽ được nhân lên rất nhiều bởi lẽ: khi nhìn thấy cha mẹ cùng
tham gia hoạt động với cô giáo trẻ sẽ cảm thấy trường mầm non như gia đình của
mình.
- Coi cô giáo như người thân, tin cậy để kịp thời thông báo tình hình của trẻ,
cùng cô tìm kiếm cách thức nuôi dạy trẻ hiệu quả. Tránh tình trạng đối phó, phản
ánh sai lệch về trẻ, mặc dù đó là hình ảnh tô vẽ cho con mình đẹp hơn do sĩ diện
của cha mẹ. Hiểu đúng tình trạng của trẻ là điều kiện quan trọng dẫn đến thành
công trong việc nuôi dạy các cháu
Sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh trong việc giáo dục trẻ là điều kiện
quan trọng đảm bảo cho việc chăm sóc giáo dục trẻ thành công, nếu không sẽ thất

13


bại khi sự kết hợp này lỏng lẻo, “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược” hoặc phó mặc
cho nhà trường.
3.6. Đẩy mạnh công tác thi đua, khen thưởng:
Thực tế cho thấy, nếu thi đua chỉ chia đều chỉ tiêu hàng năm, năm nay người
này, năm sau đến lượt người khác thì không thúc đẩy được chất lượng mà chỉ làm

4
5

A1
A2
A3
A4
A5

41
38
40
40
41

Tốt
22
24
26
24
27

Tỷ lệ
53,7%
63,2%
65%
60%
65,9%

Kết quả đánh giá

0
0
0
0
0
0
0
14


Toàn
khối

200

122

61%

35

17,5%

43

21,5%

0

0


15


- Đổi mới công tác thi đua – khen thưởng để động viên, khích lệ giáo viên
tích cực hơn nữa trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mẫu giáo 5 tuổi,
chuẩn bị sẵn sàng cho trẻ bước vào lớp 1.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc – giáo dục trẻ, chúng tôi kính đề nghị
lãnh đạo các cấp, các ngành tiếp tục quan tâm hỗ trợ địa phương đầu tư cơ sở vật
chất, trang thiết bị cho các nhà trường, có chính sách cải thiện đời sống cho giáo
viên mầm non, tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên được tham quan, học tập kinh
nghiệm hàng năm
Trên đây là một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục trẻ 5 tuổi
tại trường mầm non Tân Sơn, thành phố Thanh Hóa. Sáng kiến kinh nghiệm không
tránh khỏi thiếu sót. Rất mong được sự góp ý của Hội đồng xét duyệt và các đồng
nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 8 tháng 4 năm 2017
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác
Người viết

Phạm Thị Minh Thanh

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Chương trình Chăm sóc – Giáo dục mầm non – Nhà xuất bản Giáo dục.
2. Hướng dẫn thực hiện Chương trình Chăm sóc – Giáo dục mầm non cho trẻ 5