MỤC LỤC
Đề
mục
A
I
II
III
IV
B
I
II
1
2
3
4
4.1
4.2
4.3
4.3.1
4.3.2
4.3.3
4.4
4.4.1
4.4.2
4.4.3
4.5
5
C
Nội dung
MỞ ĐẦU:
2
3
3
3
3
3
4
4
4
5
6
6
7-8
9
9 -10
11
12
13
13
13
14
15
16-17
18
A. MỞ ĐẦU
I.Lí do chọn đề tài.
1
Là cán bộ quản lý của nhà trường, tôi nhận thức rõ được tầm quan trọng
của việc luyện chữ, giữ vở nếu học sinh đọc thông lại viết thạo sẽ có tác dụng
tốt tạo nên sự chuyển biến cao về chất lượng giáo dục toàn diện . Xuất phát từ
những lý do trên tôi chọn đề tài “Một số biện phápchỉ đạo công tác luyện
2
chữ đẹp- giữ vở sạch ở trường Tiểu học Thiệu Khánh Thành phố Thanh
Hóa ”.
II.Mục đích nghiên cứu.
Trong quá tình chỉ đạo chuyên môn nhà trường tôi nhận thấy giáo viên
và học sinh còn những hạn chế về việc thực hiện Chữ viết đúng mẫu theo QĐ
31 của BGD&ĐT (chữ đứng nét đều hoặc chữ sáng tạo).
Trên cơ sở đó xác định được nguyên nhân và tìm ra bịên pháp cho phù
hợp với điều kiện của nhà trường để thực hiện tốt việc luyện chữ, giữ vở cho
học sinh.
III. Đối tượng nghiên cứu.
Cán bộ giáo viên và học sinh trường Tiểu học Thiệu Khánh -Thành phố
Thanh Hoá.
IV. Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp thống kê.
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp thực hành.
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá.
B. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. Cơ sở lý luận:
Viết đúng, viết đẹp không chỉ là vận động của cơ bắp mà còn là thao tác
trí óc của người viết. Việc hình thành kỹ năng viết cho học sinh là khẳng định
vai trò ý thức mà người viết phải đạt mức độ tự động hoá một cách tự giác.
Hiện nay việc rèn chữ viết cho học sinh đang được các nhà trường và xã hội
quan tâm, chăm lo đến việc học hành, đặc biệt việc quan tâm đến rèn chữ viết
cho con em còn nhiều hạn chế.
a.Về giáo viên :
Chữ viết của một số giáo viên chưa đẹp nhưng không có ý thức rèn luyện
viết chữ dẫn đến không có sự mẫu mực trong chữ viết ở bảng lớp cũng như
khi nhận xét cho học sinh. Thậm chí có đồng chí giáo viên đang còn tuỳ tiện
trong cách trình bày ở bảng lớp, nhận xét vào vở của học sinh.
b.Về học sinh:
Còn nhiều học sinh chữ viết còn xấu, còn sai nhiều lỗi chính tả, kĩ năng
viết còn chậm chưa đúng kĩ thuật, việc giữ vở còn bẩn, nhầu nát. Nhìn chung
các em thường mắc một số lỗi cơ bản sau:
- Viết hoa tuỳ tiện, danh từ riêng không viết hoa.
- Viết thừa nét, viết thiếu nét, đặt nhầm vị trí các dấu thanh.
- Viết sai phụ âm đầu và vần, chữ viết không rõ ràng.
4
- Viết không đúng qui định, khoảng cách các con chữ, không đúng qui
trình, kĩ thuật.
- Tư thế ngồi, việc cầm bút, khoảng cách giữa mắt và vở chưa đúng.
Mặt khác cơ sở vật chất nhà trường còn chưa đáp ứng đầy đủ như bàn
ghế đóng chưa đủ chuẩn, số phòng học chưa đủ cho mỗi lớp một phòng học,
phòng học chưa đủ ánh sáng.
3. Thực trạng việc chỉ đạo quản lý "Luyện chữ đẹp giữ vở sạch " của
trường Tiểu học Thiệu Khánh trong những năm qua.
Trên cơ sở phân tích đánh giá thực trạng về chất lượng " Giữ vở
sạch- Viết chữ đẹp"của trường, ban giám hiệu nhà trường lập kế hoạch cụ thể
với nội dung, phương pháp, hình thức phù hợp để đáp ứng với nhu cầu điều
kiện chung của đội ngũ giáo viên cũng như của nhà trường, tranh thủ sự quan
Tổng
số
học
sinh
Số học sinh
đạt loại A
Số học sinh
đạt loại B
SL
%
SL
21
17
4
0
650
345
52.3
sinh
đạt loại C
SL
Qua số liệu thống kê ta thấy trong các năm học gần đây học sinh của
nhà trường đã tiến bộ rất nhiều về chất lượng vở sạch, chữ đẹp. Có được kết
quả như vậy là do sự chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu, đội ngũ giáo viên của
nhà trường luôn cố gắng tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên
môn ở tất cả các mặt.
* Khảo sát và đăng ký chất lượng luyện chữ, giữ vở.
Ngay từ đầu năm học BGH nhà trường đã chỉ đạo khảo sát chất lượng
chữ viết ở từng khối lớp và đề ra phong trào rèn chữ, giữ vở ở các khối lớp.
5
%
Các lớp giáo viên chủ nhiệm đăng ký phấn đấu đạt chất lượng vở sạch
chữ đẹp theo từng tháng, kỳ,năm học.
Sau đó giáo viên chủ nhiệm sẽ xây dựng kế hoạch theo tuần, tháng,kỳ,
năm để rèn chữ, giữ vở cho học sinh lớp mình.
Trong 15 phút đầu giờ đầu năm học giáo viên phải hướng dẫn học sinh
cách sử dụng vở, cách bọc vở,dán nhãn, giữ vở luôn sạch sẽ.
Thời gian học sinh viết bài là lúc mà giáo viên phải theo sát các em,
theo dõi và uốn nắn cho các em từng nét chữ, từng con số, cách viết thứ ngày,
tên bài, gạch hết bài, gạch hết buổi học, ngày học.
Ngay từ đầu năm học, khi học sinh viết bảng, viết vào vở, giáo viên
phải theo dõi để nhận xét và thống kê các loại lỗi mà học sinh thường gặp, sau
đó sẽ lên kế hoạch rèn chữ cho các em.
Từ thực trạng nêu trên, để công tác luyện chữ đẹp - giữ vở sạch cho học
trường thông báo tình hình học tập và rèn luyện chữ viết của học sinh qua sổ
liên lạc để phụ huynh có kế hoạch kèm cặp thêm ở nhà.
Vở luyện viết chữ đẹp của các em để tại trường, cuối mỗi tuần giáo viên
gửi về cho phụ huynh và có ý kiến để nghị với giáo viên về cách luyện chữ
cho học sinh.Như vậy việc tuyên truyền về phong trào viết chữ đẹp-giữ vở
sạch cho toàn thể giáo viên, phụ huynh và học sinh đã giúp cho công việc rèn
chữ giữ vở ở nhà trường có một sự đồng thuận cao.
4.2. Chỉ đạo giáo viên xây dựng nề nếp phong trào luyện chữ, giữ vở sạch
ngay từ các lớp.
Đầu năm,giáo viên chủ nhiệm cùng học sinh ra quyết tâm thực hiện
các chỉ tiêu về phong trào rèn chữ viết và giữ gìn sách vở giáo viên tiến hành
khảo sát phân loại học sinh ngay từ đầu năm để có hướng kèm cặp những học
sinh còn viết xấu và có kế hoạch bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu viết
đẹp. Tổ chức cho toàn thể giáo viên chủ nhiệm thống nhất một số qui định về
rèn chữ, giữ vở như sau:
Toàn bộ học sinh viết bút mực có nét thanh đậm; Mực viết máy Queen,
Vở viết chất lượng cao có dòng kẻ 5 ly không thấm. Thực hiện nghiêm túc
quy định về tư thế ngồi viết, cách cầm bút sau đó tiến hành kiểm tra sách vở,
đồ dùng học tập của học sinh, hướng dẫn cách bọc vở và bảo quản giữ gìn
sách vở trong năm học. Hướng dẫn cho các em các tiêu chuẩn để đạt vở sạch
chữ đẹp.
Ngoài các tiêu chí trên, giáo viên hướng dẫn cách trình bày ở vở của học
sinh trong từng thể loại bài, cách kẻ vở khi hết bài, hết môn, hết ngày và hết
tuần như thế nào để thống nhất trong cả lớp.
Cuối mỗi tháng, sau khi chấm vở sạch chữ đẹp giáo viên có nhận xét và
7
động viên tuyên dương khen thưởng những học sinh có tiến bộ về chữ viết,
học sinh viết chữ đẹp, giữ vở sạch...
+ Khi dạy nhóm chữ: A, Ă, Â, N, M.
Nhóm chữ viết hoa này chủ yếu tạo bởi nét cong và sự phối hợp hay biến
điệu của những nét cong. Vì vậy khi dạy cần luyện kĩ cách điều khiển đầu bút
để tạo nét cong cho đúng mẫu...
* Đối với chữ số: Việc luyện viết chữ số có phần thuận lợi hơn chữ viết
vì cấu tạo của các số chỉ gồm các nét thẳng và nét cong là chủ yếu. Giáo viên
có thể tiến hành lần lượt các chữ số kiểu 1, kiểu 2 theo mẫu, hoặc luyện viết
trước các chữ số ở nhóm có nhiều nét thẳng, sau đó đến nét cong.
Đặc biệt cần tập trung kiểm soát và tăng cường việc bồi dưỡng cho giáo
viên cách chấm chữa bài trong vở Tập viết và Chính tả. Việc chấm chữa bài
cho học sinh trong vở Tập viết, Chính tả thường phải căn cứ vào mục đích,
yêu cầu đặt ra cho từng bài học theo quy trình, chương trình của từng khối
lớp, giáo viên bắt kỹ lỗi các nét cơ bản ở bài tập viết. Ở bài chính tả, ngoài
việc bắt lỗi như trên, giáo viên phải kiểm tra chặt chẽ hơn qui trình nối nét,
cách đánh dấu thanh, các dấu phụ.
10
Giáo viên nắm chắc kĩ thuật viết chữ đó là kĩ thuật “ lia bút “ và “ kĩ
thuật “ rê bút” để hướng dẫn học sinh có thói quen viết liền mạch .
Vị trí dấu ghi thanh cũng được quy định một cách cụ thể:
Thanh huyền và Thanh sắc không được viết thẳng đứng hoặc nằm ngang
mà viết hơi chếch sang phải (dấu huyền ), chếch sang trái (dấu sắc).
Thanh hỏi và thanh ngã thì viết trên âm chính, thanh nặng đặt dưới âm
chính.
Những trường hợp các chữ ghi tiếng mà âm chính có dấu phụ thì phải
ghi dấu thanh chếch về bên phải ; những tiếng có nguyên âm đôi không có âm
cuối thì dấu thanh ghi vào âm chính thứ nhất; những tiếng có nguyên âm đôi
mà có âm cuối thì dấu ghi thanh ghi vào âm chính thứ hai.- Dự kiến những lỗi
để viết tiếp.
Mặt khác theo qui chế chuyên môn của trường thì trong các giờ dạy giáo
viên viết bảng lớp, chấm bài và ghi lời nhận xét cho học sinh thì nhất thiết
phải viết đúng mẫu chữ qui định vì đó là một mẫu để học sinh học và làm
theo.
Mỗi khi dự giờ ở các lớp tôi thường kiểm tra 2 loại vở ở của học sinh đó
là vở Ghi đầu bài và vở Chính tả. Thông qua đó nhận xét đánh giá sự tiến bộ
của lớp đó so với lần kiểm tra trước. Chọn lớp viết chữ đẹp, có cách trình bày
đẹp, giữ vở sạch nhất để cho các giáo viên học tập, rút kinh nghiệm.Mỗi tuần
1 lần thông tin cho BGH biết về tình hình rèn chữ viết cho học sinh đặc biệt là
những khó khăn, tồn tại cần khắc phục của lớp mình phụ trách và của các lớp
khác trong trường.Như đối với lớp: Để khắc phục lỗi chữ viết cho học sinh
trong giờ luyện viết. Khi nhận xét điểm giáo viên đến từng bàn chỉ lỗi sai cho
từng em và yêu cầu em đó trực tiếp sửa sai cho mình. Như có em (A) viết sai
chữ "k" giáo viên đến tận nơi và yêu cầu viết lại chữ "k" theo sự chỉ dẫn của
giáo viên.
Thực hiện biện pháp này nhiều lần các em sẽ nhớ và sửa kịp thời lỗi sai
của mình.
Hay để thực hiện luyện chữ viết có hiệu quả, lớp điển hình đã dùng biện
pháp phân chia nhóm đối tượng. Mỗi nhóm thực hiện yêu cầu riêng như:
Nhóm 1. Gồm những học sinh viết đúng và tương đối đẹp để rèn viết đẹp
hơn.
Nhóm 2. Gồm những học sinh viết chưa đúng (Có thể phân làm nhiều nhóm nhỏ
viết chưa đúng nét, chưa đúng chính tả) để rèn viết đúng, đến viết đẹp.
Nhóm 3. Gồm những học sinh chưa biết cách trình bày để rèn cách trình bày
và giữ vở sạch đẹp.
Như vậy yêu cầu về chữ viết và cách trình bày luôn được nâng cao
dần.Ban giám hiệu đã xác định: Không thể cùng một lúc có thể đến từng lớp,
12
Thống nhất cách trình bày vở học sinh.
Phát động thi đua học sinh viết chữ đẹp trong tổ qua các ngày lễ lớn trong
năm.
4.4.3 .Chỉ đạo giáo viên
13
Có bảng mẫu chữ viết theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có
bộ chữ mẫu để giáo viên minh hoạ.
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn ngoài các nội dung khác nhà
trường đã tổ chức cho giáo viên luyện viết theo từng nội dung:
Ví dụ như: Luyện các chữ theo các nhóm đồng dạng như sau:
Nhóm 1: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét cong: c,o,ơ,e,ê,x
Nhóm 2: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét cong phối hợp với nét
móc (hoặc nét thẳng): a,ă,â,d,đ,q.
Nhóm 3: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét móc: I,t,u,ư,p,n,m.
Nhóm 4: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét khuyết(hoặc nét cong
phối hợp với nét móc) l,h,k,b,y,g.
Nhóm 5: Nhóm chữ cái có nét móc phối hợp với nét cong: r,v,s.
Do chữ viết học sinh Tiểu học có thói quen bắt chước,vì vậy chữ viết
của giáo viên ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng chữ viết của học sinh. Việc
rèn chữ của giáo viên đã được quy định cụ thể thông qua các công việc sau:
Các hồ sơ quy định phải viết thống nhất một màu mực, thống nhất cách
trình bày ,thống nhất một loại vở, trình bày khoa học, chữ viết đúng quy
định .Chữ viết bảng đúng mẫu, trình bày khoa học, cân đối, không viết bảng
một cách tuỳ tiện . Rèn viết chữ trên vở ô li và vở tập viết thường xuyên .
100% giáo viên tham gia dự thi “ Viết chữ đẹp” và sử dụng kết quả đó là
một trong những tiêu chí đánh giá kết quả nghiệp vụ hàng năm .
Lời nhận xét của giáo viên trong vở học sinh phải mẫu mực, chân
phương, rõ ràng.Ngoài ra, mỗi giáo viên cần nắm rõ chất lượng chữ viết của
Phối hợp với Ban đại diện Hội cha, mẹ học sinh tạo kinh phí phát
thưởng cho giáo viên và học sinh có thành tích tốt trong phong trào " luyện
chữ, giữ vở".
Phối hợp với phụ huynh học sinh hưởng ứng và đôn đốc học sinh tích
cực rèn chữ ở nhà, vì đây là thời gian quan trọng nhất giúp các em cố gắng
trong việc rèn chữ.
Qua các kỳ họp cha mẹ học sinh, ban giám hiệu nhà trường yêu cầu
giáo viên trưng bày tập vở đẹp nhất của lớp để cha,mẹ học sinh quan sát. Bên
cạnh đó giáo viên sẽ cho cha, mẹ học sinh quan sát các loại vở của con em
mình. Thật hiệu quả với cách thức này vì khi thấy con em mình trình bày vở
đẹp, chữ viết ngay ngắn, đẹp mắt thì cha mẹ nào không vui. Và kết quả họ đã
đầu tư sách vở bút mực như giáo viên yêu cầu.
Các buổi sinh hoạt dưới cờ Đoàn đội sẽ tổ chức kể cho học sinh nghe
những mẩu chuyện về tấm gương rèn chữ viết của anh Nguyễn Ngọc Ký,
Cao Bá Quát và gần hơn nữa là các bạn học sinh trong lớp, trong trường
mình.Cho học sinh đọc và xem những bài dự thi về“Văn hay- chữ tốt” trên
15
báo và tạp chí "Thế giới trong ta" mà giáo viên sưu tầm được để cho học sinh
xem để qua đó gợi lên ở các em lòng say mê, ham thích luyện viết chữ đẹp
5. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
Qua hai năm thực hiện các giải pháp trên nay chất lượng chữ viết của học
sinh nhà trường nói chung được nâng lên rất nhiều, đa số các em có ý thức
trong việc luyện chữ ở lớp và ở nhà. Học sinh viết đúng mẫu, viết đảm bảo
tốc độ, kỹ thuật viết được các em vận dụng và nhiều em đã có nét chữ đẹp và
sáng tạo. Các bộ vở sạch sẽ, đẹp mắt và chuẩn mực được chọn để trưng bày
ngày càng nhiều hơn, chất lượng tốt hơn.
Với những gì đạt được qua phong trào rèn chữ, giữ vở của nhà trường,
3
Tổng
số
học
sinh
Số học
sinh
đạt loại A
Số học
sinh
đạt loại B
Số học
sinh
đạt loại C
SL
SL
SL
%
%
%
hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng toàn diện cho học sinh.
C. KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
I.Kết luận.
Qua hai năm chỉ đạo thực hiện các giải pháp"Luyện chữ đẹp giữ vở
sạch" cho học sinh Tiểu học, áp dụng tại trường Tiểu học Thiệu Khánh tôi đã
rút ra bài học là:
Muốn chỉ đạo phòng trào " Luyện chữ đẹp giữ vở sạch" có hiệu quả cần
nắm vững tình hình trường lớp (kể cả giáo viên và học sinh). Dựa vào từng
đối tượng để có biện pháp chỉ đạo phù hợp.
Biết vận dụng linh hoạt các hình thức học tập như: Sinh hoạt tổ chuyên
môn, chỉ đạo xây dựng điển hình và nhân rộng điển hình. Từ đó sẽ tạo thêm
nguồn lực giúp việc cho BGH.
Phối hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình là biện pháp truyền
thống, không thể thiếu được trong sự nghiệp giáo dục.
Việc rèn luyện chữ viết phải tiến hành đồng bộ từ giáo viên đến học
sinh, giáo viên phải là tấm gương để học sinh noi theo và không những luyện
chữ trong giờ luyện viết (Tập viết) mà phải tiến hành cả các môn học khác.
Phải kịp thời uốn nắn những lỗi sai của học sinh, việc làm này cần phải
thường xuyên, liên tục và có hệ thống.
II. Kiến nghị.
Nhà trường nên tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất cho giáo viên cũng
như học sinh trong quá trình giảng dạy và học tập, bàn ghế đúng chuẩn, lớp
học đầy đủ ánh sáng....
17
Thường xuyên tổ chức các cuộc thi, giao lưu " Viết chữ đẹp " cho học sinh
và giáo viên.
Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn về trau dồi kinh nghiệm cho các
đông nghiệp, các trường có phong trào " Vở sạch – Chữ đẹp " tiêu biểu.
19
20