MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, văn minh loài người gắn liền với sự
hoàn thiện của văn hóa. Cùng với những giá trị văn hóa được lưu truyền từ
lịch sử, đã thấm sâu vào nếp nghĩ, đời sống, cung cách ăn ở của mỗi dân tộc,
mỗi địa phương, mỗi quốc gia, lãnh thổ thì tiếp thu những giá trị văn hóa tinh
hoa của dân tộc khác, quốc gia khác cũng góp phần bồi đắp là và làm phong
phú thêm cho bản sắc văn hóa riêng của mỗi dân tộc.
Khi nói đến văn hóa, người ta thường bàn nhiều đến văn hóa trong tâm
linh, văn hóa lịch sử, văn hóa chính trị, văn hóa trong nhân sinh quan... nhưng
ít ai đưa được ra những quan điểm mang tính chất nghiên cứu và hệ thống về
văn hóa từ chức - một vấn đề văn hóa nhưng đã trở nên hết sức bức xúc và
gây nhiều tranh cãi trong dư luận ngày nay. Xã hội ngày càng phát triển hiện
đại nhưng kéo theo đó là sự xuống cấp của đạo đức cán bộ lãnh đạo, tham ô,
tham nhũng, ỷ thế, lạm quyền đang trở thành mối lo ngại trong hệ thống chính
trị quốc gia mà còn gây thiện hại cho đời sống xã hội, đất nước, nhân dân.
Ngay từ khi thành lập và xây dựng Đảng, Bác Hồ đã luôn quán triệt và
dăn dạy cán bộ về đạo đức người cách mạng “trung với Đảng, hiếu với dân”,
“một lòng phụng sự tổ quốc”, “đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên lợi ích cá
nhân”, nhưng những bài học đó đã dần bị lãng quên đối với một bộ phận cán
bộ lãnh đạo của Đảng, của nhà nước đang có những biểu hiện tham quan, suy
thoái về đạo đức. Nhìn lại lịch sử, đất nước có biết bao tấm gương các vị quan
thanh liêm, yêu thương dân nhất mực, sẵn sàng vì nước vì dân mà hi sinh cả
bản thân mình. Soi vào những tấm gương đó mà thấy hiện trạng đất nước ta
ngày nay thật đáng buồn.
Với tư cách là thế hệ đi sau, có niềm say mê tìm hiểu và trước những
thực trạng nhức nhối của đất nước, xã hội ngày nay, đồng thời muốn đóng góp
một vài ý kiến nhỏ, Tôi xin lựa chọn đề tài “Những cơ sở tác động tiêu cực
đến văn hóa từ chức ở Việt Nam” làm đề tài cho tiểu luận của mình.
1

3.2 Nhiệm vụ
Tiểu luận làm rõ những cơ sở tác động tiêu cực đến văn hóa từ chức ở
Việt Nam.
2


Giải pháp khắc phục hạn chế và vấn đề xây dựng, phát triển văn hóa từ
chức ở Việt Nam hiện nay.
4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được thực hiện trên cơ sở vận dụng tổng hợp các phương pháp,
trong đó chủ yếu là phương pháp tổng hợp, phương pháp logic, phương pháp
so sánh, đối chiếu, phân tích, tổng hợp.. để làm sáng tỏ vấn đề.
Ngoài ra tiểu luận có tiếp thu, chọn lọc các công trình đã được các tác
giả nghiên cứu và công bố trước.
5 Kết cấu tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, tiểu luận
được chia làm hai chương
Chương I : Một số khái niệm liên quan
Chương II : Những cơ sở tác động tiêu cực đến văn hóa từ chức ở Việt
Nam.
Chương III: Một số biện pháp khắc phục những tác động tiêu cực và
vấn đề xây dựng, phát triển văn hóa từ chức ở Việt Nam hiện nay.

3


NỘI DUNG
Chương I: Một số khái niệm liên quan

vật chất và tinh thần của con người.
Ví dụ: Văn hóa dân gian, văn hóa ẩm thực, văn hóa trang phục, văn
hóaứng xử, văn hóa chính trị, văn hóa kinh tế, văn hóa cồng chiêng, văn hóa
Văn Lang – Âu Lạc....
Còn riêng Hồ Chí Minh định nghĩa về văn hóa:
"Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng
tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn
giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về ăn, mặc,
ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là
văn hóa. Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu
hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời
sống và đòi hỏi của sự sinh tồn"
Về sau này, nhiều học giả, nhiều nhà nghiên cứu cũng đưa ra nhiều
cách định nghĩavề văn hóa:
Trong cuốn Xã hội học Văn hóa của Đoàn Văn Chúc, Viện Văn hóa và
NXB Văn hóa - Thông tin,1997, cho rằng: Văn hóa – vô sở bất tại: Văn hóa không nơi nào không có! Điều này cho thấy tất cả những sáng tạo của con
người trên nền của thế giới tự nhiên là văn hóa; nơi nào có con người nơi đó
có văn hóa.
Còn theo GS.TSKH Trần Ngọc Thêm trong cuốn Tìm về bản sắc văn
hóa Việt Nam thì: Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh
thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong
sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình.
Tổ chức giáo dục và khoa học của Liên Hiệp Quốc UNESCO: Văn hóa
bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc kia.
................
5


Như vậy, từ tất cả có thể thấy rằng: Văn hóa là tất cả những giá trị vật
thể, những giá trị văn hóa được kết tinh theo không gian và thời gian do con

7


tôn trọng khi ở họ có nhân cách đạo đức, biết lãnh đạo bằng tấm gương. Nếu
không có nhân cách và gương mẫu thì không thể thuyết phục được mọi người.
Và như vậy, một đất nước văn minh, phát triển thì không thể thiếu văn
hóa từ chức, và nói về văn hóa từ chức thì dễ nhưng để thực hiện được nó
trong một môi trường đang phát triển, đang hòa nhập trong xu thế toàn cầu
hóa, sự phức tạp của kinh tế, chính trị và sự xuống cấp đạo đức và những hệ
lụy từ tư tưởng hàng ngàn năm của Việt Nam lại là những rào cản cho việc
phát triển và xây dựng văn hóa từ chức ngày nay. Để làm rõ hơn những hạn
chế cũng như đưa ra một số biện pháp thức đẩy, xây dưng văn hóa từ chức ở
nước ta hiện nay, chúng ta cùng bàn vấn đề ở chương sau khi đề cập đến
những cơ sở tác động tiêu cực đến Văn hóa Từ chức ở Việt Nam.

8


Chương II. Những cơ sở tác động tiêu cực đến văn hóa từ
chức ở Việt Nam
1. Văn hóa từ chức trong lịch sử dân tộc.
Trong lịch sử nước ta, từ chức hay còn gọi là treo ấn từ quan có nghĩa
treo trả cái ấn tại công đường mà bỏ về, không làm quan nữa.Có nhiều người
tài giỏi như Chu Văn An, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn
Khuyến, Nguyễn Siêu... đã treo ấn từ quan.Các ông từ chức không phảivì
không làm tròn chức trách, gây tác hại lớn mà phần nhiều là do khảng khái,
giữ khí tiết thanh liêm, không đồng ý với quan điểm của vua...
Các bậc hiền tài ngày ấy có nhiều cách xuất thế hành đạo, các bậc ấy,
học sách thánh hiền, tuân thủ lễ nghĩa, dù là làm quan hay dạy học đều cố giữ
cho tròn đạo vua tôi, quần thần, đạo trung với nước, đạo hiếu với dân… khi

chế để buộc từ chức”.
Tại sao việc từ chức lại khó đến như vậy và ở ta chưa có văn hóa từ
chức? - đó là câu hỏi mà nguyên nhân có thể khái quát từ những điểm nổi bật
sau:
Thứ nhất: Ở nước ta, chức tước thường đi đôi với quyền lực, thường
gắn với lợi ích, bổng lộc, đặc quyền, đặc lợi. Nếu từ chức có nghĩa sẽ không
còn gì cả.
Thứ hai: tư tưởng học để “làm quan” đã ăn sâu, bén rễ trong tâm thức
người Việt và vì thế truyền thống coi “làm quan” là một sự thành đạt cao nhất.
Thứ ba: dư luận xã hội chưa được định hướng để đồng tình hay ủng hộ
việc tự nguyện từ chức. Nếu ai đó là đảng viên thì viện dẫn đây là nhiệm vụ
Đảng giao, nếu từ chức lại coi là không có tinh thần đảng viên, phai nhạt lý
tưởng, giảm sút ý chí chiến đấu… từ chức là để trốn tránh trách nhiệm, để
thoát tội, để hạ cánh cho an toàn…
Hơn nữa, khi có chức tước, nhiều người đã nhờ có chức ấy mà cải thiện
được tình hình kinh tế, có biệt thự riêng, có ô tô đắt tiền, có điều kiện để con
cái được đi học tại nước ngoài... tuy lương bổng nhà nước trả không đáng là
11


bao nhưng “lộc” của các vị ấy lại là con số rất lớn. Vì thế, làm sai, từ chức để
mất “lộc” là một việc vô cùng khó khăn, là điều không thể nhất là với những
chiếc ghế, những chức vụ cao. Riêng nữa, có những đường dây đã được liên
kết chặt chẽ, chằng chịt về quyền lợi từ trung ương đến địa phương, thì làm gì
có chuyện “từ chức” khi các quan chức nằm trong lợi ích nhóm. Không thể có
hiện tượng “đứt dây” nửa chừng. Bởi vì lợi ích nhóm, nên họ phải bảo vệ lẫn
nhau, hoặc “ giơ cao, đánh khẽ’ cho phải lối. “đứt dây động rừng” nên chuyện
“từ chức” không phải là dễ. “Chờ ý kiến kết luận từ Trung ương, từ Ban tổ
chức”… có lẽ cũng vì thế!
Lãnh đạo ở nước ta, vai trò cá nhân trông có vẻ lớn, nhưng lớn khi

Ngày nay, chúng ta vẫn bị ảnh hưởng nhiều bởi chế độ quan liêu bao
cấp, khi mà cơ hội của đời người chỉ tập trung vào một dãy ghế, rời vị trí ghế
thấp để đến được với chiếc ghế ở hàng cao hơn chứ ít ai chịu rời bỏ chiếc ghế
chức tước để trở về một vị trí quèn không có chút quyền lợi, địa vị gì. Khi mà
cơ hội do cơ chế thị trường mang lại chưa nhiều, chức tước vẫn đem lại nhiều
cơ hội và quyền lợi hơn.Thì từ chức rồi lấy cái gì để sống. Một nguyên nhân
nữa là vấn đề dư luận xã hội, nếu từ chức vì lương tâm nghề nghiệp nhưng
tiếng tăm, lời bàn ra tán vào của người thân, cộng đồng, xã hội vẫn gần như là
một trở ngại rất lớn. Còn khi dư luận cảm thấy chuyện từ chức là bình thường
thì sức ép và áp lực lên vai người quan chức cũng nhẹ hơn.
Tại nhiều nước, những nhân vật có tiềm năng kinh tế sau đó mới đi vào
con đường chính trị, với họ việc làm chính trị như một sự thôi thúc chứ không
phải vì lẽ kiếm sống, họ đã có nền tảng kinh tế tốt nên họ không cần nghĩ tới
làm quan vì quyền lợi, vì tham nhũng mà chuyện từ chức với họ sẽ dễ dàng
hơn rất nhiều. Ví dụ như thủ tướng của Italia, thủ tướng của Thái Lan.
Còn ở Việt Nam, nhiều khi người ta làm chính trị vì mục đích kinh tế,
chức càng cao thì tham nhũng càng lớn, có thể ban đầu người ta là người tốt,
nhưng khi có chức có quyền thì lại tham nhũng, trở thành quan tham, tha hóa
bản thân, mang nặng cái nhìn về quà cáp, lễ lạt, ơn huệ...
Một khía cạnh khác có thể làm nản lòng bất cứ ai muốn từ chức, đó là
13


thủ tục. Nhiều khi muốn từ chức, nhưng thủ tục miễn nhiệm rất phức tạp. Một
bộ trưởng muốn từ chức sẽ phải trải qua rất nhiều vòng xem xét, phê chuẩn,
có khi còn phải trình ra Quốc hội bỏ phiếu miễn nhiệm… Như vậy quá nặng
nề và quá mất thời gian, khiến ngay cả người có thiện chí xin từ chức cũng
ngại. Thêm vào đó, quan chức của Việt Nam lên chức cao thường là do Đảng
phân công, nếu từ chức thì cũng có nghĩa là chối bỏ sự phân công.
Ngày nay, không hiếm một bộ phận cán bộ, đảng viên, trong đó có

Khi ta nói, ở nhiều nước trên thế giới đã hình thành văn hóa từ chức từ rất
lâu. Không phải ngẫu nhiên mà họ có được văn hóa từ chức, mà phải trải qua
quá trình nhận thức, sự kết tinh dân chủ và khuôn khổ pháp luật của mỗi nước.
Ở nước ta, văn hóa từ chức cần phải có thời gian thì người dân mới
quen và thực hiện được. Đây là cả một quá trình khởi điểm, có kinh nghiệm,
thành công, thất bại và được hình thành từ nhận thức, việc làm của người dân.
Việt Nam có những thể chế, luật pháp đặc thù riêng. Việc đề bạt, thăng
chức, cách chức, phê chuẩn từ chức của một cán bộ lãnh đạo nào đó phải trải
qua nhiều quy trình. Quan điểm sử dụng và đánh giá cán bộ của chúng ta khác
so với nhiều nước. Tuy nhiên, trong tương lai, Việt Nam nên và cần hình
thành văn hóa từ chức không chỉ qua những cuộc lấy phiếu tín nhiệm mà nên
mở rộng dưới nhiều hình thức khác nhau.
Có vô cùng nhiều lý do để một nhà lãnh đạo cấp cao đệ lá đơn từ chức.
Họ có thể cảm thấy không đảm đương được công việc hoặc để xảy ra những
hậu quả, làm mất lòng dân thì và vì lòng tự trọng của một người đã được tin
tưởng, họ sẵn sàng từ chức. Cũng có người từ chức vì nhận thấy rằng trong
các sự việc đáng tiếc xảy ra, dù chỉ liên quan một phần rất nhỏ, nhưng mình
phải chịu trách nhiệm với tư cách lãnh đạo cao nhất. Từ chức dù không phải
là việc làm dễ dàng nhưng đối với họ là cần thiết và nên làm. Nó đã trở thành
một nét văn hóa trong đời sống chính trị tại nhiều nước.
Xây dựng Văn hóa Từ chức phải bắt nguồn từ Văn hóa chính trị, thiếu
văn hóa chính trị thì khó có văn hóa từ chức, để có văn hóa từ chức và xác lập

15


chế độ, trách nhiệm cho cán bộ, quan chức thì chúng ta phải nhìn nhận bộ
trưởng như là một chính khách và phân biệt rõ ràng giữa các chính khách và
các quan chức thuộc hành chính-công vụ, thì việc xác lập chế độ trách nhiệm
mới đỡ khó khăn và không dễ bị lẫn lộn".

gây thất thoát lớn, nhân dân oán trách. Đảng ta nhận thức rõ điều đó, không
phải chỉ trong chiến tranh mà cả hòa bình, xây dựng đất nước.
Chúng ta vẫn nhớ ông Kim Ngọc, Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phú thời chống
Mỹ. Ông đã để lại tấm gương sáng trong nhândân, táo bạo, dám nghĩ, dám đổi
mới làm, dám chịu trách nhiệm. Lúc đó, ông bị kỷ luật nhưng sau này chân lý
sáng rõ thuộc về ông. Đây là điển hình của loại cán bộ tài năng và tâm huyết.
Ngược lại, có loại cán bộ yếu kém, hư hỏng, điển hình như lãnh đạo vụ
Vinashin, Vinaline... Họ đã gây thất thoát hàng nghìn tỉ, gây nên những tác hại
vô cùng lớn cho, cho đất nước, cho nhân dân. Vậy ai chịu trách nhiệm?
Công tác cán bộ quan trọng như vậy, nên trong Văn kiện của Đảng
cũng đã nêu: “Công tác cán bộ có ra có vào, có lên có xuống, coi đó là việc
bình thường trong Đảng”. Song, thực hiện thì rất khó khăn, lên thì dễ xuống
thì vô cùng khó. Và điều đó lý giải vì sao văn hóa từ chức chưa thành phổ
biến, mới chỉ là kêu gọi thôi. Đấy là vấn đề phải suy nghĩ. Chưa thành hiện
thực là vì sao. Mới có trường hợp ông Lê Huy Ngọ. Không phải mình muốn
có người từ chức, nhưng trong một nhiệm kỳ nhiều yếu kém mà không có ai
từ chức là trái quy luật tự nhiên.
Hiện nay có không ít cán bộ hư hỏng, từ nhiệm kỳ khóa 10 đáng lẽ đã có
người phải từ chức rồi. Nhưng vì sao không ai từ chức? Bởi vì, có 2 sức cản.
Thứ nhất, nhiều người đã lên rồi, họ không muốn xuống, họ sĩ diện, họ
tham quyền cố vị, cố bám chức vụ đến cùng, vì quyền đi liền với lợi ích.
Thứ hai là cơ chế trách nhiệm cá nhân không rõ. Có thành tích thì họ
nhận về mình, khi có khuyết điểm thì đổ cho tập thế, cho cơ chế. Ví dụ như
vụ Vinashin, Vinaline có ai chịu trách nhiệm đâu? Sập cầu Cần Thơ có ai
nhận trách nhiệm đâu? Chế độ trách nhiệm quan trọng lắm. Hai cái đó nó cản
trở văn hóa từ chức, muốn thực hiện văn hóa từ chức trước hết chế độ trách
nhiệm cá nhân phải rõ, có công được thưởng, có lỗi phải phạt.
Hiện tượng lộng quyền có nguồn gốc sâu xa. "Một người làm quan,cả
17


lại đúng lúc.
Để có nét văn hóa từ chức đẹp, điều kiện quan trọng là dư luận đúng
đắn của xã hội, nhận xét đúng và công bằng của số đông. Số đông có hàng
vạn con mắt, vạn cái tai để nhìn, để xem, để nghe, để biết và hiểu rõ nhân

20


cách của người có quyền lực... Từ đó họ sẽ tạo thành dư luận xã hội - một
phương tiện hết sức quan trọng tạo nên sức ép buộc người ta tự điều chỉnh
hành vi sai trái.
Luật pháp nghiêm minh làm chỗ dựa cho đạo đức, cho dư luận xã hội.
Những thông tin đúng đắn của báo chí và các phương tiện truyền thông
Việc lựa chọn cán bộ cũng cần xem xét cả về mặt phẩm chất, lương
tâm, có lòng tự trọng, biết tự hổ thẹn, biết tôn trọng dư luận xã hội đúng đắn.
Trong thời gian gần đây, đã có không ít những vụ án nổi cộm, khiến dư
luận trong nhân dâng tỏ nhiều bức xúc và lo lắng như “vụ án Tiên Lãng”, vụ
án “ thẩm mĩ viên Cát Tường”, chuyện con trai quan chức kiểm lâm phá rừng
và buôn gỗ lậu. Chuyện “cái chết made in Sài Gòn”, chết dưới hố gas, chết
dưới cống đào đường. Chuyện niềm tin của người dân và ngân hàng…
Vừa qua, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ nghiên cứu xây dựng Đề án
tiếp tục cải cách chế độ công vụ, công chức, trong đó có việc nghiên cứu xây
dựng các quy định về từ chức của cán bộ, công chức và coi từ chức - thuộc
khía cạnh văn hóa của chế độ công vụ - là một nội dung nằm trong chương
trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020
Ngày 13/8, trong phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật của Chính
phủ, bàn về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, Chính phủ tập trung thảo
luận về chương 7 - quy định về Chính phủ.Theo đó các thành viên Chính phủ
đã thảo luận, đóng góp ý kiến bổ sung một số quy định nhằm tạo cơ chế hiến
định để Chính phủ có thể kiểm soát việc thực hiện quyền lập pháp và quyền

trị thì việc từ chức khi không hoàn thành nhiệm vụ là điều gần như bắt buộc –
theo TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó chủ nhiệm văn phòng Quốc hội.
Một minh chứng tiêu biểu cho Việt Nam đó là Nhà báo Trần Đăng Tuấn
- nguyên Phó Tổng Giám đốc thường trực Đài Truyền hình Việt Nam (VTV).
Điều có một không hai trong lịch sử 40 năm VTV, cũng như trong lịch sử
nghị trường Việt Nam đương đại. Tuy nhiên, việc từ chức của ông Trần Đăng
Tuấn không xuất phát từ sai phạm tày đình, tham nhũng, buôn lậu. Là một bậc
thầy của truyền thông, ông ý thức rất cao về trách nhiệm, công việc của mình,
ông đã giữ trọn cho mình phẩm tiết trong sáng và đáng kính, ông là người đã
tuyên chiến và giành phần thắng lợi trong cuộc chiến tranh gìn giữa lương tri
với bổng lộc, lòng tham.
22


Tháng 6/2012, Bộ trưởng Thương mại Mỹ John Bryson đã đệ đơn xin
từ chức lên Tổng thống Mỹ Barack Obama.Ông đưa ra quyết định này sau khi
xảy ra vụ tai nạn ôtô liên hoàn ở California hồi đầu tháng mặc dù vụ tai nạn
này không có bất cứ một nạn nhân nào ngoài chính “thủ phạm”. Ông Bryson
ý thức khó hoàn thành tốt công việc khi sức khỏe không đảm bảo vì vậy cần
phải để cho những người có sức khỏe hơn, năng lực để gánh trên vai trọng
trách của quốc gia.
Tại Hàn Quốc, cựu Ngoại trưởng Yu Myung-hwan đã công khai xin lỗi
và quyết định từ chức sau khi bị tố cáo đã tuyển con gái vào một vị trí được
trả lương cao trong Bộ Ngoại giao....Còn rất nhiều ví dụ về chuyện các quan
chức trên thế giới tự nguyện từ chức. Có thể kể đến Tổng thống Hungary Pal
Schmitt (vì đạo văn), Bộ trưởng Quốc phòng Đức Guttenberg (cũng vì đạo
văn) Bộ trưởng Guttenberg
Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Park Hee-tae (vì bị tố cáo tham nhũng),
Bộ trưởng Công vụ Pháp Georges Tron (vì bê bối tình dục), nữ Ngoại trưởng
Pháp Michele Alliot-Marie (vì đề nghị dập tắt cuộc nổi dậy ở Tunisia)

chuyện các quan chức trên thế giới tự nguyện từ chức.
Trong các trường hợp đó, tất cả đều cùng chung một quan điểm: Nếu
không đảm đương được công việc hoặc để xảy ra những hậu quả, làm mất
lòng dân thì vì lợi ích của người dân và cũng vì lòng tự trọng của một người
đã được tin tưởng, họ sẵn sàng từ chức. Cũng người từ chức vì nhận thấy rằng
sự việc đáng tiếc xảy ra, dù chỉ liên quan một phần rất nhỏ, nhưng mình phải
chịu trách nhiệm với tư cách lãnh đạo cao nhất. Từ chức dù không phải là việc
làm dễ dàng nhưng đối với họ là cần thiết và nên làm. Nó đã trở thành một nét
văn hóa trong đời sống chính trị tại nhiều nước.
Phân tích về nguyên nhân xin từ chức, giáo sư Văn Như Cương phân
tích bốn nguyên nhân sau:
Thứ nhất là cảm thấy bản thân không làm được việc, không cống hiến
được nhiều thì từ chức, đấy là trường hợp của những người thực sự tâm huyết
với công việc.
Thứ hai là khi chủ trương của mình trong cơ quan không được đồng
24


thuận.
Thứ ba là mâu thuẫn với lãnh đạo.
Cuối cùng, nguyên nhân từ chức có thể do một lý do bất khả kháng nào
đấy.
Giáo sư Văn Như Cương cho biết thêm, để nuôi dưỡng được “văn hóa
từ chức” trong môi trường hiện nay, vẫn còn nhiều nút thắt cần được tháo bỏ.
Thứ nhất về nguyên tắc, nếu là đảng viên, được đảng phân công nhiệm vụ, từ
chức nghĩa là chối bỏ nhiệm vụ. Nút thắt thứ hai, là chuyện thủ tục pháp lý
còn rườm rà khi miễn nhiệm chức vụ của một cá nhân. Chuyện thủ tục cũng
có thể làm nản lòng bất cứ ai muốn từ chức. Dẫu vậy, “văn hóa từ chức” vẫn
rất cần thiết để được phổ biến trong xã hội.
"Văn hóa" là thứ đến muộn nhất sau khi người ta đã học đủ mọi thứ rồi.