Phần A: Đặt vấn đề
I/ Lý do chọn đề tài
Sự nghiệp đổi mới đất nước đòi hỏi “ phát triển khoa học và công nghệ,
nâng cao năng lực nội sinh coi đó là nhân tố quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá”. Tất nhiên, để phát triển khoa học, nâng cao
năng lực nội sinh, thì yếu tố con người trở thành cốt lõi, có tính quyết định. Khi
đó, phát triển sự nghiệp giáo dục toàn diện nói chung và giáo dục thể chất nói
riêng có vị trí quan trọng và ý nghĩa xã hội to lớn. Bởi vậy, không ít quốc gia đã
nhận thức rõ sức khoẻ con người là tài sản quốc gia đặc biệt, nhà nước phải có
trách nhiệm quản lý tài sản này, đó là phát triển vốn dự trữ tiềm ẩn trong mỗi
con người, ở nước ta có nghị quyết về giáo dục của Trung ương được thực hiện
trrong kế hoạch phát triển thể chất trong trường học các cấp. Công tác giáo dục
thể chất ở trường học góp phần vào việc thực hiện mục tiêu xây dựng con người
mới, phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần,
trong sáng về đạo đức.
Trong quá trình giáo dục thể chất, nhiệm vụ giáo dục và phát triển toàn
diện các tố chất thể lực là hết sức quan trọng. Đây chính là một trong những
phương tiện giáo dục thế hệ trẻ trong nhà trường. Mục tiêu hàng đầu của giáo
dục thể chất là người tập phải không ngừng phát triển và hoàn thiện các tố chất
thể lực và cũng là một trong những nhiệm vụ chủ yếu. Trong quá trình giáo dục
các tố chất thể lực là nhằm phát triển một cách toàn diện và phải dựa trên cơ sở
các bài tập phát triển chung.
Muốn đạt được hiệu quả cao trong quá trình giáo dục các tố chất thể lực
cần phải chọn các phương tiện và phương pháp tập luyện để tạo nên một lượng
vận động hợp lí với trình độ thể lực và tâm lí lứa tuổi người tập.
1
Trong chương trình giáo dục thể chất ở trường THPT, môn Nhảy cao là
môn học mà khi học sinh tập luyện sẽ phát triển rất tốt các tố chất thể lực, nhất
TDTT là ở ngoài trời nên học sinh dễ bị phân tán tưởng bởi các sự việc xảy ra
xung quanh.
Đặc thù của các bài tập bổ trợ và trò chơi là hình thành kĩ thuật động tác
thông qua các bài tập có các động tác tương tự như các động tác chính, chính vì
thế mà các kĩ thuật động tác nhanh chóng được hình thành và khắc sâu, ngoài
ra khi sử dung các bài tập bổ trợ và trò chơi còn giúp học sinh phát triển thể lực,
giảm căng thẳng trong tập luyện, kích thích hứng thú, giáo dục ý chí đạo đức,
tinh thần tập thể và ý thức chấp hành nội quy.
ở lứa tuổi học sinh lớp 11 THPT, cơ thể các em đang dần hoàn thiện về tất cả
các chức năng, nhất là chức năng vận động, tâm sinh lý của các em cũng dần
được hoàn thiện
Chính vì những lí do trên và tầm quan trọng của nó trong sự nghiệp giáo
dục toàn diện nên tôi chọn đề tài:"Một số bài tập và trò chơi phát triển thể lực
và thành tích nội dung Nhảy cao nằm nghiêng lớp 11".
II- Mục đích nghiên cứu
Với đề tài này, mục đích của việc nghiên cứu là một số bài tập phát triển thể lực
và thành tích nội dung Nhảy cao nằm nghiêng ở học sinh lớp 11 THPT Tống
Duy Tân
III- Nhiệm vụ nghiên cứu:
Đối với đề tài: :"Một số bài tập và trò chơi phát triển thể lực và thành tích
nội dung Nhảy cao nằm nghiêng lớp 11"cần phải giải quyết hai nhiệm vụ chính
sau đây:
+ Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu lựa chọn hệ thống các bài tập và trò chơi nhằm phát
triển thể lực học sinh qua đó nâng cao thành tích nội dung Nhảy cao nằm
nghiêng.
3
+ Nhiệm vụ 2: Tiến hành thực nghiệm một số bài tập và trò chơi vào quá trình
giảng dạy.
đẹp kĩ thuật các giai đoạn của nhảy cao nằm nghiêng (do tuổi cao, do không đủ
thể lực, do chuyên môn yếu...) dẫn tới kết quả tiếp thu của học sinh không cao
do bị ức chế và nhàm chán, mất tập trung, không hứng thú.
- Thứ hai:
+ Yêu cầu đối với học sinh khi học: Học sinh khi học nội dung Nhảy cao nằm
nghiêng phải có được nền tảng thể lực tốt, có sự tập trung cao độ cộng với óc
sáng tạo và tự giác tập luyện.
+ Khó khăn: Có rất ít các em có đủ thể lực để đáp ứng yêu cầu của nội dung
này, số tiết học trên lớp ít cộng với phải học hai nội dung chính trong cùng một
tiết học dẫn tới các em dễ mệt mỏi và chán nản, ở lứa tuổi học sinh lớp 11 các
em còn chịu nhiều các ảnh hưởng bên ngoài khác như: chuyện học văn hoá, ảnh
hưởng của các tác động tâm lý bên ngoài... dễ dẫn tới các em không tập trung
vào tiết học dẫn tới thành tích và thể lực khi kiểm tra không cao.
*Tóm lại:
ở lứa tuổi học THPT (lớp 11) hệ thống cơ đang phát triển, sức mạnh của các cơ
tăng, khả năng hoạt động của các chức năng thực vật cao hơn và ức chế có điều
kiện cũng phát triển tương đối mạnh.
Vì thế nội dung tập luyện của các em phải gây được hứng thú, hào hứng, phấn
khởi. Nhưng bài tập phải có tác dụng hoàn thiện sự phối hợp động tác và phát
triển các tố chất.
Nội dung nhảy cao nằm nghiêng đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các
tố chất thể lực nhất là sức nhanh và sức mạnh bộc phát kết hợp với sự khéo léo,
đòi hỏi học sinh phải có thể lực phát triển tương đối toàn diện. Muốn có thành
tích cao trong nhảy cao cần có sự tập trung trong luyện tập chính vì thế giáo
viên cần chọn những bài tập vận động có tính chất động và có sự cạnh tranh
trong tập luyện nhằm gây hứng thú của học sinh, xen kẽ vào là các trò chơi đơn
5
giản có hình thức tương tự như các bài tập nhưng sẽ làm giảm sự căng thẳng và
- Mục đích: Giúp bổ trợ phát triển sức mạnh chân giậm, hình thành và tập luyện
bổ trợ hoàn thiện kỹ thuật thu chân giậm khi qua xà; kỹ thuật hoãn xung khi tiếp
đất.
- Yêu cầu: Mức xà được đặt từ thấp(80cm đối với nữ, 90cm dối với nam) đến
cao(khoảng 110cm dối với nữ, 120cm đối với nam), đồng thời cũng tăng dần số
bước chạy đà( từ 3 – 5 – 7 bước). Khi thực hiện động tác phải thực hiện nghiêm
túc, khi giậm nhảy phải đúng kỹ thuật, đá chân lăng phải tương đối thẳng, chân
giậm sau khi rời đất phải nhanh chóng thu gọn và đưa qua xà.
Bài tập này có thể thực hiện xen kẻ trong tất cả các tiết học Nhảy cao nằm
nghiêng.
3. Bài tập: Đặt xà cao khoảng 170cm đối với nam, 160cm đối với nữ. Chạy đà
chéo bật nhảy, đá chân lăng lên cao, không qua xà rơi xuống bằng chân giậm.
7
- Mục đích: Bổ trợ cho giai đoạn chạy đà, giậm nhảy, giúp học sinh xác định
được góc độ giậm nhảy, điểm giậm nhảy, có cảm giác tốt với xà trước khi nhảy.
Ngoài ra bài tập còn bổ trợ kỹ thuật đá chân lăng sau khi giậm nhảy, nâng cao
trọng tâm khi thực hiện kỹ thuật.
- Yêu cầu: Chạy đà đúng nhịp độ, bật nhảy đưa người lên theo phương thẳng
đứng, đá chân lăng cao, thẳng, mũi bàn chân cao ngang với xà hoặc có thể cao
hơn, không qua xà, rơi xuống bằng chân giậm, chạy theo quán tính khoảng 2 – 3
bước.
Bài tập này được áp dụng vào đầu phần cơ bản ở các tiết từ 16 – 20, 22 –
25 PPCT Thể dục lớp 11.
4. Gập duỗi cơ bụng: Người thực hiện ngồi duỗi hai chân thẳng ra trước, thân
trên hơi ngửa ra sau, hai tay chống ra sau rộng bằng vai. khi có hiệu lệnh của
giáo viên(đếm) thì nhanh chóng gập hai chân lên sau đó hạ xuống. Thực hiện
Trên sân trường hoặc một b•i rộng, các em tham gia chơi chia làm hai đội với
số người bằng nhau. Hai đội điểm số từ một đến hết. Các em nhớ số của mình,
hai đội xếp hàng ngang, mặt hướng vào nhau cách nhau 10-15m. Giữa hai đội
cắm một lá cờ.
c/ Cách chơi:
Người điều khiển gọi bất kỳ số nào, thì hai em ở hai đội mang số hiệu đó
nhanh chóng chạy lên và tìm cách chiếm lấy cờ mang về cho đội mình mà
không bị đối phương bắt được, thì coi như thắng và đội đó được một điểm.
Ngược lại nếu bị bắt thì đội bạn được một điểm. Sau đó cờ lại được đưa về giữa
sân và người điều khiển lại gọi các số khác. Qua một thời gian nhất định, đội
9
nào được nhiều điểm là đội đó thắng. Đội thua phải nằm sấp gập duỗi tay 10
lần.
d/ Yêu cầu:
- Các em phải nhanh nhẹn, tháo vát, khéo léo lừa cho đối phương không phán
đoán được ý định của mình.
- Chỉ được chạy trong khu vực sân chơi
2/ Trò chơi : “cắm cờ chiến thắng”
a/ mục đích:
Nhằm rèn luyện kỹ năng chạy, khả năng phối hợp nhanh nhẹn, khéo léo, phát
triển sức nhanh, giáo dục tính tập thể, tác phong nhanh nhẹn khẩn trương.
b/ Chuẩn bị:
Trên sân trường chọn nơi bằng phẳng sạch sẽ, kẻ hai vạch giới hạn song song
cách nhau 10-15m. Khoảng cách giữa hai vạch lệch sang hai bên một chút so
với, đường chạy, kẻ hai vòng tròn, mỗi vòng tròn có đường kính 0,50m, bên
trong để một miếng xốp làm đích cắm cờ. Chuẩn bị cho mỗi đội một cờ nhỏ.
Chia học sinh trong lớp làm hai đội A và B, số người bằng nhau tỷ lệ nam, nữ
bằng một chân đến hết cự li sau đó vòng qua lá cờ ở vạch giới hạn quay về phía
hàng của mình, khi về đến hàng rồi thì vỗ tay vào người kế tiếp, người kế tiếp
lại tiếp tục thực hiện như người trước, cứ như vậy cho đến hết số người trong
hàng, người thực hiện xong thì xếp thành hàng bên cạnh hàng của mình.
Chú ý: chỉ khi người trước về đến vạch giới hạn và chạm vào tay người kế tiếp
thì người kế tiếp mới được thực hiện, đội nào vi phạm xem như thua cuộc.
Đội thua cuộc phải nằm sấp chống đẩy 10 lần.
d/ Yêu cầu:
Các em phải nghiêm túc chấp hành đầy đủ qui ước của trò chơi, tự giác khi
mắc lỗi
B/ Kết quả khai thác một số bài tập và trò chơi trên cho giảng dạy
11
Trong quá trình giảng dạy các loại bài trong chương trình thể dục ở
trường THPT có sử dụng một số bài tập và trò chơi chọn lọc ở trên ta thấy kết
quả đạt được cần quan tâm.
Khi giảng dạy thực nghiệm kiểu bài cung cấp kiến thức mới, cũng như củng
cố, ôn luyện những phần nhỏ của kỹ thuật thể thao cho học sinh trong cùng một
môn” nhảy cao nằm nghiêng” ở một lớp không sử dụng các bài tập và trò chơi,
với một lớp có sử dụng bài tập và trò chơi để khai thác hết khả năng của học
sinh. Thì ta thấy kết quả thu được ở lớp khi dạy có sử dụng bài tập và trò chơi
làm phương tiện truyền đạt kỹ năng và rèn luyện thể lực thì học sinh nắm kiến
thức một cách nhanh chóng, hiểu bài ngay tại lớp, thực hiện các kỹ thuật động
tác đúng có kết quả cao, khắc sâu được kiến thức đối với học sinh. Đồng thời
thông qua trò chơi, xây dựng cho học sinh tinh thần tự giác, chấp hành nội qui
của tập thể đề ra, lòng dũng cảm, trung thực trong học tập. Khi mắc sai lầm
giám nhận khuyết điểm và xây dựng cho các em tinh thần, tập thể, đoàn kết
giúp đỡ nhau hiệp đồng chiến đấu bảo vệ lợi ích, danh dự của tập thể mình và tự
hào về tập thể đó. Cũng qua trò chơi xây dựng cho các em ý chí kiên cường
tốt, góc độ giậm nhảy hợp lý, chân đá lăng cao, kỹ thuật qua xà đúng tiếp đất
an toàn…thì kết quả đạt được là:
+Loại giỏi : 26 em bằng 52%
+Loại khá : 20 em bằng 40%
+Loại đạt : 4 em bằng 8%
Từ kết quả trên ta thấy rằng thông qua các bài tập bổ trợ và trò chơi đã lôi
cuốn được học sinh tham gia tích cực, tự giác, quên mệt mỏi, thành tích của học
sinh ở nội dung Nhảy cao kiểu nằm nghiêng đã được nâng cao đáng kể. do đó
nếu ta biết vận dụng các bài tập bổ trợ và trò chơi thích hợp với từng môn thể
dục trong quá trình giáo dục thể chất ,thì nó sẽ hình thành kĩ thuật động tác
13
nhanh và đúng cho học sinh. Nếu như kĩ thuật động tác đúng thì thành tích thể
thao được nâng lên.
Phần c: Kết luận
Qua một thời gian nghiên cứu, tìm tòi tỷ mỷ từng bước, từng vấn đề, phương
pháp sử dụng trong quá trình nghiên cứu, với sự nỗ lực tìm tòi, nghiên cứu của
bản thân tôi và sự ủng hộ nhiệt tình của đồng nghiệp, những người có kinh
nghiệm……..Đã giúp tôi thu được kết quả sau:
Đã hệ thống được một số bài tập và trò chơi nhằm phát triển thể lực và thành
tích của học sinh ở nội dung Nhảy cao kiểu nằm nghiêng lớp 11 trường THPT .
Do bài tập bổ trợ và trò chơi giúp học sinh phát triển hứng thú học tập, khắc
sâu kiến thức và có thành tích thể thao cao. Đồng thời trò chơi có tác dụng rất
lớn trong việc xây dựng, giáo dục con người. Nó không chỉ thúc đẩy cho cơ thể
của các em học sinh phát triển nhanh chóng tới mức hoàn chỉnh mà nó còn nâng
cao được thể lực và đạo đức của các em. Do vậy, tôi đã biết căn cứ vào yêu cầu,
mục đích cụ để sắp xếp bài tập và trò chơi cho phù hợp với lứa tuổi, trình độ sức
khoẻ, văn hoá và giới tính của học sinh, phù hợp với điều kiện sân bãi, dụng cụ