TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

VƢƠNG SỸ LY

ỨNG DỤNG CÁC BÀI TẬP PHÁT TRIỂN
SỨC MẠNH TỐI ĐA CHO NAM HỌC SINH
ĐỘI TUYỂN ĐẨY GẬY TRƢỜNG THPT
TÂN TRÀO - TUYÊN QUANG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HÀ NỘI - 2017


TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

VƢƠNG SỸ LY

ỨNG DỤNG CÁC BÀI TẬP PHÁT TRIỂN
SỨC MẠNH TỐI ĐA CHO NAM HỌC SINH
ĐỘI TUYỂN ĐẨY GẬY TRƢỜNG THPT
TÂN TRÀO - TUYÊN QUANG
Ngành học: Giáo dục thể chất

Cán bộ hƣớng dẫn:

ThS. ĐỖ ĐỨC HÙNG

HÀ NỘI, 2017

HLV

: Huấn luyện viên

LVĐ

: Lượng vận động

m

: Mét

NĐC

: Nhóm đối chứng

NTN

: Nhóm thực nghiệm

m

: Giây

STN

: Sau thực nghiệm

TDTT



1

CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

4

1.1.

Những quan điểm của Đảng và nhà nước về GDTC trường

4

học
1.2.

Công tác giáo dục thể chất trong nhà trường phổ thông

5

1.2.1

Mục tiêu

5

1.2.2

Nhiệm vụ


Sức mạnh tối đa trong Đẩy gậy

9

1.6

Những chú ý trong công tác huấn luyện sức mạnh tối đa

10

môn Đẩy gậy
1.6.1

Các nguyên tắc huấn luyện sức mạnh tối đa

10

1.6.2

Những đặc điểm huấn luyện sức mạnh tối đa trong môn

15

Đẩy gậy
1.7

Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông

16


Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

19

2.2.2

Phương pháp quan sát sư phạm

19

2.2.3

Phương pháp phỏng vấn

20

2.2.4

Phương pháp kiểm tra sư phạm

20

2.2.5

Phương pháp thực nghiệm sư phạm

20

2.2.6


Trang thiết bị nghiên cứu

23

CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

24

3.1

Đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất, xu hướng

24

phát triển và lựa chọn phương tiện đánh giá sứ mạnh tối đa
của nam học sinh Đẩy gậy trường THPT Tân Trào - Tuyên
Quang
3.1.1

Đánh giá thực trạng công tác giáo dục thể chất, xu hướng

24

phát triển sức mạnh tối đa cho nam học sinh Đẩy gậy
trường THPT Tân Trào - Tuyên Quang
3.1.2

Lựa chọn phương tiện (các test chuyên môn) đánh giá đối

29


3.2.2

Kiểm tra đánh giá đối tượng nghiên cứu trước quá trình

38

nghiên cứu và ứng dụng
3.2.3

Tổ chức thực nghiệm

41

3.2.4

Đánh giá đối tượng nghiên cứu sau thực nghiệm

44

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

49


DANH MỤC BẢNG
STT


28

tuyển Đẩy gậy trường THPT Tân Trào – Tuyên Quang
Bảng 3.5

Kết quả phỏng vấn lựa chọn test kiểm tra sức mạnh tối

30

đa cho nam học sinh đội tuyển Đẩy gậy trường THPT
Tân Trào – Tuyên Quang (n = 10)
Bảng 3.6

So sánh sức mạnh tối đa của nam học sinh đội tuyển Đẩy

32

gậy trường THPT Tân Trào và trường THPT Hàm Yên
(n = 10).
Bảng 3.7

Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập phát triển sức

36

mạnh tối đa cho nam học sinh đội tuyển Đẩy gậy trường
THPT Tân Trào – Tuyên Quang (n = 10) Kết quả
phỏng vấn về số buổi tập trong một tuần cho đối tượng
nghiên cứu (n = 10)
Bảng 3.8


Biểu đồ
3.1
Biểu đồ
3.2

Biểu đồ
3.3
Biểu đồ
3.4

Biểu đồ biểu diễn sự khác biệt về mặt thành tích thu

41

được của hai test TTN của hai nhóm
Biểu đồ biểu diễn sự khác biệt về mặt thành tích thu

45

được STN của hai nhóm
Biểu đồ so sánh sự khác biệt của NĐC trước và STN
Biểu đồ so sánh sự khác biệt của NTN trước và STN

47

48


1


mang tính chất chuyên nghiệp trong các cuộc thi thể thao. Đẩy gậy đã chính
thức là một trong số 40 môn thể thao nằm trong hệ thống thi đấu của Đại hội
TDTT toàn quốc lần thứ VI - năm 2010, đánh dấu bước ngoặt phát triển cho
môn thể thao dân tộc này. Ngày 29/5/2015, tại Trung tâm hoạt động thể thao
tỉnh Sơn La, Sở văn hóa - thể thao và du lịch tỉnh Sơn La đã đăng cai tổ chức
khai mạc giải vô địch đẩy gậy toàn quốc lần thứ IX năm 2015, với trên 160
VĐV đến từ các tỉnh như: Lai Châu, Điện Biên, Hòa Bình, Bắc Giang, Hà
Nội, thành phố Hồ Chí Minh… tham gia ở 26 hạng cân. Bao gồm 14 hạng cân
dành cho nam và 12 hạng cân dành cho nữ. Giải vô địch đẩy gậy toàn quốc
được tổ chức hàng năm, góp phần bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa
thể thao của dân tộc. Thúc đẩy phong trào tập luyện môn Đẩy gậy trong đông
đảo nhân dân, nhất là tầng lớp thanh thiếu niên.
Tuyên Quang còn là một trong những tỉnh có phong trào tập luyện, thi
đấu môn Đẩy gậy phát triển mạnh, không chỉ ở các lễ hội mà Đẩy gậy còn
được đưa vào thi đấu trong các hội khỏe Phù Đổng các cấp THCS, THPT với
nhiều đơn vị tham gia như: Tân Trào, Hàm Yên, Sơn Dương,và một số đơn vị
khác. Quá trình tập luyện và thi đấu đẩy gậy đòi hỏi người chơi phải có kĩ
thuật, chiến thuật đặc biết là sức mạnh và sự khéo léo, tâm lý vững vàng.
Trong đẩy gậy cũng có rất nhiều kĩ thuật như: phòng thủ, tấn công để đạt
được hiệu quả cao trong tập luyện và thi đấu.
Trường THPT Tân Trào - Tuyên Quang là một trong những trường
trọng điểm của huyện là một trường có nhiều phong trào thi đấu TDTT nhà
trường rất chú trọng vào phát triển thể chất và nâng cao thành tích cho học
sinh. Nhà trường luôn đạt nhiều thành tích tốt trong các giải thể thao cho lứa
tuổi học sinh như: các giải Hội khỏe Phù Đổng và cao hơn trong các cuộc thi
huyện và tỉnh như: Điền kinh, Cầu lông, Bóng đá, Đẩy gậy…


3

Nhà nước rất coi trọng GDTC trong trường học, công tác này nhằm
phát triển, hoàn thiện thể chất cho tầng lớp thanh - thiếu niên, nhi đồng.
GDTC là nội dung bắt buộc của học sinh - sinh viên, nó được thực hiện trong
hệ thống giáo dục quốc dân từ mần non đến đại học. Nhà nước khuyến khích
và tạo điều kiện cho học sinh tập luyện TDTT phù hợp với đặc điểm lứa tuổi
và điều kiện cơ sở vật chất từng nơi.
Chỉ thị 36/CT - TW ngày 24/03/1994 của Ban Bí thư TW Đảng giao
trách nhiệm cho Bộ Giáo dục và Đạo tạo, Tổng cục TDTT thường xuyên phối
hợp chỉ đạo công tác GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, để việc tập
luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên.
Chỉ thị 36/CT - TW đã được Đại hội Đảng lần thứ IX xác định phương
hướng và nhiệm vụ „„Đẩy mạnh hoạt động TDTT, nâng cao thể trạng và tầm
vóc của người Việt Nam. Phát triển phong trào TDTT quần chúng với mạng
lưới cơ sở rộng khắp, đào tạo, bồi độ chung trong khu vực Đông Nam Á và có
vị trí cao trong nhiều bộ môn. Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích nhân dân
và các tổ chức tham gia thiết thực, có hoạt động cao trong các hoạt động văn
hóa thể thao” [1].
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII cũng khẳng định: “Công
tác TDTT cần được coi trọng và nâng cao chất lượng GDTC trong các
trường học. Tổ chức hướng dẫn và vận động nhân dân tham gia rèn luyện
hàng ngày” [11].
Trong Hội nghị Ban Chấp hành TW Đảng lần 2 (khoá VIII) năm 1996
đưa ra nghị quyết quan trọng mang tính chiến lược đó là: “Sự nghiệp giáo dục
đào tạo là cuốc sách hàng đầu” [5]. Với mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ tương lai


5

của đất nước phát triển toàn diện: Đức, trí, thể, mĩ. Tại Hội Nghị TW IV khóa
VII về đổi mới công tác Giáo Dục - Đào Tạo, trong Văn kiện có ghi: “Phát

chiến lược của Đảng, Nhà Nước, của ngành Giáo dục và Đào tạo nước ta
trong giai đoạn hiện nay. Để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở tất cả
các bậc học, nhằm đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước,
thì nhất thiết phải coi trọng công tác GDTC trong trường học. Đặc biệt là khối
THPT vì học sinh là những chủ nhân tương lai của đất nước.
Đảng và Nhà nước luôn luôn nhất quán: Về mục tiêu công tác GDTC
và thể thao trường học là nhằm góp phần thực hiện mục tiêu đào tạo đội ngũ
cán bộ khoa học kỹ thuật, quản lý kinh tế và văn hóa xã hội, phát triển hài
hoà, có thể chất cường tráng, đáp ứng yêu cầu chuyên môn, nghề nghiệp và có
khả năng tiếp cận với thực tiễn lao động sản xuất của nền kinh tế thị trường
theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
1.2.2. Nhiệm vụ
Căn cứ vào mục tiêu nêu trên, GDTC và TDTT trong trường học phải
giải quyết ba nhiệm vụ:
- Góp phần giáo dục đạo đức xã hội chủ nghĩa,tăng cường bảo vệ sức
khỏe rèn luyện tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật, xây dựng niềm tin, lối
sống lành mạnh, tinh thần tự giác rèn luyện thân thể, sẵn sàng phục vụ lao động
sản xuất và bảo vệ nhà nhà nước.
- Cung cấp cho học sinh những kiến thức lý luận cơ bản về nội dung và
phương pháp tập luyện TDTT, kỹ năng vận động và kỹ thuật cơ bản một số
môn thể thao thích hợp. Trên cơ sở đó, bồi dưỡng khả năng sử dụng các
phương tiện để rèn luyện thân thể, tham gia tích cực vào việc tuyên truyền và
tổ chức các hoạt động TDTT của nhà trường và xã hội.
- Góp phần duy trì và củng cố sức khoẻ, nâng cao trình độ thể lực cho
học sinh THPT, phát triển cơ thể hài hoà, cân đối, rèn luyện thân thể, đạt được
những yêu cầu về thể lực.


7



mang tính chất đối kháng và là môn thể thao được ưa chuộng và phát triển
mạnh nhất trong tỉnh. Ngoài các hoạt động thi đấu trong câu lạc bộ thì các em
còn tham gia thi đấu ở hệ thống các giải của Huyện, Tỉnh, Thành Phố và thi
đấu toàn quốc. Nhằm mục đích học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm, tiếp thu các
kỹ năng - kỹ xảo vận động cần thiết và hoàn thiện bản thân mình hơn.
Để phát triển hơn nữa môn thể thao dân tộc này nhà trường đã đầu tư
cơ sở vật chất và kinh phí cho đội tuyển, các giáo viên GDTC đã không
ngừng học hỏi về những tư thế và kỹ - chiến thuật mới trong Đẩy gậy, những
bài tập có liên quan giúp các em trang bị các tố chất thể lực và tâm lý khi thi
đấu để dành được nhiều giải cao trong trong thi đấu.
1.3. Đặc điểm của môn Đẩy gậy
Đẩy gậy vừa là trò chơi dân gian, vừa là môn thể thao truyền thống, mang
đậm màu sắc dân tộc và là hình ảnh đặc trưng của lễ hội xuân của người dân
Việt Nam. Đẩy gậy đã được đưa vào thi đấu mang tính chuyên nghiệp trong các
cuộc thi thể thao trong nước. Đẩy gậy còn là môn thể thao cần ít kinh phí đầu tư,
dễ chơi, có luật chơi đơn giản, ít tốn kém, dễ tổ chức chỉ cần có gậy thi đấu làm
bằng tre già hay những thanh gỗ tốt có chiều dài 2m, đường kính từ 4 - 5cm, dù
là gậy gỗ hay gậy tre đều phải thẳng và được sơn 2 màu đỏ và trắng (mỗi màu
1m) đầu và thân gậy phải được bào nhẵn và có đường kính bằng nhau. Vẽ một
vòng tròn có đường kính 5m vạch giới hạn rộng 5cm nằm trong phạm vi của sân
có màu trắng hoặc khác với màu nền sân là trận thi đấu có thể diễn ra. Điều quan
trọng VĐV phải có tố chất, được luyện tập bài bản về kỹ, chiến thuật mới có thể
đạt được các thành tích cao nhất trong các cuộc thi.
1.4. Kỹ - chiến thuật trong đẩy gậy
Tư thế trong Đẩy gậy hai chân đứng song song rộng bằng vai, đứng tấn
ở tư thế thấp, tay thuận cầm đầu gậy để trong lòng bàn tay, ngang giữa xương
chậu, tay còn lại thẳng nắm chắc gậy vươn người về phía trước ghìm gậy




10

Đẩy gậy là môn thể thao thi đấu yêu cầu phản xạ nhanh, phòng thủ tốt với
những đặc điểm là: giật gậy nhanh, dừng đột ngột, bật nhảy đổi hướng,… đòi hỏi
vừa di chuyển tấn công vừa phòng thủ tốt, yêu cầu về sức mạnh tối đa lớn. Vì
vậy có thể nói sức mạnh tối đa có vai trò quan trọng để giúp VĐV có thể thực
hiện tốt được các động tác kỹ thuật trong thi đấu Đẩy gậy.
Sức mạnh tối đa là tố chất quan trọng của VĐV Đẩy gậy, sức mạnh tối
đa tạo cho VĐV uy lực khi thực hiện ý đồ chiến thuật trong tập luyện và thi
đấu, tạo ra ưu thế về kỹ thuật cùng với thể lực, nâng cao hiệu quả thành tích
thi đấu.
Thực tiễn cho thấy những VĐV hàng đầu trong nước đều có kỹ thuật
và trình độ phát triển sức mạnh tối đa rất cao, từ đó họ không những chiếm
lĩnh được không gian, thời gian, thực hiện những động tác di chuyển hợp lý
và đạt hiệu quả cao trong việc phối hợp với các động tác giật gậy, phòng thủ.
Tóm lại, sức mạnh tối đa là một trong những tố chất quan trọng hàng
đầu đối với kỹ thuật di chuyển môn Đẩy gậy. Chính vì vậy mà nhiều chuyên
gia, HLV Đẩy gậy trong nước đều rất coi trọng huấn luyện tố chất sức mạnh
tối đa cho VĐV của họ.
1.6. Những chú ý trong công tác huấn luyện sức mạnh tối đa môn Đẩy gậy
Khái niệm sức mạnh tối đa: Là khả năng con người sinh ra lực cơ học
bằng sức mạnh cơ bắp, nói cách khác sức mạnh của con người là khả năng
khắc phục lực đối kháng bên ngoài hoặc để kháng lại nó bằng sự nỗ lực của
cơ bắp.
1.6.1. Các nguyên tắc huấn luyện sức mạnh tối đa
* Nguyên tắc tự giác tích cực
Tính tích cực của người tập TDTT thường thể hiện qua hoạt động tự
giác, gắng sức nhằm hoàn thành nhiệm vụ tập luyện, được bắt nguồn từ thái


12

* Nguyên tắc phù hợp
Nguyên tắc này đòi hỏi phải đặt ra cho VĐV các yêu cầu tập luyện có
thể thực hiện chúng một cách hiệu quả, trong quá trình thực hiện các yêu cầu
này phải huy động tối ưu năng lực sinh lý, tâm lý và trí tuệ của VĐV. Tránh
đặt ra những yêu cầu quá thấp và yêu cầu quá mức cho VĐV.
Do đó VĐV chỉ có thực hiện được với nỗ lực cao, có nghĩa là huy động
nguồn dự trữ năng lượng. Mặt khác nguyên tắc này được xác định thông qua hiểu
biết về tính hiệu quả của LVĐ sẽ giảm khi vượt quá mức độ yêu cầu cá biệt tối ưu.
Quy tắc:
- Cần chú ý đến các đặc điểm riêng về lứa tuổi, về giới tính trong trình
độ phát triển của VĐV.
- Cần có những yêu cầu cá biệt cho VĐV, cần chú ý đến sự khác biệt về
năng lực cũng như khả năng chịu đựng LVĐ.
* Nguyên tắc nâng cao các yêu cầu của LVĐ
Nguyên tắc này đòi hỏi HLV phải thường xuyên đề ra cho VĐV các
yêu cầu mới và cao hơn. Nó đòi hỏi VĐV phải đấu tranh với các yêu cầu và
thực hiện chúng.
Nguyên tắc này xuất phát từ các mối quan hệ có tính quy luật giữa việc
nâng cao các yêu cầu của LVĐ và sự thích ứng của các hệ thống chức năng
sinh lý của VĐV. Các hệ thống chỉ được hoàn thiện nếu như nó phải chịu
đựng trên mức bình thường và phải huy động các năng lượng dự trữ. Bởi vậy
việc phấn đấu để vươn tới thành tích thể thao cao hơn mà hiện tại còn chưa
đạt được, gắn bó một cách chặt chẽ với với việc tìm ra các con đường mới về
phương pháp nhằm thực hiện các LVĐ tập luyện cao hơn với chất lượng tốt
hơn. Tóm lại là hình thức, khối lượng, cường độ và diễn biến của việc nâng
cao yêu cầu của LVĐ phải phù hợp với tuổi đời, tuổi sinh học tuổi tập luyện
và năng lực thể thao.


phẩm chất tâm lí, đạo đức và được chia làm 2 giai đoạn giai đoạn chuẩn bị
chung và giai đoạn chuẩn bị chuyên môn.


14

+ Giai đoạn chuẩn bị chung: Mục đích nâng cao khả năng chịu đựng
LVĐ của VĐV, phương tiện tiện tập luyện chính là các bài tập phát triển
chung và các bài tập phát triển chuyên môn
+ Giai đoạn chuẩn bị chuyên môn: Giai đoạn này trực tiếp dẫn tới thời
kì thi đấu. Trọng điểm của giai đoạn này là xây dựng những cơ sở chuyên
môn cần thiết cho thành tích thể thao. LVĐ được nâng cao nhờ việc tăng cường
độ, phương tiện chính sử dụng là các bài tập chuyên môn và bài tập thi đấu.
- Thời kì thi đấu: Là thời kì tập luyện nhằm phát triển tối ưu và duy trì
thành tích thi đấu, tốt nhất thể hiện nó trong cuộc thi đấu quan trọng nhất của
thời kì huấn luyện.
- Thời kì chuyển tiếp: Là thời kì quá độ của thời kì thi đấu của chu kì
tập luyện. Nhiệm vụ chủ yếu là nghỉ ngơi tích cực sau các LVĐ thi đấu căng
thẳng, thời hạn của thời kì này tương đối ngắn.
* Nguyên tắc kế hoạch và hệ thống
Thực hiện một cách hệ thống quá trình huấn luyện có nghĩa là tất cả các
biện pháp tập luyện cần phải xuất phát từ các yêu cầu của cấu trúc thành tích
của môn thể thao.
Đảm bảo tính hệ thống đòi hỏi cần sử dụng các quy luật tác động trong
luyện tập để nâng cao phát triển thành tích thể thao mà không được chệch
hướng và không được trì hoãn, ngoài ra còn xuất phát từ mục đích thành tích
cao nhất đã được xác định.
Nguyên tắc này xuất phát từ các quy luật của quá trình nhận thức và
tính hiệu quả chuyên biệt của các môn hình thức khác nhau của LVĐ với sự
phát triển của thành tích thể thao

Để phát triển sức mạnh tối đa trong Đẩy gậy HLV trước hết phải áp
dụng phương pháp tập luyện theo trạm. Phương pháp tập luyện này được tiến
hành với mỗi bài tập của chương trình huấn luyện có khối LVĐ quy định
trước (các đợt và các lần lặp lại) trước khi bắt đầu bài tập. Như vậy có thể


16

phân bố chính xác sự chuẩn bị cần thiết cho từng bài tập với trọng lượng tăng
dần lên và có thể đạt tới trong tập luyện tối ưu một cách nhanh chóng mà
không mệt mỏi nhiều. Những điều kiện này cần phải có, để phát triển tối ưu
sức mạnh tối đa trong môn Đẩy gậy.
1.7. Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông
1.7.1. Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh trung học phổ thông
Học sinh THPT còn gọi là tuổi thanh niên, là giai đoạn phát triển bắt
đầu từ lúc dậy thì và kết thúc khi bước vào tuổi người lớn. Tuổi thanh niên
cũng thể hiện tính chất phức tạp và nhiều mặt của hiện tượng, nó được giới
hạn ở mặt tâm lý. Đây là vấn đề khó khăn và phức tạp, vì không phải lúc nào
nhịp điệu và các giai đoạn của sự phát triển tâm lý cũng trùng hợp với các
thời kỳ trưởng thành về mặt xã hội. Có nghĩa là sự trưởng thành về mặt thể
chất, nhân cách trí tuệ, năng lực lao động sẽ không trùng hợp với thời gian
phát triển của lứa tuổi. Vì vậy, tuổi thanh niên cũng bắt đầu sớm hơn. Nhưng
việc phát triển tâm lý của tuổi thanh niên không chỉ phụ thuộc vào giới hạn
lứa tuổi, mà trước hết là do điều kiện xã hội (vị trí của thanh niên trong xã
hội, khối lượng tri thức, kỹ năng kỹ xảo mà họ nắm được và một loạt nhân tố
khác…) có ảnh hưởng đến sự phát triển lứa tuổi. Do đó có sự kéo dài của thời
kì tuổi thanh niên và giới hạn lứa tuổi mang tính không xác định (ở mặt này
các em được coi là người lớn, nhưng mặt khác thì lại không).
* Về hứng thú
Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập xuất phát từ động