TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
-------- -------
TRẦN THỊ LOAN
TÌM HIỂU GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ
NGHỆ THUẬT TRUYỆN HOA TIÊN
CỦA NGUYỄN HUY TỰ
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
HÀ NỘI – 2017
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
-------- -------
TRẦN THỊ LOAN
TÌM HIỂU GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ
NGHỆ THUẬT TRUYỆN HOA TIÊN
CỦA NGUYỄN HUY TỰ
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Người hướng dẫn khoa học
TS. NGUYỄN THỊ VIỆT HẰNG
MỞ ĐẦU….......................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài............................................................................................1
2. Lịch sử nghiên cứu........................................................................................2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu................................................................5
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ............................................................ 5
5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 5
6. Đóng góp của khóa luận .......................................................................... 6
7. Bố cục của khóa luận .............................................................................. 6
NỘI DUNG ................................................................................................ 7
Chương 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG..................................................... 7
1.1. Tình hình lịch sử – xã hội, văn hóa – tư tưởng thế kỉ XVIII đến nửa đầu
thế kỉ XIX..........................................................................................................7
1.2. Nguyễn Huy Tự và truyện Hoa tiên.........................................................10
1.2.1. Cuộc đời................................................................................................10
1.2.2. Truyện Hoa tiên.....................................................................................12
Chương 2. TRUYỆN HOA TIÊN THỂ HIỆN CÂU CHUYỆN TÌNH YÊU
ĐÔI LỨA........................................................................................................19
2.1. Thể hiện câu chuyện tình yêu tự do theo tiếng gọi trái tim......................19
2.2. Thể hiện câu chuyện tình yêu trong khuôn khỗ lễ giáo phong kiến.........28
Chương 3. MỘT SỐ PHƯƠNG DIỆN NGHỆ THUẬT….........................38
3.1. Kết cấu .............................................................................................. 38
3.2. Nghệ thuật xây dựng nhân vật............................................................. 42
3.3. Ngôn ngữ........................................................................................... 48
KẾT LUẬN.............................................................................................. 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Dựa trên những tiền đề khoa học và thực tiễn, nhận thấy nghiên cứu giá
trị nội dung và nghệ thuật là cách để bao quát đầy đủ thành tựu cũng như hạn
chế của một tác phẩm văn học, cộng với hứng thú cá nhân đã thôi thúc người
viết lựa chọn đề tài “Tìm hiểu giá trị nội dung và nghệ thuật truyện Hoa tiên
của Nguyễn Huy Tự” cho khóa luận của mình.
2. Lịch sử nghiên cứu
Truyện Hoa tiên là tác phẩm được giới nghiên cứu quan tâm trên nhiều
phương diện. Chúng tôi bắt gặp một số lượng không nhỏ những cuốn sách,
những tài liệu, những công trình liên quan đến truyện Hoa tiên như vấn đề biên
khảo, khía cạnh nội dung, nghệ thuật, vấn đề tôn giáo, tác giả, tác phẩm. Có thể
kể đến một số công trình nghiên cứu như sau:
Năm 1828, Vũ Đài Vấn nhận xét về tác giả và người nhuận sắc truyện
Hoa tiên rằng: “Vì Hoa tiên của Nguyễn Huy Tự và Nguyễn Thiện còn có
những chỗ kém nên ông đã không quản tài thiên lậu mà thêm bớt, mà sửa chữa
từng chữ, từng câu; đầy năm mới xong” [4,tr15].
Năm 1843, Cao Bá Quát đánh giá khá cao truyện Hoa tiên, ông khen tác
giả đã có công “dùng bụi bặm tấm cám mà hun đúc lên gạch ngói lâu đài...
khiến cho Kim Vân Kiều sau đó sinh ra được vậy” [4,tr254].
Năm 1943, Đào Duy Anh quan tâm nhiều đến thời điểm ra đời truyện Hoa
tiên đồng thời đưa ra những nội dung đánh giá bao quát về tác phẩm trong cuốn
Nguồn gốc Hoa tiên ký. Ông chỉ ra truyện Hoa tiên được sáng tác khi Nguyễn
Huy Tự còn trẻ và đưa ra những nhận định khách quan về giá trị của tác phẩm.
Năm 1961, Lại Ngọc Cang trong khi khảo thích và giới thiệu truyện Hoa
tiên nhận xét Nguyễn Huy Tự “đã viết Hoa tiên theo sát cốt truyện của ca bản,
2
theo sát cả kết cấu của nó nữa, trừ phần cuối cùng... Ông đã thu gọn hẳn câu
chuyện lại..., đã tiếp thu hầu hết những ý hay, lời đẹp của ca bản, nhưng ông
không phải bằng giấy mực mà bằng hơi thở nhịp đập trái tim và bằng cả
tâm hồn” [29,tr285].
Năm 1996, Ngô Thị Thanh Nga với Truyện thơ Nôm Hoa tiên ký qua sự
tiếp nhận của các thế hệ độc giả in trên tạp chí Khoa học và Công nghệ đưa ra
nhận định: “Dù sự tiếp nhận của các độc giả về Hoa tiên ký không nhiều, nhưng
những giá trị về nội dung, nghệ thuật cũng như giá trị mở đường cho sự phát
triển của văn học Nôm nói chung và thể loại truyện thơ nôm nói riêng của tác
phẩm cũng đã được các độc giả khẳng định một cách vững chắc” [58(10)].
Năm 2004, Lại Văn Hùng trong cuốn Từ điển văn học cho rằng tác giả
viết truyện Hoa tiên vào thời trẻ đồng thời khen ngợi Nguyễn Huy Tự đã biết
“biến lối văn “kể và thuật” của ca bản Trung Quốc thành lối văn “tả và gợi”
[21,tr1151].
Năm 2004, Nguyễn Lộc quan tâm vấn đề truyện Hoa tiên so với các tác
phẩm truyện Nôm khác cùng thời, ông nhận định “Hoa tiên là một câu chuyện
tình xảy ra trong cảnh lầu son gác tía. Điều đáng chú ý là trong tác phẩm này
là không có một nhân vật phản diện nào cả. Mâu thuẫn giữa tình yêu và lễ giáo
phong kiến không thể hiện thành hai tuyến nhân vật đối lập, như trong nhiều
truyện Nôm khác cùng thời, mà thành cuộc đấu tranh giữa lý trí và tình cảm ở
những nhân vật chính” [21,tr600].
Điểm qua một vài công trình nghiên cứu về vấn đề truyện Hoa tiên, chúng
tôi nhận thấy hầu hết các khía cạnh của tác phẩm đã được các nhà nghiên cứu
quan tâm. Nhưng nếu nhìn nhận một cách khách quan ta có thể thấy các công
trình, các bài viết chỉ đề cập đến một khía cạnh nào đó của vấn đề, chưa có công
trình nào khái quát về giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm. Tất cả những
công trình, những bài viết, những ý kiến, nhận định, đánh giá của các nhà
4
nghiên cứu trên đây là những gợi ý quý báu trong việc đi sâu khai thác tác phẩm
6. Đóng góp của khóa luận
Đưa ra một công trình nghiên cứu khái quát về giá trị nội dung và nghệ
thuật của truyện Hoa tiên.
7. Bố cục của khóa luận
Khóa luận được triển khai theo ba phần: Mở đầu, Nội dung và Kết luận.
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, phần Nội dung được chia thành ba chương:
- Chương 1: Những vấn đề chung
- Chương 2: Truyện Hoa tiên thể hiện câu chuyện tình yêu đôi lứa.
- Chương 3: Một số phương diện nghệ thuật.
6
NỘI DUNG
Chương 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1.1. Tình hình lịch sử – xã hội, văn hóa – tư tưởng thế kỉ XVIII đến nửa
đầu thế kỉ XIX
Truyện Hoa tiên ra đời trong giai đoạn văn học thế kỉ XVIII đến nửa đầu
thế kỉ XIX. Đây là giai đoạn tổng khủng hoảng một cách trầm trọng, toàn diện.
Sự khủng hoảng này được bộc lộ trên nhiều phương diện nhưng nổi bật nhất là
sự suy thoái trong toàn bộ cơ cấu của chế độ phong kiến. Những mâu thuẫn
chất chứa trong lòng xã hội phong kiến đến giai đoạn này bộc lộ gay gắt và
bùng nổ thành những cuộc đấu tranh quyết liệt. Các tập đoàn phong kiến liên
tiếp thay thế nhau thống trị đất nước, chỉ trong một thời gian ngắn, vua Lê mất,
chúa Trịnh diệt vong, Nguyễn Huệ lên ngôi. Sự biến động này kéo theo mâu
thuẫn trong nội bộ triều chính. Tất cả tình hình kinh tế, chính trị như vậy dẫn
đến kết quả những cuộc nội chiến kéo dài, nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân đã
nổ ra chống lại triều đình ở cả hai miền Nam, Bắc và giai cấp thống trị cực
đoan. Đỉnh cao là phong trào Tây Sơn – cuộc khởi nghĩa của người anh hùng
ra sai lầm nghiêm trọng trong việc lựa chọn Trịnh Cán quanh năm ốm yếu làm
thế tử; Trịnh Tông vì tham vọng làm chúa mà trái mệnh cha, mưu đồ phản loạn.
Ngay cả đạo quần thần cũng bị chà đạp, Tuần huyện Nguyễn Trang đã nộp chúa
Trịnh Tông cho Tây Sơn, không chỉ vậy, hắn còn bộc lộ trắng trợn quan điểm
của mình trước thầy học Lí Trần Quán “Sợ thầy chưa bằng sợ giặc, yêu chúa
chưa bằng yêu thân mình, tôi không để quan lớn để cho lầm lỡ đâu”.
Minh chứng này cộng với việc nội bộ các triều đại vì tranh ngôi báu mà
phá vỡ mọi rường mối Nho giáo, chữ “trung”, chữ “hiếu” bị kéo đổ thảm hại.
Trong bối cảnh này tầng lớp trí thức Nho học bị rơi vào khủng hoảng, bế tắc,
hầu hết đều mang trong mình những tâm sự bi kịch. Nguyễn Du viết trong Tạp
thi:
8
Tráng sĩ bạch đầu bi hướng thiên
Hùng tâm sinh kế lưỡng mang nhiên
(Tráng sĩ đầu bạc ngửng nhìn trời, lòng bi đát
Hùng tâm, sinh kế cả hai đều mờ mịt)
Cao Bá Quát với Bệnh trung:
Trắc thân thiên địa bi cô chưởng
Hồi thủ yên tiêu khuất tráng đồ
(Đất trời đau nỗi bàn tay lẻ
Mây khói che đường chí khí to)
Tình hình xã hội ngày càng đi vào khủng hoảng, bế tắc, đời sống chính trị
ngày càng rối ren thì “con người không có cách nào khác là đi tìm tín ngưỡng
tôn giáo để cứu cánh” [6,tr83]. Nếu như Phật giáo và Đạo giáo trước đây suy
thoái (thế kỷ XVI) thì đến giai đoạn này lại có điều kiện phục hồi, tuy nhiên
không bằng giai đoạn trước đó. Đạo Phật lúc này được coi trọng trở lại, nó phát
triển trong lúc các tín ngưỡng dân gian ngày càng được mở rộng, nhiều chùa
đức của lễ giáo phong kiến. Truyện Hoa tiên là một câu chuyện dài thể hiện
tình yêu đôi lứa trong khuôn khổ trật tự phong kiến.
1.2. Nguyễn Huy Tự và truyện Hoa tiên
1.2.1. Cuộc đời
Nguyễn Huy Tự, còn có tên gọi khác là Yên, tự là Hữu Chi, hiệu là Uẩn
Trai, sinh ngày 15 tháng 7 niên hiệu Cảnh Hưng thứ 4 đời vua Lê Hiển Tông,
tức là ngày 2 tháng 9 năm 1743, người làng Trường Lưu, xã Lai Thạch, huyện
La Sơn (nay thuộc huyện Can Lộc), tỉnh Hà Tĩnh.
Nguyễn Huy Tự là con trưởng Nguyễn Huy Oánh và bà chính thất họ
Nguyễn, ông nổi tiếng học rộng biết nhiều. Tương truyền “Ông bác thiệt cổ
kim, lại giỏi thuật số, cho nên những thi họa, quốc âm, thanh luật, kỹ nghệ
10
không món gì là không tinh tuyệt. Khâm hoài tiêu sái, khí cục hiên ngang, mà
lúc trò chuyện bàn bạc thì mãn tọa không ai không lắng tai nghe” [16,tr211].
Ông tổ xa xưa của họ Nguyễn Huy là Nguyễn Uyên Hậu, đậu ngũ kinh
bác sĩ đời Hồng Đức. Thế tổ là Nguyễn Hàm Hằng, mười lăm tuổi đậu hương
thí, các đời sau đời nào cũng có người đỗ đạt và làm quan. Ông nội của Nguyễn
Huy Tự là Nguyễn Huy Tựu đậu hương giải, làm Tham chính xứ Thái Nguyên,
lúc chết được phong Công bộ Thượng thư. Cha Nguyễn Huy Tự là Nguyễn
Huy Oánh, đậu thám hoa, giữ chức Hộ bộ Thượng thư, từng đi sứ Trung Quốc.
Chú của Nguyễn Huy Tự là Nguyễn Huy Quýnh, đậu tiến sĩ, sau đổi sang làm
quan võ, giữ chức Đốc thị đạo Quảng Thuận, cũng là một người có tài văn học.
Năm 1759 (mười sáu tuổi), Nguyễn Huy Tự đậu thứ năm kỳ thi hương,
lúc bấy giờ Nguyễn Huy Oánh đang làm Nhập nội thị giảng ở phủ chúa, ông
được bổ chức Thị nội văn chức tùy giảng để giúp cha. Sau đó liên tiếp ông giữ
các chức Hồng lô tự thừa (1767), Tri phủ Quốc Oai (1768), Hiến sát phó sứ
Sơn Nam (1770). Năm 1774, đổi sang làm quan võ, Nguyễn Huy Tự giữ chức
Nguyễn Khản dựng ở xóm Bích – câu, nhà cửa lộng lẫy, vườn đầy hoa thơm
cỏ lạ, không kém gì vườn chúa nên thường được Trịnh Sâm ra chơi và tỏ lời
khen ngợi” [4,tr11]. Khi Nguyễn Huy Tự đến làm rể ở phủ Nguyễn Khản đã
cảm nhận được vẻ đẹp cảnh vật, chàng trai đang tuổi hai mươi rạo rực yêu
đương mới thấy hết được giá trị của ca bản Hoa tiên ký. Nhà phê bình Tĩnh
Tịnh Trai bình luận rằng đó là một truyện “khởi bằng gió trăng, kết bằng gió
trăng mà trong khoảng giữa, không có chỗ điểm xuyết nào thoát ra ngoài hai
chữ gió trăng” [4,tr10]. Cảm xúc tuổi trẻ trong Nguyễn Huy Tự rất thích hợp
viết một truyện dài về yêu đương và công danh như truyện Hoa tiên.
Từ việc nghiên cứu nguyên tác kết hợp với tìm hiểu cuộc đời Nguyễn Huy
Tự cho phép chúng tôi khẳng định: “Nguyễn Huy Tự đã viết truyện Hoa tiên
khoảng giữa thế kỷ XVIII, từ năm 1759 (năm ông tới Thăng Long) đến năm
12
1768 (năm được bổ làm quan ở Sơn Tây), lúc này ông vào khoảng 17 – 26 tuổi”
[4,tr12].
Truyện Hoa Tiên theo GS. Nguyễn Lộc “bản nguyên tác của Nguyễn Huy
Tự có độ dài là 1.532 câu lục bát. Sau khi được một người em họ bên vợ
là Nguyễn Thiện sửa chữa và thêm thắt thì bản truyện có tất cả là 1.826 câu”
[21,tr600], và được Đỗ Hạ Xuyên khắc ván in đầu tiên vào năm Ất Hợi (1875)
đời Tự Đức, với nhan đề là Hoa tiên nhuận chính, hay Hoa tiên nhuận chính
tân biên. Tuy nhiên, theo văn bản có trong sách Văn học thế kỷ 18 do PGS.
Nguyễn Thạch Giang chủ biên, thì “bản nhuận sắc chỉ có 1.766. Nhưng, theo
nhà nghiên cứu Dương Quảng Hàm thì bản này có đến 1.858 câu” [9,tr70].
Sự ra đời của truyện Hoa tiên là một thành công lớn của văn học cổ điển
dân tộc. Việc nhuận sắc tác phẩm được coi là vấn đề đáng lưu tâm. Nghiên cứu
cho rằng Nguyễn Huy Tự viết truyện Hoa tiên vào khoảng từ năm 1759 đến
năm 1768, khi ông khoảng 17 đến 26 tuổi. Sau đó tác phẩm đã qua tay nhiều
Vàng pha gió quế, trắng dìu hương sen.
Gác rèm câu nguyệt xiên xiên,
Này hôm ả Chức chàng Khiên họp vầy.
Ngược lại, Nguyễn Thiện khi nhuận sắc truyện Hoa tiên đã mở đầu bằng
hai chữ “trăm năm” như Truyện Kiều:
Trăm năm một sợi chỉ hồng
Buộc người tài sắc vào trong khuôn trời
Ngoài ra, Nguyễn Thiện cũng nhấn mạnh tính chất triết lý, một số tư tưởng
Nho giáo thời bấy giờ. Ông thường coi trọng cách diễn tả con người qua hành
động và cả nội tâm nhân vật.
14
Kết cấu truyện cũng đã có sự thay đổi đáng chú ý khi Nguyễn Thiện nhuận
sắc. Ở bản Hoa tiên nguyên tác sau hồi Phủ Lưu ép duyên, tiếp theo hồi Lương
Sinh bàn kế đánh giặc rồi mới đến hồi Ngọc Khanh gieo mình xuống sông.
Trong bản Hoa tiên nhuận sắc Nguyễn Thiện đã đổi hồi Ngọc Khanh gieo mình
xuống sông lên trước hồi Lương sinh bàn kế đánh giặc để đảm bảo sự hợp lí và
lôgic.
Xét một cách bao quát, nhận thấy Nguyễn Thiện đã dụng công trong việc
nhuận sắc truyện Hoa tiên. Tuy nhiên phần đóng góp sửa chữa của Nguyễn
Thiện còn nặng về phần hình thức. Ông đã sửa lại hầu hết những từ ngữ mộc
mạc, giản dị thay vào đó bằng ngôn từ bóng bẩy, chải chuốt phù hợp với câu
chuyện tình yêu nơi lầu son gác tía. Điều đó làm cho câu chuyện chủ yếu phổ
biến trong giới tri thức hơn tầng lớp bình dân.
Vũ Đài Vấn là người tiếp theo nhuận sắc truyện Hoa tiên của Nguyễn Huy
Tự và Nguyễn Thiện năm 1828. Trong bài tựa của mình, ông khen truyện Hoa
tiên “từ hồi hai mươi bốn trở về trên, lời và ý đều chu đáo” nhưng ông chê tác
phẩm “từ hồi hai mươi bốn trở về sau, lời thì nhiều chỗ trái tai mà ý thì không
Điểm qua lịch sử phức tạp của truyện Hoa tiên, chúng tôi nhận thấy tác
phẩm đã trải qua hai lần nhuận sắc và một lần “đính chính”. Nhìn chung giá trị
nội dung tử tưởng của bản nguyên tác so với các bản nhuận sắc về cơ bản là
như nhau. Tuy nhiên xét ở khía cạnh hình thức nghệ thuật, hầu hết các bản
nhuận sắc sắp xếp theo trật tự thời gian có giá trị hơn.
Truyện Hoa tiên được chia làm ba phần: Gặp gỡ – Tai biến – Đoàn tụ, có
thể tóm tắt như sau:
Phương Châu là con một gia đình quyền quý ở Tô Châu. Chàng xin mẹ
cho sang trọ học nhà người mợ ở Tràng Châu, cùng học với con bà là Diêu
16
Sinh. Vào một đêm trăng, Phương Châu tình cờ gặp Dao Tiên, con gái quan Đô
đốc họ Dương. Say mê trước Dao Tiên, chàng tìm cách làm quen với Dương
tướng quân và một lần được vào chơi trong phủ họ Dương, Phương Châu đã
họa thơ tỏ tình với Dao Tiên. Lúc đầu Dao Tiên còn e ngại, quyết liệt nhưng
nhờ có sự giúp đỡ của hai tì nữ Vân Hương và Bích Nguyệt, Dao Tiên cũng
động lòng yêu mến Phương Châu. Dưới ánh trăng vàng dịu hai người đã trao
nhau lời thề kết duyên trọn đời.
Thế nhưng thề nguyền chưa được bao lâu hai người đã phải chia tay nhau
do ở quê nhà, cha Phương Châu đã đính ước cho chàng cùng với con gái quan
Lại bộ thượng thư họ Lưu tên là Ngọc Khanh. Mặc dù vô cùng đau khổ nhưng
chàng cũng không thể trái lệnh của cha mẹ. Dao Tiên nghe được tin ấy, cho
rằng người mình thương đã bội ước nên cũng buồn đau không kém và tự nhủ
suốt đời không lấy chồng. Chợt Dương tướng công có lệnh làm quan ở kinh đô.
Đến khi ông nhận lệnh cầm quân ra trận diệt giặc Hồ, mẹ con Dao Tiên đành
phải đến ở nhà người cậu họ Tiền ở Kinh đô.
Phương Châu cùng Diêu Sinh thi đỗ Thám hoa, được bổ làm quan ở kinh
đô. Phương Châu tình cờ gặp lại Dao Tiên, hai bên phân trần giãi bày tâm sự.
Giai đoạn văn học từ thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX đánh dấu sự ra
đời của khuynh hướng văn học “dân chủ nhân văn”. Nội dung chính của các
tác phẩm chủ yếu hướng tới vấn đề thân phận con người, tố cáo những thế lực
đen tối chà đạp quyền sống và hạnh phúc của họ, đặc biệt đề cao khát vọng
chính đáng yêu và được yêu của con người. Truyện Hoa tiên nằm trong khuynh
hướng văn học thời kì này.
Trước cuộc sống bị chi phối bởi những khuôn khổ khắc chế của lễ giáo
phong kiến, con người luôn khát khao được giải phóng để có một tình yêu
tự do, được hạnh phúc và sống cuộc sống bình đẳng. Để được như vậy, tất
yếu con người phải đấu tranh bằng cách vượt ra khỏi những quy phạm của
lễ giáo phong kiến. Văn học muốn phát triển thì phải tìm cách phá vỡ khuôn
khổ cứng nhắc, khô khan, mang tính quy phạm của lễ giáo phong kiến. Điều
này ứng với trào lưu văn học của giai đoạn thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ
XIX. Các nhà tư tưởng lớn, các nghệ sĩ lớn đã tìm cách vượt ra khỏi khuôn khổ
đó tìm kiếm quan niệm tiến bộ. Trong truyện Nôm tiếng nói khát khao tự do,
phá vỡ rào cản phong kiến không phải hiếm hoi, ta dễ dàng bắt gặp xu hướng
này trong hệ thống tác phẩm như Truyện Kiều của Nguyễn Du, Sơ kính tân
trang của Phạm Thái, Phan Trần... Nguyễn Huy Tự cũng thể hiện sự tiến bộ
đó. Tác phẩm của ông cho thấy sự phá vỡ rào cản lễ giáo phong kiến bó buộc
con người.
Truyện Hoa tiên nằm trong hệ thống truyện Nôm tài tử – giai nhân, tác
phẩm hướng tới ca ngợi tình yêu đôi lứa. Câu chuyện tình yêu ở đây vừa mang
dáng dấp cổ điển theo lễ nghi thông thường của người Việt; vừa mang dáng
dấp chuyện tình yêu tự do, phóng khoáng. Tìm hiểu kĩ mối tình Phương Châu
– Dao Tiên chúng ta thấy rõ điều này.
19