TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
----------------------

NGUYỄN THỊ HÀ

TRUYỆN NGẮN NGUYỄN HUY THIỆP
DƯỚI DÓC NHÌN PHÊ BÌNH SINH THÁI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Lí luận văn học

Người hướng dẫn khoa học

PGS. TS. PHÙNG GIA THẾ

HÀ NỘI, 2017


LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Ngữ văn - Trường
Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành khóa luận tốt
nghiệp. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới PGS. TS. Phùng
Gia Thế, người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực hiện khóa
luận này. Cảm ơn Thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã hỗ trợ tôi về
nguồn tư liệu để tôi có thể hoàn thành khóa luận.
Khóa luận đã hoàn thành song chắc chắn không tránh khỏi những thiếu
sót. Tác giả rất mong nhận được sự góp ý, giúp đỡ của các thầy cô giáo và các
bạn sinh viên. Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 5 tháng 4 năm 2017
Người thực hiện

1.1.2. Phê bình sinh thái với văn học đương đại Việt Nam ............................. 8
1.2. Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp – sự hòa kết độc đáo giữa văn chương và
sinh thái ........................................................................................................ 11
1.2.1. Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp trong bối cảnh văn hóa cuối thế kỉ XX đầu thế kỉ XXI............................................................................................... 11
1.2.2. Dấu ấn sinh thái – một đặc trưng của truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp13
CHƯƠNG 2. SINH THÁI TỰ NHIÊN TRONG TRUYỆN NGẮN
NGUYỄN HUY THIỆP ............................................................................. 17
2.1. Con người và thiên nhiên trong mối hòa kết .......................................... 17
2.1.1. Mĩ hóa thiên nhiên .............................................................................. 17
2.1.2. Lắng nghe, đồng cảm với thiên nhiên ................................................. 23
2.2. Con người và thiên nhiên trong mối xung đột ........................................ 27
2.2.1. Con người tận diệt tự nhiên ................................................................ 28


2.2.2. Phản ứng của thiên nhiên trước sự can thiệp của con người .............. 33
CHƯƠNG 3. SINH THÁI NHÂN VĂN TRONG TRUYỆN NGẮN
NGUYỄN HUY THIỆP ............................................................................. 41
3.1. Sự chuyển biến trong quan hệ giữa người với người.............................. 41
3.1.1. Tình người trong cuộc sống thời đổi mới ............................................ 41
3.1.2. Vết rạn nhân tình giữa xoáy lốc thị trường ......................................... 45
3.2. Quan hệ ứng xử của con người với những giá trị văn hóa ...................... 50
3.2.1. Quan hệ ứng xử với văn hóa truyền thống .......................................... 50
3.2.2. Quan hệ ứng xử với văn hóa hiện đại ................................................. 54
KẾT LUẬN ................................................................................................. 59
TÀI LIỆU THAM KHẢO


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Thế kỉ XXI là thế kỉ mà nhiều nhà nghiên cứu cho rằng con người

sinh thái, khát vọng về mối giao hòa vĩnh cửu giữa con người và thiên nhiên
được phản ánh trong văn học càng thể hiện rõ rệt ý nghĩa thực tiễn và tính thời
sự của nó. Ở Việt Nam, Nguyễn Huy Thiệp là một trong những nhà văn đề cập
đến vấn đề sinh thái trong văn học sớm nhất và có thể nói là tiêu biểu và rất hấp
dẫn. Vì lí do trên chúng tôi chọn việc nghiên cứu “Truyện ngắn Nguyễn Huy
Thiệp dưới góc nhìn phê bình sinh thái” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp đại học
của mình. Bằng việc khảo sát cụ thể, chi tiết các tác phẩm chúng tôi hi vọng có
thêm những phát hiện về những nét độc đáo, sáng tạo mới mẻ của truyện ngắn
Nguyễn Huy Thiệp trên cơ sở lí thuyết phê bình sinh thái.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
2.1. Các công trình về phê bình sinh thái trong nghiên cứu văn học
Ở Việt Nam, khuynh hướng nghiên cứu văn chương từ lí thuyết phê bình
sinh thái hiện nay vẫn còn mới mẻ và hạn chế. Mặc dù số lượng tác phẩm văn
học sinh thái của nước ta còn rất ít nhưng vấn đề sinh thái với muôn hình vạn
trạng vẫn luôn nhức nhối và được thể hiện đậm nhạt qua từng giai đoạn. Năm
2012, trong một bài nói chuyện ở Viện Văn học, nhà nghiên cứu người Mỹ
Karen Thornber đã giới thiệu về trường phái phê bình sinh thái nhưng cho đến
nay có rất ít bài viết, công trình nghiên cứu cụ thể về vấn đề này. Hiện nay mới
chỉ xuất hiện một vài công trình về sinh thái học nhưng chủ yếu gắn liền với
khoa học tự nhiên, bộ môn sinh học và nhân học văn hóa. Một số bài viết và
công trình của các học giả nước ngoài đã bước đầu được dịch và giới thiệu như:
“Những tương lai của phê bình sinh thái và văn học” của Karen Thornber, “Sinh
thái học nhân văn” của Georges Oliver. Về phê bình sinh thái văn học mới chỉ
có những nốt dạo đầu là các công trình của Trần Đình Sử, Trịnh Bích Liên, Đỗ
Văn Hiểu… Nhìn chung, sau mấy thập kỉ xuất hiện, phê bình sinh thái vẫn đang

2


trong tiến trình vận động, nó chưa hề bị giới hạn, đóng khung trong phạm vi

- “Thủ pháp nhại trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài,
Hồ Anh Thái” của Nguyễn Thị Trang (Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Đà
Nẵng, 2014).
- “Thế giới nhân vật trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp nhìn từ góc
độ chức năng nhân vật” của Trần Thị Diễm Hằng (Luận văn tốt nghiệp, Trường
Đại học Sư phạm Thái Nguyên, 2007).
- “Nghệ thuật xây dựng nhân vật trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp”
của Phan Thanh Bình (Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Sư phạm Thái
Nguyên, 2007)…
Khảo sát các công trình nghiên cứu về Nguyễn Huy Thiệp, có thể nhận
thấy, mặc dầu đã có nhiều công trình nghiên cứu về tác phẩm của ông song
chưa có công trình nào nghiên cứu về mối quan hệ giữa con người với môi
trường trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp một cách tập trung. Trong khuôn
khổ những bài viết ngắn, một số tác giả đã đề cập đến vấn đề phân tích truyện
ngắn Nguyễn Huy Thiệp dưới góc nhìn này nhưng trên thực tế, do hạn chế về
dung lượng nên ứng dụng phân tích chưa sâu.
Dựa trên những ý kiến bàn luận và các kết quả nghiên cứu đã có về truyện
ngắn Nguyễn Huy Thiệp chúng tôi nhận thấy còn một khoảng trống cần lấp đầy
để có thể có cái nhìn toàn diện hơn về truyện ngắn của ông. Chính vì vậy chúng
tôi chọn vấn đề nghiên cứu “Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp dưới góc nhìn
phê bình sinh thái” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp đại học của mình.
3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật trong các truyện ngắn của Nguyễn Huy
Thiệp để nhận thấy cảm quan sinh thái được thể hiện trong tác phẩm; Chỉ ra vai
trò của vấn đề sinh thái trong văn học đối với xã hội hiện nay.

4



ngắn Nguyễn Huy Thiệp, qua đó nhằm chỉ ra những đóng góp đặc biệt của
Nguyễn Huy Thiệp trong tiến trình truyện ngắn Việt Nam đương đại.
7. Bố cục của khóa luận
Khóa luận gồm ba phần chính, ngoài phần mở đầu và kết luận, phần nội
dung được chia làm ba chương dựa trên nội dung nghiên cứu:
Chương 1. Tổng quan về phê bình sinh thái và truyện ngắn Nguyễn Huy
Thiệp.
Chương 2. Sinh thái tự nhiên trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp.
Chương 3. Sinh thái nhân văn trong truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp.

6


NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ PHÊ BÌNH SINH THÁI
VÀ TRUYỆN NGẮN NGUYỄN HUY THIỆP
1.1. Tổng quan về phê bình sinh thái
1.1.1. Khái niệm phê bình sinh thái
Phê bình sinh thái (ecocritisim) còn được gọi bởi những cái tên khác như
“phê bình (văn hóa) xanh” (green (cultural) studies), “thi pháp sinh thái”
(ecopotics) hay “phê bình văn học môi trường” (environmental literary
criticism). Tên gọi phê bình sinh thái do Wiliam Rueckert sử dụng vào năm
1978 trong khảo luận “Văn học và sinh thái học: một thử nghiệm mới trong phê
bình sinh thái” (Literature and Ecology: An Experiment in Ecocritism). Mục
đích của ông là ứng dụng sinh thái học và các thuật ngữ sinh thái học vào nghiên
cứu văn học.
Theo bản dịch của tác giả Trần Thị Ánh Nguyệt trong bài báo “Nghiên
cứu văn học thời đại khủng hoảng môi trường” đăng trên trang web
Tapchisonghuong.com.vn, khái niệm phê bình sinh thái được nói như sau:
“Nói đơn giản, phê bình sinh thái là nghiên cứu mối quan hệ giữa văn

giới, trong đó “thế giới” thường được đồng nhất hóa với “xã hội” hay “môi
trường xã hội”. Tư duy phê bình sinh thái chỉ thực sự nảy sinh khi khái niệm
“thế giới” được mở rộng, trở thành ý niệm về toàn bộ sinh quyển. Chỉ đến lúc
ấy người ta mới chính thức thừa nhận rằng: văn học không phải cái gì trôi nổi
bên trên thế giới vật chất chúng ta đang sống như là một ý niệm mĩ học thuần
túy, ngược lại, văn học giữ một vai trò và vị trí riêng của nó trong hệ thống toàn
cầu phức tạp mà trong đó, năng lượng, vật chất và tư tưởng không ngừng có sự
tương tác lẫn nhau.
1.1.2. Phê bình sinh thái với văn học đương đại Việt Nam
Sinh thái văn học, hay nói cách khác là mối quan hệ giữa con người và
tự nhiên trong văn học nghệ thuật cho thấy đã từ lâu nhân loại luôn kiêu hãnh

8


khi cho rằng con người là trung tâm của thế giới, con người là tinh hoa của
muôn loài và việc chinh phục tự nhiên được coi là một trong những mục đích
vĩ đại nhằm khẳng định sức mạnh và địa vị của mình trong vũ trụ. Nếu như ông
cha ta đã sáng tạo nên những tác phẩm văn chương mang tầm văn hóa lớn khi
phản ánh mối quan hệ hài hòa giữa con người và tự nhiên một cách thành công
thì ắt hẳn khi đó con người và tự nhiên thực sự hòa hợp. Ngày nay, con người
vẫn tiếp tục khẳng định mình trong công cuộc chinh phục tự nhiên bằng sức
mạnh của khoa học kĩ thuật hiện đại. Tuy nhiên, sự hào phóng của tự nhiên đã
không còn đủ của cải để đáp ứng nhu cầu ngày một nhiều của con người, nó
oằn mình trước sự khai thác ồ ạt và đau đớn khi không được bù đắp những tổn
thất mà con người gây ra. Điều này đặt ra câu hỏi lớn cho xã hội hiện đại: tại
sao khi xã hội con người ngày càng phát triển, khoa học kĩ thuật càng tiến bộ,
nhận thức của con người về thế giới tự nhiên càng tường tận thì con người lại
càng ứng xử thiếu tôn trọng tự nhiên?. Những suy thoái nghiêm trọng của môi
trường sinh thái đã tác động không nhỏ đến cuộc sống của con người, điều này

thần sinh thái trong ý thức xã hội. Không quá sắc nét, nhưng trong văn học
đương đại Việt Nam đô thị dần dần đã trở thành một không gian sinh tồn ám
ảnh. Người ta vừa sống trong nó, vừa nỗ lực tìm đường đến với nó, lại vừa chối
bỏ nó. Những thành phố (đang phát triển theo hướng hiện đại) không chỉ là
trung tâm của sức quyến rũ mới về kinh tế - chính trị, mà còn là nơi làm nảy
sinh những chấn thương mới, những nỗi lo âu và sự khủng hoảng mới về nhân
tính. Với một cảm quan sinh thái nhất định, nhiều tác phẩm về đề tài đô thị đã
bước đầu nhận ra bên dưới mọi bất an tâm lí - xã hội này là một sự bất ổn
nghiêm trọng hơn trong quan hệ giữa con người với môi trường sống xung
quanh.
Nguyễn Huy Thiệp không phải người duy nhất viết về vấn đề sinh thái
mà có rất nhiều nhà văn khác cũng nói nhưng ông nói sớm, nói trúng, nói hay,
nói sâu và độc đáo. Trong mảng văn xuôi miền núi, khi viết về mối quan hệ

10


giữa tự nhiên và con người Nguyễn Huy Thiệp có cái nhìn của một người miền
xuôi có một quãng thời gian gắn bó với rừng, cái nhìn ấy khách quan và quyết
liệt trước thực trạng rừng đang chảy máu. Đó chính là điểm khác biệt với các
nhà văn khác và cũng là giá trị đáng trân trọng của các tác phẩm viết về rừng
của nhà văn tài năng này.
1.2. Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp – sự hòa kết độc đáo giữa văn chương
và sinh thái
1.2.1. Truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp trong bối cảnh văn hóa cuối thế kỉ
XX - đầu thế kỉ XXI
Sau 1975 và kéo dài cho đến gần chục năm, tức những năm tiếp liền sau
khi kết thúc chiến tranh, văn học Việt Nam rơi vào tình trạng mất dần độc giả.
Người ta viết nhiều hơn, các nhà văn có nhiều thuận lợi hơn so với thời chiến
tranh: thời giờ nhiều hơn, không còn không khí ác liệt căng thẳng, vốn tích lũy

học Việt Nam hiện đại cái có thể gọi là dòng văn học tự vấn. Từ đó, môt luồng
sinh khí mới, lành mạnh được thổi vào văn học, vào xã hội. Cũng có thể nói
cách khác: bằng nhạy cảm nghệ sĩ nhanh nhạy của mình, Nguyễn Huy Thiệp
đã “lắng nghe” được đòi hỏi sâu kín mà ngày càng bức xúc tự soi tìm lại mình
của xã hội và văn học của ông là văn học thể hiện đòi hỏi đó, cố gắng tìm câu
trả lời, ông đưa văn học hiện đại Việt Nam đến một bước chuyển rất quan trọng.
Một nền văn học có ý thức mạnh mẽ làm chức năng là tấm gương tự soi mình
của dân tộc và của con người.
Bắt đầu từ những năm đầu của thập niên 80, Nguyễn Huy Thiệp đã bước
chân vào làng văn nhưng phải đến tháng 01 năm 1987 khi báo Văn nghệ đăng
chùm truyện Những ngọn gió Hua Tát thì tên tuổi của nhà văn mới được chú ý
đến.
Năm 1988 Nguyễn Huy Thiệp cho trình làng một loạt truyện ngắn khiến
cho lí luận phê bình văn học nước nhà khởi sắc mạnh mẽ như Vàng lửa, Phẩm
tiết, Kiếm sắc, ngoài ra còn có Giọt máu, Những bài học nông thôn, Những
người thợ xẻ.
12


Những độc đáo trong các sáng tác của Nguyễn Huy Thiệp mặc dù có
những ý kiến khen chê khác nhau nhưng tất cả đều giống như một khối thuốc
nổ và có lực hấp dẫn khó cưỡng đối với độc giả.
1.2.2. Dấu ấn sinh thái – một đặc trưng của truyện ngắn Nguyễn Huy Thiệp
Nói đến sinh thái cần hiểu hai mặt của nó, một là sinh thái xã hội, hai là
sinh thái tự nhiên. Sinh thái xã hội nhấn mạnh đến mối quan hệ giữa con người
với con người trong xã hội, sinh thái tự nhiên là mối quan hệ giữa con người
với môi trường tự nhiên. Nguyễn Huy Thiệp không phải người đầu tiên đề cập
đến mối quan hệ ấy nhưng điều đáng ghi nhận ở tác giả là cách nói của ông thể
hiện một cảm quan sinh thái mới mẻ, vừa nhẹ nhàng lại vừa sâu sắc, có khi lại
quyết liệt với những cái kết khiến người đọc phải giật mình nhìn nhận lại vấn

là nông dân, còn tôi sinh ra ở nông thôn”, là Năng, Nhâm, Minh, Mị… Những
nhân vật đó của ông thường là những thanh niên lớn, chớm tuổi dậy thì, điều đó
như là một niềm hi vọng khấp khởi và đầy âu lo của ông về tương lai nông thôn?
Nhưng Nguyễn Huy Thiệp không hề ảo tưởng, ông trĩu nặng bất an và lo âu.
Điều đó thể hiện ở cách kết thúc truyện, là cái chết (Những bài học ở nông thôn,
Thương nhớ đồng quê…), tha phương (Những người muôn năm cũ, Chuyện tình
kể trong đêm mưa…), nỗi đớn đau (Chăn trâu cắt cỏ…) và niềm cô độc (Sống
dễ lắm)… Nguyễn Huy Thiệp tạo ra một dòng “văn học tự vấn” mà có lẽ bất cứ
nhà văn nào ưu tư với cuộc đời này đều mong muốn đi tìm câu giải đáp cho cái
bất an, những vẻ đẹp tự nhiên đang dần mai một, về những chất chồng bất ổn
của đô thị hóa…
Qua những truyện ngắn viết bằng cảm quan sinh thái nhạy bén, tinh
tường của mình, Nguyễn Huy Thiệp đã đặt ra những vấn đề lớn, một trong
những vấn đề nóng của văn học đương đại nói riêng và thời sự nhân loại nói
chung. Tư tưởng, cảm quan sinh thái của Nguyễn Huy Thiệp được bộc lộ rất
sâu sắc và thấm thía. Ông phản đối tư tưởng cao ngạo, mù quáng khi nhìn
nhận quan hệ giữa con người và tự nhiên, coi con người là linh hồn của vạn

14


vật và từ đó tùy ý bóc lột tự nhiên, coi việc chiếm đoạt, chà đạp tự nhiên là
phương thức khuếch trương bản thân. Bằng việc xây dựng những hình tượng
nghệ thuật, những chi tiết, tình huống truyện độc đáo, truyện ngắn của ông
đã rung lên một hồi chuông cảnh báo đối với con người, với văn hóa ứng xử
với tự nhiên của con người: Hành vi của con người cần được điều chỉnh khi
tác động vào tự nhiên, sao cho hành vi ấy không vượt quá sức chịu đựng của
tự nhiên.
Văn học với tư cách là bộ phận nhạy cảm, tinh tường, có khả năng tiên
cảm, dự báo đối với con người. Những tác phẩm viết về mối quan hệ giữa con

2.1. Con người và thiên nhiên trong mối hòa kết
Marx khẳng định: Giới tự nhiên là “thân thể vô cơ” của con người. Đời
sống thể xác và tinh thần của con người gắn liền khăng khít với tự nhiên vì con
người là bộ phận của tự nhiên, là giai đoạn cao nhất trong quá trình phát triển
của giới tự nhiên, con người tuân theo các quy luật của tự nhiên và hòa vào tự
nhiên [9]. Như vậy có thể thấy giữa con người với tự nhiên có mối quan hệ hai
chiều. Vấn đề này không phải bây giờ mới được các nhà văn nói đến mà từ lâu
đã xuất hiện trong văn học dân gian cũng như văn học trung đại. Tuy nhiên, với
mỗi thời đại, cách phản ánh và nội dung phản ánh của vấn đề này có sự khác
biệt rõ rệt.
Dưới cảm quan nhạy bén và tinh tế, Nguyễn Huy Thiệp đã nhìn nhận
một cách mới mẻ và thẳng thắn mối quan hệ giữa con người với tự nhiên hiện
nay. Ông đã dùng ngòi bút sắc sảo của mình thông qua những hình tượng nghệ
thuật để chuyển những vấn đề ấy vào tác phẩm một cách khéo léo và hiệu quả.
2.1.1. Mĩ hóa thiên nhiên
Tiếp nguồn cảm hứng muôn thủa của văn học tự cổ chí kim, Nguyễn Huy
Thiệp cũng dành những trang viết của mình cho thiên nhiên với tình cảm tha
thiết, tình yêu thiên nhiên tươi đẹp và rung động trước những vẻ đẹp của thế
giới tự nhiên. Khám phá ra vẻ đẹp tự nhiên, chỉ cho nhân loại thấy cái đẹp
huyền diệu của tạo hóa cũng là cách mà nhà phê bình sinh thái muốn hướng
tới. Ông viết trong những truyện ngắn của mình những câu chuyện khác nhau
nhưng trong đó luôn có những đoạn dành để ông thả vào cái say đắm của mình
trước thiên nhiên. Tình yêu cuộc sống không chỉ yêu con người mà còn là tình
yêu dành cho vạn vật trong thế giới tự nhiên.

17


Chảy đi sông ơi không phải là một thiên truyện ngắn chỉ dành để nói về
con sông mà ẩn sau đó một ý nghĩa khác. Dưới cái nhìn tinh tế của Nguyễn Huy

thùng” (Con gái thuỷ thần). Phải là một người gắn bó với những con sông, phải
hiểu về sông mỗi mùa lắm thì nhà văn mới viết được những lời hay đến vậy về
sông. Cùng viết về dòng sông nhưng không dòng sông nào giống dòng sông
nào, chúng đẹp và có nét riêng biệt không thể lẫn vào nhau. Sự giao cảm giữa
lòng người và dòng sông sao mà tha thiết đến thế. Dường như trong truyện ngắn
này, sông còn mang vẻ đẹp trong thế giới cổ tích bởi màn sương mù giăng trên
sông. Nguyễn Huy Thiệp dành tình cảm nhiều cho thiên nhiên nhưng ông
không vẽ lên một bức họa mĩ miều, sặc sỡ mà đưa những nét chì mềm mại để
các đối tượng ấy hiện lên thật mộc mạc nhưng có khả năng khắc chạm vào ánh
mắt và tâm trí người xem.
Khi viết về rừng, tác giả phóng bút bởi ông có thời gian dài hơn chục
năm sống và làm việc ở Tây Bắc nên ông hiểu về rừng lắm. Chẳng thế mà rất
nhiều truyện ngắn ông viết về con người và thiên nhiên nơi núi rừng. Trong
truyện ngắn Mưa Nhã Nam ta bắt gặp một khung cảnh thiên nhiên huyền bí của
rừng đêm: “Đêm trong rừng mênh mông và hư ảo lắm. Tiếng côn trùng rỉ rắc.
Mùi hương rừng nồng nàn”. Ông yêu rừng, say rừng và huy động toàn bộ các
giác quan để cảm nhận hết cái tuyệt diệu của rừng nên đã thấy cái nồng nàn của
hương rừng. Cái nhìn của tác giả đối với thiên nhiên luôn say sưa, trân trọng
những biểu hiện dù là bé nhỏ của tự nhiên.
Và đây là vẻ huyền ảo bảng lảng không khí cổ tích của một không gian
sống động, gợi cảm dưới ngòi bút miêu tả tinh tế của tác giả: “Bản Hua Tát ở
trong thung lũng hẹp và dài, ba bề bốn bên là núi cao bao bọc, cuối thung lũng
có hồ nước nhỏ, nước gần như không bao giờ cạn. Xung quanh hồ, khi thu đến,
hoa cúc dại nở vàng đến nhức mắt” (Những ngọn gió Hua Tát)… Vẻ đẹp khỏe
khoắn mà tấm áo rực rỡ của thiên nhiên mang lại làm say đắm lòng người. Đó
là một khung cảnh thiên nhiên tươi sáng, thi vị, ngập màu sắc, thật thơ mộng.

19