BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
Nguyễn Doãn Cường
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC TẬP
Ở KHOA ĐIỀU DƯỠNG - KỸ THUẬT
Y HỌC, ĐẠI HỌC Y DƯỢC
TP. HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
TP. Hồ Chí Minh – 2011
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
Nguyễn Doãn Cường
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC TẬP
Ở KHOA ĐIỀU DƯỠNG - KỸ THUẬT
Y HỌC, ĐẠI HỌC Y DƯỢC
TP. HỒ CHÍ MINH
Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số
: 60 14 15
LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .................................................................................................. 7
3T
3T
PHẦN I: MỞ ĐẦU .......................................................................................................................... 8
3T
3T
1. Lý do chọn đề tài.................................................................................................................................. 8
3T
3T
2. Mục đích nghiên cứu ............................................................................................................................ 9
3T
3T
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ...................................................................................................... 9
3T
3T
4. Giả thuyết nghiên cứu .......................................................................................................................... 9
3T
3T
3T
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................................................................... 12
3T
3T
1.1.1. Ở Việt Nam.............................................................................................................................. 12
T
3
3T
1.1.2. Ở nước ngoài ........................................................................................................................... 13
T
3
3T
1.2. Các khái niệm liên quan .................................................................................................................. 14
3T
3T
1.2.1. Thực tập................................................................................................................................... 14
T
3
3T
1.3.1. Mục tiêu thực tập ..................................................................................................................... 17
T
3
3T
1.3.2. Nội dung chương trình thực tập................................................................................................ 17
T
3
3T
1.3.3. Các hình thức tổ chức thực hiện chương trình thực tập ............................................................. 18
T
3
T
3
1.3.4. Cơ sở thực tập .......................................................................................................................... 19
T
3
3T
1.3.5. Cán bộ hướng dẫn thực tập....................................................................................................... 19
T
3
1.4.1.2. Thực hiện chương trình thực tập ....................................................................................... 21
T
3
T
3
1.4.2. Đội ngũ giảng viên hướng dẫn thực tập .................................................................................... 21
T
3
T
3
1.4.3. Ý thức, thái độ của sinh viên .................................................................................................... 21
T
3
3T
1.4.4. Cơ sở vật chất, phương tiện, và điều kiện thực tập.................................................................... 22
T
3
T
3
1.4.5. Công tác tổ chức, quản lý thực tập ........................................................................................... 22
T
3
1.5.3. Quản lý đội ngũ giảng viên ...................................................................................................... 23
T
3
3T
1.5.4. Quản lý hoạt động thực tập của sinh viên ................................................................................. 24
T
3
T
3
1.5.5. Quản lý tổ chức thực hiện hoạt động thực tập ........................................................................... 24
T
3
T
3
1.5.6. Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện, tài liệu, thiết bị phục vụ thực tập...................................... 25
T
3
T
3
1.5.7. Quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ hướng dẫn thực tập .......................................................... 25
T
3
T
3
T
3
2.1.3. Giới thiệu về khoa Điều dưỡng- Kỹ thuật Y học....................................................................... 27
T
3
T
3
2.1.3.1. Nhiệm vụ và mục tiêu đào tạo........................................................................................... 27
T
3
T
3
2.1.3.2. Chương trình đào tạo ........................................................................................................ 28
T
3
3T
2.1.3.3. Tình hình đội ngũ cán bộ, giảng viên của khoa Điều dưỡng- Kỹ thuật Y học .................... 28
T
3
T
3
T
3
2.2.2. Quản lý về chương trình và mục tiêu thực tập .......................................................................... 31
T
3
T
3
2.2.3. Quản lý đội ngũ giảng viên ...................................................................................................... 32
T
3
3T
2.2.3.1. Nhiệm vụ giảng viên hướng dẫn thực tập tại bộ môn ........................................................ 32
T
3
T
3
2.2.3.2. Nhiệm vụ giảng viên cơ hữu hướng dẫn thực tập tại bệnh viện ......................................... 34
T
3
3
2.2.4.3. Các nhiệm vụ tổng kết đánh giá cuối đợt thực tập bệnh viện của sinh viên ........................ 42
T
3
T
3
2.2.5. Quản lý công tác tổ chức và thực hiện hoạt động thực tập ........................................................ 44
T
3
T
3
2.2.5.1. Quản lý công tác tổ chức và thực hiện hoạt động thực tập tại bộ môn ............................... 44
T
3
T
3
2.2.5.2. Quản lý công tác tổ chức thực hiện hoạt động thực tập tại bệnh viện................................. 45
T
3
T
3
3T
T
3
3.1. Cơ sở xác lập biện pháp ................................................................................................................... 51
3T
3T
3.1.1. Căn cứ vào các quan điểm chỉ đạo về phát triển giáo dục của Đảng và nhà nước ...................... 51
T
3
T
3
3.1.2. Căn cứ vào mục tiêu phát triển của Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh ........................... 52
T
3
T
3
3.1.3. Căn cứ vào cơ sở lý luận, kết quả khảo sát thực trạng và những nguyên nhân dẫn đến thực trạng
.......................................................................................................................................................... 52
T
3
T
3.2.4. Các biện pháp tạo động lực kích thích hoạt động thực tập ........................................................ 55
T
3
T
3
3.2.5. Các biện pháp phối hợp và quản lý sự phối hợp giữa trường và viện trong hoạt động thực tập.. 56
T
3
T
3
3.2.6. Các biện pháp phân cấp quản lý và quản lý sự quản lý trong hoạt động thực tập....................... 56
T
3
T
3
3.3. Tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất .......................................................................... 57
3T
T
3
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................................................... 60
3T
Cán bộ, giảng viên
CBQL
Cán bộ quản lý
CNXH
Chủ nghĩa xã hội
GV
Giảng viên
GVCN
Giáo viên chủ nhiệm
GVHD
Giảng viên hướng dẫn
SV
Sinh viên
SVHS
Sinh viên học sinh
trường và thực tập tại bệnh viện với thời lượng chiếm khoảng hơn phân nửa tổng quỹ thời gian đào
tạo.
Quản lý thực tập của sinh viên là quản lý để thực hiện đồng bộ các thành tố: mục tiêu, nội
dung, chương trình, các hình thức thực tập, điều kiện phương tiện thực tập… Quan tâm thích đáng
đến hoạt động thực tập của sinh viên là một trong những trọng điểm của toàn bộ công tác quản lý
giáo dục trong trường, khoa. Quản lý tốt hoạt động thực tập của sinh viên sẽ nâng cao hiệu quả thực
tập của họ. Do vậy, việc quản lý thực tập của sinh viên là một trong những khâu quan trọng của
công tác quản lý đào tạo.
Tuy quan trọng như vậy, nhưng cho đến nay tại Đại Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh
vẫn chưa có một công trình nghiên cứu nào về công tác quản lý thực tập này, do đó tôi mạnh dạn
chọn nghiên cứu đề tài: “Thực trạng quản lý thực tập ở Khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học,
Đại Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh” với mong muốn góp phần nâng cao hiệu quả công tác
quản lý thực tập của khoa.
2. Mục đích nghiên cứu
Từ cơ sở lý luận và thực trạng quản lý thực tập ở Khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học, Đại
Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thực
tập của khoa.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý thực tập ở Khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học, Đại Học Y Dược thành phố
Hồ Chí Minh.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng công tác quản lý thực tập ở Khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học, Đại Học Y Dược
thành phố Hồ Chí Minh.
4. Giả thuyết nghiên cứu
Việc quản lý thực tập tại Khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học, Đại Học Y Dược thành phố Hồ
Chí Minh trong những năm qua có thể thực hiện khá tốt ở các mặt như: quản lý về mặt nhận thức
của sinh viên và giáo viên cơ hữu của khoa, quản lý công tác chuẩn bị, tổ chức thực tập. Tuy nhiên,
- Phần nội dung
+ Chương I: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu
+ Chương II: Thực trạng công tác quản lý thực tập ở Khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học,
Đại Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh.
+ Chương III: Một số biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý thực tập ở Khoa Điều dưỡng – Kỹ
thuật Y học, Đại Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh.
- Phần kết luận và kiến nghị.
- Tài liệu tham khảo
- Phụ lục
9. Kế hoạch nghiên cứu
+ Tháng 07.2010 đến đầu tháng 08.2010: Chọn, xác định tên đề tài, thu thập tài liệu, viết,
nộp đề cương nghiên cứu.
+ Tháng 08.2010: Bảo vệ đề cương.
+ Tháng 10.2010: Nộp đề cương và phiếu đăng ký đề tài luận văn.
+ Tháng 11.2010 đến 07.2011: Tham khảo tài liệu, triển khai các phương pháp nghiên cứu
(thu thập và xử lý số liệu), viết, in vi tính, trình bản thảo lên Gỉang viên hướng dẫn chỉnh sửa và
hoàn thành.
+ Tháng 08.2011: Nộp hồ sơ bảo vệ luận văn.
+ Tháng 10.2011 đến 11.2011: Bảo vệ luận văn theo kế hoạch.
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Ở Việt Nam
Xuất phát từ quan điểm của Đảng và nhà nước ta là học phải đi đôi với hành, lý luận phải gắn
liền với thực tiễn, nên việc nghiên cứu về thực tập không phải là một đề tài mới lạ. Hoạt động thực
tập để nâng cao tay nghề đã được áp dụng từ rất lâu trong các trường y, trường sư phạm. Hoạt động
2T
đào tạo vào giá thành tính thuế.... để sinh viên có nơi rèn luyện về năng lực thực hành.
2T
T
2
+ “Kiến tập và thực tập sư phạm” (1999) của tác giả Nguyễn Đình Chỉnh và Phạm Trung
Thanh là giáo trình dùng trong các trường Cao đẳng Sư phạm để đào tạo giáo viên trung học cơ sở.
Hai tác giả đã nêu lên những vấn đề bức xúc hiện nay đối với hoạt động thực tập sư phạm và đề
xuất những biện pháp khắc phục nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho các giáo viên tương
lai.
+ “Quản lý hoạt động thực tập sư phạm ở trường Cao đẳng sư phạm Nha Trang – Thực trạng
và giải pháp” (2003) - Luận văn thạc sĩ của Phan Phú, là một công trình nghiên cứu khoa học nhằm
vào phân tích thực trạng của việc quản lý thực tập tại trường Cao đẳng sư phạm Nha Trang, những
nguyên nhân của thực trạng, để từ đó đưa ra những giải pháp giải quyết vấn đề, góp phần vào việc
nâng cao chất lượng đào tạo.
+ “Thực trạng việc quản lý thực tập của trường Cao đẳng bán công Hoa Sen và một số giải
pháp” (2004) - Luận văn thạc sĩ của tác giả Bùi Trân Thúy. Đây là công trình nghiên cứu nhằm
phân tích thực trạng của việc quản lý thực tập tại trường Cao đẳng bán công Hoa Sen, và từ đó đề
xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thực tập của sinh viên nhà trường.
Như vậy trong thực tế các đề tài về quản lý hoạt động thực tập cũng còn khiêm tốn, chưa có
nhiều. Đối với các trường Y trong cả nước, hiện tại chỉ mới có một đề tài duy nhất nghiên cứu về
quản lý thực tập của đối tượng là sinh viên Y khoa, đó là luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị
Kim Thoa (2009) với tiêu đề là: “Thực trạng quản lý thực tập tại trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc
Thạch”. Riêng với đối tượng là sinh viên Điều dưỡng, sinh viên Kỹ thuật Y học thì cho đến nay trên
khắp nước ta, hoàn toàn chưa có một nghiên cứu nào về vấn đề này.
thống và có hiệu quả, tức là kỹ năng nghề nghiệp của họ đã đạt yêu cầu. Điều này không chỉ đúng
với sinh viên Điều dưỡng mà còn đúng với cả sinh viên Kỹ thuật Y học nữa.
1.2. Các khái niệm liên quan
1.2.1. Thực tập
+ Theo định nghĩa của Đại tự điển tiếng Việt - Trung tâm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam của tác giả Nguyễn Như Ý thì thực tập là tập làm trong thực tế để áp dụng, nâng cao nghiệp vụ
chuyên môn: sinh viên đi thực tập ở nhà máy, sau đợt thực tập phải nộp tổng kết, báo cáo cho nhà
trường.
+ Theo định nghĩa của Tự điển tiếng Việt - Viện Ngôn ngữ học - của tác giả Hoàng Phê thì
thực tập là làm trong thực tế để áp dụng và củng cố lý thuyết, trau dồi thêm về nghiệp vụ chuyên
môn.
+ Thực tập (practice) theo định nghĩa của Oxford Advanced Learner’s Dictionary thì thực tập
là thực hiện một hoạt động thường xuyên liên tục nhằm nâng cao kỹ năng.
+ Thực tập (stage) theo định nghĩa của tự điển Larousse thì đây là giai đoạn học tập, nghiên
cứu qua thực tế, được yêu cầu đối với học viên theo học một số nghề (thực tập sư phạm, thực tập
luật sư); cũng là giai đoạn mà một người phải tạm thời đến làm việc tại doanh nghiệp để hoàn tất
chương trình đào tạo.
Tóm lại từ những định nghĩa trên ta có thể khẳng định thực tập là khoảng thời gian được sử
dụng để học một nghề nào đó từ môi trường thực tế.
1.2.2. Thực tập y khoa
Thực tập y khoa là yêu cầu bắt buộc đối với sinh viên các trường Y và được thực hiện liên
tục từ năm thứ nhất cho đến năm cuối khi tốt nghiệp; thời gian thực tập đào tạo bác sĩ là sáu năm;
dược sĩ là năm năm; cử nhân điều dưỡng, cử nhân kỹ thuật y học là bốn năm, và trong từng năm học
yêu cầu thực tập năm sau sẽ cao hơn năm trước. Có hai loại thực tập tại trường y, đó là thực tập cơ
sở tức là thực tập tại các phòng thực tập của trường, và thực tập lâm sàng là thực tập tại các bệnh
viện.
Thực tập cơ sở: Đây là hoạt động học của sinh viên tại các phòng thực tập của khoa, của bộ
môn như: thực tập điều dưỡng tại bộ môn Điều dưỡng, thực tập gây mê tại bộ môn Gây mê, thực tập
các xét nghiệm tại bộ môn Xét nghiệm, thực tập các kỹ thuật X quang… dưới sự hướng dẫn của
các luật lệ, chủ trương, chính sách, và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho
sự phát triển của đối tượng.
Các định nghĩa trên đã cho chúng ta một cái nhìn tổng thể về khái niệm quản lý đó là: quản
lý là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý thông qua
việc thực hiện một cách sáng tạo các chức năng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu đã được xác định.
Mặc dù từ quản lý được diễn đạt dưới nhiều hình thức khác nhau, nhưng nhìn chung tất cả
các định nghĩa đều cho thấy quản lý có các đặc trưng sau:
- Quản lý là một thuộc tính bất biến nội tại của mọi quá trình lao động; quản lý là điều kiện
thiết yếu để con người tồn tại, vận động và phát triển.
- Hoạt động quản lý được thực hiện bởi một tổ chức hay một nhóm xã hội.
- Trong hoạt động quản lý, yếu tố con người bao gồm người quản lý và người được quản lý
có vai trò trọng tâm trong hoạt động này.
Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có chủ đích của người quản lý tới người bị
quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung.
- Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, một nhóm hay là một tổ chức.
- Khách thể quản lý là những con người cụ thể và sự hình thành tự nhiên các mối quan hệ
giữa người và người, giữa những nhóm người…
- Công cụ quản lý là phương tiện tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý như:
nội qui, qui chế, mệnh lệnh, chính sách…
- Phương pháp quản lý là cách thức tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý.
- Chức năng quản lý: bao gồm bốn chức năng cơ bản đó là: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và
kiểm tra. Bốn chức năng này có mối quan hệ khăng khít lẫn nhau.
1.2.4. Quản lý công tác đào tạo ở cấp khoa
Quản lý công tác đào tạo ở câp khoa bao gồm các nhiệm vụ sau:
- Quản lý mục tiêu, nội dung chương trình đào tạo: gồm có quản lý việc xây dựng và thực
hiện mục tiêu, quản lý việc xây dựng và thực hiện nội dung chương trình đào tạo, kế hoạch giảng
dạy.
- Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên và hoạt động học tập của sinh viên các bộ môn
thuộc khoa quản lý.
- Quản lý việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy- giáo dục của giảng viên, và nhiệm vụ học tập,
1.3.3. Các hình thức tổ chức thực hiện chương trình thực tập
1B
Tùy theo môn học và tùy theo chuyên ngành mà hình thức thực tập sẽ khác nhau như: sinh
viên Xét nghiệm làm các xét nghiệm cơ bản tại phòng thực tập của bộ môn Xét nghiệm, sinh viên
Điều dưỡng thực hiện các kỹ thuật chăm sóc người bệnh tại phòng thực tập của bộ môn Điều
dưỡng, sinh viên Gây mê thực tập các kỹ thuật gây mê cơ bản tại phòng thực tập của bộ môn Gây
mê…
Với các môn lâm sàng của sinh viên khoa Điều dưỡng- Kỹ thuật Y học như: Điều dưỡng
hồi sức cấp cứu, Điều dưỡng chuyên khoa nội, Điều dưỡng chuyên khoa ngoại, Kỹ thuật chụp X
quang qui ước, Kỹ thuật chụp cắt lớp điện toán, Kỹ thuật chụp cộng hưởng từ hạt nhân, Chăm sóc
bà mẹ trước, trong và sau sinh, Thực hành xét nghiệm I, II…sinh viên sẽ được thực tập tại các
khoa phòng khác nhau của các bệnh viện nơi sinh viên đến thực tập.
Nội dung thực tập bệnh viện của sinh viên:
+ Dự điểm danh của giảng viên hướng dẫn.
+ Thực tập về các kỹ thuật điều dưỡng hoặc các kỹ thuật y học theo sự phân công của
giảng viên hướng dẫn.
+ Ghi các chỉ tiêu đã thực hiện được trong ngày vào sổ thực tập.
+ Tổng kết chỉ tiêu tay nghề đã thực hiện và thi kết thúc đợt thực tập.
Đánh giá thực tập: Là đánh giá kỹ năng tay nghề của sinh viên sau mỗi đợt thực tập nhằm
xem sinh viên có đạt mục tiêu thực tập đã đề ra hay không. Các hình thức đánh giá kỹ năng bao
gồm:
+ Quan sát trực tiếp: Sinh viên sẽ bốc thăm bệnh nhân ngẫu nhiên và làm bệnh án chăm sóc
điều dưỡng, hoặc thực hiện kỹ thuật về xét nghiệm, X quang trực tiếp cho bệnh nhân dưới sự quan
sát cho điểm của giảng viên.
+ Thi chạy trạm (OSPE): Để lượng giá thực hành trong phòng thí nghiệm. Sinh viên sẽ
thực hiện thao tác trên mô hình, tiêu bản… và phải đi qua nhiều trạm khác nhau.
+ Vấn đáp: thường sử dụng khi sinh viên thi các môn lâm sàng. Sau khi thực hiện một bệnh
án chăm sóc điều dưỡng hoặc thực hiện một kỹ thuật về xét nghiệm, X quang, sinh viên sẽ được
Tại cơ sở: cán bộ hướng dẫn là những giảng viên của trường, khoa.
Tại các bệnh viện: cán bộ hướng dẫn có thể là giảng viên của trường đến bệnh viện vừa
tham gia công tác khám chữa bệnh vừa để hướng dẫn sinh viên trường mình. Họ cũng có thể là
những cán bộ y tế của bệnh viện có tay nghề giỏi, có đạo đức tốt được nhà trường tín nhiệm ký
hợp đồng mời giảng cho sinh viên.
1.3.6. Công tác phối hợp việc tổ chức chương trình thực tập
4B
Đây là một nhiệm vụ đòi hỏi sự phối hợp của nhiều người, nhiều đơn vị từ phòng/ban đào
tạo, các bộ môn, các giảng viên hướng dẫn, giáo viên chủ nhiệm cho đến các sinh viên.
Nhiệm vụ của đào tạo trường, khoa:
+ Xây dựng và triển khai kế hoạch thực tập năm học trước khi năm học bắt đầu.
+ Ký kết hợp đồng trách nhiệm với từng cơ sở thực tập nơi sinh viên nhà trường sẽ đến
thực tập.
+ Triển khai việc mời giảng viên thỉnh giảng sau khi có văn bản đề xuất từ các bộ môn.
+ Chuẩn bị tốt cơ sở vật chất và trang thiết bị dành cho thực tập cơ sở.
Nhiệm vụ của các bộ môn:
+ Phân công giảng viên phụ trách thực tập.
+ Làm văn bản đề xuất trường, khoa mời giảng viên thỉnh giảng cho năm học mới.
+ Triển khai kế hoạch thực tập đến các giảng viên trong bộ môn sau khi có kế hoạch chung
của trường và khoa.
Nhiệm vụ của giảng viên hướng dẫn:
Từ kế hoạch đào tạo được phân công vào đầu năm học, giảng viên cần chuẩn bị đầy đủ về
kiến thức, kỹ năng cho công tác hướng dẫn thực tập. Thực hiện đầy đủ các qui định về nội dung,
chương trình, phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá cuối đợt thực tập.
Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm:
+ Theo dõi và tư vấn về học tập cho sinh viên trong lớp do mình quản lý.
1.4.1.1. Xây dựng chương trình thực tập
B
6
Chương trình thực tập được xem như là một tập hợp các mục tiêu và giá trị có thể được hình
thành ở người sinh viên thông qua các hoạt động. Mức độ đạt được đối với các mục tiêu đã đề ra
thể hiện tính hiệu quả của một chương trình thực tập.
Với khoa Điều dưỡng- Kỹ thuật Y học do có sáu chuyên ngành khác nhau nên cũng sẽ có sáu
chương trình thực tập khác nhau dựa trên việc xác định những năng lực mà người sinh viên phải đạt
được để có thể hình thành những hoạt động nghề nghiệp thuộc lĩnh vực chuyên khoa của mình.
1.4.1.2. Thực hiện chương trình thực tập
Chương trình thực tập chỉ được thực hiện hoàn hảo nếu có sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ
của nhiều cá nhân, đơn vị trong trường, khoa, bộ môn và kể cả của các đơn vị bên ngoài trường như
các bệnh viện nơi có sinh viên của trường đến thực tập.
1.4.2. Đội ngũ giảng viên hướng dẫn thực tập
Giảng viên hướng dẫn thực tập là chủ thể của hoạt động dạy học, là người tổ chức điều khiển
và có vai trò chủ đạo trong quá trình hướng dẫn sinh viên, do vậy giảng viên hướng dẫn phải có tư
cách phẩm chất đạo đức tốt, và giỏi về chuyên môn.
Các nhà giáo dục trên thế giới cho rằng ngày nay một giảng viên giỏi phải có các kiến thức
và kỹ năng sau:
-
Kiến thức chuyên ngành mà mình giảng dạy.
-
Kiến thức và kỹ năng về dạy và học.
-
Ngoài cơ sở thực tập, phương tiện và trang thiết bị, thì các điều kiện thực tập khác như: nội
qui, qui chế thực tập, cách kiểm tra, đánh giá thực tập… cũng là một trong các yếu tố ảnh hưởng
đến hoạt động thực tập.
1.4.5. Công tác tổ chức, quản lý thực tập
Tổ chức hoạt động thực tập đó là sự phân công, phân nhiệm từng nội dung công việc cho
từng người, từng đơn vị, bộ phận có liên quan; kiểm tra và đánh giá hoạt động thực tập theo những
qui định và thời điểm nhất định.
Công tác quản lý thực tập là tìm ra những điều kiện tốt nhất để thực hiện hiệu quả nội dung
thực tập của sinh viên, giúp người sinh viên tích lũy thêm kiến thức, có kỹ năng nghề nghiệp vững
vàng và thái độ nhận thức đúng đắn hơn về nghề nghiệp mà sinh viên đã chọn theo học.
1.4.6. Phối hợp và quản lý sự phối hợp trong tổ chức hoạt động thực tập
+ Hoạt động thực tập là hoạt động cần sự phối hợp của nhiều cá nhân, đơn vị trong trường,
khoa, bộ môn, cũng như của các cơ sở y tế nơi có sinh viên đến thực tập. Do vậy việc phối hợp nhịp
nhàng giữa các cá nhân, đơn vị trong và ngoài trường là vô cùng quan trọng, và là điều kiện giúp
hoàn thành tốt hoạt động thực tập.
+ Quản lý sự phối hợp trong tổ chức hoạt động thực tập bao gồm các công tác sau:
- Quản lý sự phối hợp của các phòng, ban, các bộ môn trong trường, khoa đối với hoạt động
thực tập.
- Quản lý sự phối hợp của các giảng viên hướng dẫn thực tập, giáo viên chủ nhiệm, giảng
viên kiêm nhiệm, và sinh viên đối với hoạt động thực tập.
- Quản lý sự phối hợp về hoạt động thực tập của trường đối với các cơ sở thực tập.
1.5. Nội dung quản lý thực tập ở khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học
1.5.1. Quản lý mục tiêu thực tập
Công tác này bao gồm kiểm tra việc phổ biến mục tiêu thực tập cho sinh viên trước khi đi
thực tập, nhận thức của sinh viên vê mục tiêu thực tập, việc đánh giá xem xét sinh viên có đạt mục
tiêu đề ra hay không.
1.5.2. Quản lý chương trình, nội dung thực tập
Nội dung thực tập và chương trình thực tập của các môn học được qui định cụ thể trong
thực tập vào đầu năm học để họ thực hiện.
Quản lý việc thực hiện kế hoạch hoạt động thực tập
- Yêu cầu bộ môn lập kế hoạch cụ thể của học kỳ, năm học.
- Tổ chức theo dõi việc thực hiện chương trình hàng tuần (lịch giảng/tuần), tháng (phiếu báo
giờ giảng/tháng), sơ kết học kỳ và tổng kết năm học.
- Quản lý việc kiểm tra đánh giá thực tập bao gồm:
+ Có kế hoạch kiểm tra định kỳ, đột xuất việc thực tập tại các bộ môn cơ sở cũng như tại
khoa, phòng bệnh viện nơi có sinh viên thực tập.
+ Có biện pháp khen thưởng, trách phạt các bộ môn trong việc thực hiện kế hoạch thực tập.
+ Phổ biến đầy đủ các qui định về chế độ kiểm tra, đánh giá cho điểm, phân loại sinh viên
trong học tập; và có kiểm tra việc thực hiện các qui định này của giảng viên.
+ Quản lý giảng viên hướng dẫn thực tập về phương pháp hướng dẫn và phương pháp đánh
giá cuối đợt thực tập.
1.5.6. Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện, tài liệu, thiết bị phục vụ thực tập
Trước khi năm học mới bắt đầu, các bộ môn phải nộp kế hoạch dự trù về hóa chất, dụng cụ
thí nghiệm, dự trù in ấn tài liệu giảng dạy, kế hoạch sửa chữa phòng ốc…để lãnh đạo khoa duyệt
mua sắm, sửa chữa. Khoa có kế hoạch kiểm tra đánh giá các công tác sửa chữa, thay thế, nâng cấp
các phòng thực tập.
1.5.7. Quản lý công tác bồi dưỡng đội ngũ hướng dẫn thực tập
Giảng viên hướng dẫn là nhân tố quyết định chất lượng thực tập, nên việc quan tâm bồi
dưỡng thường xuyên cho đội ngũ này là việc làm cần thiết. Công tác quản lý này bao gồm: việc theo
dõi và kiểm tra kế hoạch cử giảng viên dự các lớp bồi dưỡng chuyên môn, các hội nghị chuyên đề
về đổi mới phương pháp dạy học, các lớp sư phạm y học cho các giảng viên mời giảng của các bệnh
viện, phân công giảng viên có kinh nghiệm, có tay nghề giỏi giúp đỡ giảng viên trẻ, ít kinh nghiệm.
1.5.8. Quản lý sự phối hợp hướng dẫn thực tập giữa trường và viện
Bao gồm:
+ hợp đồng trách nhiệm giữa trường và các bệnh viện có sinh viên đến thực tập.
+ hợp đồng mời giảng đối với một số cán bộ của bệnh viện có năng lực.
Copyright: Tài liệu đại học ©