Lựa chọn một số bài tập nâng cao thành tích huấn luyện chạy 60 m cho học sinh
A.
I. LÝ

ĐẶT
VẤN
ĐỀ.
DO
CHỌN
ĐỀ
TÀI.
Hiện nay trong thời kỳ phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật và sự bùng nổ của công
nghệ thông tin. Hầu hết các hoạt động của con người đều có sự trợ giúp của máy móc và một số
thiết bị khoa học khác. Tương ứng với việc giúp chúng ta giảm đi lao động chân tay. Chính vì vậy
có thể làm cho con người ít vận động ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất qua đó ảnh hưởng
đến sự phát triển toàn diện về đức - trí - thể - mỹ của con người.
Trong sự nghiệp phát triển TDTT, hệ thống giáo dục thể chất thì điền kinh đóng vai trò quan
trọng, có tác dụng tích cực trong sự phát triển các tố chất vận động như: Sức nhanh, sức mạnh,
sức bền,… phát huy năng lực thực hành, ý thức kỷ luật, tính tự giác tích cực và nổ lực ý chí.
Trong hệ thống các môn Điền kinh thì chạy ngắn là nội dung quan trọng trong việc đánh giá năng
lực vận động của các em trong các trường học nói chung và đặc biệt là học sinh Tiểu học (TH)
nói riêng. Chạy ngắn là một hoạt động có chu kỳ nên việc chuẩn bị tốt về trình độ thể lực rất quan
trọng, muốn đạt được thành thành tích cao trong tập luyện và thi đấu thì không thể thiếu hai yếu
tố kĩ thuật và thể lực. Do đó làm thế nào để chọn chính xác VĐV là vấn đề cần quan tâm cần suy
nghĩ trong lựa chọn những em có tố chất chạy ngắn, áp dụng một số bài tập góp phần nâng cao
chất lượng và hiệu quả quá trình huấn luyện với thành tích tốt nhất trong các kì thi từ cấp huyện
đến cấp tỉnh ở lứa tuổi Tiểu học. Với tình hình thực tế cũng như kinh nghiệm qua nhiều năm
huấn luyện của bản thân, tôi mong muốn được góp phần nhỏ của mình vào việc nâng cao chất
lượng môn điền kinh nói chung và chạy 60m cho học tiểu học nói riêng. Chính vì vậy tôi đã
nghiên cứu: “Lựa chọn một số bài tập nâng cao thành tích trong huấn luyện chạy 60m cho
học

sinh
TH.
- Ứng dụng một số bài tập đã lựa chọn vào thực tiễn đạt hiệu quả.
III.
PHẠM
VI
NGHIÊN
CỨU.
SKKN này sử dụng vào huấn luyện cho học sinh TH nội dung chạy 60m.
IV.
PHƯƠNG
PHÁP
NGHIÊN
CỨU.
Để giải quyết được 2 nhiệm vụ trên tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
1.
Phương
pháp
phân
tích,
tổng
hợp
tài
liệu.
Để tìm năng khiếu của các em có tố chất sức nhanh, sức mạnh tèc ®é, søc bÒn tèc ®é trong
chạy 60m và đưa ra được các bài tập có hiệu quả tốt nhất phát huy hết khả năng cho VĐV trong
tập luyện nên tôi đã sử dụng phương pháp này nhằm nghiên cứu và tổng hợp tư liệu có liên
quan
đến
SKKN.

60m
TH
cấp
tỉnh
thường
vào
khoảng:
Cự
ly
60m
Nam:
08’’ 03
–
08’’ 42
’’
Cự
ly
60
Nữ:
08 20
–
09’’76
Kết quả này được công nhận từ giải: Nhất, Nhì, Ba, và Khuyến khích
+ Thành tích học sinh TH cấp huyện chúng tôi thường vào khoảng từ:


Cự
ly
60m
Nam:

Huyện
với
kết
quả
tốt
nhất.
Vòng
1:
Chọn
6
em
vào
vòng
chung
kết
Cự
ly
60m
(Nam):
+
Bùi
Hữu
Đang:
Thành
tích
09’’66
+
Trần
Huy
Hoàng:

09’’63
Cự
ly
60m
(Nữ):
+
Đồng
Thị
Thanh
Hiền:
Thành
tích
10’’06
+
Bùi
Thị
Phương
Lan:
Thành
tích
10’’50
+
Dương
Thị
Như:
Thành
tích
10’’9
+
Trần

tích
09’’09
+
Trần
Huy
Hoàng:
Thành
tích
09’’12
+
Nguyễn
Hữu
Mạnh:
Thành
tích
09’’16
Nữ:
+
Trần
Thị
Hương:
Thành
tích
09’’77
+
Nguyễn
Hà
Giang:
Thành
tích

và
sau
khi
sử
dụng
bài
tập
.
Với điều kiện nhóm thực nghiệm có độ tuổi, sức khỏe, trình độ, sân bãi, dụng cụ và kiều kiện tập
luyện
như
nhau.
V.
TỔ
CHỨC
NGHIÊN
CỨU.
1.
Đối
tượng
nghiên
cứu
Học sinh TH được theo dõi và chọn lọc qua “Hội khỏe phù đổng” cấp huyện chọn 3 VĐV
(Nam;
Nữ)
nằm
trong
đội
dự
tuyển

- Dựa
vào
thành
tích
của
từng
vòng
thi
đấu cấp
huyện,
tỉnh.
Dựa
vào
đặc
điểm
tâm
sinh
lí
lứa
tuổi
học
sinh
TH.
- Tìm đúng đối tượng học sinh có tố chất chạy 60m với yếu tố kĩ thuật và thể lực. Từ đó mới
lựa chọn một số bài tập phù hợp nâng cao thành tích chạy 60m.
- Trên thực tế tôi chỉ đưa ra kế hoạch với thời gian thực nghiệm (21/2 - 25/3) Thời gian có thể
xê dịch trước hoặc sau phải phụ thuộc vào lịch thi đấu cấp tỉnh nhưng vẫn đảm bảo thời gian


huấn

tác
đơn
nhanh.
Tần
số
động
tác.
Các biểu hiện của sức nhanh tương đối độc lập với nhau, trong chạy nói chung thì tốc độ
phụ thuộc vào độ dài bước chạy. Bởi vậy huấn luyện sức nhanh trong giai đoạn ban đầu rất quan
trọng đòi hỏi phải toàn diện mới nâng cao được bước khởi điểm ban đầu của quá trình huấn
luyện. Do vậy các buổi tập cần phải phát triển sức nhanh bằng các bài tập được lựa chọn và biện
pháp huấn luyện kích thích nâng cao tần số và tốc độ động tác.
Sức mạnh tốc độ được thể hiện ở những hoạt động nhanh trong đó lực và tốc độ có mối
tương quan tỉ lệ nghịch với nhau. Sức mạnh của con người được thể hiện khi sử dụng lực để
làm chuyển động các vật thể khác nhau thì lúc đầu nó phụ thuộc vào khối lượng vật thể nhưng
nếu tăng trọng lượng vật thể lên đến mức cao nhất thì lực không phụ thuộc vào khối lượng vật
thể
nữa
mà
nó
nó
phụ
thuộc
vào
trọng
lượng
của
con
người.
Trong thực tiễn giáo dục phát triển sức mạnh chính là cơ sở để con người đạt được

mạnh nội dung chạy ngắn nói riêng. Bên cạnh đó trong những năm gần đây thành tích các môn
điền kinh luôn đứng tốp đầu toàn tỉnh. Để có được thành tích đó là nhờ sự quan tâm của ngành,
địa phương, cơ sở các đơn vị và sự nổ lực của giáo viên, học sinh.
Ngoài ra ở cơ sở chúng tôi có nguồn nhân lực dồi dào bởi học sinh đa số ở nông thôn nên quá
trình thi đấu và tuyển chọn VĐV có phần thuận lợi. Mặt khác với đội ngũ huấn luyện có năng lực,
nhiệt huyết trong chuyên môn khẳng định được năng lực thực sự trong quá trình thực hiện nhiệm
vụ được giao. Việc nghiên cứu huấn luyện nội dung chạy 60m cho đội tuyển học sinh Tiểu học
là dựa trên kết quả từ các kì thi Đại hội Điền kinh hay “Hội khỏe phù đổng ” cấp Huyện, Tỉnh
nhằm đưa một số bài tập phát huy thành tích, nâng cao chất lượng. Dựa vào kết quả thi đấu cấp
Tỉnh và ở Huyện hàng năm tôi so sánh đối chiếu và đưa các bài tập vào huấn luyện thấy đạt hiệu
quả.
b.
Khó
khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên chúng tôi cũng đã gặp phải một số khó khăn trong quá trình huấn
luyện:
- Học sinh, phụ huynh và một số ngoại cảnh tác động khác đã làm cho các em một suy nghĩ, cái
nhìn
khác
đối
với
bộ
môn.
- Do các em đang còn nhỏ tuổi nên việc giúp đỡ của thầy, cô và gia đình phụ huynh trong một số
buổi tập rất cần thiết nhưng cũng bất tiện (Như việc đi lại, hay phụ huynh quan sát con mình


trong
buổi
huấn

trường
sống:
- Nếu như ở bậc mầm non hoạt động chủ đạo các em là vui chơi, thì đến tuổi tiểu học hoạt động
chủ đạo của trẻ đã có sự thay đổi về chất, chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập.
Tuy nhiên, song song với hoạt động học tập ở các em còn diễn ra các hoạt động khác như:
- Hoạt động vui chơi: Các em thay đổi đối tượng vui chơi từ chơi với đồ vật sang các trò chơi vận
động.
- Hoạt động lao động: Các em bắt đầu tham gia lao động tự phục vụ bản thân và gia đình như
tắm giặt, nấu cơm, quét dọn nhà cửa,...Ngoài ra, trẻ còn còn tham gia lao động tập thể ở trường
lớp
như
trực
nhật,
trồng
cây,
trồng
hoa,...
- Hoạt động xã hội: Các em đã bắt đầu tham gia vào các phong trào của trường, của lớp và của
cộng
đồng
dân
cư,
của
Đội
thiếu
niên
tiền
phong,...
b. Đặc
điểm

- Dựa vào kết quả đạt được ở 2 vòng thi đấu chọn vào đội dự tuyển 3VĐV (Nam; Nữ) có thành
tích
cao
và
áp
dụng
bài
tập
trong
huấn
luyện.
Nam:
+
Nguyễn
Quốc
Hảo:
Thành
tích:
09’’09
+
Trần
Huy
Hoàng:
Thành
tích:
09’’12
+
Nguyễn
Hữu
Mạnh:

đã
lựa
chọn
một
số
bài
tập
sau:
a. Lựa chọn các bài tập phát triển sức nhanh, sức mạnh tốc độ:
Lò
cò
1
chân
25m
với
tốc
độ
cao
- Lò cò 1 chân 20m với tốc độ trung bình có đeo vật (2 chân 2kg) vào chân .
Chạy
trên
sân
cỏ
100m
với
tốc
độ
cao.
Cỏng
nhau

phát huy hết tố chất sẵn có của các em. Nếu sử dụng những bài tập không phù hợp với nhu cầu
cần của VĐV sẽ không đạt được thành tích như mong muốn mà còn dẫn đến trụt thành tích thi
đấu. Vì vậy việc lựa chọn bài tập cho phù hợp HLV phải nắm bắt trước tình hình, tâm lí, thể lực
và kết quả thi đấu các vòng trước đó của VĐV sao cho bài tập áp dụng vào huấn luyện mới đạt
hiệu
quả
tốt
nhất.
b.
Hệ
thống
bài
tập
phát
triển
sức
nhanh,
sức
mạnh:

TT

Tên bài tập

1

Lò cò 1 chân 25m với tốc độ cao

2
3

Thực hiện theo tín hiệu, cò liên tục phải
cò hết quãng đường quy định.

Chạy theo tín hiệu. Hết quãng đường
và chạy ngược lại.
Cặp đôi với nhau cỏng nhau chạy hết
quãng đường và đổi ngược lại.
Từ điển xuất phát theo khẩu lệnh thực
3 - 5 lần quãng nghỉ 3
hiện nhanh vượt qua đích quy định
- 5 phút
trước.
Chạy tốc độ cao từ điểm xuất phát đến
3lần quãng nghỉ 3 - 5
điểm cuối. Sau đó chạy xuống bình
phút
thường.
Thực hiện kéo dây cùng đá lăng chân
30 cái quãng nghỉ 2 từ sau, ra trước, lên trên đùi vuông góc
4 phút
với thân người.

Những bài tập này được áp dụng vào tập luyện vào sau nội dung học kĩ thuật chạy ngắn.
c. Bảng kế hoạch huấn luyện:

TT
1
2
3
4

4

Tuần 3
3

Tuần 4
1

3

2

2

5

4

3

4

2

1

3
5

2

Những bài tập này được áp dụng trong từng buổi huấn luyện liên tục nhưng một số bài
tập được sử dụng nhiều hơn phòng bị cho những buổi thời tiết không thuận lợi. Bên cạnh đó
những bài tập đưa ra không sử dụng một lúc trong một buổi tập mà tập đan xen theo nhóm như:
Lò cò 1 chân 20m với tốc độ trung bình có đeo vật vào chân; Nhảy dây di chuyển 20m; Hai tay
trụ vào vật cố định chân thuận làm trụ chân lăng kéo dây cao su về trước; Chạy lên cầu thang
nhà 2 tầng,…Việc lựa chọn bài tập trong từng buổi phải hợp lí theo từng nhóm bài tập. Nếu VĐV
đang còn yếu về tố chất sức nhanh thì huấn luyện viên phải sử dụng nhóm bài tập phát triển sức
nhanh nhiều hơn và ngược lại. Trên tực tế bài tập “Chạy lên dốc 30m với độ dốc 45 0 tốc độ tối
đa” phải di chuyển địa điểm mất thời gian nên huấn luyện viên phải tìm một đoạn đường dốc
hoặc phải tập dưới sườn đồi. Nội dung này thuận lợi về địa điểm thì sử dụng còn không thì hạn
chế tránh mất thời gian gián đoạn buổi tập hoặc giao bài tập này thực hiện ở nhà để học sinh dễ
chọn
địa
điểm,
thuận
lợi
hơn
cho
việc
tập
luyện.
Trong quá trình tập luyện tôi kiểm tra theo số buổi, từng tuần để biết mức độ đạt được
trong và sau thời gian tập luyện. Thông thường thành tích buổi đầu tiên của các em đang còn
sung về thể lực nhưng tuần 1; tuần 2 do yêu cầu về huấn luyện nên xẩy ra hiện tượng cơ bị phá
vỡ khác với trạng thái ban đầu (hiện tượng vỡ cơ) đến sau 1- 2 tuần hiện tượng đau cơ giảm
giảm dần nên thành tích được khắc phục và sẽ lên. Quan trọng nhất là trong huấn luyện, huấn
luyện viên cần chọn điểm rơi cho vận động viên đúng thời điểm mới là mấu chốt.
Đánh giá hiệu quả ứng dụng của các bài tập đã được lựa chọn với các tuần sau:
* Bảng kiểm tra đánh giá thành tích các bài tập:


Hai tay trụ vào vật cố
định chân thuận làm
7
38’’ 54
trụ chân lăng kéo dây
cao su về trước
8
Nằm sấp chống 2 tay 32 nhịp

Cuối tuần Cuối tuần Giữa tuần Cuối tuần Giữa tuần
1
2
3
3
4
22’’ 38

22’’ 83

21’’ 16

19’’ 97

19’’ 83

14’’ 67

15’’ 37

12’’ 35


5’’ 22

5’’ 11

16’’ 46

16’’ 65

15’’ 07

13’’ 88

12’’35

43’’ 89

46’’31

40’’ 03

37’’20

37’’ 12

36 nhịp

35 nhịp

38nhịp

cây cỏng cổ nhau đứng
9 nhịp
lên ngồi xuống bằng 2
chân.
Đi bộ 2 chân kéo vật
nặng 10kg với quãng ’ ’’
6 16
đường 400m (lốp cao
su; bao cát hoặc gỗ)

10 nhịp

12 nhịp

14nhịp

17 nhịp

19nhịp

7 nhịp

8 nhịp

12nhịp

14 nhịp

15nhịp


Mặc dầu động tác chạy rất đơn giản và tự nhiên song điều quan trọng là các động tác khi
chạy phải có hiệu quả và tiết kiệm. Để đạt được điều này cần phối hợp để căng những cơ hoạt
động đến mức cực đại trong lúc đạp sau được luân phiên với thả lỏng hoàn toàn trong lúc bay.
Để nắm vững phối hợp chặt chẻ trong hoạt động cơ như để phối hợp tay và chân tốt, những
người
bắt
đầu
tập
chạy
cần
thực
hiện
các
bài
tập
sau.
1.
2.
3.
4.

5.
6.

7.
8.
9.

Chạy các đoạn 60 – 80m trên đường thẳng, bàn chân đặt song song với đường chạy,
làm 4 – 6 lần.

viên cũng như vào việc chuyên môn hóa trong chạy ở cự ly ngắn, trung bình hay cự ly dài.
Sau này, việc hoàn thiện kỷ thuật chạy cũng như việc đạt được các thành tích thể thao cao chủ
yếu nhờ việc huấn luyện tốt về kỷ thuật và chức năng của người tập trong quá trình huấn luyện
có hệ thống, liên tục, nhiều năm. Lúc này cần coi việc huấn luyện về mặt chức năng là chủ yếu,
còn việc huấn luyện kỷ thuật thì ở mức độ thứ hai nhằm bảo đảm cho việc sử dụng dự trữ năng
lượng của người chạy một cách có lợi, tiết kiệm và có hiệu quả nhất.
5. Kiểm nghiệm kết quả chạy 60m của VĐV khi ứng dụng các bài tập đạt được:
Tuần
1:
- Kiểm
tra
buổi
đầu
tiên
của
tuần
1:
Nam:
+
Nguyễn
Quốc
Hảo:
Thành
tích:
09’’09
+
Trần
Huy
Hoàng:
Thành

09’’66
- Kiểm
tra
buổi
cuối
tuần
1:
Nam:
+
Nguyễn
Quốc
Hảo:
Thành
tích:
09’’09
+
Trần
Huy
Hoàng:
Thành
tích:
09’’12
+
Nguyễn
Hữu
Mạnh:
Thành
tích:
09’’16
Nữ:

Nam:
+
Nguyễn
Quốc
Hảo:
Thành
tích:
09’’09
+
Trần
Huy
Hoàng:
Thành
tích:
09’’14
+
Nguyễn
Hữu
Mạnh:
Thành
tích:
09’’12
Nữ:
+
Trần
Thị
Hương:
Thành
tích:
09’’77

Thành
tích:
09’’09
+
Trần
Huy
Hoàng:
Thành
tích:
09’’12
+
Nguyễn
Hữu
Mạnh:
Thành
tích:
09’’16
Nữ:
+
Trần
Thị
Hương:
Thành
tích:
09’’77
+
Nguyễn
Hà
Giang:
Thành

Nguyễn

+
+
+

Trần
Nguyễn
Trần

Hữu

Mạnh:

Thành

tích

Thành
Thành
Thành

tích:
tích:
tích:

:09’’16

Nữ:
Thị

Mạnh:

cuối

tuần

Thành
tích:
Thành
tích:
Thành
tích:

09’’77
09’’63
09’’66
4:
4:
Nam:
08’’69
09’’12
09’’16

Nữ:
+
+
+

Trần
Nguyễn

Huy
Nguyễn

thành
Hảo:
Hoàng:
Hữu

tích

Mạnh:

cuối

tuần

Thành
tích:
Thành
tích:
Thành
tích:

09’’44
09’’53
09’’46
5:
5:
Nam:
08’’23

TT

Họ và tên

Kết quả trước thực nghiệm
Thành tích đạt được

Kết quả sau thực nghiệm
Tuần 4
Tuần 5

1

Nguyễn Quốc Hảo

09’’09

08’’69

08’’23

2
3
4
5
6

Trần Huy Hoàng
Nguyễn Hữu Mạnh
Trần Thị Hương

Qua quá trình nghiên cứu đã trình bày trên, để đạt được thành tích chạy 60m phải phụ
thuộc rất nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng và chiếm vị trí cao nhất là thể lực và kỹ thuật.
Thể lực và kĩ thuật luôn gắn bó mật thiết với nhau. Để có thành tích cao thì không thể thiếu một
trong hai yếu tố đó mà phải có sự kết hợp chặt chẽ với nhau. Trong qua trình huấn luyện muốn
đạt kết quả cao trước hết phải hoàn thiện kĩ thuật và phát huy tốt các tố chất thể lực. Với môn
chạy 60m thể lực luôn là yếu tố quan trọng để quyết định thành tích.
Tóm lại, trong quá trình huấn luyện HLV phải biết kết hợp chặt chẽ giữa hai yếu tố thể lực và kĩ
thuật
mới
đạt
được
thành
tích
cao.


C. KẾT
1.

LUẬN

VÀ

KHUYẾN

NGHỊ:

Kết luận:
Trong huấn luyện môn chạy 60m HLV có nhiệm vụ phải nắm vững tâm lí VĐV và truyền đạt
những kiến thức, kĩ chiến thuật, bản lĩnh thi đấu cho các em. VĐV là những người lĩnh hội và tiếp

học
sinh
tham
gia
thi
Tỉnh,
Quốc
gia
đạt
được:
Năm
học:
2009
–
2010
Em:
Trần
Thị
Ánh.
Đạt
giải
ba
tỉnh.
Thành
tích:
9 ’’ 39
Năm
học:
2010
–

học:
2012
2013:
Em:
Nguyễn
Chung.
Đạt
giải
KK
tỉnh.
Thành
tích:
9 ’’06
Em:
Trần
Thị
Mỹ
Linh.
Đạt
giải
KK
tỉnh.
Thành
tích:
9 ’’88
Tóm lại, để nâng cao chất lượng huấn luyện bộ môn thể dục nói chung và môn chạy ngắn nói
riêng đòi hỏi người giáo viên ngoài việc nắm vững kiến thức bộ môn, đặc điểm tâm sinh lý lứa
tuổi học sinh biết lựa chọn và áp dụng các bài tập vào huấn luyện với một kế hoạch cụ thể. Cần
phải trãi nghiệm, tâm nhiệt huyết với nghề, học hỏi đúc rút kinh nghiệm trong cả một quá trình lâu
dài.