BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
----------o0o----------

PHẠM THỊ THÙY LIÊN

GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
CẢNH QUAN KHU CÔNG VIÊN SINH THÁI ỔI BO
THÀNH PHỐ THÁI BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ

Hà Nội – 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
----------o0o----------

PHẠM THỊ THÙY LIÊN
KHÓA 2015 – 2017

GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
CẢNH QUAN KHU CÔNG VIÊN SINH THÁI ỔI BO
THÀNH PHỐ THÁI BÌNH



LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa
học độc lập của tôi. Các tài liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là
trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Phạm Thị Thùy Liên


MỤC LỤC
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục chữ viết tắt
Danh mục hình, sơ đồ, đồ thị,
Danh mục bảng, biểu
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
* Lý do chọn đề tài nghiên cứu ...................................................................... 1
* Mục đích nghiên cứu .................................................................................... 2
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................... 2
* Phương pháp nghiên cứu............................................................................. 3
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ................................................... 4
* Các khái niệm (thuật ngữ) ........................................................................... 4
* Cấu trúc luận văn ......................................................................................... 6
PHẦN NỘI DUNG .......................................................................................... 7
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
CẢNH QUAN KHU CÔNG VIÊN SINH THÁI ỔI BO – THÀNH PHỐ
THÁI BÌNH ..................................................................................................... 7

2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan khu công viên sinh thái Ổi Bo............................................................. 45
2.3.1. Điều kiện tự nhiên ......................................................................... 45
2.3.3. Yếu tố kinh tế ................................................................................ 47
2.3.4. Nhu cầu vui chơi giải trí................................................................ 48


2.3.5. Sự tham gia của cộng đồng ........................................................... 49
2.4. Tổng kết điều tra xã hội học về tổ chức không gian kiến trúc cảnh
quan khu công viên sinh thái Ổi Bo - thành phố Thái Bình ..................... 51
2.4.1. Tóm tắt sơ lược nội dung phiếu điều tra xã hội học ..................... 51
2.4.2. Tổng kết số liệu ............................................................................. 52
2.5. Một số kinh nghiệm tổ chức công viên trên Thế giới và ở Việt Nam 57
2.5.1. Kinh nghiệm trên Thế giới ............................................................ 57
2.5.2. Một số kinh nghiệm tổ chức công viên tại Việt Nam ................... 61
2.5.3. Bài học kinh nghiệm ..................................................................... 63
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC
CẢNH QUAN KHU CÔNG VIÊN SINH THÁI ỔI BO – THÀNH PHỐ
THÁI BÌNH ................................................................................................... 66
3.1. Quan điểm và nguyên tắc ...................................................................... 66
3.1.1. Quan điểm ..................................................................................... 66
3.1.2. Nguyên tắc .................................................................................... 66
3.2. Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu công viên
sinh thái Ổi Bo – thành phố Thái Bình ....................................................... 67
3.2.1. Phân vùng chức năng .................................................................... 67
3.2.2. Tổ chức không gian khu công viên sinh thái Ổi Bo - thành phố Thái
Bình ................................................................................................................. 70
3.2.3. Giải pháp tổ chức công trình kiến trúc khu công viên sinh thái Ổi
Bo - thành phố Thái Bình ................................................................................ 80
3.2.4. Giải pháp tổ chức không gian cảnh quan, cây xanh và mặt nước 83

Hạ tầng kỹ thuật

KTCQ

Kiến trúc cảnh quan

UBND

Uỷ ban nhân dân

TP

Thành phố

KTXH

Kinh tế xã hội

P.

Phường


DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ,...
Ký hiệu

Tên hình

Trang



Hình 1.5.

Vườn Ổi Bo của hộ gia đình

13

Hình 1.6.

Khu vực ao, hồ

13

Hình 1.7.

Hiện trạng sử dụng đất khu công viên sinh thái
Ổi Bo

15

Hình 1.8.

Hiện trạng mật độ xây dựng các công trình

16

Hình 1.9.

Hiện trạng tầng cao công trình


Thái Bình
Trục giao thông chính khu vực quảng trường
Thái Bình

20
21
22

22

Hình 1.17.

Đường dân sinh

22

Hình 1.18.

Hệ thống đường nội đồng

22


Hình 1.19.

Hiện trạng hạ tầng kỹ thuật

24

Hình 2.1.

Thái Bình xây dựng tượng đài “Bác Hồ với

44

nông dân”
Hình 2.7.

Hình 2.8.
Hình 2.9
Hình 2.10.
Hình 2.11.

Bản đồ tổ chức không gian công viên Di Hòa
Viên, Trung Quốc
Công viên Di Hòa Viên có 3/4 là diện tích mặt
nước

57

58

Công viên Master of the nets garden

58

Công viên Mac Ritchie Rerervoir (Singapore)

60

Công viên văn hóa Đầm Sen - TP. Hồ Chí

Hình 3.2.
Hình 3.3.
Hình 3.4.
Hình 3.5
Hình 3.6.

Hình 3.7.

Hình 3.8.

Sơ đồ phân khu cảnh quan khu công viên sinh
thái Ổi Bo
Sơ đồ tổ chức không gian khu vực đón tiếp
Sơ đồ tổ chức không gian khu quảng trường
Thái Bình
Sơ đồ tổ chức không gian khu vui chơi giải trí
Sơ đồ tổ chức không gian khu dịch vụ, văn hóa
công cộng
Sơ đồ tổ chức không gian khu bảo tồn và du lịch
khám phá sinh thái vườn
Sơ đồ tổ chức không gian khu du lịch nghỉ
dưỡng khám phá làng nghề truyền thống

71
73
74
76
77

78

môi trường sử dụng trong công viên
Đề xuất các loại đèn chiếu sáng trong khu
công viên

87

88

90

Hình 3.15.

Đề xuất ghế ngồi nghỉ chân

91

Hình 3.16.

Đề xuất hình thức lan can.

91

Hình 3.17.
Hình 3.18.

Đề xuất hình thức thùng rác công cộng trong
công viên
Hình thức đề xuất nhà vệ sinh công cộng

92


Hệ thống hạ tầng xã hội trong công viên sinh thái
Ổi Bo

52

Bảng 2.3.

Hệ thống trang thiết bị kỹ thuật trong công viên

53

Bảng 2.4.

Môi trường

54

Bảng 2.5.
Bảng 3.1.

Các biểu đồ kết quả điều tra xã hội học khu công
viên sinh thái Ổi Bo

55

Bảng đề xuất tổ chức các loại cây xanh

85


Biểu đồ 2.6

Lựa chọn thiết bị chiếu sáng - xã Đông Hòa

55

Biểu đồ 2.7

Lựa chọn kiểu thùng rác - phường Quang Trung

56

Biểu đồ 2.8

Đánh giá tác động môi trường - P. Quang Trung

56

Biểu đồ 2.9

Lựa chọn kiểu thùng rác - phường Hoàng Diệu

56

Biểu đồ 2.10

Đánh giá tác động môi trường - P. Hoàng Diệu

56


sông Bo (tên gọi khác của sông Trà Lý) là nơi hình thành và phát triển nên
giống Ổi Bo - đặc sản của người dân nơi đây. Tuy nhiên, do xu hướng đô thị
hóa thành phố Thái Bình được mở rộng, diện tích ao vườn của người dân
trong khu vực này không còn nhiều như trước nữa. Cùng với đó là hiệu quả
kinh tế từ loại cây này không cao. Do đó, đặc sản này đang dần bị mai một.
Khu công viên sinh thái Ổi Bo nằm trong quần thể gồm các công trình:
Quảng trường Thái Bình xây dựng tượng đài “Bác Hồ với nông dân”, công
viên sinh thái, làng sinh thái… Hiện tại đang được đầu tư xây dựng giai đoạn
1 là khu quảng trường Thái Bình với hình thức kiến trúc hiện đại kết hợp với
cảnh quan tự nhiên. Tuy nhiên do quá trình đô thị hoá diễn ra đã làm mất đi
nhiều giá trị tự nhiên vốn có, làm môi trường tại khu vực này đang có nguy cơ


2

bị ô nhiễm. Bộ mặt cảnh quan chưa được quan tâm đúng mức đồng bộ với
khu vực quảng trường Thái Bình.
Để có thể bảo tồn được các di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của
khu vực cũng như phát huy được các giá trị về cảnh quan thiên nhiên, đồ án
điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng thành phố Thái Bình đến năm 2030
được UBND tỉnh Thái Bình phê duyệt đã đề xuất quy hoạch khu công viên
sinh thái tại phường Hoàng Diệu, thành phố Thái Bình với định hướng bảo
tồn văn hóa nông nghiệp vùng đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời tạo nên một khu
công viên sinh thái hỗn hợp với đầy đủ các điều kiện để phát triển và bảo tồn
các giá trị văn hóa, tạo cảnh quan đẹp cho khu vực trung tâm thành phố Thái
Bình.
Vì vậy, việc nghiên cứu và đề xuất “Giải pháp Tổ chức không gian
kiến trúc cảnh quan khu công viên sinh thái Ổi Bo thành phố Thái Bình”
là thực sự cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn.
* Mục đích nghiên cứu



4

Thái Bình), nhằm có được các số liệu cụ thể, từ đó phân tích và tổng hợp để
đưa ra những đề xuất có thể áp dụng và mở rộng.
- Phương pháp dự báo trước mắt và lâu dài: Trên cơ sở thông tin và dữ
liệu thu thập được, dự báo các xu hướng phát triển để đưa ra phương án triển
khai thực hiện dự án một cách phù hợp không chỉ trong hiện tại mà còn cho
cả tương lai sau này.
- Phương pháp đối chiếu, so sánh: Đối chiếu so sánh giữa thực trạng,
nhu cầu và những đề xuất.
- Phương pháp điều tra xã hội học: Thu thập ý kiến của các chuyên gia,
người dân theo những mẫu câu hỏi được in sẵn sau đó thu thập tổng hợp kết
quả để có những câu trả lời thiết thực.
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa khoa học: Đóng góp lý luận và đưa ra định hướng các giải
pháp trong việc tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu công viên sinh
thái.
- Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng trong việc tổ
chức không gian kiến trúc cảnh quan khu công viên sinh thái tại một số địa
điểm có điều kiện tương đồng tại thành phố Thái Bình nói riêng và Việt Nam
nói chung.
* Các khái niệm (thuật ngữ)
- Không gian kiến trúc cảnh quan: Là tổ hợp và liên kết các không gian
chức năng trên cơ sở tạo ra sự cân bằng và mối quan hệ tổng hòa của hai
nhóm thành phần tự nhiên và nhân tạo của kiến trúc cảnh quan.
- Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan: Là một nội dung chính trong
đồ án quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị. Tổ chức không gian KTCQ là
sắp xếp bố trí không gian và các công trình kiến trúc, cảnh quan trong không

trong đó các sinh vật tác động qua lại với nhau và với các thành phần của sinh
cảnh tạo nên các chu trình sinh địa hóa. Có 2 kiểu hệ sinh thái chủ yếu:


6

+ Hệ sinh thái tự nhiên (trên cạn, dưới nước).
+ Hệ sinh thái nhân tạo (trên cạn, dưới nước).[23]
- Phát triển bền vững: Theo luật Bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13
ngày 23/06/2014 giải thích: Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng được
nhu cầu của hiện tại mà không tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu đó của
các thế hệ tương lai trên cơ sở kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh
tế, bảo đảm tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.
* Cấu trúc luận văn
Luận văn gồm 3 phần: Phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận và
kiến nghị; ngoài ra còn có các tài liệu thảm khảo và phụ lục.
Phần nội dung gồm 3 chương:
- Chương 1: Thực trạng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu công
viên sinh thái Ổi Bo - thành phố Thái Bình.
- Chương 2: Cơ sở khoa học đề xuất giải pháp tổ chức không gian kiến trúc
cảnh quan khu công viên sinh thái Ổi Bo – thành phố Thái Bình.
- Chương 3: Giải pháp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan khu công viên
sinh thái Ổi Bo – thành phố Thái Bình.


THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Có thể nói, đề tài “Giải pháp Tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan
khu công viên sinh thái Ổi Bo thành phố Thái Bình” là một đề tài thiết thực
với mong muốn kiến tạo một khu công viên sinh thái bền vững, kết hợp giưa
phát triển kinh tế và gìn giữ môi trường, bảo đảm an ninh xã hội đồng thời
đây cũng là bài học kinh nghiệm không chỉ cụ thể với riêng khu công viên


96

sinh thái Ổi Bo mà còn được áp dụng cho những khu vực có điều kiện tương
đồng. Tuy nhiên, các giải pháp mà đề tài đưa ra mới chỉ là sơ bộ, trong thực tế
khi áp dụng cần có những giải pháp chi tiết, cụ thể và linh hoạt hơn nữa để
góp phần tạo dựng được một khu công viên sinh thái bền vững hoàn chỉnh,
nơi mọi du khách muốn đến nghỉ ngơi, thư dãn, trải nghiệm và thưởng thức
du lịch sinh thái trong tương lai.
Kiến nghị
Trong công tác quy hoạch khu công viên sinh thái Ổi Bo cần đặc biệt
quan tâm, chú ý tới việc nghiên cứu, khai thác và phát huy thế mạnh của điều
kiện tự nhiên và tiềm năng du lịch sẵn có của khu vực. Đối với các cấp chính
quyền, ban lãnh đạo trực tiếp triển khai thực hiện và các đơn vị đầu tư dự án
tại địa bàn, tham khảo các giải pháp đã đề cập trong luận văn làm cơ sở áp
dụng trong thực tiễn.
Cơ quan chức năng tại địa phương cần căn cứ vào các chính sách chung
của nhà nước sớm đề xuất, ban hành các quy định trọng việc khai thác DLST
gắn liền với bảo vệ môi trường - cảnh quan thiên nhiên, bảo tồn các di sản
thiên nhiên gắn với di sản văn hóa địa phương. Thành phố Thái Bình cần có
cơ ché quản lý, giám sát nghiêm ngặt việc đầu tư xây dựng, khai thác du lịch,
xả thải của các khu du lịch, chiều cao xây dựng công trình, thay đổi cảnh
quan... Tăng cường tuyên truyền giáo dục nhằm nâng cao ý thức của cộng
đồng, doanh nghiệp về công tác bảo vệ môi trường gắn liền với phát triển

9. Hoàng Bích Lan (2007), Quy hoạch, kiến trúc công viên đa chức năng
trong điều kiện Việt nam, Luận án tiến sĩ kiến trúc, Trường Đại học Kiến trúc
Hà Nội.
10. Hàn Tất Ngạn (1999), Nghệ thuật vườn công viên, NXB Xây dựng.
11. Hàn Tất Ngạn (1999), Kiến trúc cảnh quan, NXB Xây dựng.
12. Hàn Tất Ngạn (1999), Kiến trúc cảnh quan đô thị, NXB Xây dựng.
13. Nguyễn Nam (2008), Tổ chức kiến trúc cảnh quan, NXB Xây dựng.


98

14. Phan Ngọc (1998), Bản sắc văn hoá Việt Nam, NXB Văn hoá thông tin,
Hà Nội.
15. Kim Quảng Quân (2000), Thiết kế đô thị có minh hoạ.
16. Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2009) Luật Quy hoạch đô thị số
30/2009/QH12 ngày 17/06/2009.
17. Quyết định số 2693/QĐ-UBND ngày 05/12/2013 về việc phê duyệt quy
hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 Khu công viên sinh thái tại phường Hoàng Diệu,
thành phố Thái Bình.
18. Quyết định số 2694/QĐ-UBND ngày 05/12/2013 về việc phê duyệt quy
hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 quảng trường Thái Bình xây dựng tượng đài “Bác
Hồ với nông dân”.
19. Nguyễn Tiến Sỹ (1998), Cơ sở khoa học cho việc tổ chức các loại hình
vui chơi giải trí trong khu du lịch lấy ví dụ tại Ao Vua – Ba Vì, luận văn thạc
sĩ, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
20. Nguyễn Thị Thanh Thuỷ (1980), Bố cục vườn công viên, NXB Xây dựng.
21. Nguyễn Như Vân (2008), Khai thác các yếu tố văn hoá dân gian trong tổ
chức không gian công viên Hà Đông, Hà Nội, luận văn thạc sĩ, Trường Đại
học Kiến trúc Hà Nội.
Tiếng Anh