PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC
TRƯỜNG MẦM NON VĂN LỘC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TẠO
HÌNH CHO TRẺ 3- 4 TUỔI THÔNG QUA THỂ LOẠI VẼ Ở
TRƯỜNG MẦM NON VĂN LỘC
Người thực hiện: Lê Thị Hường
Chức vụ:
Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Văn Lộc
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Chuyên môn
1
HẬU LỘC, NĂM 2016
MỤC LỤC
Trang
1. MỞ ĐẦU…………………………………………………………….
1.1. Lý do chọn đề tài …………………………………………………...
1.2. Mục đích đề tài……………………………………………………..
1.3. Đối tượng nghiên cứu ………………………………………………
1.4. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………
2. NỘI DUNG…………………………………………………………...
2.1. Cơ sở lý luận ………………………………………………………..
2.2. Thực trạng vấn đề. ………………………………………………….
2.2.1 Thuận lợi …………………………………………………………..
2.2.2. Khó khăn …………………………………………………………
1.1. Lý do chọn đề tài.
“Trẻ em như búp trẻ cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan’’
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc. Việc
bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách nhiệm của mỗi gia đình, của toàn xã
hội. Giáo dục mầm non là một bộ phận cấu thành của hệ thống giáo dục quốc
dân, nó có vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực của
đất nước. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình
cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị
cho trẻ vào lớp một. Giáo dục mầm non giúp hình thành và phát triển ở trẻ
những chức năng tâm sinh lí, những kĩ năng sống phù hợp với lứa tuổi, đặt nền
tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo. Giáo dục mầm non là giai đoạn khởi
đầu đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách trẻ em. Sự phát
triển của trẻ em trong thời kì này rất đăc biệt, chúng hồn nhiên non nớt, buồn
vui, khóc cười theo ý thích. Những gì trẻ được học, được trang bị ở trường mầm
non có thể sẽ là những dấu ấn theo trẻ suốt cuộc đời. Vì vậy chúng ta cần phải
giáo dục trẻ em ngay từ lứa tuổi mầm non.
Ở trường mầm non có rất nhiều các hoạt động, nhiều môn học gi úp phát
triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo, đây là cơ sở ban đầu của nhân cách con người
mới. Để trẻ biết sáng tạo, lao động trong tương lai thì hoạt động tạo hình trong
trường mầm non nói riêng có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với trẻ. Nó giúp
trẻ có nhận thức tinh tế về cái đẹp, khơi gợi trí tưởng tượng phong phú vốn có
của trẻ, để trẻ thêm yêu cuộc sống và quan tâm đến cuộc sống xung quanh, dần
dần hình thành ở trẻ tình yêu cái đẹp và cảm thụ cái đẹp. Thông qua hoạt động
tạo hình giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách con người, hoạt động này
mang tính sáng tạo, trẻ mong muốn được tái hiện lại hiện thực khách quan theo
cách nghĩ, cách nhìn, theo khả năng của mình. Hoạt động tạo hình là phương
tiện để phát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng...điều đó giúp tăng thêm trí nhớ
cho trẻ. Nó là một hoạt động nghệ thuật của trẻ thơ, tạo điều kiện để trẻ phát
triển khả năng tri giác về hình dạng, cấu trúc, mầu sắc của đồ vật bằng mắt một
1.2. Mục đích nghiên cứu.
Nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 3-4 tuổi thông qua thể
loại vẽ ở trường mầm non Văn Lộc.
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
23 cháu lớp 3-4 tuổi A, trường Mầm non Văn Lộc, năm học 2015-2016.
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
Từ những kinh nghiệm đã được tích lũy kết hợp với việc nghiên cứu tài
liệu giáo dục Mầm non, qua đài-báo, tivi và qua thực tế chất lượng giảng dạy
của hoạt động tạo hình tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận: Thu thập, đọc, phân tích tài liệu nắm chắc
nội dung, phương pháp giảng dạy của hoạt động tạo hình để xây dựng cơ sở
định hướng cho đề tài.
+ Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động tạo hình của trẻ từ đó nhận xét,
phân tích thực trạng của lớp, nghiên cứu, thực hiện.
+ Phương pháp đàm thoại: Căn cứ vào nội dung bài học, khéo léo đặt ra câu
hỏi.
+ Phương pháp phân tích tổng hợp: Mổ xẻ từng vấn đề để làm sáng tỏ vấn đề
sau đó tổng hợp lại cái điển hình và chung nhất.
+ Phương pháp điều tra: Điều tra, khảo sát thực trạng, kết quả hoạt động tạo
hình của trẻ 3 – 4 tuổi ở lớp.
+ Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học: Thống kê số liệu và tính
%, sử dụng số liệu thu được vào phân tích kết quả nghiên cứu.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận.
Hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong chương trình
học tập của trẻ cũng như các hoạt động khác. Chính vì thế là một giáo viên mầm
4
non tôi muốn được nâng cao nhận thức của bản thân, đồng thời góp một phần
khả năng cảm thụ thẩm mĩ và bồi dưỡng xúc cảm thẩm mĩ những vẻ đẹp đa
dạng của hình dáng sự phong phú của màu sắc đồ vật thiên nhiên và sự lặp đi
lặp lại của các yếu tố tạo hình như sự cân đối đa dạng về cấu trúc, hình dáng về
tính truyền cảm của đường nét. Hoạt động tạo hình đã thu hút những hứng thú
và gây cho trẻ những cảm xúc tình cảm thẩm mĩ được nảy sinh và trở nên sâu
sắc.
2.2. Thực trạng của vấn đề.
Ở năm học 2015-2016 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu
giáo bé ( 3-4 tuổi) tổng số cháu là 23 cháu. Về việc thực hiện chương trình giáo
dục nói chung và hoạt động tạo hình nói riêng tôi đã gặp một số thuận lợi và
khó khăn sau:
2.2.1. Thuận lợi:
5
Trường mầm non Văn Lộc nằm ngay ở trung tâm của xã thuận lợi cho
việc đưa đón, trả trẻ của phụ huynh. Mặt khác, được sự quan tâm của phòng
giáo dục, của địa phương đặc biệt là sự tham mưu chỉ đạo của ban giám hiệu
nhà trường nên việc xây dựng cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng được
nâng lên. Trường học được xây dựng khang trang, có sân chơi với đồ chơi ngoài
trời. Phòng học rộng rãi, thoáng mát. Có đầy đủ các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ
hoạt động như: bàn ghế đúng quy cách, bút màu, vở vẽ, bảng, đất nặn, hồ, keo
dán, giấy màu, giấy A4...
- Khuôn viên trường rộng, có nhiều cây xanh, tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với
thiên nhiên, là môi trường tốt cho trẻ làm quen với hoạt động tạo hình.
- Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc học tập và vui chơi của trẻ ngày càng được
nâng cao hơn.
- 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn, có tâm huyết với ngành học, yêu nghề mến
trẻ, có phẩm chất nghề nghiệp.
- Hầu hết đội ngũ giáo viên là người địa phương nên có nhiều thuận lợi trong
- Cháu nhà trẻ chuyển lên chưa được làm quen với cách cầm bút, cách vẽ…Bên
cạnh đó khả năng chú ý của các cháu chưa tốt, ngồi lâu dễ chán, cách cháu cầm
bút chưa quen, còn lóng ngóng, ngồi không ngay ngắn, còn nhoài người ra bàn
vì các cháu còn tự do hoạt động.
- Cháu chưa đi học nhà trẻ thì nhút nhát, lo sợ vì phải tiếp xúc với môi trường
mới xa gia đình.
- Mặt khác, ở lứa tuổi này khả năng tri giác về màu sắc, hình dạng, cấu tạo, hiện
tượng còn rất hạn chế. Trẻ chưa thể dùng ngôn ngữ của mình để diễn đạt ý thích
và nhận xét. Thường những hứng thú tò mò của trẻ chỉ mới dừng lại ở mức độ
cảm tính. Các cơ bàn tay và ngón tay của trẻ còn chưa phát triển, trẻ còn rất
vụng về. Trẻ chưa vẽ được nét gấp khúc mà chỉ mới sử dụng nét thẳng nét xiên
để vẽ và tô màu.
- Do trẻ còn nhỏ nên việc cho trẻ đi dạo, đi tham quan để làm giàu vốn hiểu biết
cho trẻ còn hạn chế.
- Mỗi khi có giờ vẽ tôi gặp trở ngại từ việc sắp xếp chỗ ngồi, mặc dù có sự
hướng dẫn của cô, nhưng các cháu còn quá nhỏ nên chưa biết bố cục tranh,
chưa biết dùng màu hợp lý, nhiều cháu nguệch ngoặc hết trang này đến trang
khác, không ra một hình thù gì, có trẻ thì không làm theo sự hướng dẫn của cô.
- Đồ dùng: vật mẫu của cô chưa đẹp, chưa gây được hứng thú cho trẻ, phương
pháp lên lớp còn cứng, chưa thay đổi hình thức hoạt động để kích thích trẻ hoạt
động.
* Qua những thuận lợi và khó khăn trên, tôi tiến hành khảo sát trên trẻ: Song
song với điều kiện ổn định cho trẻ vào nề nếp qua tháng đầu giảng dạy, thông
qua các tiết lên lớp và các hoạt động giáo dục khác tôi đã nắm được khả năng
thực hiện hoạt động tạo hình và tâm lý chung của trẻ để trên cơ sở đó tôi phân
loại năng lực, khả năng cảm nhận, yêu thích hoạt động tạo hình của trẻ trong
lớp như sau:
* Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng.
Kết quả
năng tập
trung,
1
23
3 13
4
17
13 57
3 13 0
0
chú ý,
hứng thú
vẽ.
7
2
3
4
5
Kỹ năng
vẽ
Khả
năng
phối hợp
màu, tô
4
23
2
9
4
17
14
61
2
9
1
4
23
3
13
2
9
0
0
Nhìn vào bảng trên cho thấy tỉ lệ trẻ chưa đạt yêu cầu còn cao.
- Khả năng tập trung, chú ý, hứng thú vẽ: 13%
- Kỹ năng vẽ: 8%
- Khả năng phối hợp màu, tô bức tranh đẹp: 13%
- Bố cục tranh cân đối: 13%
- Biết nhận xét sản phẩm: 9%
* Nguyên nhân:
- Ở lứa tuổi này khả năng tri giác về màu sắc, hình dạng, cấu tạo còn hạn chế.
Các cơ bàn tay, ngón tay của trẻ còn rất vụng về.
- Phương pháp lên lớp của cô còn cứng, chưa thay đổi hình thức hoạt động để
kích thích trẻ hoạt động.
- Đồ dùng vật mẫu của cô chưa đẹp chưa gây được hứng thú cho trẻ.
- Do trẻ còn nhỏ nên vốn hiểu biết và kinh nghiệm của trẻ con rất ít.
Vì vậy tôi luôn băn khoăn, trăn trở rất nhiều và đã tìm ra một số biện pháp để
nâng cao kỹ năng hoạt động tạo hình cho trẻ như sau:
2.3. Các giải pháp và biện pháp.
2.3.1. Các giải pháp.
- Lập kế hoạch phù hợp để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ.
- Giáo dục nề nếp thói quen cho trẻ
- Tạo môi trường trong lớp và ngoài lớp để phục vụ hoạt động tạo hình cho trẻ.
- Sử dụng linh hoạt sáng tạo các biện pháp vào hoạt động tạo hình cho trẻ.
- Làm và sử dụng đồ dùng trực quan phục vụ cho hoạt động tạo hình của trẻ.
cô phải đưa ra các biện pháp rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ.
- Kỹ năng cầm bút tạo ra các đường nét nghệ thuật: đây là thao tác tương đối
khó khăn đối với trẻ 3 tuổi vì vậy khi dạy trẻ tôi tiến hành thao tác dạy trẻ từ dễ
đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, các hoạt động đó được liên tục thực hiện tạo
thành kỹ năng. VD: Đầu tiên tôi cho trẻ cầm bút di mầu theo ý thích của trẻ. Sau
đó di màu các hình ảnh to rõ nét, ít chi tiết. Khi trẻ đã cầm bút khá thành thạo
tôi cho trẻ tập vẽ nét cơ bản như nét vẽ cuộn len, vẽ mưa rơi. Khi trẻ đã cầm bút
thành thạo tôi hướng dẫn trẻ tập vẽ các bức tranh sáng tạo theo ý thích của trẻ.
- Dạy trẻ kĩ năng nặn, xé, dán: Đối với trẻ 3 tuổi vận động tinh của trẻ phát triển
ở mức độ thấp vì vậy cần rèn luyện một số kỹ năng cơ bản sử dụng đất để tạo ra
sản phẩm. Ví dụ: Dạy trẻ làm các động tác xoay tròn, ấn bẹp, nặn dọc. Khi xé
tôi cho trẻ xé từ đơn giản đến phức tạp: Xé thẳng, xé vụn, xé lân tay hình tròn…
- Dạy trẻ kỹ năng phết hồ: Đây là kỹ năng khó đối với trẻ 3 tuổi. Vì vậy khi trẻ
dán cô dạy trẻ kỹ năng đặt, sắp xếp bố cục trước sau đó lật lên phết hồ phía sau
của giấy. Làm như vậy trẻ dễ thao tác và định hình được sản phẩm của mình
định làm ra.
Tóm lại từ những việc làm tỉ mỉ thường xuyên như vậy nên kỹ năng tạo hình
của trẻ lớp tôi tăng lên rõ rệt.Qua quá trình thử nghiệm tôi đã đưa các cháu vào
nề nếp, thói quen, trẻ thực sự say mê hứng thú với hoạt động tạo hình, không bị
9
gò bó, thoải mái. Tạo cho trẻ thói quen tốt khi tham gia hoạt động và đạt được
kết quả cao.
* Biện pháp 2: Giáo dục nề nếp thói quen cho trẻ.
Nề nếp lớp học là một bước cơ bản để tạo nên thành công trong giờ học,
khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn khoa học của cô ngay từ ban đầu trẻ
sẽ say mê với giờ học thể hiện được cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt động
nghệ thuật. Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách:
- Tháng đầu tiên của năm học tôi thường xuyên chú trọng trong việc dạy trẻ,
hoạt động chung.
Với những nhóm trẻ chưa thực hiện được cô có thể hướng dẫn trẻ một
cách tỉ mỉ hơn hoặc cô kết hợp làm chung với trẻ cùng với lời động viên để
khuyến khích trẻ có tâm thế hơn. VD: Với chủ đề thế giới động vật ở góc tạo
hình tôi nặn một số con vật ( gà, thỏ, mèo, trâu, voi…để ở kệ hoặc tranh một số
10
con vật…để cung cấp kiến thức cho trẻ. Khi trẻ vào góc chơi hoặc đón trẻ trả trẻ
tôi thu hút gợi ý trẻ quan sát những sản phẩm đó.
Ở các góc hoạt động khác cô cũng có thể rèn luyện kĩ năng về khả năng
tạo hình cho trẻ. Cụ thể như: trong góc học tập luôn có nội dung cung cấp cho
trẻ cung cấp về toán và môi trường xung quanh, thông qua các môn học đó giáo
viên thiết kế lựa chọn các trò chơi, nội dung để củng cố cung cấp cho trẻ. Từ đó
có thể lồng ghép kỹ năng tạo hình cho trẻ.
VD: Với nội dung môi trường xung quanh cô cho được cắt dán tranh ảnh,
đồ dùng, con vật theo chủ đề tiến hành, cô kết hợp rèn luyện kỹ năng cầm kéo
và phết hồ cho trẻ.
Góc thư viện là góc yên tĩnh nhất. Khi vào góc này trẻ được xem các loại
sách, vẽ và làm truyện tranh, kể chuyện sáng tạo cùng cô, kể về các đồ dùng có
liên quan tới chủ đề đang thực hiện thì giáo viên cũng có thể nhẹ nhàng đưa
kiến thức kỹ năng hoạt động tạo hình rèn luyện thêm cho trẻ…
Hoạt động tạo hình là một hoạt động cần đầu tư về thời gian chuẩn bị cho tiết
tạo hình được tốt.
Với tiết vẽ vườn hoa nhà bé. Ở mọi lúc, mọi nơi tôi cho trẻ đi dạo chơi
sân trường để trẻ được quan sát, sờ, ngửi những khóm hoa và cô gợi hỏi trẻ để
trẻ nói lên suy nghĩ của mình. Sau đó nhắc trẻ về quan sát thêm vườn hoa ở nhà.
Khi đến giờ học tôi chuẩn bị 3 tranh về các loại hoa. Và một đoạn video về cảnh
trồng hoa. Vào giờ học tôi cho trẻ chơi trò chơi: “ Gieo hạt” tạo cho trẻ cảm
giác thoải mái, sau đó cho trẻ xem một đoạn phim về cảnh trồng hoa. Trò
những nét ngắn. Khi trẻ thực hiện cô nhắc nhở trẻ tư thế ngồi, cách cầm bút,
cách bố cục tranh và lại gần trẻ động viên, khuyến khích trẻ để cho trẻ tạo ra sản
phẩm đẹp, hướng dẫn cho trẻ kém, trẻ còn lúng túng.
Kết thúc giờ học cô cho trẻ trưng bày sản phẩm và để trẻ tự nhận xét về bài của
bạn, của mình xem có giống búc tranh của cô không? Ai vẽ đẹp? Vì sao đẹp…
Thường cuối một chủ đề lớn tôi lại tổ chức một cuộc thi: “Bé khéo tay”
ngay tại lớp mình. Muốn vậy tôi phải tổ chức tốt khâu chuẩn bị, chuẩn bị phông
màn dán chữ, trang trí thật giống hội thi, có những phần thưởng do tôi tự tay
làm “là những chiếc chong chóng, đồng hồ hay những con vật ngộ nghĩnh làm
bằng lá dừa, lá cây…) cho những ai đạt giải. Điều đó sẽ khuyến khích trẻ thi
đua thực hiện. Trong suốt cả giờ học cô là người dẫn chương trình cho hội thi.
Sau khi sử dụng biện pháp trên tôi thấy trẻ có hứng thú hơn với những giờ hoạt
động tạo hình và thực hiện tác phẩm của mình đạt kết quả tốt hơn. Tô bức tranh
đẹp hơn, bố cục tranh cân đối, biết cách nhân xét sản phẩm.
* Biện pháp 4: Sử dụng linh hoạt sáng tạo các biện pháp vào hoạt động tạo
hình cho trẻ.
Sử dụng linh hoạt sáng tạo các biện pháp dạy học nhằm giúp trẻ tiếp thu
kiến thức một cách hiệu quả, tạo cho trẻ hứng thú tích cực hơn trong quá trình
học tập.
Trong quá trình dạy trẻ tôi đã sử dụng các phương pháp như: Phương
pháp quan sát, phương pháp đàm thoại, phương pháp phân tích tổng hợp,
phương pháp trò chuyện... Đối với hoạt động tạo hình có thể cho trẻ quan sát
thiên nhiên, cho trẻ làm quen với các con vật, cho trẻ xếp hột hạt, vẽ tự do trên
cát...thành những bức tranh, những hình mà trẻ thích. Từ đó giúp trẻ hình thành
kĩ năng tạo hình. Nói chung hoạt động tạo hình là hoạt động của quan sát, ghi
nhớ và sáng tạo vì thế ta phải tích cực cho trẻ quan sát thiên nhiên, sự vật hiện
tượng xung quanh trẻ.
Giáo viên tổ chức cho trẻ bồi dưỡng các kĩ năng, rèn luyện kĩ xảo trong
hoạt động tạo hình. Bao gồm cách hướng dẫn, các hoạt động tạo hình nhằm tổ
chức cho trẻ những tích cực hiểu biết về thế giới xung quanh trẻ.
tranh vẽ ngôi nhà cho trẻ quan sát. Cô hỏi trẻ cô có bức tranh vẽ gì? Ngôi nhà
trong bức tranh được vẽ như thế nào? Ngôi nhà được vẽ bằng những hình gì?
Màu sắc của ngôi nhà như thế nào?... Cô vẽ mẫu và kết hợp nêu đặc điểm của
từng nét vẽ để tạo nên bức tranh ngôi nhà. Khi cho trẻ thực hiện cô hướng dẫn
trẻ tư thế ngồi, cách cầm bút,… cô nhắc trẻ vẽ giống như tranh mẫu. Ngoài ra
cô có thể hướng cho trẻ vẽ thêm một số chi tiết mà trẻ thích để bức tranh thêm
sinh động. Cuối cùng cô cho trẻ lên trưng bày và cùng nhau nhận xét sản phẩm
có giống với tranh mẫu của cô hay không.
Dạy trẻ kỹ năng vẽ theo mẫu cô đã chuẩn bị thì nhất thiết vật mẫu phải
đẹp, màu sắc rõ dàng, đơn giản để trẻ bắt trước làm theo. Loại tiết này yêu cầu
ở trẻ độ chính xác cao, trẻ phải quan sát và ghi nhớ vật mẫu để đưa vào sản
phẩm của mình. Bài càng đẹp thì độ chính xác giữa vật mẫu và sản phẩm của
mình càng cao.
Với tiết dạy theo đề tài cần luyện cho trẻ những kỹ năng đã học để miêu
tả hình dáng tương tự, loại tiết này sẽ khai thác được tính sáng tạo của trẻ, cô có
thể chuẩn bị nhiều vật mẫu đẹp, có nhiều chi tiết sáng tạo và khi trẻ thực hiện cô
phải cất hết vật mẫu để trẻ tự miêu tả hình dáng tương tự với ý thích của mình
bằng các kỹ năng đã học.Khi hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình phải lấy trẻ làm
trung tâm, cô để trẻ tự thực hiện và khuyến khích trẻ sáng tạo trong quá trình
hoạt động, trẻ cần được tự thể hiện ý muốn, tự thực hiện với những phương tiện
tạo hình khác nhau. Cô cần tăng cường sử dụng câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố
và vận dụng những kinh nghiệm đã học, khuyến khích trẻ suy nghĩ. Thường
xuyên thay đổi cách giới thiệu bài, bằng trực tiếp hoặc gián tiếp. Trước khi dạy
13
kỹ năng mới phải thường xuyên ôn luyện kỹ năng đã học cho trẻ và cho trẻ làm
quen với các kỹ năng ở mọi lúc, mọi nơi. Nội dung bài dạy phải đầy đủ và trình
tự các bước để trẻ dễ nhớ.
VD: Tiết dạy theo đề tài. Vẽ hoa mùa xuân.
- Mục đích yêu cầu: Trẻ biết phối hợp các nét để tạo ra sản phẩm đẹp. Rèn
luyện kỹ năng vẽ, tô màu, bố cục tranh cho trẻ. Rèn luyện kỹ năng tập trung chú
ý, sáng tạo của trẻ.
- Chuẩn bị: Đồ dùng cho trẻ: Bút, giấy, màu vẽ… Bóng thật, tranh vẽ quả bóng
( Tranh 1: Vẽ chùm bóng tròn, tranh 2: Vẽ chùm bóng có quả tròn, quả dài khác
nhau. Tranh 3: Vẽ chum bóng quả tròn, quả dài, có ông mặt trời, mây, cỏ cây.)
- Tiến hành: Tôi cho trẻ hát và xem video về những chùm bóng. Đàm thoại với
trẻ về hình dạng, màu sắc của những quả bóng. Sau đó cô đưa tranh mẫu cho trẻ
quan sát và đàm thoại với trẻ. Tranh 1 vẽ gì? Vẽ như thế nào? Bố cục ra làm
sao? Màu sắc như thế nào?... Tranh 2, tranh 3 cô hỏi trẻ tương tự. Khi trẻ thực
hiện cô hướng dẫn trẻ tư thế ngồi, cách cầm bút… đồng thời cô đến từng trẻ
hướng dẫn cách vẽ, tô màu, bố cục tranh, hỏi trẻ thích vẽ những quả bóng hình
gì? Thích vẽ thêm những chi tiết gì cho bức tranh của mình. Cô thường xuyên
động viên khích lệ trẻ và khơi gợi phát huy sự sáng tạo cho trẻ. Cuối cùng cô
cho trẻ lên trưng bày và cùng nhau nhận xét sản phẩm.
Hay có thể gây hứng thú cho trẻ bằng hình thức dưới dạng trò chơi.
VD: Dạy trẻ: “Vẽ vòng đeo tay, đeo cổ để tặng cô” Tôi gây hứng thú bằng cách:
Chào mừng các bạn đến với chương trình: “Vui cùng sắc mầu” vào thứ 5 hàng
tuần, chủ đề của chúng ta mang tên: “Họa sỹ tý hon” như những lần trước
chúng ta có 2 đội chơi. Đội xanh và đội đỏ. 2 đội chơi sẽ phải trải qua 3 phần
chơi:
Phần 1: Tìm đề tài.
Phần 2: Thể hiện tài năng.
Phần 3: Bình chọn và trao giải thưởng.
Ngay bây giờ chúng ta sẽ cùng bước vào phần chơi thứ nhất mang tên: “Tìm đề
tài”. Như vậy bằng lời giới thiệu hấp dẫn đã gây được sự chú ý tò mò của trẻ,
muốn gây sự hứng thú thể hiện tôi dùng thủ thuật thi đua giữa các đội, thi các
bạn với nhau, gợi mở tạo sự hưng phấn và trẻ sẽ hoạt động tích cực hơn.
Nhận xét sản phẩm cũng rất quan trọng. Tôi còn đưa ra nhiều hình thức
thơ: “Ông mặt trời”. Cô cùng trẻ quan sát ông mặt trời mới mọc vào các buổi
sáng trước khi vào hoạt động dạy. Lồng ghép nội dung tích hợp vào đề tài từ đó
giúp trẻ tư duy, ghi nhớ một cách nhanh và tự nhiên
Luôn nhắc nhở, động viên trẻ tư thế ngồi, cách cầm bút, bố cục tranh. Đặt
và xếp các vật liệu sao cho trẻ thấy rõ và lấy được dễ dàng. Tạo cho trẻ môi
trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: Bày đồ chơi đẹp, sắp xếp các nguyên vật
liệu, đồ dùng một cách hợp lý, đẹp mắt, bố trí phòng học ngộ nghĩnh…từ đây
tạo cho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được tái tạo.
* Biện pháp 5: Làm và sử dụng đồ dùng trực quan phục vụ cho hoạt động
tạo hình của trẻ.
Trẻ ở giai đoạn này tư duy trực quan trừu tượng đã hình thành và phát triển.
Tuy vậy tư duy trực quan hành động vẫn chiếm ưu thế trong qua trình nhận thức
của trẻ. Do đó đồ dùng trực quan góp phần quan trọng trong việc giảng dạy nói
chung và trong hoạt động giảng dạy bộ môn tạo hình nói riêng. Đồ dùng trực
quan phải làm thế nào phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ và phù hợp với
nội dung bài dạy đảm bảo được tính giáo dục, tính thẩm mỹ và tính thực tiễn.
Ngoài ra tôi tích cực tìm tòi các loại phế liệu, các loại lá cây, đá, sỏi…để
làm búp bê, các con vật ngộ nghĩnh đáng yêu. Không những thế tận dụng các
phế liệu như: hộp sữa, chai, lọ…để xếp ngôi nhà, tivi khiến trẻ tò mò thích thú
và say mê môn học. Không chỉ hăng say tích cực làm đồ dùng đồ chơi mà trong
các hoạt động vui chơi, hoạt động ngoài trời của trẻ, tôi hướng dẫn trẻ làm một
số đồ dùng đồ chơi đơn giản như: xếp hình, thu nhập lá cây phục vụ cho giờ học
tiếp theo…nhờ đó mà đồ dùng đồ chơi phục vụ các môn học nói chung và môn
16
tạo hình nói riêng rất phong phú, sinh động đem lại hiệu quả cao. Muốn hoạt
động tạo hình đạt kết quả tốt thì việc đầu tiên người soạn giáo án phải nghiên
cứu kỹ bài dạy, bản thân tôi luôn tập vẽ, tập nặn … để cho mẫu của cô luôn đẹp
và khi làm mẫu sẽ nhanh hơn. Cô là người luôn tìm tòi sáng tạo, linh hoạt nhanh
khó khăn trong học tập không thể thiếu được vai trò giải quyết khó khăn của
phụ huynh. Vì vậy ngay từ đầu năm học để phụ huynh hiểu thêm về hoạt động
tạo hình tôi đã thường xuyên gặp gỡ và trao đổi với phụ huynh về tầm quan
trọng của hoạt đông tạo hình trong trường mầm non nói chung và đối với trẻ 3
tuổi nói riêng. Hoạt động tạo hình không chỉ giúp trẻ khả năng thẩm mỹ, biết
nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp mà còn giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay
khéo léo, vững chắc, linh hoạt hơn tạo tiền đề cho các độ tuổi khác nhau.
Qua quá trình dạy trẻ, tôi đã tìm hiểu khả năng của trẻ và rút ra một số
thông tin về khả năng tiếp thu và hoạt động tạo hình của trẻ để thông báo cho
gia đình trẻ biết về khả năng học tập của trẻ để buổi tối hoặc những ngày nghỉ
học…gia đình có thể khuyến khích, động viên, trò chuyện cùng trẻ để làm giàu
thêm vốn hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ.
Tạo điều kiện cho phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của
môn học tứ đó cùng tham gia các hoạt động cùng cô, cùng dạy trẻ tạo hình, góp
các phế phẩm để cùng nhau làm và tạo ra nhiều sản phẩm phục vu cho trẻ hoạt
động. Nhắc nhở phụ huynh nên động viên khuyến khích trẻ kịp thời khi trẻ có
sự cố gắng.
Nhờ áp dụng biện pháp trên tôi thấy trẻ hiểu nhanh hơn và có cảm xúc về
đề tài và hứng thú hoạt động hơn.
*Bảng 2: Kết quả áp dụng biện pháp.
Kết quả
Nội dung
khảo sát
Tổng
số
trẻ
1
Số
trẻ
Tỷ
lệ %
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
23
5
26
11
48
0
0
0
0
Khả năng
phối hợp
màu, tô
bức tranh
đẹp.
23
5
22
6
26
4
17
14
61
1
4
0
0
23
6
26
7
30
10
44
tạo tiền đề cho các độ tuổi khác nhau.
- Các đồng nghiệp có thể cùng học hỏi những kinh nghiệm qua những tiết dạy,
phương pháp hướng dẫn trẻ…mà tôi đã đúc rút được trong thời gian qua.
- Phụ huynh đã có sự thay đổi nhìn nhận về việc học và nhu cầu chơi của con
mình, nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình. Đã ủng hộ nhiệt
tình, giúp đỡ giáo viên trong việc tìm kiếm nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ
chơi cho trẻ. Từ đó có thể thấy được ưu điểm của việc thực hiện có hiệu quả các
biện pháp trên.
Kết quả trẻ đạt được thể hiện qua bảng khảo sát như sau:
19
*Bảng 3: So sánh kết quả khảo sát thực trạng và kết quả khảo sát.
Kết quả
Kết
quả
Khả
o sát
thực
trạn
g
Nội
dung
khảo sát
Khả năng
tập trung,
chú ý
Kỹ năng
Khá
Tốt
Trung bình
Chưa đạt
Yếu
Kém
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ
lệ
%
Số
trẻ
Tỷ
lệ %
13
0
0
23
3
13
6
26
11
48
2
9
1
4
23
14
61
1
4
2
9
23
4
17
6
26
11
48
2
9
26
6
26
11
48
0
0
0
0
23
5
22
6
26
11
0
23
6
26
7
30
10
44
0
0
0
0
* Nhận xét: Sau khi áp dụng các biện pháp tôi đã đưa ra. Tôi thấy mức độ phát
triển của trẻ đã tăng lên rõ rệt.
+ Trẻ thông minh sáng tạo, hứng thú hơn với các tiết tạo hình.
+ Trẻ phát triển được những kỹ năng khéo léo để tạo ra sản phẩm đẹp.
+ Trẻ biết quý trọng cái đẹp và bảo vệ cái đẹp.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.2. Kiến nghị:
* Đối với nhà trường:
- Đề nghị Ban giám hiệu nhà trường tham mưu với các cấp, các ngành, lãnh đạo
địa phương mua sắm trang thiết bị, đồ chơi cho trẻ. Đầu tư thêm đồ dùng để các
cháu có điều kiện học tập và vui chơi tốt hơn. Xây dựng khuôn viên có vườn
hoa cây cảnh, vườn cây ăn quả và vườn cây của bé để giúp trẻ hoạt động đạt
được kết quả tốt.
- Đề nghị nhà trường thường xuyên tổ chức các giờ dạy mẫu tạo điều kiện cho
giáo viên mầm non được học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
* Đối với phòng giáo dục:
- Đề nghị phòng GD thường xuyên tổ chức các lớp học chuyên đề về hoạt động
tạo hình theo hướng giáo dục mầm non, để chúng tôi học hỏi kinh nghiệm, kiến
thức chăm sóc giáo dục trẻ tốt hơn.
Với những bài học rút ra từ bản thân, tôi rất mong được các bạn đọc tham
khảo và góp ý kiến cho tôi. Chúng ta là ai hay ở cương vị nào? Hãy cùng nhau
21
xây dựng trường lớp, cũng như nâng cao chất lượng của ngành giáo dục mầm
non, đáp ứng mong mỏi của xã hội trong thời kỳ “ Công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước”. Mặc dù bản thân đã có rất nhiều cố gắng, song bản sáng kiến
kinh nghiệm này không thể tránh khỏi thiếu sót. Vậy kính mong các cấp lãnh
đạo, các bạn đọc và đồng nghiệp bổ sung, góp ý để bản sáng kiến hoàn chỉnh
hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!.
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị
Hậu Lộc, ngày 20 tháng 03 năm 2016
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của