SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI
KHÍ HẬU TRONG GIẢNG DẠY MÔN HÓA HỌC TẠI
TRƯỜNG THCS THÀNH KIM

Người thực hiện: Trần Quốc Thạch
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Thành Kim
SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Hóa học

THANH HÓA NĂM 2016

1


MỤC LỤC
Phần
I
II
1
2
3
3.1
3.2
4
III

22
Tài liệu tham khảo
23
Tranh phục vụ cho bài giảng
25
Tranh do học sinh sưu tầm
28

2


I. MỞ ĐẦU
1.Lí do chọn đề tài:
Đi cùng với sự phát triển chung của nhân loại là các vấn đề thách thức về tự
nhiên, một trong những thách thức lớn nhất mà con người phải đối mặt là vấn đề
biến đổi khí hậu toàn cầu. Theo tiến trình phát triển, BĐKH ngày càng có những
thay đổi nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống tự nhiên, môi
trường kinh tế và xã hội toàn cầu.
Với sự BĐKH, hàng năm con người đã và đang phải gánh chịu những hậu
quả khôn lường trên tất cả các phương diện về đời sống. Cụ thể có thể kể đến
các thảm hoạ như động đất và sóng thần Tohoku tại Nhật bản năm 2011, theo
thống kê có tới 15.854 người thiệt mạng, 9.677 người bị thương và 3.155 người
mất tích tại 18 tỉnh của Nhật Bản và hơn 125.000 công trình nhà ở bị hư hại
hoặc phá hủy hoàn toàn tổn thất nghiêm trọng đến con người, cơ sở hạ tầng và
sự phát triển kinh tế xã hội của hơn 20 quốc gia lân cận; các thảm hoạ khác như:
siêu bão Haiyan 2013, thiên tai lũ lụt, động đất, núi lửa...Mỗi một năm có hàng
tỉ người dân trên thế giới mắc các căn bệnh do ảnh hưởng trực tiếp từ BĐKH
như sốt rét, sốt xuất huyết, lao phổi, hen suyễn, nguy hiểm nhất là ung thư, gây
gánh nặng bệnh tật lên cuộc sống con người.
BĐKH gây ảnh hưởng trực tiếp đến mỗi quốc gia, đặc biệt là các nước có

con người, cùng các em đưa ra những giải pháp nhằm hạn chế tác động của biến
đổi khí hậu, để các em trở thành một tuyên truyền viên tích cực trong gia đình,
nhà trường và địa phương. Chính vì vậy nên tôi chọn cho mình đề tài: “Một số
phương pháp tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu trong giảng dạy môn Hóa
học tại trường THCS Thành Kim ” để nghiên cứu thực hiện với mục tiêu:
+ Giúp giáo viên và học sinh biết thêm về hậu quả của BĐKH đang tác động
tiêu cực đến cuộc sống con người nhằm hạn chế những tác động xấu do BĐKH
gây ra.
+ Từ kiến thức về biến đổi khí hậu, giáo viên thực hiện tích hợp, lồng ghép
thông qua chương trình môn Hóa học cấp THCS nhằm giáo dục học sinh, giúp
các em nâng cao nhận thức về ứng phó với BĐKH và phòng chống giảm nhẹ
thiên tai(PCGNTT) và có những việc làm cụ thể, tích cực trong việc bảo vệ môi
trường hiện tại cũng như trong tương lai.
+Trang bị kiến thức kĩ năng hành vi cho học sinh để ứng phó với BĐKH và
PCGNTT, góp phần tích cực vào việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia
về ứng phó với BĐKH và PCGNTT.
+ Phải thay đổi thói quen hàng ngày trong cuộc sống theo hướng tiết kiệm năng
lượng. Hãy là một tuyên truyền viên có trách nhiệm về biến đổi khí hậu và ứng
phó biến đổi khí hậu.
2. Mục đích nghiên cứu: Giáo dục, tuyên truyền các giải pháp giảm nhẹ với
BĐKH cho học sinh. Các em sẽ là một tuyên truyền viên có trách nhiệm trao
đổi, chuyện trò với gia đình, bạn bè, hàng xóm...về những vấn đề môi trường.
Thông qua các hoạt động văn hoá, văn nghệ, giải trí thể thao, tình nguyện và
phát triển sẽ giúp các em đưa vấn đề bảo vệ môi trưòng xâm nhập vào cộng
đồng một cách hữu hiệu hơn. Qua đó giáo dục, tuyên truyền cho nhân dân các
địa phương tinh thần tích cực, chủ động đối phó với những thách thức do BĐKH
gây ra theo phương châm tại chỗ, dựa vào sức mình là chính.
3. Đối tượng nghiên cứu: Để thực hiện đề tài đã nêu, tôi đã nghiên cứu về:
- Cơ sở lí luận và thực tiễn về ứng phó với BĐKH và PCGNTT.
- Nghiên cứu các địa chỉ tích hợp giáo dục ứng phó với BĐKH trong môn Hóa học

sánh được.
* Theo IPCC: BĐKH là sự biến đổi trạng thái của hệ thống khí hậu, có thể
được nhận biết qua sự biến đổi về trung bình và sự biến động của các thuộc tính
của nó, được duy trì trong một thời gian đủ dài, điển hình là hàng thập kỷ hoặc
dài hơn. Nói cách khác, nếu coi trạng thái cân bằng của hệ thống khí hậu là điều
kiện thời tiết trung bình và những biến động của nó trong khoảng vài thập kỷ
hoặc dài hơn, thì BĐKH là sự biến đổi từ trạng thái cân bằng này sang trạng thái
cân bằng khác của hệ thống khí hậu.
1.2.Nguyên nhân gây nên BĐKH
- Nguyên nhân gây ra BĐKH do tự nhiên:
* Thay đổi cường độ sáng Mặt trời và sự xuất hiện các Sunspots làm cho cường
độ tia bức xạ Mặt trời chiếu xuống Trái đất thay đổi, sự thay đổi năng lượng
chiếu xuống mặt đất góp phần làm thay đổi nhiệt độ bề mặt Trái đất.
* Núi lửa phun trào: sẽ thải vào khí quyển một lượng rất lớn sulfur dioxide
(SO2), hơi nước, bụi và tro. Khối lượng lớn khí và tro có thể ảnh hưởng đến khí
hậu trong nhiều năm. Tuy nhiên, các hạt nhỏ được phun ra bởi núi lửa, phản
chiếu lại bức xạ Mặt trời trở lại vào không gian do đó có tác dụng làm giảm
nhiệt độ bề mặt Trái đất.
* Các đại dương là một thành phần chính của hệ thống khí hậu, dòng hải lưu di
chuyển một lượng lớn nhiệt trên toàn Trái đất. Thay đổi trong lưu thông đại
dương có thể ảnh hưởng đến khí hậu thông qua sự chuyển động của CO 2 vào
trong khí quyển.
* Thay đổi quỹ đạo quay của Trái Đất: Trái đất quay quanh Mặt trời với một quỹ
đạo có trục quay có góc nghiêng 23,5 °. Thay đổi độ nghiêng của quỹ đạo quay
Trái đất có thể dẫn đến những thay đổi nhỏ. Tuy nhiên tốc độ thay đổi là cực kỳ
nhỏ có thể tính đến thời gian hàng tỷ năm.
5


- Nguyên nhân gây ra BĐKH do hoạt động con người:

mô phát triển mỗi vùng miền. Khí hậu khắc nghiệt, hiện tượng Elnino mỗi lần
càng biến động nhiều hơn, hạn hán lũ lụt càng nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng
trực tiếp đến sản xuất nông lâm ngư nghiệp của người dân. Việc không chủ động
được trong điều tiết thời tiết, khí hậu cũng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động
công nghiệp – xây dựng, giao thông vận tải và du lịch. Đặc biệt là vấn đề sức
khoẻ con người, khi BĐKH kèm theo ô nhiễm môi trường, bệnh dịch, và tâm lý
con người.
1.4.Tác động BĐKH lên các khu vực khác nhau: là khác nhau. Đặc biệt những
vùng có sự đa dạng về địa lý và khí hậu như Việt Nam, đường biển kéo dài, địa
lý đất liền đa dạng, thường xuyên gặp nhất là việc nắng nóng, hạn hán, cháy
rừng kéo dài vào mùa khô và lũ lụt, lũ quét gia tăng vào mùa mưa. Thời tiết thất
6


thường ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất kinh tế và cuộc sống người dân, đặc
biệt là khu vực miền trung, nơi phải hứng chịu trực tiếp hậu quả từ BĐKH.
b. Mối liên quan giữa BĐKH và môn hoá học.
+ Nguyên nhân chính làm BĐKH Trái đất là do sự gia tăng các hoạt động tạo ra
các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ khí
nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền khác. Các
loại khí nhà kính chủ yếu bao gồm: CO2, CH4, NOx, CFCs, PFCs và SF6.
+ CO2 phát thải khi đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (than, dầu, khí) và là nguồn
khí nhà kính chủ yếu do con người gây ra trong khí quyển. CO 2 cũng sinh ra từ
các hoạt động công nghiệp như sản xuất xi măng và cán thép.
+ CH4 sinh ra từ các bãi rác, lên men thức ăn trong ruột động vật nhai lại, hệ
thống khí, dầu tự nhiên và khai thác than.
+ NOx phát thải từ phân bón và các hoạt động công nghiệp.
+ CFCs được sử dụng thay cho các chất phá hủy ozon (ODS) và HFC-23 là sản
phẩm phụ của quá trình sản xuất HCFC-22.
+ PFCs sinh ra từ quá trình sản xuất nhôm.

tiết dạy mang lại hiệu quả như mong muốn.
Xuất phát từ nhu cầu trên, tôi đã tham khảo một số phương pháp từ bạn bè
đồng nghiệp, tham gia dự giờ thăm lớp để tìm được kinh nghiệm, cũng như nhờ
các đồng nghiệp góp ý để tìm ra cách thức cho riêng mình. Qua tìm hiểu thực tế
tôi nhận thấy rằng, hầu hết giáo viên đã thực hiện nghiêm túc việc tích hợp các
nội dung vào bài dạy, tuy nhiên chưa thực sự thấy đầu tư nghiên cứu sâu cho tiết
dạy, công tác chuẩn bị còn chưa chu đáo từ khâu lập kế hoạch, chuẩn bị cho đến
khâu lên lớp. Việc thu thập kiến thức thực tế còn nhiều hạn chế, nhiều giáo viên
còn chủ quan cho đây là phần tích hợp không cần thiết vì đó không phải là kiến
thức chí nh của bài học.
Mặt khác, việc chuẩn bị cho tiết dạy có lồng ghép nội dung tích hợp mất
nhiều thời gian, làm thay đổi cách dạy lâu nay, đặc biệt với những giáo viên có
thâm niên lâu năm, việc thay đổi mang tính chất bước ngoặt. Hơn nữa, nội dung
bài học trong sách giáo khoa dài, mang tính chất đại cương, nếu lồng ghép
không phù hợp sẽ xảy ra tình trạng “cháy giáo án” nếu phân bố không đều hoặc
đi quá sa đà, ngược lại có thể dẫn đến tình trạng qua loa, quên không tích hợp.
Khi trực tiếp giảng dạy, còn dập khuôn máy móc, chưa linh hoạt, thiếu sự gần
gũi với đời sống thực tế của học sinh. Đôi khi sự tích hợp là không phù hợp với
mức độ hiểu biết với các em.
Ví du. Bài: Nước - Hóa học lớp 8.
Khi dạy phần vai trò của nước trong đời sống và sản xuất, chống ô nhiễm
nguồn nước, không nên tích hợp nội dung sau:
Cơ quan cung cấp nước xử lý nước bằng nhiều cách khác nhau, trong đó có
thể thêm clo và phèn kép nhôm kali (K 2SO4.Al2(SO4)3.24H2O). Ta phải thêm
phèn kép nhôm kali vào nước để loại bỏ lượng dư ion florua.…
Về phía học sinh, huyện Thạch Thành là một huyện miền núi với nghề sản
xuất chính là nông nghiệp, các em ngoài việc học tập trên lớp còn phải phụ giúp
cho gia đình, do vậy việc học tập đôi khi lơ là, nếu giáo viên không có sự kèm
cặp sát sao. Việc trực tiếp tham gia vào hoạt động môi trường cùng gia đình có
thể giúp cho các em hiểu biết sâu sắc thêm vào vấn đề thực tế tích hợp. Tuy


Số
HS
62
60

Giỏi
TS
%
5
8,1
6
10,0

Khá
TS
%
24
38,7
26
43,3

Trung bình
TS
%
27
43,5
23
38,3


giáo dục BĐKH trong giảng dạy môn Hóa học ở trường THCS Thành Kim. Việc
tích hợp này được theo dõi qua tiến trình học tập của các em, theo từng năm một
và được lượng giá bằng các bài kiểm tra nhanh.
3. Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
3.1. Các giải pháp
Để tích hơp giáo dục BBĐKH trong Môn Hoá Học, phải dựa trên mối quan
hệ giữa mục tiêu, nội dung của môn học với mục tiêu và nội dung ứng phó với
9


BĐKH, trên cơ sở thực tiễn cuộc sống và trải nghiệm của bản thân giáo viên và
học sinh. Từ đó tìm ra các phương pháp tích hợp phù hợp với từng phần, từng
bài, từng đối tượng học sinh thông qua các phương pháp dạy học thông dụng của
bộ môn như dùng ngôn ngữ, trực quan, thực hành, thảo luận nhóm, điều tra,
thăm quan, ngoại khoá, đóng vai...
Qua quá trình dạy bản thân tôi đã áp dụng một số biện pháp sau đây vào dạy
học tích hợp giáo dục BĐKH trong môn Hoá Học như sau:
1. Tìm hiểu các địa chỉ tích hợp giáo dục ứng phó với BĐKH trong môn Hóa học
cấp THCS
2. Tìm hiểu mục tiêu và nội dung giáo dục BĐKH và đối tượng học sinh để lên
kế hoạch chuẩn bị tiết dạy chu đáo.
3. Xác định địa chỉ cụ thể để giáo dục BĐKH.
4. Lựa chọn con đường tích hợp và thời gian, thời điểm tích hợp.
5. Đánh giá chất lượng bài dạy – Chuẩn bị cho tiết sau.
3.2. Các biện pháp thực hiện cụ thể
a. Biện pháp thứ nhất: Tìm hiểu các địa chỉ tích hợp giáo dục ứng phó với
BĐKH trong môn Hóa học cấp THCS
STT Lớp
Địa chỉ tích hợp (Chương, bài, mục)
1

Chương 2 – Bài 21: Sự ăn mòn kim loại
16
Chương 3 – Bài 26: Clo
17
9
Chương 3 – Bài 28: Các oxit của cacbon
18
Chương 3 – Bài 29: Axit cacbonic – Muối
19
Chương 3 – Bài 30: Silic – Công nghiệp silicat
20
Chương 4 – Bài 36: Metan
21
Chương 4 – Bài 40: Dầu mỏ và Khí thiên nhiên
22
Chương 4 – Bài 41: Nhiên liệu
23
Chương 4 – Bài 52: Tinh bột và Xenlulozơ
24
Chương 4 – Bài 54: Polime
10


b. Biện pháp thứ hai: Tìm hiểu mục tiêu và nội dung giáo dục BĐKH và đối
tượng học sinh để lên kế hoạch chuẩn bị tiết dạy chu đáo.
- Tìm hiểu nội dung, mục tiêu tiết học có liên quan tích hợp giáo dục ứng
phó với BĐKH
Khi dạy Hóa học khối 8,9, tôi phải đầu tư nghiên cứu kĩ, bao quát chương trình
để tìm hiểu mục tiêu, nội dung các phần, bài, đối tượng học sinh, từ đó có kế
họạch chi tiết cụ thể về thời gian, đồ dùng, phương tiện dạy nội dung tích hợp

? Theo em trong không khí ngoài khí oxi và nitơ còn có những khí gì? Tìm các
dẫn chứng để chứng minh?
? Nếu các lượng khí này tăng quá mức cho phép thì hiện tượng gì sẽ xảy ra?
? Nêu các biện pháp nhằm hạn chế sự gia tăng khí thải?
Mục II: Bảo vệ không khí trong lành , tránh ô nhiễm.
? Thế nào là không khí bị ô nhiễm? Nguyên nhân không khí bị ô nhiễm là gì?
11


? Chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ bầu không khí trong sạch tránh ô nhiễm?
? Em hãy nêu một số biện pháp nhằm chống ô nhiễm môi trường và phòng
chống biến đổi khí hậu?
? Ở địa phương em đang sống, em đã làm gì để bảo vệ môi trường và chống biến
đổi khí hậu?
- Chuẩn bị cho tiết dạy-học
Xác định mục tiêu giáo dục ứng phó với BĐKH cho từng phần, từng bài cụ thể
đã là quan trọng xong bước chuẩn bị cũng là một trong những khâu quan trọng
không kém, vì nó quyết định tới sự thành công của tiết dạy. Việc soạn thảo nội
dung tích hợp vào bài dạy cho phù hợp, dễ hiểu, dễ áp dụng cho đối tượng học
sinh lại càng quan trọng hơn. Từ ý tưởng đó mà tôi đã soạn thảo ra nội dung
tích hợp cụ thể có thể bằng tranh ảnh, ví dụ cụ thể trong cuộc sống hàng ngày,
hoặc bằng những câu chuyện ta thường gặp, qua băng đĩa, một số hình ảnh lấy
từ mạng, hoặc những tiểu phẩm nhỏ do học sinh tự diễn có liên quan đến nội
dung giáo dục ứng phó với BĐKH của từng bài. Mặt khác ngoài sử dụng đồ dùng
hiện có của nhà trường tôi thường xuyên sưu tầm tranh ảnh hoặc tự làm đồ dùng
cho tiết dạy. Việc làm các phiếu học tập dưới các dạng phiếu điều tra, sau đó
phát trước cho học sinh yêu cầu các em bám sát tình hình thực tế ở mỗi địa
phương, làng bản, khác nhau để hoàn thành phiếu là việc làm vô cùng ý nghĩa.
Việc làm này vừa giúp các em hiểu sâu sắc hơn về việc bảo vệ môi trường và
ứng phó với BĐKH, khi học các em dễ hiểu, dễ tiếp thu, tiết kiệm được thời gian.


- Để xác định đúng địa chỉ tích hợp thì yêu cầu giáo viên phải đầu tư
nghiên cứu bài soạn. Trước hết phải đọc kĩ nội dung bài dạy. “Có thể phân tích
chuẩn kiến thức, kĩ năng” của chương trình và nội dung bài học trong sách giáo
khoa để xác định từng phần, từng bài, từng mục cụ thể có thể tích hợp sao cho
nội dung phần tích hợp phù hợp với nội dung yêu cầu của bài. Có bài chỉ lồng
ghép vào một mục nào đó nhưng có bài lại có thể tích hợp cả bài. Cụ thể như
sau:
Lớp 8
Bài 12 Sự biến đổi chất
II. Hiện tượng hoá học: Trong hiện tượng hóa học có chất mới sinh ra
Bài 13: Phản ứng hoá học
III. Khi nào có phản ứng hoá học ?
Học sinh nắm được điều kiện xảy ra phản ứng hóa học, từ đó hạn chế được
những phản ứng có hại
IV.Dấu hiệu để biết có phản ứng hoá học: Có chất mới xuất hiện khác chất
ban đầu. Dựa vào mầu sắc, tỏa nhiệt, phát sáng
Bài 20: Tỷ khối của chất khí
So sánh khối lượng hai khí (hỗn hợp các khí), so sánh với không khí. Lưu ý
đến những khí nặng hơn không khí
Bài 24: Tính chất của oxi
Tính chất vật lý và tính chất hoá học
Lưu ý đến các phản ứng cháy, đề phòng hỏa hoạn và các phản ứng phá hủy kim
loại.
Bài 25: Sự oxi hóa – Phản ứng hóa hợp – Ứng dụng của oxi
Học sinh hiểu dược sự oxi hóa, Ứng dụng của oxi đối với sự hô hấp và sự đốt
nhiên liệu, hiểu được tầm quan trọng của bầu không khí trong sạch đối với sức
khỏe con người
Bài 28: Không khí – Sự cháy
* Thành phần không khí

Bài 18: Nhôm
II.
Sản xuất nhôm
Khi khai thác các mỏ khoáng sản chứa quặng nhôm sẽ làm thay đổi bề mặt địa
hình và hệ sinh thái ( cây cối bị triệt phá, đất đai xói mòn)
Bài 20: Hợp kim sắt: Gang – Thép
II. Sản xuất Gang – Thép
Sản xuất gang và thép sinh ra các loại khí thải CO2, CO
Bài 21: Sự ăn mòn kim loại
Ăn mòn – Yếu tố ảnh hưởng đến ăn mòn – Cách bảo vệ
Học sinh biết được sự ăn mòn kim loại,các yếu tố ảnh hưởng đến sự ăn mòn
kim loại đó là các chất trong môi trường và nhiệt độ, đặc biệt là mưa axit. Học
sinh biết giữ gìn các đồ vật bằng kim loại khi sử dụng nó.
Bài 26: Clo
II. Tính chất hoá học
Clo là phi kim hoạt động hóa học mạnh,tác dụng được với nhiều chất: Kim loại,
phi kim, kiềm…Một số hợp chất khí của Clo sinh ra cũng làm tăng lượng khí
thải.
III. Điều chế
Clo là khí độc nên khi điều chế phải cẩn thận đảm bảo an toàn, không để thất
thoát khí clo ra không khí.
Bài 28: Các oxit của cacbon.
Cacbon oxit – Cacbon đioxit:
Các khí này sinh ra trong sản xuất công nghiêp, trong qúa trình đốt than, nó làm
thay đổi thành phần không khí dẫn đến biến đổi khí hậu.
Bài 30: Silic – Công nghiệp silicat
III. Công nghiệp silicat
Khai thác các mỏ khoáng sản như: đá vôi, đất sét, cát làm thay đổi môi trường.
Trong quá trình sản xuất gốm,sứ, xi măng, thủy tinh sẽ sinh ra các chất thải và
khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

tiêu/nội dung giáo dục ứng phó với BĐKH vào chỗ nào, thời điểm nào trong tiến
trình bài dạy? Cách đặt vấn đề? Cách giải quyyết vấn đề và kết luận đánh giá
như thế nào? Điều này giáo viên phải vận dụng linh hoạt các khâu lên lớp. Đối
với mỗi bài, mỗi phần cụ thể tôi đã tìm các biện pháp hợp lý, cách tích hợp
không gò bó, không máy móc, sao cho phù hợp từng đối tượng học sinh.
Ví dụ: Bài 21: Sự ăn mòn kim loại- Hóa học 9.
Nội dung tích hợp: Ăn mòn – Yếu tố ảnh hưởng đến ăn mòn – Cách bảo vệ.
Để tích hợp nội dung BĐKH vào bài, tôi đưa ra hệ thống câu hỏi vào từng phần
như sau:
- Phần I: ? Tại sao kim loại bị ăn mòn? Lấy ví dụ về đồ vật bị ăn mòn kim loại
trong gia đình em?
- Phần II, III: ? Nêu các yếu tố ảnh hưởng tới sự ăn mòn kim loại? Bản thân em
đã làm gì để bảo vệ đồ dùng bằng kim loại trong gia đình để tránh bị ăn mòn?
? Không khí có nhiều khí thải CO2 , SO2…khi gặp mưa sẽ có hiện tượng gì?
? Mưa axit có tác hại gì đến các đồ vật bằng kim loại? Để tránh các tác hại do
mưa axit gây ra chúng ta phải làm gì?
? Con người cần làm gì để giảm thiểu hiện tượng mưa axit?
15


- Mặt khác khi dạy, giáo viên phải áp dụng linh hoạt các hình thức dạy học
phong phú: như phương pháp tìm tòi, khám phá, giải quyết vấn đề, hoạt động
nhóm, đóng kịch, trò chơi ô chữ, quan sát, phỏng vấn, nhìn hình ảnh đoán nội
dung hoặc tham quan, cắm trại, lập dự án…Trong đó phải kể đến phương pháp
nghiên cứu, học sinh được làm quen với quá trình tìm tòi khám phá, sáng tạo
dưới các dạng bài tập. Có bài tập giải quyết ngay trên lớp, giáo viên phải qui
định thời gian cho bài tập, đặt vấn đề và câu hỏi gợi ý (nếu HS yếu chưa hiểu)
sao cho logic để thu hút học sinh, câu hỏi dễ hiểu và phải hướng vào mục tiêu cụ
thể. Từ đó học sinh có thể tư duy, suy nghĩ phát hiện nhanh. Tuy nhiên phải tùy
từng đối tượng học sinh mà tung vấn đề dưới dạng câu hỏi khó hay dễ. Câu hỏi

b. Giảm 10% lượng khí metan.
c. Giảm 10% lượng khí đinitơ oxit.
d. Giảm 1% hơi nước.
Câu 4. Từ năm 1750 đến năm 2000, khí nào sau đây có nồng độ gia tăng lớn
nhất (tính theo phần triệu) trực tiếp từ các hoạt động của con người?
16


a. Khí cacbonic.
b. Khí metan. c. Khí đinitơ oxit. d. Hơi nước.
* Hướng dẫn chuẩn bị cho bài sau
- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới một cách chu đáo, dần dần định
hướng các em tự học và tự quan sát, sáng tạo trong cách nghĩ, cách làm. Muốn
vậy giáo viên phải soạn bài trước rồi từ đó định ra phần chuẩn bị của giáo viên
và học sinh như thế nào? Học sinh phải thu thập các số liệu ra sao? (cá nhân hay
theo nhóm). Giáo viên phải có lịch trình kiểm tra, đánh giá phần chuẩn bị tốt hay
không tốt? nhằm khuyến khích, nhắc nhở, phê bình kịp thời...
Học sinh có chuẩn bị bài mới bằng cách tự học, tự quan sát từ thực tế về những
hậu quả do con người, thiên nhiên, môi trường gây ra như thế nào? Từ đó tìm ra
biện pháp khắc phục và tránh những hậu quả tương tự xảy ra ....
Mặt khác hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài, hay làm các bài tập vận dụng còn
kích thích sự tò mò, ham tìm tòi học hỏi của học sinh. Phần này nhiều giáo viên
còn xem nhẹ chính vì thế nhiều khi dẫn đến cháy giáo án, hoặc học sinh không
theo kịp tiến trình dạy của giáo viên.
Ví dụ: Bài 21: Sự ăn mòn kim loại- Hóa học 9
Sau khi học xong bài 20- Hợp kim Sắt: Gang,Thép
Giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị cho bài học sau: sưu tầm một số đồ vât
bằng kim loại đã bị gỉ sét. Mỗi nhóm làm một thí nghiệm về Ảnh hưởng của
thành phần các chất trong môi trường đến sự ăn mòn kim loại. (Hình 2.19-trang
65 sgk hóa 9).

- Chuẩn bị thí nghiệm( 4 nhóm) - Hóa chất: nước, photpho
-Dụng cụ: Ống thủy tinh có chia thể tích, chậu thủy tinh, muôi sắt, nút cao su

III. Định hướng phương pháp:
- Hoạt động nhóm, quan sát, hoạt động cá nhân...

IV. Tiến trình dạy học:
A.Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là phản ứng phân hủy.
Trong các phản ứng sau, phản ứng nào là phản ứng hoá hợp, phản ứng nào là
phản ứng phân huỷ :
to
t0
a. 4P + 5O2 à 2P2O5
c. CaCO3 à CaO + CO2
đp
t0
b. 2H2O à 2H2 + O2
d. 2Cu + O2 à 2CuO
B. Bài mới:
I. Thành phần của không khí
Hoạt động 1: 1.Thí nghiệm
Hoạt động của thầy và trò
GV: Chuẩn bị thí nghiệm như H 4.7.
? Nêu mục đích thí nghiệm?
Các bước tiến hành thí nghiệm
? Các dụng cụ thí nghiệm cần dùng?
- B1: Lấy một lượng photpho vào
? Các bước tiến hành thí nghiệm?
muôi sắt, xuyên qua nút cao su.

(Mực nước dâng lên đến vạch thứ 2)
? Tại sao nước lại lại dâng lên trong ống?
(vì khí oxi đã tác dụng hết nên áp suất
trong ống giảm, nước tràn vào chiếm chỗ
phần oxi bị mất)
? Nước dâng lên vạch thứ 2 chứng tỏ điều
gì?
(Khí oxi chiếm 1/5 thể tích)
? Tỷ lệ chất khí còn lại trong ống là bao
nhiêu ? (4/5 thể tích)
Khí còn lại là khí gì? Tại sao?
(Khí còn lại trong ống là khí nitơ vì nitơ Kết luận:
không cháy)
Không khí là một hỗn hợp khí trong
? Em rút ra kết luận về thành phần không đó oxi chiếm 1/5 thể tích ( chính xác
khí?
hơn là oxi chiếm khoảng 21% về thể
(Khí oxi chiếm 1/5 thể tích không khí tích không khí) phần còn lại hầu hết
phần còn lại chủ yếu là khí nitơ)
là nittơ
Hoạt động 2: 2. Ngoài khí oxi và khí nitơ không khí còn có chứa những chất
gì khác:
-Thảo luận theo nhóm:
? Theo em trong không khí còn có những
chất gì? Tìm các dẫn chứng để chứng
minh?
Trả lời:
-Hơi nước
Chứng minh: Khi để cốc nước lạnh
ngoài không khí xuất hiện các giọt nước

khí bị ô nhiễm?
phương tiện giao thông vận tải, cháy
(Tranh số1 phần phụ lục)
rừng, rác thải trong sản xuất và sinh
hoạt, khí thải trong sinh hoạt của con
người.
Nhóm 3: Không khí bị ô nhiễm gây ra 3- Tác hại: Các khí độc và mưa axit
tác hại gì?
tác động xấu đến sức khỏe con người
(Tranh số 2 phần phụ lục)
và cuộc sống thực vật, phá hoại các
công trình xây dựng cầu cống, nhà
cửa, di tích lịch sử.
- Sự gia tăng khí thải làm tăng hiệu
ứng nhà kính trái đất nóng lên, băng
ở hai cực sẽ tan, diện tích đất bị thu
hẹp lại. Có nhiều thiên tai xảy ra,
ảnh hưởng xấu đến con người
Nhóm 4: Làm thế nào để bảo vệ không 4- Biện pháp: xử lý khí thải các nhà
khí trong lành tránh bị ô nhiễm môi máy, lò đốt, các phương tiện giao
trường?
thong. Bảo vệ rừng, trồng rừng phủ
(Tranh số 3 phần phụ lục)
xanh đất trống đồi trọc
-Các nước phải cắt giảm lượng khí
thải công nghiệp.
- Phải thay đổi thói quen hàng ngày
trong cuộc sống theo hướng tiết
kiệm năng lượng và sử dụng các
nguồn năng lượng sạch.

Khí Oxi 21% thể tích
I.THÀNH
PHẦN
KHÔNG KHÍ

KHÔNG
KHÍ- SỰ
CHÁY

Các chất khác: CO2, hơi
nước, khí hiếm, bụi khói…
Bảo vệ không khí trong lành,
tránh ô nhiễm

II. SỰ CHÁY
VÀ SỰ OXI
HÓA CHẬM

4. Hiệu quả của SKKN
Qua hai năm nghiên cứu và điều chỉnh cách dạy việc tích hợp giáo dục
ứng phó với biến đổi khí hậu một cách hợp lý đến nay, học sinh tiếp thu và đã
biết vận dụng phần tích hợp này vào trong các bài kiểm tra. Kết quả cụ thể như
sau:
Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu
Số
Ghi
Khối

khó khăn và chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế. Tôi rất mong sự đóng
góp, bổ sung của các đồng nghiệp. Đặc biệt là những người đang trực tiếp giảng
dạy chương trình Hóa học THCS cho ý kiến đóng góp, bổ sung để phương pháp
thực hiện ngày càng được tốt hơn, hoàn chỉnh hơn, nhằm nâng cao chất lượng
dạy và học đáp ứng nhu cầu của xã hội trong thời kì đổi mới. Tôi xin chân thành
cảm ơn.
2. Kiến nghị, đề xuất
*Đối với giáo viên:
- Phải đầu tư cho nghiên cứu chuyên môn nhất là các kiến thức liên môn như
môn Toán,Vật lí, Sinh học, Địa lí, Công nghệ… để có kiến thức vững vàng giải
quyết các tình huống xảy ra
- Đầu tư thời gian để cập nhật các số liệu từ thực tế về ảnh hưởng của biến đổi
khí hậu vào đời sống hàng ngày của toàn cầu.
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng trực quan như tranh ảnh, video, số liệu thực tế…
cho tiết dạy.
- Đặt nội dung tích hợp tích hợp giáo dục biến đổi khí hậu đúng địa chỉ và
logic.
* Đối với học sinh:
- Phải có thói quen tự nghiên cứu, biết phân tích, tổng hợp các số liệu thu thập
được từ thực tế.
- Tích cực tham gia nhiều các hoạt động: ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp, tham
quan thiên nhiên...để có kiến thức thực tế về biến đổi khí hậu và hậu quả của nó.
Từ đó có những hành động, việc làm thiết thực để làm giảm hậu quả của biến
đổi khí hậu và là tuyên truyền viên tích cực để mọi người cùng hưởng ứng.
* Đối với nhà trường:
- Cần trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, trường lớp cho các trường đặc biệt là thiết
bị về công nghệ thông tin
- Đồ dùng thiết bị: Hàng năm nên bổ sung thêm tranh ảnh phóng to, số liệu
mới, cập nhật về tình hình biến đổi khí hậu.


Tư (AR4) năm 2007
Biến đổi khí hậu, Cục Quản lý phát thanh truyền hình và thông tin điện tử,
Bộ thông tin và truyền thông.
Tài liệu: Giáo dục ứng phó và biến đổi khí hậu cấp Trung học cơ sở và Tài
Giáo dục ứng phó và biến đổi khí hậu trong môn Hóa học cấp Trung học
cơ sở của Bộ GD và ĐT
Mạng Internet

23


TRANH PHỤ LỤC CHO BÀI GIẢNG

24


Học sinh lớp 8A trường THCS Thành Kim huyện Thạch Thành, trồng cây
đầu năm mới 2016

25