SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI THÀNH PHỐ THANH HÓA
Người thực hiện: Bùi Nguyên Tiến
Chức vụ: Hiệu trưởng
SKKN thuộc lĩnh vực: Ngoài giờ lên lớp
THANH HÓA, NĂM 2016
1
PHẦN I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Trường THPT Nguyễn Trãi được thành lập năm 1994, đến tháng 5/2010
trường được chuyển đổi sang trường THPT công lập theo Quyết định số
1825/QĐ-UBND ngày 31/5/2010 của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá. Cơ sở
vật chất, trang thiết bị dạy học còn gặp nhiều khó khăn (do sử dụng chung khuôn
viên với Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hoá). Vì những lý do
trên mà chất lượng tuyển sinh đầu vào chưa cao so với các trường THPT trên
cùng địa bàn (như Hàm Rồng, Đào Duy Từ). Chất lượng đầu vào chưa cao gây
khó khăn cho công tác nâng cao chất lượng giáo dục đại trà nói chung cũng như
công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI
về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nhấn mạnh: “Phát triển giáo
dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài.
Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển
bảo học sinh yêu thích, hoạt động có hiệu quả.
3. Đối tượng Nghiên cứu.
Từ việc nhận thức vị trí vai trò và thực trạng của hoạt động GDNGLL,
qua thực tiễn chỉ đạo hoạt động này. Trong khuôn khổ có hạn của bản Sáng kiến,
tôi chỉ trình bày một vài kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động GDNGLL theo chủ đề
trong năm học tại trường THPT Nguyễn Trãi, mỗi chủ đề chỉ định một lớp thực
hiện trước toàn trường, cùng giao lưu, tương tác với học sinh toàn trường. Từ đó
rút ra những bài học cho quá trình chỉ đạo tổ chức hoạt động GDNGLL và
khẳng định HĐGD NGLL là một trong những cách để hình thành và phát triển
nhân cách cho học sinh.
4. Phương pháp nghiên cứu.
Từ việc xây dựng cơ sở lý luận; điều tra tìm hiểu tâm lý lứa tuổi của học
sinh nhà trường, trên cơ sở phân phối chương trình của nội dung GDNGLL, với
cương vị là thành viên của BGH phụ trách GDNGLL tôi giao nhiệm vụ cho giáo
viên chủ nhiệm lớp cùng với ban hoạt động GDNGLL của nhà trường xây dựng
và viết kịch bản cho từng chủ đề, và thực hiện trong tháng. Trong mỗi buổi hoạt
động trước toàn trường đều có quay phim, ghi hình để tổng kết đánh giá và xếp
loại. Từ đó rút kinh nghiệm cho từng chủ đề để những năm học tới làm tốt hơn.
Các lớp đều phải thực hiện đủ các chủ đề của từng tháng đồng thời phải chuẩn bị
thật tốt một chủ đề theo sự phân công để thực hiện trước toàn trường vào tiết 1
đầu tuần của tháng. Cũng chính vì vậy mà các lớp phải thi đua chuẩn bị thật tốt
để thể hiện trước toàn trường.
PHẦN II. NỘI DUNG
3
1. Cơ sở lý luận.
Hoạt động GDNGLL là hoạt động giáo dục cơ bản được thực hiện
một cách có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch nhằm góp phần thực tế quá trình
đào tạo học sinh được diễn ra xen kẽ hoặc nối tiếp quá trình dạy học trên lớp do
a. Củng cố, mở rộng, khơi sâu năng lực nhận thức các bộ môn văn hóa,
khoa học.
- Trực tiếp rèn luyện phẩm chất nhân cách tài năng và định hướng nghề
nghiệp cho học sinh.
- Thông qua các hoạt động tập thể, tạo điều kiện để học sinh hòa nhập vào
cuộc sống cộng đồng và thấy trách nhiệm của bản thân mình với sự phát triển
của cộng đồng.
b. Phát huy tác dụng của nhà trường với đời sống xã hội, tạo điều kiện để
cộng đồng tham gia giáo dục đào tạo trong nhà trường.
1.4.Tính chất của hoạt động GDNGLL.
- Bình diện hoạt động rộng.
- Dựa vào sự tham gia của các lực lượng, chia hoạt động GDNGLL thành
2 bộ phận: HĐ GDNGLL trong trường và HĐ GDNGLL ngoài trường.
+ Hoạt động GDNGLL trong trường: các hoạt động theo chủ đề hàng
tháng, hoạt động văn nghệ, báo chí, thể thao, đội tự quản, câu lạc bộ, vệ sinh,
môi trường, thi thanh lịch, hành trang tri thức, kỷ niệm các ngày lễ ngày truyền
thống.
+ Hoạt động giáo dục GDNGLL ngoài nhà trường: Giao lưu, tham quan
du lịch, cắm trại, lễ kết nghĩa với các đơn vị, địa phương.
- Tổ chức giáo dục với cả 2 bộ phận trên vừa phục vụ cho việc nắm bắt
tri thức rèn luyện kỹ năng, giáo dục nề nếp kỷ cương vừa giúp các em thâm
nhập thực tế tạo điều kiện để học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền với thực
tiễn.
- Mang tính quy luật đặc thù của quá trình giáo dục học sinh.
- Là hoạt động giáo dục xã hội đặc biệt của con người; thông qua các
hoạt động làm thay đổi bản chất nhân cách bên trong của học sinh.
- Là điều kiện để bộc lộ năng lực, tính cách: từ đó người thầy phát hiện
và điều chỉnh hợp lý cho sự phát triển của học sinh.
- Hoạt động giáo dục phức tạp, có thể mọi nơi mọi lúc, không chỉ trong
- Tính đa dạng phong phú về nội dung hình thức và tính phức tạp về kiểm
tra đánh giá, hoạt động GDNGLL mang tính tự nguyện tự giác và tự quản cao
nên nhà trường không thể áp đặt mà người quản lý phải xuất phát từ nguyện
vọng, sự hứng thú của các em hướng các em vào hoạt động sáng tạo.
Việc kiểm tra đánh giá đề vừa động viên vừa đạt mục đích dựa trên một cơ
sở nhất định đó là việc chuẩn hóa các tiêu chí đánh giá cho từng công đoạn,
từng khâu cụ thể trong từng hoạt động. Do đó người quản lý phải định trước,
đón trước những điều kiện và những diễn biến trong quá trình thực hiện để định
ra các chỉ tiêu phù hợp. Nghĩa là cán bộ quản lý phải lấy trí tuệ của tập thể để
xây các chỉ tiêu, không chủ quan đồng thời khắc phục được những khuyết điểm.
- Tính hiệu quả: Trong mỗi hoạt động có những nguyên tắc riêng, hoạt
động GDNGLL mang tính mục đích nhất định từ tính mục đích để định ra nội
6
dung hình thức và nếu thu hút huy động càng nhiều trí tuệ, sức lực và tài năng
của học sinh thì tính hiệu quả càng cao, hiệu quả giáo dục cao hơn. Có những
hoạt động mang tính hiệu quả lâu dài trong tương lai. Nên dù tổ chức hoạt động
nào đó, không chỉ tính hiệu quả trước mắt mà phải nhìn thấy những hiệu quả
tiềm ẩn góp phần vào sự nghiệp trồng người.
1.5. Quan hệ giữa giáo dục trên lớp và GDNGLL.
- Hai hoạt động này đều thống nhất với nhau về mục đích giáo dục.
- Thống nhất về đối tượng tác động.
- Thống nhất về hành động của học sinh.
- Hai loại hoạt động hỗ trợ lẫn nhau để cùng đạt mục đích giáo dục.
- Đối tượng của hoạt động GDNGLL là tính tri thức, những kinh
nghiệm lịch sử, những giá trị vật chất tinh thần do con người sáng tạo chưa được
thể hiện trong nội dung các môn văn hóa.
- Còn hoạt động trong giờ lên lớp là những kiến thức của các môn văn
hóa cơ bản đã thể hiện đủ trong SGK.
- 2014. Năm 2006, năm đầu tiên thực hiện cuộc vận động “Hai không” do Bộ
Giáo dục và Đào tạo phát động, tỷ lệ đậu tốt nghiệp của nhà trường đạt 96,28%;
nằm trong tốp 10 trường có tỉ lệ đậu tốt nghiệp cao nhất của tỉnh Thanh Hoá.
Trong những năm học gần đây, tỷ lệ tốt nghiệp hàng năm luôn đạt từ 90% trở
lên; tỷ lệ học sinh đậu ĐH, CĐ, THCN luôn đạt từ 70% trở lên.
Trong 06 năm học vừa qua, tỉ lệ học sinh đăng ký tuyển sinh vào lớp 10
THPT Nguyễn Trãi năm sau luôn cao hơn năm trước, chất lượng đầu vào ngày
càng tăng.
Với những thành tích đã đạt được của thầy và trò trường THPT Nguyễn
Trãi; nhà trường đã được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen (năm học 20102011); Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá, Trung ương
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Chữ thập đỏ, Trung ương Hội
Khuyến học tặng Bằng khen; Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá công nhận tập thể
lao động xuất sắc và được nhận nhiều giấy khen của các cấp, các ngành. Có thể
nói, qua 20 năm phát triển và đi lên của trường THPT Nguyễn Trãi nhiều lớp
học sinh đã trưởng thành, góp phần tạo nguồn nhân lực cho địa phương và đất
nước.
2.2. Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của nhà trường trong thời gian vừa
qua tại trường.
- Các hoạt động giáo dục của trường được quan tâm đầy đủ toàn diện, thu
được kết quả tốt, được tập thể hội đồng Nhà trường đánh giá cao, học sinh hứng
thú, chủ động tích cực tham gia.
- Lãnh đạo nhà trường nhận thức đầy đủ vai trò của hoạt động GDNGLL,
nên đã quyết làm đổi mới cách tổ chức để nâng cao hiệu quả của hoạt động này.
- Nội dung hoạt động GDNGLL thực hiện theo đúng phân phối chương
trình quy định của Bộ GD&ĐT:
8
Tháng 9: Thanh niên học tập, rèn luyện vì sự nghiệp CNH-HĐH đất nước
Tháng 10: Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình.
hoạt động GDNGLL; vai trò của ban GDNGLL là rất lớn nên phải thành lập tổ
9
giám khảo cho từng hoạt động, lập biểu điểm để đánh giá công bằng khách quan
tạo sự thi đua nỗ lực giữa các cá nhân và tập thể học sinh. Sau mỗi hoạt động
phải nhận xét lớp làm tốt, lớp làm chưa tốt. Cuối kỳ, cuối năm khen thưởng cho
những lớp tổ chức tốt.
3. Các giải pháp đã áp dụng.
3.1 Xây dựng kế hoạch: Lãnh đạo nhà trường lên kế hoạch từ đầu năm học, xác
định đây là hoạt động giáo dục bắt buộc học sinh toàn trường phải tham gia và
triển khai các yêu cầu tới ban GDNGLL, giáo viên chủ nhiệm các lớp. Giáo viên
chủ nhiệm triển khai kế hoạch tới học sinh và giao nhiệm vụ cho học sinh. Trong
kế hoạch định rõ thời gian, mục đích yêu cầu, biện pháp tổ chức, người tổ chức,
lực lượng tham gia và dự kiến kinh phí đầu tư cho hoạt động đó.
3.2 Các bước tiến hành tổ chức hoạt động giáo dục theo các chủ đề được thực
hiện trước toàn trường.
a. Công tác chuẩn bị.
- Đối với nhà trường: Ngay từ đầu năm học đã kiện toàn “Ban hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp”, với sự chỉ đạo trực tiếp của một đồng chí trong ban
giám hiệu.
- Đối với Ban GDNGLL: Ban GDNGLL lên kế hoạch từ đầu năm, được
sự phê duyệt của giám hiệu và triển khai tới các Giáo viên chủ nhiệm, các lớp
học sinh. Các lớp đều phải chuẩn bị các chủ đề theo từng tháng và tổ chức tại
lớp. Mỗi tháng ban GDNGLL chỉ định một lớp thực hiện trước toàn trường. Với
lớp được chỉ định thực hiện, học sinh phải chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, đầu tư hơn.
- Đối với các lớp học sinh:
+ Trên cơ sở nội dung theo chủ đề và đã được phân công thực hiện trước
toàn trường, GVCN triển khai cho học sinh tham gia xây dựng kịch bản, nhờ
chuyên gia giúp đỡ; khi đã có kịch bản nộp về Ban GDNGLL để thẩm định,
hiện nội dung một cách tự nhiên, có sự giao lưu với học sinh toàn trường (thông
qua trả lời câu hỏi cùng với các phần thưởng nhỏ). Do được chuẩn bị cẩn thận
nên các em thể hiện được hết các khả năng của mình, lôi cuốn học sinh toàn
trường cùng tham gia. Nhờ được biểu diễn trước tập thể nên đã rèn luyện cho
học sinh tính tự tin, chững chạc trước đông người. Những năng khiếu của các
em được phát hiện và củng cố và chắc chắn được phát huy trong cuộc sống sau
này của các em.
- Tổ chức nhận xét cuối buổi: Sau mỗi buổi thực hiện trước toàn trường,
ban GDNGLL hoặc đồng chí phụ trách trong ban giám hiệu đều nhận xét trước
toàn trường, chỉ ra những mặt làm tốt, những mặt còn phải làm tốt hơn và đặc
biệt khen các cá nhân học sinh có năng khiếu thể hiện. Qua đó giúp học sinh
toàn trường nhận thức đầy đủ hơn các ý nghĩa của nội dung truyền đạt tới các
em đồng thời tạo niềm tin cho các em trong việc phát huy các năng khiếu, sở
trường của từng cá nhân để định hướng cho sự phát triển nghề nghiệp sau này.
Cuối năm học ban GDNGLL tổ chức bình chọn lớp nhất, nhì, ba đề nghị nhà
trường tuyên dương.
c. Một số hình ảnh về HDGDNGLL tại trường THPT Nguyễn Trãi (phụ lục)
4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản
thân, đồng nghiệp và nhà trường.
11
Thực tế tổ chức hoạt động GDNGLL tại trường THPT Nguyễn Trãi những
năm vừa qua cho thấy:
- Đối với học sinh: Nhờ có tổ chức hoạt động GDNGLL theo cách này mà
chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường được tăng lên, tỷ lệ học sinh đậu
trong các kỳ thi cuối khóa được tăng lên. Thông qua hoạt động này , giáo viên
đã phát hiện được những tố chất của học sinh, từ đó có biện pháp bồi dưỡng,
uốn nắn đồng thời giúp học sinh tăng cường ý thức trách nhiệm đối với tập thể,
hòa đồng với tập thể cùng chung xây dựng tập phát triển tốt hơn, xóa bỏ những
học, đường lối chủ trương chính sách và nhiệm vụ chính trị của ngành, của địa
phương, tình hình giảng dạy của giáo viên, trình độ học tập của học sinh,
những diễn biến phức tạp của xã hội ngoài trường, tình hình CSVC và khả năng
kinh tế của nhân dân địa phương để xây dựng kế hoạch cho cả năm học và lập
kế hoạch GDNGLL cho từng tháng từng tuần trong trường.
2. Phải chọn những cán bộ, giáo viên có năng lực, biết cách tổ chức, bồi
dưỡng truyền kinh nghiệm cho các thành viên trong Ban chỉ đạo; Ban cán sự
lớp để nâng cao khả năng tổ chức quản lý các hoạt động, việc đó phải tiến
hành thường xuyên và có chất lượng.
3. Biết khai thác hết vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trong việc
giáo dục toàn diện học sinh vì GVCN là cầu nối giữa nhà trường, gia đình và các
đoàn thể xã hội. Phải huy động được lòng nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ của giáo
viên. Động viên kịp thời bằng bồi dưỡng thích đáng vật chất để khích lệ họ
tham gia hoạt động GDNGLL. Khi đó họ mới thực chất là cố vấn có hiệu quả
cho các lớp học sinh.
4. Phải xác định rõ được vai trò nòng cốt của đoàn thanh niên trong hoạt
động GDNGLL, thông qua tổ chức Đoàn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ
lớp, cán bộ đoàn để các em có khả năng tập hợp, lôi kéo bạn bè của mình và
gương mẫu trước tập thể hoàn thành các hoạt động GDNGLL.
5. Cán bộ quản lý nhà trường phải khôn khéo, linh hoạt huy động mọi lực
lượng trong và ngoài trường tham gia xây dựng, giúp đỡ bằng cả vật chất và
tinh thần. Khắc phục những khó khăn về tài chính, CSVC thiết bị và phương
tiện cho tổ chức hoạt động GDNGLL.
13
6. Phải chuẩn bị tốt hệ thống CSVC để tiến hành từng hoạt động như sân
bãi dụng cụ, phương tiện hoạt động, vận chuyển.
7. Thường xuyên rút kinh nghiệm sau mỗi hoạt động. Nhưng quyết định
chữ - Dạy người và trong đào tạo học sinh nói chung những hoạt động đó đã để
lại ấn tượng tốt đẹp về nhà trường cho học sinh đang học, học sinh ra trường và
nhân dân địa phương.
14
Với trường THPT Nguyễn Trãi, kinh nghiệm tôi viết ở trên đã được thực
hiện có hiệu quả trong nhiều năm học vừa qua. Trong những năm tới chúng tôi
sẽ tiếp tục cải tiến cho sát hơn với thực tế đơn vị để thực hiện tốt hơn. Tôi mong
sự đóng góp của các quý thầy cô để có được phương thức tốt nhất trong việc tổ
chức hoạt động GDNGLL.
2. Kiến nghị.
Các cấp quản lý giáo dục quan tâm hơn nữa đến việc tổ chức hoạt động
GDNGLL ở các nhà trường. Tổ chức tập huấn thường xuyên cho cán bộ phụ
trách công tác GDNGLL ở các nhà trường để giúp cho các nhà trường tổ chức
ngày một tốt hơn. Bên cạnh đó cần phải trang bị thêm vật chất thiết bị cho hoạt
động GDNGLL.
Đề tài này đã hoàn thành nhưng không thể tránh khỏi hạn chế thiếu sót;
tôi hy vọng sẽ nhận được những đóng góp thiết thực và quý báu của các nhà
quản lý, cán bộ phụ trách hoạt động GDNGLL và các Thầy Cô nhằm triển khai
công tác giáo dục NGLL cho học sinh đạt hiệu quả cao ở các trường THPT nói
chung và trường THPT Nguyễn Trãi nói riêng.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
P.HIỆU TRƯỞNG
Đã ký
Thanh Hoá, ngày
Tiểu phẩm – Tình cô (Lớp 11 B3 thực hiện)
Nội dung tiểu phẩm đơn giản, không có nhiều kịch tích nhưng nhẹ nhàng,
hài hước và cũng không kém phần sâu sắc. Diễn xuất và thoại của diễn viên khá
ấn tượng, đặc biệt là vai bà bán vé số.
17
Lớp
11B6 đã tổ chức buổi HĐNGLL với chủ đề Thanh niên với vấn đề lập nghiệp.
Múa nón: Việt Nam quê hương tôi (lớp 11B7)
Ảnh: Thế Nguyễn
Ngày 20/4, lớp 11B7 thực hiện chuyên đề HĐNGLL tuần 35 với chủ đề Thanh
niên với Hòa bình, Hữu nghị và Hợp tác.
18
Tiểu phẩm "Chuyện nhà Tý" (Lớp 11 B6 năm học 2014-2015)
Sáng 16/3, lớp 11B6 đã thực hiện buổi HĐNGLL với chủ đề" Thanh niên
với vấn đề lập nghiệp".
19