ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN THỦY NGUYÊN
TRƯỜNG THCS LẬP LỄ
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO
DỤC TOÀN DIỆN HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
Tác giả: Phạm Hồng Hải
Trình độ chuyên môn: Đại học Ngữ văn
Chức vụ: Hiệu trưởng
Nơi công tác: Trường THCS Lập Lễ
Lĩnh vực: Quản lí
1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Năm: 2017
Kính gửi: Hội đồng khoa học huyện Thủy Nguyên
Họ và tên: Phạm Hồng Hải
Chức vụ, đơn vị công tác: Hiệu trưởng trường THCS Lập Lễ
Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học
sinh Trung học cơ sở.
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý giáo dục trong trường THCS
1. Tóm tắt trình trạng giải pháp đã biết:
*Ưu điểm: Giải pháp chính mà nhà trường vẫn làm là: Ban Giám hiệu xây
dựng kế hoạch, phổ biến tới tổ, nhóm chuyên môn và giáo viên; tổ nhóm chuyên
môn và giáo viên được giao nhiệm vụ căn cứ vào thực tiễn và chức năng nhiệm vụ
- Hiệu quả, lợi ích thu được áp dụng giải pháp (hiệu quả kinh tế, xã hội):
Chất lượng học sinh giỏi của trường từ cấp huyện, thành phố tăng cả về số
lượng, chất lượng; chất lượng các môn học được ổn định và ngày càng được nâng
lên; học sinh được trang bị thêm nhiều kỹ năng mà trong chương trình giáo dục
chính khóa không chuyển tải được hết; chất lượng học sinh đạt điểm bình quân vào
lớp 10 hai môn Ngữ văn, Toán được cải thiện rõ rệt. Quan trọng hơn, học sinh
được trang bị và rèn luyện thêm nhiều kĩ năng còn thiếu hụt để từng bước hoàn
thiện bản thân, tự tin hơn trong giao tiếp, trong thể hiện năng lực bản thân, giúp
các em có thể chủ động phòng tránh các mối nguy hiểm, biết chia sẻ, tương tác
trong các hoạt động trong và ngoài nhà trường.
Nhân dân tin tưởng vào nhà trường, vào đội ngũ lãnh đạo và cán bộ giáo
viên nhà trường; nhà trường bước đầu đã thu hút được sự quan tâm của những học
sinh và phụ huynh học sinh không phải trên địa bàn xã Lập Lễ. Sức ảnh hưởng và
vị thế của nhà trường ngày càng được mở rộng, nâng cao.
CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
Thủy Nguyên, ngày 20 tháng 3 năm 2017
Người viết đơn
Phạm Hồng Hải
3
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến:
Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh Trung
học cơ sở.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lí giáo dục trong trường THCS
I. Mô tả giải pháp đã biết:
khăn do qui mô trường lớp nhỏ, ít học sinh, hay như chất lượng đội ngũ không
đồng đều, thì việc chọn học sinh ở từng khối lớp vào các đội tuyển dự thi cũng là
một điều nan giải, khó khăn.
Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và chất lượng công tác học sinh
giỏi, để hướng tới đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng của trường phổ thông trong giai đoạn hiện
nay. Trường THCS Lập Lễ cũng như các trường học khác trên địa bàn huyện luôn
quan tâm đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Vì vậy,
trường THCS Lập Lễ đã xác định, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho
học sinh thì việc nâng cao chất lượng các hội thi, kì thi cũng không kém phần quan
trọng.
Trong số các nội dung giáo dục trong nhà trường hiện nay, giáo dục văn hóa
(học lực của học sinh) là một trong những trọng tâm. Hiện nay, học sinh ngoài
SGK thì còn có rất nhiều loại sách tham khảo dùng cho học sinh trên thị trường,
được cung cấp và đưa vào các nhà trường, trong đó có khá nhiều bài tập, khá nhiều
kiến thức; điều đáng nói là có nhiều cuốn sách tham khảo chất lượng không đảm
bảo. Nhiều giáo viên có tâm huyết cũng đã tìm hiểu, tham khảo đề thi các cấp, hệ
thống bài tập, hệ thống kiến thức, kỹ năng rèn luyện năng khiếu… trên các hệ
thống thông tin đại chúng, như: sách, báo, internet,… Giáo viên chủ nhiệm lớp
nhiệt tình tham mưu, tranh thủ sự hỗ trợ từ nhiều phía để phối hợp nhịp nhàng với
giáo viên trong việc bồi dưỡng học sinh tham gia các kì thi. Từ đó, giáo viên nhiệt
tình hơn trong việc hướng dẫn học sinh học tập tích cực thông qua các hệ thống
kiến thức, hệ thống bài tập, kỹ năng tập luyện từ đơn giản đến phức tạp. Dần dần,
các em học sinh có hứng thú hơn trong học tập và có kỹ năng làm bài tốt trong các
kì thi, cũng như được rèn kĩ năng tư duy, kĩ năng sử dụng ngôn ngữ nói trong các
hội thi dưới hình thức hùng biện, thuyết trình đạt hiệu quả.
5
6
dựng cơ chế thi đua khen thưởng cụ thể, phù hợp để khích lệ giáo viên, học sinh;
tổ chức khen chê đúng người, đúng việc, đúng thời điểm, nên chất lượng giáo dục
toàn diện của nhà trường dần đi vào ổn định.
*Hạn chế: Các cuộc thi học sinh giỏi hiện nay còn quá nhiều, tạo áp lực
quá lớn cho nhà trường và các em học sinh, tính sáng tạo, linh hoạt của các em
cũng bị ảnh hạn chế và chưa huy động được tối đa các nguồn lực để đưa chất
lượng giáo dục của nhà trường có những thành công mới mang tính đột phá. Giải
pháp vẫn làm chưa tạo ra được sự gắn kết, trách nhiệm mang tính tự nguyện, dân
chủ, tương tác, để phát huy được tối đa năng lực vốn có (kể cả những năng lực còn
tiềm ẩn), cũng như ý thức, trách nhiệm nghề nghiệp và khát khao muốn khẳng
định, cống hiến ở mức cao nhất của đội ngũ giáo viên, để đưa chất lượng giáo dục
của nhà trường ngày càng khởi sắc, bền vững; tạo được niềm tin chắc chắn đối với
các thế hệ học sinh, phụ huynh học sinh và các cấp lãnh đạo, quản lí. Do vậy, tôi
nhận thấy rằng từ thế hệ lãnh đạo tiền nhiệm tới bản thân mình khi mới tiếp nhận
nhiệm vụ đứng đầu đơn vị, Hiệu trưởng nhà trường mới chỉ giống như người diễn
viên hoàn thành vai diễn của mình (tức là đóng “tròn vai” – là mới hoàn thành ở
mức đạt yêu cầu với vai trò của nhà quản lí giáo dục). Để đưa nhà trường có
những sự thay đổi về chất lượng giáo dục một cách căn bản, bền vững, tôi luôn xác
định người Hiệu trưởng phải như những người diễn viên xuất sắc – tức là phải tạo
ra được dấu ấn từ vai diễn của mình – có nghĩa là người Hiệu trưởng không chỉ
làm tốt vai trò của một nhà quản lí giáo dục mà còn phải thực hiện tốt vai trò là
một nhà lãnh đạo giáo dục đối với chính ngôi trường của mình. Bởi quản lí là tổ
chức, vận hành bộ máy nhà trường theo những sự chỉ đạo, kế hoạch gần như đã
thành khuôn thước, bắt buộc phải thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ được giao
của các cấp lãnh đạo; nhưng lãnh đạo lại là kỹ năng quan trọng của người Hiệu
trưởng trong việc đưa ra quyết định định đột phá để mang lại những sự thay đổi
tích cực, chất lượng hơn, hiệu quả hơn. Vì vậy, người Hiệu trưởng phải không
Để thực hiện vấn đề này, tôi đã xây dựng và tập trung vào 05 vấn đề có tính
mấu chốt, quan trọng sau đây:
- Thứ nhất, chỉ đạo quyết liệt việc đổi mới phương pháp giảng dạy, đổi mới
sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn, xây dựng trục sinh hoạt chuyên môn chặt chẽ giữa:
Nhóm – Tổ - Trường – Cụm chuyên môn – Phòng GD - ĐT; và xác định đây là vấn
đề then chốt có tính chất quyết định tới sự thay đổi phương pháp giảng dạy để nâng
8
cao chất lượng, hiệu quả giáo dục. Do vậy, từ đầu năm học, tôi chỉ đạo các bộ phận
xây dựng cụ thể kế hoạch theo từng chuyên đề trọng tâm của năm học; đưa ra cho
tổ, nhóm, cụm chuyên môn thảo luận, thống nhất và triển khai thực hiện. Đánh giá:
Chất lượng sinh hoạt chuyên môn có thay đổi tích cực, giáo viên tham gia tích chủ
động, hiệu quả, phát huy được tinh thần trách nhiệm. Các hình thức sinh hoạt
chuyên môn mới như: Hội thảo chuyên môn, tham gia sinh hoạt chuyên môn
qua Trường học kết nối, xây dựng và triển khai các chủ đề dạy học (chủ đề tích
hợp, chủ đề môn học, chủ đề liên môn)… được phát huy tối đa. Do vậy, đến hết
tháng 20/3/2017, chất lượng giáo dục của trường đã có những khởi sắc đặc biệt ấn
tượng so với các năm học trước: Hội khỏe Phù Đổng tiếp tục trong nhóm dẫn đầu
của huyện (xếp thứ 2 cấp THCS); thi học sinh giỏi đợt 1 cấp huyện tạm xếp thứ
14/36; tổng số giải học sinh giỏi cấp huyện trường đã đạt được, chưa tính đợt thi
lần 2 đối với khối 6,7,8 ngày 28/3 nhà trường đã đạt 72 giải, số lượng nhiều nhất từ
trước tới nay. Trường có 01 giáo viên được bảo lưu giáo viên dạy giỏi cấp thành
phố. Có 01 chủ đề dạy học tích hợp về đề tài rừng phòng hộ ngập mặn ven biển xã
Lập Lễ được giải Nhì cấp huyện; có 01 giáo án E-learning đạt giải Nhất huyện;
giải Nhì thành phố và tiếp tục gửi thi cấp Bộ; chất lượng giảng dạy được thể hiện
qua kết quả học tập, rèn luyện của học sinh đang được nâng lên rõ rệt. Đặc biệt,
học sinh đã được trải nghiệm thông qua việc tham gia cuộc thi Khoa học kỹ thuật
dành cho học sinh trung học (vào tới vòng thi cấp thành phố và đạt giải khuyến
khích), trải nghiệm thực tiễn để tham gia cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để
mẹ về quê, thăm hỏi chúc tết họ hàng, tham gia hội xuân và làm các việc thiện
nguyện… Sau đó, các em sẽ viết một bài thu hoạch với nội dung: Một cử chỉ, một
việc làm của bản thân mà em thấy có ý nghĩa trong dịp. Sau khi trở lại học, nhà
trường thu bài, thành lập hội đồng thẩm định, đánh giá và tổ chức trao giải cho
những bài viết hay, chân thực, ý nghĩa. Khảo sát cho thấy, học sinh rất phấn khởi vì
đã được trải nghiệm, được cảm nhận và được sẻ chia để thấy tết nguyên đán cổ
truyền của dân tộc trở nên có ý nghĩa hơn. Học sinh tiếp tục đề nghị năm tới
Thứ ba, tôi đã bàn bạc và thống nhất với phụ huynh học sinh đưa hệ thống
sổ liên lạc điện tử vào trong việc quản lí học sinh. Hệ thống này được kết nối hàng
ngày với Ban giám hiệu – Giáo viên – Phụ huynh học sinh; tất cả những học sinh
đi học muôn giờ, những học sinh nghỉ học, trốn tiết, học sinh có vấn đề bất thường,
học sinh không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện, xe máy điện đến trường; kết
10
quả học tập, rèn luyện của học sinh từng tuần, tháng, năm học đều được cập nhật
liên tục, công khai, tạo ra một hệ thống quản lí thống suốt, liên tục, cập nhật, nên
giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh, Ban Giám hiệu, Hiệu trưởng
đều nắm bắt kịp thời các vấn đề của trường, lớp, học sinh và đưa ra ngay được các
giải pháp để thực hiện.
Thứ tư, căn cứ vào Quy chế chi tiêu nội bộ đã được phê duyệt, căn cứ vào kế
hoạch đã được bàn bạc, thống nhất với phụ huynh học sinh toàn trường cũng như
các nhà tài trợ, tôi đã xây dựng kế hoạch tài chính lấy trọng tâm là: Tài chính là
động lực để nâng cao chất lượng giáo dục; con người là yếu tố then chốt để tạo
nên sự thành công của nhà trường. Kế hoạch tài chính này công khai chi tiết đến
từng đối tượng: Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên giảng dạy, học sinh; có cơ chế
khen thưởng công khai, minh bạch nên đã tạo được sự đồng thuận cao. Khi nguồn
lực đã được đầu tư đúng mục đích thì hiệu quả mà nó mang lại cũng rất đáng giá.
Năm là, đặc biệt coi trọng hoạt động dạy học theo chủ đề tích hợp; giáo
dục kỹ năng sống và hoạt động trải nghiệm sáng tạo; rèn kỹ năng giao tiếp tiếng
tạo tài năng trẻ SKIDS – Công ty Anh ngữ quốc tế Toàn Lộc - Quyết định của
Hiệu trưởng.
II.3. Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp:
a. Hiệu quả kinh tế:
Giáo dục là một lĩnh vực nghề nghiệp đặc thù, khác biệt so với nhiều lĩnh
vực nghề nghiệp khác; sản phẩm do giáo dục tạo ra không hữu hình, không đo
đếm, định lượng được ngay được bằng các chỉ số như các lĩnh vực sản xuất, kinh
doanh. Tuy nhiên, nhiều học sinh được giáo dục toàn diện và trở thành những học
sinh tài năng, thì đó chính là nguồn nhân lực chất lượng cao mà các nhà trường tạo
ra cho đất nước, cho xã hội, và đó là hiệu quả kinh tế có giá trị nhất, bền vững nhất
và là giá trị vô cùng to lớn mà sứ mạng của các nhà trường, trong đó có trường
THCS Lập Lễ tôi đang trực tiếp công tác, quản lí tạo ra cũng không là một ngoại
lệ.
b. Hiệu quả về mặt xã hội:
Điều này không còn cần phải bàn cãi, khi đã XÃ HỘI HÓA được cách thức,
được quy trình làm chất lượng giáo dục, nhà trường nhận được sự ủng hộ tuyệt
đối của tất cả các thành phần, lực lượng trong và ngoài nhà trường như đã nêu
trong tiểu mục Tính mới, tính sáng tạo. Bên cạnh đó, nhà trường còn nhận được
12
sự đánh giá cao, sự ủng hộ nhiệt tình của các cấp chính quyền địa phương, các cấp
quản lí, lãnh đạo.
Thương hiệu của nhà trường vì thế mà cũng ngày được củng cố, nâng cao,
có sự ảnh hưởng sang các xã xung quanh và khu vực, vị thế của nhà trường trên
bản đồ giáo dục THCS huyện Thủy Nguyên đang có những khởi sắc rất đáng tự
hào. Trường THCS Lập Lễ trong con mắt của bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp và
nhân dân đã nhận được sự ghi nhận, tôn trọng cao.
c. Giá trị làm lợi khác:
Dự báo trong tương lai gần, có thể sẽ có những sự đầu tư, quan tâm khác lớn