SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
"Một số giải nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi làm quen môi trường
xung quanh”
Họ và tên: Ngô Thị Nhung- GV MN Hưng Thủy

1. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn sáng kiến:
Hồ Chí Minh từng nói: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không,
dân tộc Việt Nam có trở nên sánh vai với các cường quốc năm châu hay không,
chính là nhờ phần lớn ở công học tập của các cháu”.
Đúng như thế, non sông Việt Nam có lớn mạnh hay không, xã hội Việt Nam
có phồn vinh hay không điều đó phụ thuộc phần lớn vào sự nghiệp giáo dục của
nước nhà. Trẻ em là người trực tiếp được giáo dục, là chủ nhân của tương lai đất
nước. Do đó, sự nghiệp “trồng người” đã và đang được Đảng và Nhà nước ta quan
tâm, coi trọng hàng đầu. Giáo dục Mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo
dục. Đây chính là nền tảng cho sự hình thành và phát triển nhân cách của con
người mới trong xã hội mới. Hơn ai hết, bản thân tôi là một giáo viên Mầm non, tôi
rất hiểu vai trò của mình trong sự nghiệp “trồng người”, tôi nguyện đem hết khả
năng và tâm huyết của mình để chăm sóc, giáo dục và giúp trẻ phát triển hài hòa,
cân đối về mọi mặt.
Thế giới xung quanh luôn là điều mới lạ, chúng luôn muốn được tìm tòi,
được quan sát, tiếp xúc, được hiểu biết nhiều hơn về mối quan hệ đơn giản giữa
các sự vật xung quanh từ đó vốn từ của trẻ ngày càng phong phú và phát triển năng
lực hoạt động trí tuệ và tư duy của trẻ. Từ những mục tiêu trên tôi đã có suy nghĩ
cần tổ chức cho trẻ làm quen với môi trường xung quanh như thế nào và làm quen
những gì để tạo hứng thú kích thích sự chú ý của trẻ, góp phần nâng cao chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ. Chính vì thế ở trường Mầm non môn học Làm quen với môi
trường xung quanh vô cùng quan trọng đối với trẻ 5 - 6 tuổi, nó là phương tiện rèn
luyện cho trẻ phát triển ngôn ngữ nói, nó có tác dụng to lớn trong việc hình thành
nhân cách cho trẻ Mầm non. Đó là mục tiêu chính của việc cho trẻ làm quen với
môi trường xung quanh là giúp trẻ phát triển về kỹ năng, thẩm mỹ, hình thành tình

trẻ, có vốn kiến thức phong phú phải nắm được mục đích, yêu cầu về kiến thức, kỷ
năng, giáo dục của từng bài để truyền thụ cho trẻ có hệ thống, chính xác, đảm bảo
được yêu cầu của bài học và khả năng nhận thức của trẻ. Trẻ sinh ra được sống
trong nền văn minh nhân loại. Môi trường xã hội vô cùng phong phú, đa dạng hấp
dẫn trẻ, bao bộc quanh trẻ. Trong khi đó khả năng vận động, hoạt động của trẻ còn
nhiều hạn chế, ngôn ngữ của trẻ chưa phát triển, vốn từ của trẻ còn nghèo. Vì vậy
cô giáo phải thường xuyên tổ chức cho trẻ khám phá xã hội xung quanh trẻ.
Năm học 2016-2017, tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu giáo
5-6 tuổi. Trường nơi tôi đang đang công tác có bề dày truyền thống dạy và học.
Nhiều năm liền trường đạt danh hiệu: “ Tập thể lao động tiên tiến”. Nhất là trong
năm học này tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên của trường đang ra sức quyết tâm
phấn đấu xây dựng nhà trường ngày càng phát triển . Bản thân Tôi là một giáo viên
dạy lâu năm nhất ở trường, Tôi xác định rõ vai trò, trách nhiệm của mình, cùng với
chị em phấn đấu để trường đạt được kết quả trên, mà trước hết là việc nâng cao
chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi làm quen môi trường xung quanh cho trẻ. Khi thực hiện
đề tài này, tôi gặp những thuận lợi khó khăn sau:
*Thuận lợi:
- Được sự quan tâm và chỉ đạo của các cấp lãnh đạo như Sở GD&ĐT,
Phòng GD&ĐT Lệ Thủy, đặc biệt là Ban giám hiệu nhà trường luôn bồi dưỡng
chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên. Hai giáo viên đứng lớp đều có trình độ Đại
học, nhiệt tình, yêu trẻ, nắm được tâm lý của trẻ ở từng lứa tuổi mẫu giáo


- Bản thân được tham dự lớp tập huấn, các tiết thao giảng của cụm, của trường
tổ chức nên nắm chắc phương pháp về MTXQ khá vững vàng, luôn trau dồi kiến
thức học hỏi kinh nghiệm của chị em trong trường để nâng cao trình độ chuyên
môn, có ý thức phấn đấu và rèn luyện tác phong sư phạm của một người giáo viên.
- Các cháu ở lớp khoẻ mạnh, nhanh nhẹn có tính tìm tòi khám phá .
- Phụ huynh ở đây luôn quan tâm đến con em mình đưa đón trẻ thường xuyên
tạo điều kiện cho việc tuyên truyền phối kết hợp với gia đình-nhà trường trong việc

%
SL
%
số trẻ
30
6
20
7
23,33 10
33,33
7
23,33
Qua khảo sát ban đầu như trên tôi thấy kết quả trên trẻ chưa cao là điều tôi
cần phải suy nghĩ để tìm ra những giải pháp tốt nhất giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt tiết
môi trường xung quanh. Chính vì vậy mà tôi đã tìm tòi nghiên cứu đưa ra "Một số
giải pháp cho trẻ 5-6 tuổi học tốt tiết môi trường xung quanh" như sau:
2.2. Các giải pháp thực hiện:
2.2 1: Tìm hiểu đặc điểm, điều kiện của trẻ.


Trong cùng một lứa tuổi nhưng có trẻ nhanh nhẹn hoạt bát, có trẻ mạnh dạn
tự tin có trẻ thì e dè nhút nhát. Có trẻ sống trong gia đình có điều kiện , có trẻ
nghèo khổ. Chính vì vậy, mà cô giáo cần phải tìm hiểu nắm rõ đặc điểm tâm sinh
lý và nhận thức của từng trẻ để xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp cho độ tuổi
của lớp mình phụ trách.
Việc đầu tiên tôi làm là tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình trẻ như: điều kiện
kinh tế, là con thứ mấy trong gia đình , địa lý nhà trẻ sống... để biết được trẻ thuộc
diện hộ gia đình như thế nào, trẻ nào được bố mẹ quan tâm, trẻ nào bị thiệt thòi. Từ
đó cần cung cấp cho trẻ những gì, bù đắp cho trẻ những gì.
Tiếp theo là khảo sát kết quả trên trẻ về Lỉnh vực phát triển nhận thức môi

20/11 trình chiếu trên máy tính cho trẻ được trực tiếp trò chuyện về nội dung của
các hình ảnh đó. Qua đó trẻ được khắc sâu về ý nghĩa của ngày nhà giáo Việt Nam
nhằm giáo dục ở trẻ sự biết ơn, lòng kính trọng đối với các cô giáo thầy giáo.
Hoặc tiết “Trò chuyện về nghề nghiệp của bố mẹ” tôi giao nhiệm vụ cho trẻ
về nhà hỏi bố mẹ mình làm nghề gì, làm việc ở đâu? nghề đó tạo ra sản phẩm
gì?...Trong tiết học tôi cho trẻ được trải nghiệm những gì mà trẻ biết, trẻ thấy để trẻ
tự nói lên được nghề nghiệp của bố mẹ mình, để trẻ khắc sâu kiến thức hơn tôi lựa
chọn một số hình ảnh các nghề mà bố mẹ trẻ làm cho trẻ xem nhằm kích thích sự
hứng thú của trẻ vào tiết học hơn
Tổ chức ngày hội ngày lễ như" Tết trung thu” tôi cho trẻ biết ý nghĩa của
ngày tết trung thu là ngày rằm tháng tám, ngày tết trung thu của thiếu nhi , tập các
tiết mục văn nghệ có nội dung về tết trung thu như bài “ Chú cuội chơi trăng,
Vầng trăng cổ tích, Rước đèn dưới trăng... Chuẩn bị sân khấu, hóa trang, mâm
cổ ...Tạo điều kiện cho trẻ cùng cô trang trí, sắp xếp trong buổi lễ như tự mặc trang
phục, bày mâm quả, sắp xếp nghế ngồi...Tất cả thể hiện một niềm thích thú dâng
trào ở trẻ thơ khi hòa mình vào các ngày lễ hội lớn. Qua đó trẻ hiểu được ý nghĩa,
tầm quan trọng của các ngày lễ hội và luôn biết trân trọng nó.
Ví dụ: “Tìm hiểu về trường mầm non “ tôi cho trẻ thường xuyên quan sát
các hoạt động của trường như Trong trường có những ai? Công việc của từng
người trong trường làm gì?... trong khi tổ chức trên tiết học tôi cho trẻ cùng nhau
khám phá những gì mà trẻ biết trẻ nhìn thấy ở trường mầm non như vậy kích thích
trẻ tìm tòi, khám phá và trải nghiệm, trẻ hứng thú kể cho cô và các bạn biết về
những gì mà trẻ biết về trường mầm non nơi trẻ đang học, trẻ tự hào về trường và
yêu trường, yêu lớp...
Hoặc trong khi tổ chức cho trẻ chơi ở góc phân vai tôi tổ chức cho trẻ đóng
vai cô giáo- học sinh, gia đình, bác sĩ - bệnh nhân, cô bán hàng...tôi dẩn dắt trẻ về
nội dung của chủ đề chơi nhằm giúp trẻ tái tạo và nhập vai chơi phù hợp, từ đó
phát huy tính tích cực của trẻ, trẻ thể hiện vai chơi của mình như cách ứng xử, giao
tiếp đúng mực.
Các buổi sinh hoạt chiều tôi thường tổ chức cho trẻ cũng cố hóa kiến thức

đồ dùng trực quan sao cho trẻ dễ hiểu và thích thú đối với những tiết chủ đề về môi
trường xã hội thì tôi lựa chọn tranh, ảnh để dạy trẻ. Đối với những đồ dùng trực
quan là đồ chơi tôi đưa vào trong các tiết dạy như: Đồ chơi của bé, phương tiện
giao thông, con vật…Qua những đồ chơi được làm khéo léo giống với thực tế sẽ
giúp trẻ chú ý quan sát đồ chơi, chơi với đồ chơi để khám phá những kiến thức về
đối tượng.Vì trẻ mẫu giáo có sự tưởng tượng chưa phong phú, kinh nghiệm sống
của trẻ còn ít nên tôi thường xuyên tận dụng các vật thật để dạy trẻ. Khi cho trẻ
được tiếp xúc với vật thật thì tôi nhận thấy trẻ hứng thú và nắm bắt kiến thức một
cách rõ ràng nhất.
Ví dụ: Khi tìm hiểu về quả cam tôi dùng quả cam thật cho trẻ quan sát và
trải nghiệm. Đây là quả gì? nhìn xem quả cam có hình gì? Màu gì? hãy sờ xem vỏ
của chúng có đặc điểm gì? muốn biết cam có mùi gì hãy đưa lên mũi ngửi xem
nào… sau đó nếm thử vị của cam sau đó hỏi trẻ về vị của cam (có trẻ nói chua, trẻ


nói ngọt) từ đó tôi giải thích “Qủa cam chưa chín có vị chua, còn quả cam chín có
vị ngọt” khi được trải nghiệm thực tế thì trẻ đã nắm vững những kiến thức tôi
muốn truyền đạt. Qua bài về quả cam tôi không những đã cho trẻ tìm hiểu một
cách tổng quát về quả cam mà còn dạy trẻ kĩ năng bổ cam và vứt rác đúng nơi.
Việc sử dụng màn hình, máy chiếu cũng là một hình thức sử dụng trực quan
vì vậy tôi thường xuyên sử dụng tạo điều kiện để cho trẻ nắm kiến thức.Thông qua
những cảnh quay, đoạn băng được đưa lên màn hình sẽ tạo ra sự thay đổi, sự mới
lạ cho trẻ vì tất cả những sự vật hiện tượng đều có thể chụp lại, quay lại để đưa lên
màn hình cơ hội để trẻ khám phá những sự vật- hiện tượng, con vật… mà trẻ khó
có cơ hội tiếp xúc như: tìm hiểu động vật sống trong rừng, động vật sống dưới
biển…
Việc sử dụng đồ dùng trực quan phải được sử dụng một cách linh hoạt và
sáng tạo. Trong tiết dạy tôi không sử dụng một loại đồ dùng từ đầu đến cuối cũng
không sử dụng quá nhiều loại ôm đồm để trẻ khó hiều mà tôi phối hợp các loại đồ
dùng trực quan sao cho phù hợp, linh hoạt từng phần sao cho trẻ không nhàm chán.

quan sỏt thờm tranh nh minh ho.
Vớ d: Trc khi t chc tit hc cho tr lm quen: Mt s phng tin
giao thụng trong khi ún tr v khi tr chun b ra v. Cụ giỏo cú th t chc cho
tr tham gia trũ chi "Ngi ti x gii" bng nhng cõu , bi th, bi hỏt tr bit
c ngi ti x ú iu khin loi phng tin giao thụng gỡ?
Nh cú nhng bui do chi tham quan vi cỏc hot ng ngoi tit hc tụi ó
cung cp cho tr mt s biu tng th gii xung quanh nờn khi bc vo tit
hc c cụ v tr cựng thy nh nhng v thoi mỏi.
2.2 5 T chc hot ng khỏm phỏ mụi trng xung quanh thụng qua tit
hc
la tui Mm non t duy tng tng ca tr rt phong phỳ v a dng.
Chớnh vỡ vy cụ giỏo phi giỳp tr tht s hng thỳ trong gi hc, nhm hng s
tp trung chỳ ý ca tr vo i tng cn quan sỏt. Mun vy ngay t phỳt u tiờn
phi xõy dng tỡnh cm to khụng khớ vui ti, phng phỏp gii thiu bi phi
sinh ng v gn lin vi ni dung bi dy.
Tit hc t kt qu thỡ vic u tiờn cn lm l xỏc nh ti, b sung,
chớnh xỏc nhng kin thc v ti ú cho bn thõn. Tip tc tụi xỏc nh mc tiờu
cần đạt của hoạt động ú đối với trẻ . Sau ú tụi cn xỏc nh hỡnh thc
truyn th kin thc cho tr? Kết quả mong đợi ở trẻ hoạt động này là
gì?...
Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi v mi iu kin t chc cho tit dy
đầy đủ, tạo tâm thế thoải mái giữa cô và trẻ.
La chn h thng cõu hi phự hp vi thc t ca bi dy v vi nhn thc
ca tr, h thng cõu hi phi i t d n khú, la chn cõu hi no dnh cho tr
tt, tr yu...chỳ ý phỏt huy tớnh tớch cc, ch ng ca tr, kớch thớch lụi cun tr
tham gia vo cỏc hot ng mt cỏch t nguyn, hng thỳ.
VD: Đề tài " Tỡm hiu v mt s loi hoa ch thc vt.
Giỏo viờn chun b hiu loi khỏc nhau; Hoa tht, hoa lm bng xp, hỡnh
nh chiu trờn mỏy...
Mi mt cõu hi tụi a ra phi c nhiu tr tr li, tựy ph thuc vo

giảng, ngày Tết trung thu, ngày tết thiếu nhi, hội thi bé với vận động. Tạo mọi
điều kiện để tất cả các phụ huynh cùng tham gia, được tham gia phụ huynh nhận
thức sâu sắc hơn, hiểu biết ý nghĩa của ngày lế hội ở trường hơn, nhờ vậy mà phụ
huynh chuyển tải được một số kiến thức cho trẻ, trẻ hiểu rỏ hơn về các ngày lễ hội.
Bằng cách làm như vậy phụ huynh biết được tầm quan trọng của việc khám
phá môi trường xung quanh đối với trẻ, phụ huynh tạo mọi điều kiện cho trẻ
thường xuyên giao tiếp với mọi người xung quanh, phát huy được tính mạnh dạn,
tự tin của mình trong giao tiếp làm tăng nhận thức của trẻ một cách hiệu quả.


Nhờ có sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường và có sự nỗ lực của bản thân
tôi, tôi nhận thấy sự phát triển nhận thức của trẻ ngày càng đạt kết quả cao.

2.3. Hiệu quả công tác:
Qua một thời gian thực hiện hiện các biện pháp trên tôi rất phấn khởi về sự
tiến bộ của trẻ, trẻ rất thích học môn học làm quen với môi trường xung quanh kết
quả cụ thể như sau:
- Về phía trẻ:
Tổng XL Tốt
XL Khá
XL TB
XL Yếu
%
SL
%
SL
%
SL
%
số trẻ SL

3.1. Ý nghĩa của đề tài.
LQVMTXQ là điều kiện cần thiết và không thể thiếu để duy trì và phát triển
nhân cách cho trẻ. Có thể nói rằng việc nâng cao chất lượng cho trẻ LQVMTXQ
đã góp phần nâng cao nhận thức của toàn thể giáo viên và phụ hunh. Qua các hoạt


động LQMTXQ hình thành cho trẻ những kiến thức, kỹ năng cảm nhân về thế giới
xung quanh. Muốn giờ dạy đạt kết quả cao cô giáo phải nắm vững mục tiêucủa
từng bài dạy, để linh hoạt sáng tạo trong mỗi hoạt động.
- Cô phải sưu tầm những trò chơi hay, sát với nội dung của bài học để kích
thích trẻ tham gia vào các trò chơi, đồng thời củng cố trẻ những kiến thức vừa
được làm quen. Cô luôn dùng những câu hỏi đàm thoại gợi mở để trẻ trả lời để trẻ
tập diễn đạt trả lời câu đầy đủ, trẻ phải được đàm thoại, tự suy nghĩ, tự nhận xét, tự
rút ra kết luận.
- Thường xuyên trao đổi với phụ huynh đối với trẻ phát âm nói ngọng, nói
lắp, từ sự quan tâm phối hợp của nhà trường và gia đình sẽ giúp trẻ phát triển tốt
hơn về mọi mặt nhất là lời nói của trẻ.
- Mở rộng vốn kiến thức của bản thân tự rèn luyện phấn đấu vươn lên,
thường xuyên hỏi chị em đồng nghiệp, tham khảo sách báo, các tiết dạy mẫu trên ti
vi, sưu tầm tranh ảnh, bài hát, bài thơ để phục vụ cho môn học.
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
* Đối với giáo viên:
- Cần có lòng yêu nghề mến trẻ, kiên trì, nhẫn nại theo dõi từng bước đi, cử
chỉ, hành vi của trẻ.
- Nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý của lớp mình phụ trách.
- Lập kế hoạch cho trẻ một cách cụ thể.
* Đối với phụ huynh:
- Đóng góp các nguyên vật liệu để làm đồ dùng. Tham gia các làm đồ dùng
đồ chơi cùng với giáo viên.
- Thấy rõ vai trò của việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ