CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: ………………………………………………..
1. Tên sáng kiến: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG NUÔI DƯỠNG, CHĂM SÓC, GIÁO DỤC TRẺ Ở TRƯỜNG
MẪU GIÁO
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý giáo dục mầm non.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
Chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ là một vấn đề luôn
được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo từ trung ương đến địa phương.
Trong quá trình hội nhập cùng sự phát triển của đất nước như hiện nay,
giáo dục mầm non lại càng chiếm vị trí hết sức quan trọng. Công tác chăm
sóc, nuôi dưỡng, giáo dục các cháu trong độ tuổi mầm non được phát triển
toàn diện về thể chất lẫn tinh thần nhằm làm tiền đề chuẩn bị tâm thế cho
các cháu vào tiểu học đáp ứng yêu cầu phổ cập GDMN cho trẻ 5 tuổi.
Vì vậy, trường mầm non có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động nuôi
dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ có được những thói quen trong ăn, ngủ, học
tập, vui chơi, vệ sinh, lao động trong sinh hoạt hàng ngày. Muốn thực hiện
được điều đó, trước hết người cán bộ quản lý phải chú trọng chất lượng
công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ ở độ tuổi mầm non; phải nhận
thức đúng mục tiêu yêu cầu của giáo dục mầm non, đồng thời nắm vững
các chỉ tiêu, nhiệm vụ, kế hoạch của Ngành đã giao trong năm học.
Đội ngũ cán bộ giáo viên mầm non có vai trò quyết định trong việc
nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường; vì vậy người cán bộ
1
quản lý không thể bỏ qua công tác bồi dưỡng tư tưởng, phẩm chất chính trị,
3.2. Ý nghĩa việc nghiên cứu
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân, là nền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục đào tạo. Chất lượng chăm
sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt góp phần rất lớn đến chất lượng
giáo dục ở bậc tiểu học. Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan
trọng nhằm phát triển toàn diện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm
mỹ, nhận thức, là cơ sở để hình thành nên nhân cách con người mới XHCN
Việt Nam và chuẩn bị những tiền đề, tâm thế cần thiết cho trẻ bước vào
trường tiểu học thật tốt;
Trẻ học Chương trình GDMN 2 buổi trên ngày phụ huynh phải đưa
rước trẻ 4 lần/ ngày; buổi trưa trẻ về gặp nắng, ăn uống chậm, không có
thời gian ngủ trưa; chiều đến lớp sẽ rất mệt mõi, ngủ gục ảnh hưởng rất
nhiều đến sức khỏe và hoạt động chiều của trẻ;
Cơ sở vật chất được quan tâm đầu tư cải tạo khang trang, các thiết bị,
đồ dùng, đồ chơi cho lớp được ưu tiên trang bị khá đầy đủ. Đây là một
trong những điều kiện cần thiết để tổ chức bán trú cho trẻ mẫu giáo.
3.3. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận về hình thức tổ chức bán trú cho trẻ mẫu giáo ở
trường mầm non, mẫu giáo;
Khảo sát thực tế việc thực hiện bán trú cho trẻ trong một lớp mẫu
giáo 5 tuổi ở tại đơn vị;
Phân tích kết quả nghiên cứu, xây dựng kế hoạch, biện pháp phù hợp
với điều kiện hiện có của nhà trường;
Đề xuất ý kiến và bài học kinh nghiệm về công tác tổ chức bán trú
cho trẻ mẫu giáo.
3.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
a) Đối tượng nghiên cứu:
3
4
cơ sở vật chất còn rất khó khăn, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi của trường
còn thiếu nhiều chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục. Vì vậy việc
nghiên cứu các giải pháp nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo
dục trẻ nhằm thực hiện tốt chất lượng chương trình giáo dục mầm non, vận
dụng đổi mới phương pháp giáo dục trẻ một cách toàn diện góp phần thực
hiện tốt việc dạy học lấy trẻ làm trung tâm là rất cần thiết.
Nghiên cứu, chỉ đạo thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo
dục trẻ một cách khoa học nhằm thực hiện tốt mục tiêu của giáo dục mầm
non là giúp trẻ em phát triển thể chất, tình cảm, trí tuệ nhận thức, thẩm mỹ,
hình thành những yếu tố đấu tiên của nhân cách, chuẩn bị tâm thế cho trẻ
vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh
lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần
thiết, phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng
tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học tập ở các cấp học tiếp theo và cho việc
học tập suốt đời; đáp ứng với yêu cầu đổi mới trong thời kỳ công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước.
3. Mô tả chi tiết giải pháp:
3.1.Thực trạng của nhả trường trước khi áp dụng giải pháp:
Năm học 2015 – 2016 nhà trường tăng cường tham mưu với các cấp
lãnh đạo ngành và địa phương khắc phục mọi khó khăn về cơ sở vật chất,
thực hiện chương trình GDMN cho trẻ 5 tuổi dạy 2 buổi/ ngày duy trì thực
hiện chuẩn phổ cập GDMN cho trẻ MN 5 tuổi trong toàn xã; được các cấp
lãnh đạo ngành đầu tư cấp phát một số trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi theo
danh mục đồ dùng đồ chơi tối thiểu cho lớp MG 5 tuổi do Bộ qui định;
Với quyết tâm phấn đấu ngoài việc triển khai sử dụng, mua sắm bổ
sung thêm trang thiết bị dạy học, đồ dùng, đồ chơi phục vụ tổ chức các hoạt
động giáo dục trẻ, còn cần phải có nhiều biện pháp tích cực để cải tạo, bổ
xây dựng bán kiên cố từ những năm 2000 nên chất lượng đã xuống cấp và
quy cách phòng học chưa phù hợp với tiêu chuẩn lớp học mầm non;
6
- Có 4/5 giáo viên đi học nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ để
đạt trên chuẩn từ trung cấp SPMN vẫn còn hạn chế về kiến thức và chậm
nắm bắt trong nghiên cứu thực hiện Chương trình GDMN. Năng lực
chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề của giáo viên chưa đồng đều, có 2/5 giáo
viên lớn tuổi hay đau ốm nên ảnh hưởng đến việc tham gia tổ chức các hoạt
động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ trong nhà trường;
Qua khảo sát chất lượng tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục
trẻ còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu cho trẻ học bán trú của phụ
huynh. Trước tình hình thực trạng về chất lượng của nhà trường, tôi suy
nghĩ tìm ra một số giải pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng nuôi dưỡng,
chăm sóc, giáo dục trẻ trong nhà trường.
3.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc,
giáo dục trong trường mẫu giáo nơi tôi công tác:
Giải pháp 1: Công tác xây dựng kế hoạch;
Trên cơ sở kế hoạch nhiệm vụ năm học các cấp đã chỉ đạo và hướng
dẫn từ đó xây dựng kế hoạch năm học; kế hoạch tháng; kế hoạch tuần; kế
hoạch thu sinh, kế hoạch họp ban đại diện các bậc cha mẹ trẻ, kế hoạch tổ
chức lớp mẫu giáo bán trú, kế hoạch kiểm tra nội bộ, kế hoạch chuyên
môn, thực hiện Chương trình GDMN và các kế hoạch khác theo quy định
của ngành; công tác lập kế hoạch có chú trọng thể thức văn bản theo Thông
tư 01/TT-BNV; đảm bảo nội dung, biện pháp thực hiện, chỉ tiêu phấn đấu
cụ thể phù hợp với đặc điểm tình hình của trường. Chỉ đạo P. hiệu trưởng,
tổ chuyên môn, giáo viên các nhóm lớp xây dựng kế hoạch hoạt động và
được Hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra, nhận xét, đánh giá. Hàng tháng
sinh hoạt, tập trung trao đổi thảo luận việc vận dụng các phương pháp trong
tổ chức các hoạt động; Đẩy mạnh công tác tự học bồi dưỡng thường xuyên,
vận dụng rèn luyện tay nghề, phát huy phong trào tự làm đồ dùng dạy học,
đồ chơi, sử dụng trang thiết bị, đồ dùng trong tổ chức các hoạt động chăm
sóc, giáo dục trẻ có hiệu quả; từng tháng có xây dựng tiết thao giảng, dự
8
giờ, kiểm tra việc thực hiện qui chế chuyên môn, nhận xét đánh giá ưu,
khuyết điểm, xếp loại kết quả và triển khai kế hoạch tiếp theo.
Giải pháp 3: Chỉ đạo tích cực việc thực hiện: "Dạy học lấy trẻ làm
trung tâm";
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, chăm sóc,
giáo dục trẻ, nhà trường đã phát động phong trào nghiên cứu xây dựng môi
trường và sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị, đồ dùng, đồ chơi
hiện có. Nhằm tạo cho giáo viên có tính chủ động, có nhiều biện pháp tích
cực và hình thức sáng tạo trong tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi, ăn,
ngủ tại lớp nhằm cung cấp kiến thức, rèn kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp,
phát triển toàn diện cho trẻ.
Nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ vấn đề đầu tiên đó là tỷ
lệ chuyên cần của lớp, trẻ khỏe mạnh, dạn dĩ tự tin, lễ phép, nhanh nhẹn
tích cực tham gia các hoạt động; trẻ 5 tuổi được đánh giá đạt các tiêu chuẩn
theo Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi. Bởi vậy tích cực hướng dẫn việc tổ
chức các hoạt động có nề nếp, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ là việc làm
thường xuyên, có hiệu quả.
Mỗi giáo viên nghiêm túc thực hiện kế hoạch giáo dục trẻ, tổ chức
đầy đủ các hoạt động trong ngày như: Hoạt động ngoài trời, hoạt động
chung; hoạt động góc; hoạt động lao động vệ sinh; hoạt động chiều với lớp
dạy chương trình GDMN. Giáo án soạn đầy đủ, đúng nội dung, nêu rõ mục
trẻ làm trung tâm”. Đưa chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ngang tầm với
yêu cầu giáo dục trong thời kỳ đổi mới.
Giải pháp 4: Chỉ đạo chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục;
Thực hiện phân loại giáo viên, phân công phụ trách các lớp theo từng
độ tuổi để có kế hoạch bồi dưỡng thích hợp, đối với giáo viên lớn tuổi có
tay nghề còn hạn chế phân công dạy lớp mẫu giáo 4 tuổi; chú trọng bồi
dưỡng thêm phương pháp dạy, cách tổ chức hoạt động giáo dục; tổ chức
thao giảng, dự giờ dạy tốt; công tác tự học tập bồi dưỡng thường xuyên.
Đối với giáo viên có tay nghề, năng lực chuyên môn, phân công dạy lớp
mẫu giáo 5 tuổi theo Chương trình GDMN trẻ được ăn, ngủ tại lớp, bồi
10
dưỡng năng lực sư phạm, kỹ năng, tác phong nhanh nhẹn, sự sáng tạo linh
hoạt cho giáo viên.
* Tổ chức hội thi: Hội thi là đỉnh cao của phong trào thi đua dạy tốt,
học tốt. Vì vậy, phải có kế hoạch chỉ đạo thực hiện một cách nghiêm túc và
khoa học. Trong năm qua đã tổ chức tốt các hội thi như: Hội thi làm đồ
dùng đồ chơi; bé tham gia An toàn giao thông và bảo vệ môi trường cấp
trường; Hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường đạt: 5/5. Qua các hội thi rút ra
được nhiều kinh nghiệm về nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục và là
dịp để giáo viên, các cháu thể hiện những năng khiếu của mình và có sự
học hỏi, giao lưu giúp đỡ lẫn nhau.
* Chỉ đạo lớp điểm: Chỉ đạo lớp điểm tổ chức cho trẻ ăn ngủ tại lớp
là đòn bẩy phong trào, là cơ sở để nâng cao năng lực chuyên môn và chất
lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục toàn diện cho trẻ. Từ đó để nhân ra
diện rộng về chất lượng chăm sóc, giáo dục trong toàn trường. Trong năm
học 2015-2016 đã chỉ đạo xây dựng lớp điểm. Điểm toàn diện về chất
lượng chăm sóc, giáo dục. Với các lớp chỉ đạo điểm nhà trường đã có kế
hoạch chỉ đạo ngay từ đầu năm học, đầu tư về CSVC, đồ dùng trang thiết bị
trọng đối với người cán bộ quản lý, kiểm tra bằng nhiều hình thức, kiểm tra
toàn diện, chuyên đề, kiểm tra theo định kỳ, kiểm tra đột xuất. Kiểm tra
việc thực hiện kế hoạch, chương trình, kiểm tra hồ sơ, giáo án, kiểm tra
thực hiện chế độ sinh hoạt, kiểm tra việc đánh giá chất lượng. Kiểm tra kỹ
năng của trẻ qua các hoạt động ăn, ngủ, học tập, vui chơi. Qua kiểm tra,
nhận xét đánh giá để uốn nắn một số sai lệch của giáo viên trong công tác
nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ. Từ đó có biện pháp chỉ đạo cụ thể giúp
cho giáo viên ôn luyện kiến thức, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giúp giáo
viên tổ chức tốt hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, đảm bảo an
toàn tuyệt đối cho trẻ.
Giải pháp 6: Phối kết hợp với gia đình, cộng đồng để xây dựng môi
trường, tổ chức tốt công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ;
12
Đối với nhiệm vụ giáo dục mầm non, thực hiện tốt công tác tuyên
truyền, phổ biến kiến thức khoa học về chăm sóc, nuôi dạy trẻ đến các bậc
cha mẹ trẻ nhằm góp phần nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo
dục trong nhà trường. Vì vậy, trường chú trọng tổ chức phối kết hợp với
phụ huynh qua các cuộc họp phụ huynh toàn trường qua ba lần trong năm;
từng lớp chú trọng xây dựng góc tuyên truyền qua các góc tuyên truyền
những điều cha mẹ cần quan tâm, nhằm giúp cho phụ huynh nắm được một
số kiến thức nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục; rèn luyện cho trẻ có thói
quen, hành vi văn minh trong giao tiếp, trong sinh hoạt hàng ngày, giáo dục
trẻ biết yêu thương quý trọng cô giáo, bố mẹ, người lớn, có thói quen nề
nếp trong các hoạt động, ăn, ngủ, học tập, vui chơi, lao động vệ sinh; từ đó
chất lượng chăm sóc, giáo dục được nâng lên, trẻ được phát triển toàn diện
về thể chất lẫn tinh thần, trẻ nắm vững các kiến thức, kỹ năng, khỏe mạnh
hồn nhiên, nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin.
Ghi chú
Tỷ lệ bé ngoan
Trẻ được ở bán trú
90%
95%
30 cháu
40 cháu
ăn ngủ tại lớp
III. Bài học kinh nghiệm:
- Giáo dục mầm non là một bậc học đòi hỏi có nghệ thuật quản lý
thật khoa học khác với các bậc học khác do đội ngũ cán bộ quản lý, giáo
viên, nhân viên đa số là nữ. Vì vậy, trước hết người cán bộ quản lý phải
luôn thể hiện sự năng động, sáng tạo, có trình độ chuyên môn vững vàng,
nghiệp vụ sư phạm, có phẩm chất đạo đức lối sống trong sáng, luôn gương
mẫu, chủ động trong công tác quản lý chỉ đạo chuyên môn, từng bước phát
triển chất lượng chăm sóc, giáo dục trong nhà trường vững chắc.
- Phân công, sử dụng cán bộ, nhà giáo phù hợp năng lực chuyên
môn, biên chế được giao, rõ ràng minh bạch.
- Xây dựng kế hoạch hoạt động một cách khoa học và chỉ đạo thực
hiện thật nghiêm túc kế hoạch đã triển khai.
- Tham mưu tích cực với các cấp lãnh đạo khắc phục khó khăn về
điều kiện cơ sở vật chất, tiết kiệm các khoản chi không cần thiết để mua
nghĩa và hội nhập quốc tế”.
Trên đây là sáng kiến của bản thân trong việc nâng cao chất lượng
nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ theo Chương trình giáo dục mầm non
được áp dụng thực hiện ở trường mẫu giáo. Kính mong sự góp ý chân
thành của hội đồng khoa học để bản thân có thêm nhiều kinh nghiệm trong
quản lý giáo dục mầm non tốt hơn.
……….., ngày
tháng 3 năm 2016
Người viết
Phan Thị Châu
15
16