CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số (do Thường trực HĐ ghi):………………………
1. Tên sáng kiến: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức
cho học sinh lớp 3”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Tiểu học.
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
Đất nước ta trong thời kì công nghiệp hoá - hiện đại hóa đang cần những con
người có đầy đủ tài và đức góp phần xây dựng đất nước vững mạnh, giàu đẹp. Vì
vậy Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm giáo dục đạo đức cho học sinh nhằm bồi
dưỡng thế hệ trẻ vừa tài vừa đức, để các em trở trành những người có ích cho xã
hội. Nhưng thật đáng buồn là hiện nay đạo đức học đường của một bộ phận học
sinh đang bị suy giảm trông thấy như hiện tượng vô lễ, nói tục chửi thề, ham chơi
lười học, những hành vi gian lận, bạo lực học đường,... ngày càng tăng lên;
Những năm gần đây, vấn đề giáo dục đạo đức học sinh được các nhà trường
đặc biệt quan tâm, cũng có rất nhiều chỉ đạo, tài liệu, sáng kiến,... về việc giáo dục
đạo đức học sinh được áp dụng và mang lại nhiều hiệu quả nhưng vấn đề đạo đức
học sinh hiện nay vẫn còn là nỗi băn khoăn của xã hội;
Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói:
“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn
1
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Vì thế, là một người giáo viên, đặc biệt là giáo viên Tiểu học, không những
có nghĩa vụ giảng dạy truyền thụ kiến thức cho học sinh mà còn phải xem việc
quan hệ đạo đức hằng ngày. Đó là cơ sở quan trọng của việc hình thành những
nguyên tắc chuẩn mực đạo đức cho học sinh ở các lớp học, bậc học tiếp theo. Giúp
các em trở thành những người có đủ đầy tài đức mai này giúp ích cho xã hội. Cũng
từ đó rút ra cho bản thân những bài học quý báu về giáo dục đạo đức học sinh.
* Điểm mới của giải pháp:
- Đề tài giúp cho mỗi giáo viên thấy được vai trò trách nhiệm của mình
trong công tác giáo dục đạo đức học sinh. Đặc biệt, giáo viên có thêm kinh nghiệm
và những giải pháp phù hợp để tổ chức và xây dựng lớp chăm ngoan. Từ đó, khắc
phục tình trạng sa sút về đạo đức của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục;
- Đề tài là sự tìm tòi, nghiên cứu, thử nghiệm và chắt lọc về các giải pháp
giáo dục đạo đức học sinh bằng hình thức đã tích lũy được từ hoạt động thực tiễn,
nhằm đúc kết thành một số kinh nghiệm trong giáo dục đạo đức học sinh mang lại
hiệu quả thiết thực nhất. Các giải pháp được đề cập cụ thể, rõ ràng, dễ áp dụng vào
thực tế;
3
- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần thiết thực trong việc đổi mới
phương pháp giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, đồng
thời góp phần hình thành và phát triển một số năng lực và phẩm chất cho học sinh
theo yêu cầu đổi mới đánh giá hiện nay;
- Trong quá trình giáo dục, mỗi giáo viên phải thật sự quan tâm đến việc giáo
dục đạo đức cho học sinh và xem giáo dục đạo đức học sinh là nhiệm vụ của bản
thân, chúng ta cần phải giáo dục mọi lúc mọi nơi, lồng ghép trong tất cả các môn
học; giáo dục lý thuyết phải kết hợp với thực hành làm gương và thầy cô giáo phải
luôn là tấm gương sáng trong lời nói cũng như trong việc làm.
Là giáo viên tiểu học, người trực tiếp giảng dạy và giáo dục, chúng ta cần
rồi yêu cầu lớp trưởng về nói giáo viên chủ nhiệm giải quyết;
- Chúng ta nên nhớ rằng, khi dạy bất kì môn học nào người giáo viên đều
làm nhiệm vụ giáo dục giá trị đạo đức. Bởi vì kiến thức trong môn học nào cũng có
tính giáo dục cả nhưng đôi khi giáo viên lại chỉ quan tâm giáo dục đạo đức trong
môn đạo đức, không biết lồng ghép trong mỗi bài học để định hướng tư tưởng, uốn
nắn và rèn luyện hành vi đạo đức cho học sinh trong từng cử chỉ, hoạt động của
các em;
Ví dụ:
5
* Môn Tiếng Việt: Qua các câu chuyện kể, bài văn, bài thơ... thuộc nhiều chủ
điểm khác nhau, có nội dung phong phú. Giáo viên khai thác và tiến hành đúng
đắn sẽ giáo dục, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào
dân tộc và kể cả các chuẩn mực sơ giản trong giao tiếp, ứng xử về đạo đức.
* Các môn khác: Trong quá trình thảo luận nhóm, hướng dẫn học sinh làm
bài từ dễ đến khó...giáo dục tinh thần đoàn kết, hợp tác, giúp nhau trong công việc,
ý chí vượt khó, lòng yêu chân lý, yêu văn hóa, khoa học;...
* Các hoạt động ngoài giờ lên lớp: Tổ chức tốt các hoạt động như thể dục
thể thao, đền ơn đáp nghĩa, các chủ điểm trong năm... giáo dục các em ý thức tiết
kiệm, lòng từ thiện, yêu thương giúp đỡ mọi người, tinh thần đoàn kết, hỗ trợ nhau
vượt qua khó khăn, uống nước nhớ nguồn;...
Chào cờ đầu tuần: Thông qua việc đánh giá hoạt động đã thực hiện trong
tuần của Đội, của nhà trường, các mặt làm tốt và tồn tại, nêu những gương tốt...
Ban giám hiệu và Tổng phụ trách trực tiếp giáo dục đạo đức học sinh sẽ rất hiệu quả;
Phong trào Đội là thu hút được nhiều học sinh nhất, ở đây học sinh được rèn
luyện, vui chơi trong một tập thể đầy tình thương của bạn bè, thầy cô. Hoạt động
Đội là hoạt động phong trào, phong phú và nhiều hình thức, mang tính trực quan
sinh động phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học và có sức thu hút học sinh. Do đó,
đến điều đó. Chúng ta luôn luôn lưu ý rằng giáo dục đạo đức không chỉ dừng ở
7
việc hình thành thói quen mà điều chủ yếu là phải từ việc luyện thói quen hành vi
đạo đức mà xây dựng được niềm tin đạo đức, làm cơ sở cho ứng xử thường xuyên
của các em.
3.2.3. Kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội để giáo dục đạo
đức cho học sinh
Như ta đã biết hiện nay việc giáo dục đạo đức cho học sinh không còn là
việc của riêng nhà trường nữa mà phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa gia đình,
nhà trường và xã hội. Có như vậy chúng ta mới làm tốt công tác giáo dục và thực
hiện tốt đường lối “Xã hội hóa giáo dục” của Đảng và Nhà Nước đề ra.
+ Ngay từ đầu năm học phải nắm được sơ yếu lý lịch của từng học sinh và
điều tra hoàn cảnh cho học sinh, tình hình hoạt động sống, hoàn cảnh gia đình
mình. Từ đó có biện pháp giáo dục đối với từng em. Đặc biệt chú ý những em mồ
côi, sống với ông bà.
+ Phối hợp tổ chức Đại hội phụ huynh học sinh theo định kì 3 lần/ năm. Mỗi
tháng báo cáo tình hình học tập của học sinh qua sổ liên lạc hoặc gửi tin nhắn về
nhà: Khi học sinh có những biểu hiện chuyển biến rõ rệt theo hướng tích cực, giáo
viên viết một tin nhắn, chỉ cần vài dòng động viên, khen ngợi, cảm ơn sự hợp tác
của phụ huynh trong thời gian qua để gởi về cho cha mẹ các em. Biện pháp này
vừa nhanh vừa tiện lợi.
+ Luôn kết hợp tốt với các tổ chức bên ngoài nhà trường để cùng giáo dục
đạo đức học sinh, cùng chăm lo cho sự nghiệp giáo dục. Vận động các mạnh
thường quận hỗ trợ kịp thời sách, vở, dụng cụ học tập cho học sinh nghèo, học sinh
có hoàn cảnh khó khăn hiếu học. Phối hợp với địa phương tổ chức cho học sinh
8
như sau:
* Đối với học sinh:
- Học sinh có sự tiến bộ rõ rệt, có nền nếp hơn, đa số các em đều chăm
ngoan, thực hiện tốt nội qui nhà trường, có ý thức hơn trong nhiệm vụ học tập,
Các em biết được những việc nào nên làm, những việc nào không nên làm như:
+ Biết nói năng lễ phép, biết đưa và nhận đồ bằng hai tay với người lớn.
+ Biết lễ phép chào thầy cô khi gặp ở trong và ngoài nhà trường.
+ Không gây gổ, đánh nhau, không tham lam, không nói tục chửi thề...
- Các năng lực, phâm chất học sinh được hình thành và phát triển trong quá
trình học tập, rèn luyện, hoạt động trải nghiệm cuộc sống trong và ngoài nhà
trường luôn đạt một cách tốt nhất.
- Các vi phạm nội quy ngày càng giảm. Bảng xếp hạng thi đua lớp về nền
nếp thường xuyên đạt hạng nhất. Đặc biệt, liên tục 2 năm liền lớp đạt danh hiệu:
“Lớp tiên tiến”.
- Học sinh tự tin, năng động, sáng tạo hơn trong các phong trào và hoạt động
ngoại khóa. Đặc biệt, đa số học sinh trong lớp của tác giả sáng kiến là thành viên
trong các đội thi năng khiếu và các hoạt động ngoại khóa của trường, các em luôn
năng động, tự tin, sáng tạo để đóng góp cho nhà trường luôn đạt thành tích cao. Cụ thể:
* Năm học 2014 - 2015:
10
Tham dự Hội thi Olympic môn Toán cấp huyện 6 em.
Tham dự Hội thi Olympic môn Toán cấp tỉnh 6 em; được công nhận đạt học
sinh giỏi cấp tỉnh 6 em.
Tham dự Hội thi Olympic môn Tiếng Anh cấp huyện 3 em.
Tham dự Hội thi Olympic môn Tiếng Anh cấp tỉnh 3 em.
* Năm học 2015- 2016: (tính đến thời điểm nộp Sáng kiến kinh nghiệm)
Tham dự Hội thi Olympic môn Toán cấp huyện 6 em.
Tham dự Hội thi Olympic môn Toán cấp tỉnh 2 em.
huynh cho biết họ nhận thấy các em học sinh thực sự có cảm giác “Mỗi ngày đến
trường là một ngày vui” nên rất ủng hộ nhà trường trong các hoạt động giáo dục.
Công tác xã hội hóa giáo dục ngày càng thuận lợi.
Kết quả ấy là tiền đề cho tôi đứng vững trên mặt trận tư tưởng văn hóa. Giờ
đây tôi thật sự yên lòng khi bên tôi có lớp đàn em chăm ngoan, học giỏi, tích cực
tham gia các phong trào, sẵn sàng vượt mọi khó khăn để đáp ứng yêu cầu hiện tại
của đất nước./.
12