CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số: …………………………………………
1. Tên sáng kiến:
Phương pháp rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 3 thông qua môn Tập Đọc
2. Lĩnh vực áp dụng: Chuyên môn Tiểu học
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
Môn tập đọc có vai trò rất quan trọng trong việc dạy chữ ở trường Tiểu học.
Học sinh học tốt môn Tập đọc sẽ góp phần học tốt các môn học khác trong nhà trường;
Đối với học sinh do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh Tiểu học còn
nhỏ, chưa tự giác trong học tập, trình độ còn non yếu, đọc chưa rành mạch, đọc
còn ấp úng, phát âm không chuẩn xác một số tiếng có phụ âm đầu như (d/v; r/g;
tr/ch; s/x). Các em còn đọc theo phương ngữ địa phương (chân - chưng, nhất
-nhứt, rồi - gồi, tôi - tui). Một số em cũng chưa biết ngắt nghỉ hơi đúng dấu chấm,
dấu phẩy, chưa biết đọc nhấn giọng những từ ngữ gợi tả, từ chìa khóa. Trong
những trường hợp sắm vai hay đối thoại các em cũng lúng túng. Nhiều em thiếu
tự tin trong việc thể hiện giọng đọc của mình. Với đối tượng học sinh trung bình
yếu các em chưa xác định được đâu là giới hạn của những câu đối thoại có trong
bài đọc;
1


Đối với giáo viên dạy còn sa vào giảng nhiều hơn là rèn đọc. Ở khâu này,
giáo viên ít mắc lỗi về thao tác kỹ thuật nhưng lại không biết dạy như thế nào để
phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh. Giáo viên chưa chú ý đến tốc
độ đọc của các em theo yêu cầu về Chuẩn kiến thức, kỹ năng cơ bản phù hợp với

sinh sẽ say mê học tập, lớp học sẽ trở nên sinh động, học sinh sẽ yêu thích môn
học. Không những đọc tốt các em còn biết cách sử dụng từ chính xác, cách đặt
câu gọn lời, đủ nghĩa và vận dụng tốt vào phân môn Tập làm văn;
- Học tốt môn Tiếng Việt học sinh có khả năng diễn đạt và ứng dụng tốt các
vấn đề trong đời sống xã hội hàng ngày, tăng hiệu quả giao tiếp giúp các em tự tin
hơn trong cuộc sống.
Hạn chế của giải pháp cũ:
- Đối với lớp có học sinh khá đông, việc vận dụng đề tài này còn ảnh hưởng
nhiều về thời gian của một tiết học;
- Đòi hỏi giáo viên phải nắm vững quy trình của tiết dạy Tập đọc, kết hợp
nghiên cứu nội dung bài đọc và Chuẩn kiến thức, kỹ năng truyền thụ để phân bố
thời gian hợp lý.
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
a) Mục đích của giải pháp

3


- Mục đích chủ yếu là rèn đọc cho học sinh từ mức độ nhận biết để đọc
đúng, đọc to, đọc rõ ràng tiến dần đến mức độ đọc cao hơn là đọc lưu loát, biết
nghỉ ngắt hơi đúng các dấu câu, biết đọc lên giọng, xuống giọng thể hiện được
thái độ tình cảm qua bài Tập đọc. Mục đích của việc rèn đọc cho học sinh không
những đạt được vấn đề đọc thạo mà còn phải hiểu nội dung của văn bản. Bên
cạnh đó còn để người nghe hiểu được nguyên vẹn nội dung cũng như giá trị nghệ
thuật của văn bản, lôi cuốn được người nghe, cảm thụ được cái hay cái đẹp của
văn bản. Học sinh có học tốt môn Tập đọc đó cũng là bài học khởi đầu giúp các
em chiếm lĩnh tri thức, chiếm lĩnh công cụ (năng lực nghe, đọc, nói, viết) từ đó
mở rộng cánh cửa cho học sinh nắm lấy kho tàng tri thức của loài người. Khi
được trang bị kỹ năng đọc tốt học sinh sẽ có vốn ngôn ngữ phong phú, đa dạng từ
đó các em mới có đủ điều kiện để học tốt hơn các môn học khác.

Phương pháp trực quan
Phương pháp này phù hợp với tư duy, tâm lý lứa tuổi ở bậc Tiểu học.
Phương pháp trực quan là giáo viên đưa ra những bức tranh minh họa bằng vật
thật cho từng bài để phục vụ trong quá trình dạy và rèn đọc cho học sinh.
Các hình thức trực quan:
- Giọng đọc mẫu của giáo viên. Đây là một hình thức trực quan sinh động
và có hiệu quả đáng kể, có tác dụng làm mẫu cho học sinh luyện đọc, làm điểm
5


tựa cho học sinh bắt chước đọc. Vì vậy giáo viên đọc mẫu phải tốt, diễn cảm để
học sinh cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong bài văn. Trong khi đọc mẫu, giáo
viên phải sử dụng các thủ pháp ngắt nghỉ hơi đúng chỗ, dùng ngữ điệu, nhấn
giọng, hạ giọng, lên giọng,… để làm nổi bật ý nghĩa và tình cảm của tác giả muốn
gởi gắm vào bài đọc. Từ đó giúp học sinh thấy sôi nổi, hào hứng tham gia vào
việc tìm hiểu, khám phá bài Tập đọc hơn và học sinh có ý thức học tập tốt hơn.
- Dùng tranh ảnh, vật thật: đây là phương pháp có tác dụng rất lớn đến việc
rèn luyện kỹ năng đọc cho học sinh. Lưu ý khi sử dụng tranh ảnh cần phải phóng
to, đẹp, đảm bảo về mặt mỹ quan và có tác dụng giáo dục.
Ví dụ: Bài “Cảnh đẹp non sông” - Tuần 12 (Tiếng Việt 3 - Tập 1)
Tôi phóng to tranh vẽ trong sách giáo khoa có đủ màu sắc như nội dung bài
để các em tận mắt thấy được đất nước ta có rất nhiều cảnh đẹp. Mỗi cảnh đẹp thể
hiện được nét đặc trưng riêng của từng vùng miền. Cảnh đẹp được thể hiện bằng
màu sắc gắn liền với tên những địa danh. Tôi dùng để giới thiệu bài để kích thích
trí tò mò của học sinh. Bên cạnh đó trong từng lúc, tôi cũng dùng tranh để giúp
học sinh hiểu nghĩa từ hoặc hiểu nội dung bài. Khi đọc tôi yêu cầu học sinh đọc
nhấn giọng các từ ngữ gợi tả và các từ chỉ tên địa danh.
- Luyện đọc từ khó:
Khi hướng dẫn học sinh phát âm, giáo viên phân tích cho học sinh thấy
được sự khác biệt giữa cách phát âm đúng và cách phát âm sai ở các phụ âm dễ



- Đọc thầm của học sinh:
Đây là việc làm quan trọng để hình thành và phát triển kỹ năng, kỹ xảo nó
luôn theo ta trong suốt cuộc đời. Đọc thầm giúp các em chuẩn bị tốt cho khâu đọc
thành tiếng, tìm hiểu văn bản và nắm bắt nội dung bài học tốt hơn. Vì vậy, chúng
ta không nên bỏ qua bước này;
Đối với học sinh lớp 3, đọc thầm khó hơn đọc thành tiếng do các em chưa
có sức tập trung cao để theo dõi bài học. Thường các em đọc dễ bị sót chữ, nhảy
dòng;
Để hướng dẫn học sinh đọc thầm đạt kết quả, khi dạy tôi yêu cầu học sinh
tập trung vào bài, đọc thầm kết hợp với việc tham gia đặt câu hỏi nhận biết nhiệm
vụ học tập hoặc kiểm tra đọc thầm bằng cách hỏi học sinh đó đọc đến đâu và định
hướng nội dung cần tìm. Có như vậy các em mới chú ý tập trung trong khi đọc
thầm và kích thích tinh thần học tập của học sinh;
Học sinh đọc thầm có thể dưới nhiều hình thức: Cả lớp đọc thầm, đọc thầm
trong nhóm, đọc thầm theo bạn hoặc theo cô, giáo viên đưa ra những định hướng
sau:
+ Tự phát hiện tiếng, từ phải tìm dễ lẫn;
+ Tìm những từ cần nhấn giọng, hạ giọng, lên giọng, chỗ ngắt nghỉ hơi;
+ Bài văn, bài thơ nói về ai ?;
+ Trong bài có những nhân vật nào ? Ai đang trò chuyện ?;
+ Phát hiện giọng đọc của đoạn, bài, của từng nhân vật.
Hình thức này tôi thường áp dụng cho học sinh khi luyện đọc đoạn, tôi cho
các em đọc thầm theo nhóm để em nào cũng được đọc và tự sửa sai cho nhau.
8


Tôi cũng áp dụng đọc thầm khi tìm hiểu bài hoặc khi học sinh đọc tôi yêu cầu
lớp phải đọc thầm dò theo. Có như vậy các em sẽ đọc lưu loát hơn, trôi chảy hơn.

luyện tập, tôi sử dụng hình thức luyện tập tại nhà: Hình thức này giúp học sinh
rèn luyện kỹ năng đọc. Với học sinh yếu cho học sinh luyện đọc từ, cụm từ. Học
sinh trung bình, khá luyện đọc lưu loát cả bài. Có kế hoạch giao bài cụ thể cho
từng em và kiểm tra theo yêu cầu đã giao.
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp
- Với đề tài “Rèn kỹ năng đọc cho học sinh khối 3 thông qua môn Tập đọc”
đã được tôi nghiên cứu áp dụng từ năm học 2014 - 2015 đến nay. Sau mỗi năm
giảng dạy tôi có rút kinh nghiệm để điều chỉnh bổ sung vì vậy mà hiệu quả học
tập của học sinh qua môn Tập đọc nói riêng và môn Tiếng Việt hay các môn học
khác nói chung đều đạt hiệu quả cao. Tôi đã chia sẻ kinh nghiệm này cho tất cả
giáo viên phụ trách giảng dạy ở khối 2, 3 trong trường tôi đang công tác cùng
thực hiện. Các lớp đều mang lại kết quả đáng tin cậy;
- Đề tài này có thể áp dụng cho tất cả giáo viên dạy lớp 2, 3 trong các
trường Tiểu học trong huyện. Chỉ cần giáo viên chịu khó nghiên cứu thì có thể dễ
dàng áp dụng để giảng dạy cho học sinh lớp mình.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng các giải pháp trên

10


- Qua quá trình nghiên cứu, vận dụng vào thực tế lớp dạy tôi rất phấn khởi
thấy trong các giờ Tập đọc, học sinh say mê học tập tốt hơn, lớp học sôi nổi. Kỹ
năng đọc thông, viết thạo được nâng cao rõ rệt. Có nhiều em đầu năm học đọc
nhỏ lí nhí, đọc còn đánh vần, chưa trôi chảy, nhút nhát trong giao tiếp đến nay đã
không còn. Đến cuối năm các em đã đọc to, rõ ràng, rành mạch, lưu loát hơn. Các
em biết ngắt nghỉ hơi phù hợp ở các dấu câu. Biết nhấn giọng từ gợi tả, gợi cảm,
biết đọc ngắt nhịp các bài thơ, biết phân biệt giọng đọc;
- Kết quả này so với đầu năm khi tôi nhận lớp thì tôi thấy các em có chuyển
biến rõ rệt, nhất là những em đọc sai dấu, tốc độ đọc bài của các em cũng nhanh
hơn.

đọc

đọc

phát

độ

đọc

đọc

âm sai

đọc

nhấn

phù

âm sai

đọc

nhấn

phù

chậm



7em-

loát
20em-

30

6em-

10em-

1em-

2em-

giá cuối năm
Hoàn
Chưa
thành

Hoàn
thành

30em0

20%

33,3%


Tốc

Biết

Giọng

Đọc

Tốc

Biết

Giọng

phát

độ

đọc

đọc

phát

độ

đọc

đọc


đọc

từ gợi

đọc

tả

lưu

tả

lưu

35

giá cuối HKI
Hoàn
Chưa
thành

Hoàn
thành

7em-

6em-

4em-


100%

0

- Có được kết quả trên là do tôi đã vận dụng phương pháp dạy học phù hợp,
điều đó tạo động lực thúc đẩy cho thầy trò tôi phấn đấu để đạt kết quả cao hơn,
khả quan hơn ở học kỳ II và là một kinh nghiệm quý báu để tôi tiếp tục thực hiện
ở các năm học sau.
3.5. Tài liệu kèm theo: (không)

12


13