Phòng GD - ĐT Huyện Vĩnh bảO
Trờng THCS Cộng Hiền
-----***-----
Đề tài : Sáng kiến kinh nghiệm
Tìm biện pháp nâng cao hiệu quả
kiểm tra đối với môn sinh học 6
Ngời viết : Ngô Công Văn
Hiệu trởng Trờng THCS Cộng Hiền
Năm học 2008 2009
1
A Nội dung đề tài sáng kiến kinh nghiệm
Tên đề tài :
Tìm biện pháp nâng cao
hiệu quả kiểm tra đối với môn Sinh học 6
I Lý do chọn đề tài :
Quy chế đánh giá , xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT ban hành kèm theo
quyết định số 40/2006/QĐ - BGD ĐT ngày 05 tháng 10 năm 2006 của Bộ trởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo quy định việc kiểm tra, đánh giá, xếp loại học lực của học sinh THCS
thông qua và bằng kết quả của hai công việc : kiểm tra thờng xuyên (KTtx) và kiểm tra
định kỳ (KTđk) .
Kiểm tra phải đạt mục tiêu đánh giá đợc trình độ của học sinh cả về kiến thức kỹ
năng bộ môn cũng nh khả năng t duy, thái độ của các em . Có thể nói , kiểm tra đánh
giá là một khâu quan trọng của dạy học, nó góp phần điều chỉnh phơng pháp , động cơ
thái độ học tập của học sinh . Nếu kiểm tra đánh giá phù hợp có tác dụng tích cực động
viên khuyến khích học sinh cũng nh giáo viên biết đợc mức độ nắm vững kiến thức của
học sinh để có biện pháp bổ xung các lỗ hổng .
Trong thực tế dạy học ở tất cả các môn học nói chung và môn Sinh học 6 nói
riêng ở các trờng THCS không có nhiều điều kiện để giáo viên có thể kiểm tra đánh giá
những kỹ năng bộ môn của học sinh nên hầu hết mới tập trung vào việc kiểm tra mức độ
thuộc bài của học sinh . Đối với học sinh lớp 6 vừa lên bậc THCS vẫn quen với cách dạy
và học ở tiểu học vì vậy mặc dù các kiến thức sinh học 6 là nối tiếp chơng trình tiểu

- Kiểm tra định kỳ (KTđk) gồm : kiểm tra viết từ một tiết trở lên ; kiểm tra thực
hành từ một tiết trở lên ; kiểm tra học kỳ (KThk) .
Trong khuôn khổ bài viết này , tôi chỉ xin đề cập tới hai loại bài kiểm tra , đó là : kiểm
tra miệng và kiểm tra viết từ một tiết trở lên .
I, Kiểm tra miệng :
Trong các hình thức kiểm tra thì kiểm tra miệng kiểm tra đầu tiết học là một
khâu không thể thiếu đợc ở các bớc lên lớp dẫu thời gian dành cho nó còn ít (5 đến 10
phút) . Kiểm tra miệng đặc biệt quan trọng bởi vì nó giúp cho giáo viên có đợc thông tin
cần thiết và nhanh nhất từ phía học sinh , cao hơn là giúp giáo viên hiểu về học sinh
của mình . Kiểm tra miệng góp phần rèn khả năng tự học , tính chăm chỉ , cùng các đức
tính cần thiết nh mạnh dạn , tự tin , nhanh nhẹn , hoạt bát , và các kỹ năng t duy nhanh
, nghe nói cho mỗi học sinh .
Thực tế giảng dạy bộ môn Sinh học 6 hiện nay rất nhiều tiết học của giáo viên
cha thực sự coi trọng công việc kiểm tra miệng vì cho rằng đó đều là các kiến thức học
sinh đã biết hoặc các kiến thức đó học sinh phải tự học nhng lại quên rằng ở tuổi này
nhu cầu chơi của học sinh vần còn chiếm phần lớn thời gian ,. Cũng có một số giáo
3
viên kết hợp khâu kiểm tra miệng với bớc truyền thụ kiến thức mới nhng không chỉ lo
truyền thụ kiến thức mới mà kiểm tra miệng cho có chuyện . Ngay trong các tiết hội
giảng , kiểm tra chuyên môn , dự giờ , ngời đánh giá lại cũng ít quan tâm rút kinh
nghiệm khâu kiểm tra miệng . Tất cả các lý do trên đã khiến cho khâu kiểm tra miệng
trở thành hình thức không rõ mục đích . Vì vậy để việc kiểm tra miệng có chất lợng ,
hiệu quả ở tất cả các tiết học Sinh học 6 tôi xin đa ra một số biện pháp sau :
1/ ở khâu soạn bài , giáo viên cần xác định và trả lời bốn câu hỏi sau cho phần
kiểm tra miệng :
- Kiểm tra miệng để làm gì ?
- Đối tợng kiểm tra ?
- Kiểm tra cái gì ?
- Kiểm tra nh thế nào ?
Làm rõ câu hỏi đầu tiên , ngời giáo viên sẽ có đợc mục đích của việc kiểm tra miệng

đó trong bài hôm này .
HS : Bám chặt vào
đất

cây đứng vững
Hút nớc và muối
khoáng hoà tan từ
đất .
* Trong các chức
năng đó thì chức
năng hút nớc va muối
khoáng là chức năng
quan trọng nhất .
Tiết 10 Bài 11
Sự hút nớc va muối
khoáng của rễ .
2/ Cần đổi mới quan niệm truyền thống cho rằng : công việc kiểm tra
miệng là công việc của thầy bằng cách giáo viên cần tổ chức để học sinh cùng tham gia
kiểm tra và tự kiểm tra nh : đợc nêu câu hỏi để hỏi bạn và nêu đáp án trả lời của mình
hoặc tổ chức thi hỏi đáp theo nhóm , tổ , thi nhớ lâu thuộc nhiều , thi bổ sung kiến thức ,
trò chơi giúp nhau thuộc bài , tại sao lại thế ? Khi thực hiện kiểm tra miệng , giáo viên
cũng cần lu ý bám sát đặc trng môn học để tận dụng tối đa khoảng thời gian cho phép
(5 đến 10) và các phơng tiện dạy học , đồ dùng học tập của học sinh (bảng phụ , giấy
5
kiểm tra , nháp ,) . Sử dụng và phát huy hết khả năng của các phơng tiện và đồ dùng
học tập ấy để tạo ra các hình thức kiểm tra đa dạng , phong phú mà không cầu kỳ , tốn
kém . Sự đổi mới này sẽ góp phần tạo tâm lý hứng thú cho học sinh và việc kiểm tra
miệng không còn gò bó , đơn điệu , góp phần tạo nên không khí học thoải mái cho việc
bắt đầu tiết học mới .
Ví dụ :

6