sở giáo dục & đào tạo hà tĩnh
**********************

Sáng kiến kinh nghiệm
Một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật
chuyền bóng cao tay môn Bóng chuyền cho
học sinh lớp 9A

Năm học 2011 - 2012

I. Mở đầu
1. Đặt vấn đề
Đảng và Nhà nớc luôn quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn
diện cho thế hệ trẻ. Trong các văn kiện đại hội VIII và Nghị quyết
TW khoá 2 của Đảng về giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ


khẳng định: Giáo dục đào tạo cùng với khoa học và công nghệ
phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu.
ở nớc ta hàng năm thờng xuyên tổ chức các hoạt động giao lu
văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao, để tăng thêm tình đoàn kết
hữu nghị, sự học hỏi lẫn nhau giữa các trờng, các địa phơng, các
tỉnh và thành phố. Bên cạnh các hoạt động nh bóng đá, bóng bàn,
cầu lông, điền kinh thì Bóng chuyền là một trong những hoạt
động thờng đợc tổ chức để chào mừng các ngày lễ lớn. Vì thế
mà bóng chuyền là một trong những môn phát triển mạnh mẽ ở
trong các nhà trờng đã góp phần giáo dục cho học sinh về các
mặt: đức- trí- thể - mỹ.
Hơn nữa Bóng chuyền lại là môn thể thao sôi nổi, giàu cảm
xúc hng phấn, thông minh và sáng tạo, nhịp điệu trận đấu cao,
thời gian kéo dài, đặc biệt là sự căng thẳng, hấp dẫn của thi

Xuất phát từ tầm quan trọng của kỹ thuật chuyền bóng, từ yêu
cầu phát triển của môn bóng chuyền ngày càng tiến xa và đạt
thành tích cao hơn nữa để có thể theo kịp sự phát triển của xã
hội.
Từ thực tiễn đó đã dẫn dắt tôi đến với đề tài: Một số bài
tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay. Môn
Bóng chuyền cho học sinh lớp 9A.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu.
2.11 Lựa chọn và xây dựng một số bài tập có hiệu quả nhằm
nâng cao kỹ thuật chuyền bóng cao tay. Môn Bóng chuyền cho
học sinh lớp 9A.
2.12. Nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy và học tập.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu.
Để giải quyết mục đích đã đặt ra trong đề tài này, tôi tập
trung đi vào nghiên cứu 2 nhiệm vụ .
2.21. Nhiệm vụ 1:

3


Nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và chọn, ứng dụng
một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng
cao tay cho học sinh lớp 9A
2.22. Nhiệm vụ 2:
Đánh giá các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao
tay cho học sinh lớp 9A
3. Phơng pháp nghiên cứu:
Để giải quyết các nhiệm vụ của đề tài này tôi sử dụng các
phơng pháp nghiên cứu sau:

nhằm mục đích kiểm tra đánh giá hiệu quả kỹ thuật chuyền
bóng cao tay.
Các phơng pháp thực nghiệm s phạm đợc sử dụng trong đề
tài:
- Thực nghiệm s phạm.
- Thực nghiệm kiểm tra.
4. Tổ chức nghiên cứu:
4.1. Đồi tợng nghiên cứu.
Học sinh lớp 9A.
4.2 Địa điểm nghiên cứu.
Sáng kiến đợc tiến hành nghiên cứu tại trờng THCS.
4.3 Thời gian nghiên cứu:
Sáng kiến đợc tiến hành từ 9/2011 đến 5/2012
II. Kết quả nghiên cứu
1. Giải quyết nhiệm vụ 1:
Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc nâng cao hiệu quả kỹ
thuật chuyền bóng cao tay môn Bóng chuyền cho học sinh lớp 9A.
Để chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền
bóng cao tay, dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, nghiên cứu về
cơ sở sinh lý của việc chuyền bóng cao tay. Chủ yếu nghiên cứu

5


cơ sở lý luận về đặc điểm tâm sinh lý và kỹ chiến thuật của
đối tợng là học sinh lứa tuổi 14 - 15 tuổi.
1.1. Về mặt tâm lý:
Việc hình thành thế giới quan phát triển hoàn chỉnh có đời
sống tình cảm phong phú và tính độc lập tự chủ cao, có biểu
hiện sâu sắc, đào sâu suy nghĩ năng lực tâm lý tơng đối

cầu tâm lý, cấu trúc tâm lý, thủ thuật bổ trợ của quá trình giảng
dạy và huấn luyện thể thao.
1.2. Về mặt sinh lý:
Chức năng sinh lý, bộ máy vận động đang phát triển mạnh.
Hệ tuần hoàn: Kích thuớc tim tăng, tần số co bóp của cơ tim
tăng,

hiệu quả hoạt động của hệ tim mạch cao.

Hệ thần kinh: Các biểu hiện cơ bản của hệ thần kinh cấp cao
đợc hình thành và phát triển ở lứa tuổi này.
Hệ hô hấp: Sự thay đổi về độ dài của chu kỳ hô hấp.
Hệ trao đổi chất và trao đổi năng lợng:
Qúa trình đồng hoá chiếm u thế, cần nhiều đạm .
* Các tố chất thể lực:
- Tố chất sức nhanh:
- Tố chất sức mạnh:
- Tố chất sức bền:
- Tố chất khéo léo:
- Tố chất mềm dẻo:
1.3. Cơ sở thực tiễn:
Trên thực tế nh chúng ta biết chuyền 2 là cầu nối giữa phòng
thủ và tấn công là linh hồn của đội bóng và những pha bóng

7


chuyền chuẩn, chính xác sẽ dẫn đến cho đồng đội ghi điểm vì
vậy cần giáo dục cho học sinh biết vai trò vị trí tầm quan trọng
của kỹ thuật chuyền 2 và giúp ngời tập tiếp thu đợc kỹ chiến

Để hiểu rõ hơn về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên của trờng tôi đang công tác. Tôi đã điều tra phân tích ở bảng sau:
Bảng 1:

Cơ sở vật chất và sân bãi

SÂN Bãi

số lợng

Cầu lông- Đá cầu

2

Bóng đá

0

Bóng chuyền

1

Đờng chạy

0

Hố nhảy cao

1

Hố nhảy xa

hiện động tác, kỹ thuật chuyền bóng cao tay cha đợc chuẩn xác
còn sai nhiều.
Để nắm bắt thêm về thời lợng, số tiết phải giảng dạy nội dung
TTTC theo phân phối chơng trình đã quy định tôi thiết lập bảng
sau:
Bảng 2:

Nội dung chơng trình giảng dạy và số tiết

của phân môn thể dục bậc THCS
TT

Số khối
Nội dung
giảng dạy

1. Lý thuyết
2. ĐHĐN
3. Chạy ngắn
4. Chạy bền
5. Bài thể dục
6. Nhảy xa
7. Nhảy cao
8. Đá cầu
9. Bật nhảy
10. Các
môn
TTTC
11. ôn tập kiểm
tra

0
12
27

10

14,3

4

8

9

17,1
38,6

Số
tiết
2
6
20
29
11
15
13
7
0

16


12,9

9

12,9

9

12,9

2

2,9

2

2,9

2

2,9

2

2,9

TL%
9,2
22,9

40
11 15,7
12 17,1
20 28,6
8
11,4
0

Theo bảng trên ta thấy nội dung chơng trình gồm 13 nội dung
cơ bản, trong đó do cải cách giáo dục nên ở mổi khối gồm 70

10


tiết /1 năm học. Nh vậy mỗi tuần có 2 tiết. Do vậy viêc tiến hành
nghiên cứu rất phù hợp và đúng thời gian.
Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn về đặc điểm tâm sinh lý
lứa tuổi, điều kiện dụng cụ, sân bãi ở trờng. Dựa vào thực tế
trong công tác giảng dạy của cá nhân mình đối với nội dung bóng
chuyền. Tôi lựa chọn 5 bài tập sau đây áp dụng vào trong công
tác giảng dạy kỹ thuật chuyền bóng cao tay nội dung bóng chuyền
cho học sinh lớp 9A.:
1. Bài tập nằm sấp chống đẩy.
2. Chuyền bóng vào tờng.
3. Chuyền bóng với đồng đội với .
4. Chuyền bóng qua lới.
5. Chuyền bóng ( chuyền 2 ).
Đối với từng Bài tập tôi xây dựng kế hoạch tập luyện cụ thể
cũng nh chi tiết kỹ thuật, phơng pháp tập luyện:
BàI tập 1: bài tập nằm sấp chống đẩy.

cảm giác lới với cự ly trong chuyền bóng.
- Yêu cầu: Đứng ở vị trí số 3 ở hai bên sân từng đôi chuyền
bóng cao tay liên tục qua lới đúng kỹ thuật.
- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 2 - 3 lần.
- Số lần thực hiện: 15 - 25 lần.
BàI tập 5:

Chuyền bóng ( chuyền 2 ).

- Mục đích: Tạo cảm giác đúng và tăng độ khó của kỹ thuật
chuyền bóng cao tay.
- Yêu cầu: Đứng ở vị trí chuyền 2, từng ngời thay nhau thực
hiện chuyền bóng cao hơn mép trên lới 1 - 2 m trở lên
đúng kỹ thuật (không cao quá).
- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 1- 2 lần.
- Số lần thực hiện: 15 - 25 lần.
Để đánh giá hiệu quả của các bài tập đã lựa chọn, tôi tiến
hành lập kế hoạch và tiến trình tập luyện:
Bảng 3:

Kế hoạch và tiến trình tập luyện.

12


Tuần

1
Buổi



tờng
Chuyền bóng với
đồng đội (khoảng

++++++++++

cách 2 - 3m)
Chuyền bóng qua

+++++++++++

lới
Chuyền bóng

+++++++++++

2. Giải quyết nhiệm vụ 2:
Qua kết qủa phân tích của nhiệm vụ 1, trớc khi áp dụng các
bài tập để
đảm bảo tính hiệu quả khi thực hiện các bài tập đã đợc lựa
chọn. Bớc
đầu đánh giá về trình độ của 2 nhóm. Tôi tiến hành kiểm
tra động tác kỹ thuật chuyền bóng cao tay của cả 30 em học sinh
trong lớp 9A.
Bảng 4: Kết quả kiểm tra trớc thực nghiệm
T
T
1


lệ

6/15

40% 7/15

em

đạt
em

lệ
46,6
%

Qua kết quả kiểm tra ở bảng trên cho ta thấy số học sinh thực
hiện cơ bản đúng kỹ thuật động tác chuyền bóng cao tay cha
đạt 50%.
Để có đợc kết quả dùng làm so sánh trớc thực nghiệm và sau
thực nghiệm tôi tiến hành kiểm tra các bài tập mà tôi đã chọn thể
hiện qua bảng 5 sau đây.
Bảng 5:
T
T
1

Kết quả kiểm tra trớc thực nghiệm

Bài tập lựa chọn


3m)
Chuyền bóng qua lới
Chuyền
bóng

18

19

20

21

5

( Chuyền 2 )
Qua bảng 5 cho thấy thành tích:

1. Bài tập nằm sấp chống đẩy : Nhóm A (TN) : 17 lần
Nhóm B (ĐC) : 17 lần
Nh vậy sự khác biệt không có ý nghĩa.
2. Chuyền bóng vào tờng:

Nhóm A (TN) : 25 lần
Nhóm B (ĐC) : 25 lần

14


Nh vậy sự khác biệt không có ý nghĩa.


25

17

35

26

30

20

4

Chuyền bóng qua lới

28

19

5

Chuyền bóng (chuyền hai)

28

21

Qua kết quả bảng 6 cho ta thấy:

Nh vậy sự khác biệt rất có ý nghĩa ở ngỡng xác suất.
Để kiểm định lại kết quả của việc áp dụng các bài tập nhằm
nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay. Tôi tiến
hành kiểm tra kỹ thuật chuyền bóng cao tay qua bảng 7.
Bảng 7: Kết quả kiểm tra trớc thực nghiệm

16


T
T
1

Nội dung kiểm tra
Động

tác,

kỹ

Số ngời

Kết quả
Nhóm TN
Nhóm ĐC

kiểm tra
thuật 30 em
Số


Tóm lại: Từ kết quả bảng 6 , bảng 7 cho ta thấy: Kết qủa sau khi
thực nghiệm đã có sự khác biệt đáng kể ở ngỡng xác suất. ở nhóm
thực nghiệm đợc sử dụng các Test bài tập đã chọn có kết quả tốt
hơn rất nhiều so với nhóm đối chứng.
Qua đây tôi khẳng định rằng hệ thống bài tập đa ra và áp
dụng là hoàn toàn đúng, có ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực
tiễn . Để thấy rõ hơn sự phát triển thành tích của nhóm thực
nghiệm và nhóm đối chứng trớc khi thực nghiệm và sau khi thực
nghiệm tôi xây dựng các biểu đồ sau:
Biểu đồ 1. Biểu thị kết quả trớc và sau thực nghiệm của Test
nằm sấp chống đẩy.
Số lần

17


BiÓu ®å 2. BiÓu thÞ kÕt qu¶ tríc vµ sau thùc nghiÖm cña Test
chuyÒn bãng vµo têng.
Sè lÇn

BiÓu ®å 3. BiÓu thÞ kÕt qu¶ tríc vµ sau thùc nghiÖm cña Test
chuyÒn bãngvíi ®ång ®éi.
Sè lÇn

18


BiÓu ®å 4. BiÓu thÞ kÕt qu¶ tríc vµ sau thùc nghiÖm cña Test
chuyÒn bãng qua líi
Sè lÇn

hiệu quả kỹ thuật chuyền 2 tốt hơn rất nhiều.
Thành tích trung bình của cả nhóm sau khi thực nghiệm tăng
một cách rõ rệt chứng tỏ hệ thống bài tập tôi đa ra và áp dụng có
hiệu quả.
III. Kết luận và kiến nghị

1. kết luận
Qua kết quả này cho phép khẳng định rằng: hệ thống các bài
tập chúng tôi chọn lựa và đa ra hoàn toàn có ý nghĩa khoa học,
nếu đợc áp dụng trong thực tế giảng dạy và tập luyện môn Bóng
chuyền cho hoc sinh khối 9 chắc chắn sẽ mang lại kết quả cao.
Qua thực tế trong các cuộc thi đấu bóng chuyền của học sinh
khối 9 do nhà trờng tổ chức, cuộc thi đấu bóng chuyền do Đoàn

20


thanh niên ở địa phơng tổ chức đả cho thấy các em nam, nữ
học sinh lớp 9A trong nhóm tôi thực nghiệm đẩ thể hiện rất tốt
trong kỹ thuật và chiến thuật chuyền hai ( chuyền bóng cao tay)
đợc đông đảo khán giả đến xem các trận thi đấu khen ngợi và
đánh giá cao về kỹ thuật chuyền hai của các em.
2. Kiến nghị:
Đối với môn bóng chuyền là một môn thể thao giàu tính cảm
xúc thông minh sáng tạo và đầy sự hng phấn và sôi nổi. Vì vậy
kỹ thuật động tác cần phải chính xác và hiệu quả. Đặc biệt là kỹ
thuật chuyền bóng cao tay bằng 2 tay trớc mặt, cần sự quan tâm
nghiên cứ hơn nữa của các nhà chuyên môn của các thầy cô giáo
để đa môn bóng chuyền phát triển không ngừng đợc nâng cao.
Cũng vì phạm vi nghiên cứu còn hạn hẹp, điều kiện nghiên

22




1. Bài tập nằm sấp chống đẩy.
2. Bài tập chống đẩy vào tờng.
3. Chuyền bóng vào tờng.




4. Chuyền bóng với đồng đội với cự ly ngắn.
5. Chuyền bóng với đồng đội với cự ly dài.
6. Chuyền bóng qua lới.






Can Lộc, ngày . tháng.năm 2008
Ng -

Ngời phỏng vấn :
ời trả lời

Nguyễn Xuân Thủy
2. Tài liệu tham khảo