1. PHẦN MỞ ĐẦU:
1.1. Lý chọn sáng kiến:
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo
dục và đào tạo nêu rõ quan điểm chỉ đạo: “Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng
đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư
phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tếxã hội...”.
Với quan điểm chỉ đạo đó, mục tiêu giáo dục trong giai đoạn hiện nay được đặt
ra là: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo;
đáp ứng ngày càng tốt hơn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu
học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy
tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc,
yêu đồng bào, sống tốt và làm việc hiệu quả....”.
Để thực hiện mục tiêu giáo dục trong giai đoạn hiện nay, mỗi giáo viên nói
chung, giáo viên làm công tác chủ nhiệm nói riêng phải xác định được vai trò trách
nhiệm của mình để “ươm mầm” cho sự nghiệp “trồng người”.
Giáo viên chủ nhiệm lớp là người thay mặt nhà trường quản lý, điều hành lớp,
trực tiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh, là cầu nối
giữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.
Công tác chủ nhiệm là một khâu quan trọng trong quá trình giáo dục tại
các trường tiểu học. Để nâng cao chất lượng giảng dạy và giáo dục học sinh, trước
hết cần quan tâm đến công tác chủ nhiệm lớp. Công tác chủ nhiệm lớp tốt thì chất
lượng giảng dạy và giáo dục không ngừng được nâng lên.
Bằng lòng nhiệt huyết và lương tâm trách nhiệm nghề nghiệp, bản thân tôi luôn
cố gắng nổ lực hết mình để giúp các em trở thành những người có ích cho xã hội,
xứng đáng với hình ảnh đẹp mà đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề dạy học là
nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý vì nó đã tạo ra những con người sáng tạo”.
Để làm tốt hơn nữa công tác chủ nhiệm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã
hội, bản thân tôi cần phải tìm tòi, học hỏi, chia sẻ nhiều hơn nữa từ đồng nghiệp, bạn
bè. Chính vì lí do đó, tôi chọn để viết sáng kiến kinh nghiệm: “Một số kinh nghiệm
trong công tác chủ nhiệm lớp 2 ”. Mong được chia sẻ và nhận được những đóng góp
chân tình từ các thầy giáo, cô giáo và đồng nghiệp.

Bùi Thị Thủy...). Học sinh chậm tiến: (Nguyễn Sanh Mạnh, Võ Ngọc Trâm, Lê
Nguyễn Hạnh Nhân, Trần Văn Thuận, Võ Ngọc Nhân...). Một số em có tính hiếu
động thường trêu ghẹo, nói chuyện, đùa giỡn trong giờ học (Lê Nguyễn Trung
Nguyên, Nguyễn Sanh Mạnh, Lê Văn Thái Dương...).
Từ thực trạng trên, tôi phân tích những thuận lợi và những khó khăn trong
công tác chủ nhiệm lớp của năm học này như sau:
a. Thuận lợi :
- Ban giám hiệu luôn quan tâm đến chất lượng dạy và học;
- Các ban ngành, đoàn thể luôn tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình về mọi mặt;
- Nhà trường đã quan tâm đến việc tăng trưởng cơ sở vật chất;
- Ngay từ đầu năm học, trường đã tổ chức được cuộc họp với phụ huynh để
- -

2


chấn chỉnh nế nếp học tập của các em;
- Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con em; Mua sắm đầy đủ
sách vở, dụng cụ học tập đáp ứng nhu cầu học tập của con em.
- Bản thân là giáo viên chủ nhiệm nhiều năm lớp 2; nhiệt tình trong công tác,
hết lòng vì học sinh thân yêu;
- Đa số học sinh ngoan ngoãn, lễ phép;
b. Khó khăn :
- Đây là năm học thứ nhất lớp tôi thực hiện áp dụng dạy học theo mô hình
trường Tiểu học mới , bản thân giáo viên cũng như học sinh bước đầu còn bỡ ngỡ,
lúng túng trong hoạt động dạy và học.
- Học sinh của lớp có đối tượng là hộ nghèo, cận nghèo nhiều ( 9/23 em) Một
số phụ huynh chưa có sự quan tâm đến con em mình;
- Phụ huynh ít gặp gỡ giáo viên để trao đổi về việc học tập, sinh hoạt của con
em mình ở trường cũng như ở nhà;

PHIẾU ĐIỀU TRA ĐẦU NĂM HỌC
Họ và tên :...................................Phụ huynh em:................................Lớp :...
Để góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho các cháu, xin quý vị
cho biết những mặt mạnh, mặt yếu ở cháu để nhà trường quan tâm, giúp đỡ.
TT

Con cái của các bậc cha mẹ

Những biểu hiện ở cháu
Yếu

1

Biết chào hỏi người lớn (cha mẹ)

2

Nhường nhịn bạn bè, em nhỏ

3

Biết chia sẽ, giúp đỡ người khác

4

Tự giác học tập ở nhà

5

Biết giữ vệ sinh (cá nhân, cộng đồng)


4


Nghiên cứu đặc điểm gia đình học sinh về mọi mặt để tìm các biện pháp khai
thác, phối hợp với gia đình thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện. Những nội dung
cần nghiên cứu:
- Địa chỉ để liên hệ;
- Điều kiện kinh tế;
- Khă năng tham gia các hoạt động giáo dục;
- Tìm hiểu trình độ sư phạm và nguyện vọng của bố mẹ học sinh.
Tìm hiểu, nghiên cứu trình độ hiểu biết của các bậc phụ huynh là cơ sở quan
trọng nhất để thực hiện phối hợp với gia đình và là cơ sở để thành lập Ban đại diện
Hội Cha mẹ học sinh của lớp, của trường và phác thảo nội dung hoạt động của chi hội
cha mẹ học sinh (trong buổi họp phụ huynh đầu năm).
Muốn tìm hiểu trình độ sư phạm của các bậc cha mẹ, giáo viên chủ nhiệm cần
thực hiện nhiều biện pháp và hình thức: điều tra qua trắc nghiệm (trả lời tại chỗ khi
họp phụ huynh đầu năm học); trao đổi trực tiếp (sau khi khảo sát trắc nghiệm) nhằm
tìm hiểu kĩ năng, năng lực giao tiếp ứng xử; kĩ năng và hiểu biết về năng lực sư phạm
của các bậc phụ huynh để thành lập Chi hội Cha mẹ học sinh.
2.3. Ổn định tổ chức lớp học, xếp lại chỗ ngồi một cách hợp lý:
Ổn định tổ chức lớp học, xếp lại chỗ ngồi là việc làm cần thiết. Cần phải cân
nhắc, làm sao để lựa chọn bạn ngồi chung bàn, chung nhóm hỗ trợ nhau trong việc
học và làm việc theo nhóm thuận tiện. Xếp chỗ dàn đều số học sinh giỏi, khá, trung
bình giữa các tổ để tạo sự cân bằng trong thi đua và cùng nhau phấn đấu tốt hơn. Tuy
nhiên hàng tháng tôi cũng có sự thay đổi chỗ ngồi nếu thấy tình hình thực tế chưa hợp
lí.
Thiết kế cho học sinh ngồi thành từng nhóm 4 em, các em hoạt động cá nhân,
khi cần thiết có thể trao đổi trong nhóm đôi, nhóm 4. Sự thay đổi trong cách sắp xếp
bàn ghế tạo ra sự thay đổi về vị trí chỗ ngồi, từ đó tạo ra sự thay đổi về tương tác học

Đầu năm nhận lớp, các em là học sinh lớp 2 ý thức tự giác chưa cao, vui vẻ
tham gia các hoạt động của lớp. Vì vậy, tôi đã giúp cho các em nhận ra: các em đã
lớn thêm một tuổi, đã là anh chị của các em học sinh lớp 1. Vì vậy “mục đích chung”
của chúng ta là phải xây dựng một tập thể tự quản tốt, luôn gương mẫu đi đầu trong
mọi hoạt động, phải trở thành tấm gương tốt cho các em lớp 1 noi theo. Từ đó, các
em thấy được trách nhiệm thực hiện các hoạt động chung của tập thể, có nhu cầu
được chia sẻ, được giúp đỡ và mong muốn tham gia vào các hoạt động chung của
lớp.
Căn cứ vào kế hoạch trường, kế hoạch tổ chuyên môn, kế hoạch Đội Thiếu
niên Tiền phong Hồ Chí Minh, tôi phác thảo “Kế hoạch hoạt động chung” cho lớp
chủ nhiệm, gợi ý để học sinh tự đề xuất những việc cần thực hiện trong mỗi tháng, cử
người phụ trách những công việc cụ thể và các em đề xuất biện pháp, thời gian,
không gian thực hiện...
Căn cứ vào tình hình thực tế của mỗi lớp để thành lập “Hội đồng tự quản” sao
cho đạt dược nhiệu quả cao nhất. Cần tạo điều kiện để cho tất cả các em, đặc biệt là
những em chưa mạnh dạn, chưa tự tin trong học tập cũng như hoạt động tham gia vào
Hội đồng tự quản.
Trong năm học qua, các em đoàn kết, thương yêu nhau, không đố kị,
ghen ghét, thẳng thắn góp ý lẫn nhau, luôn ủng hộ và tham gia tích cực các hoạt động
của lớp,..tạo ra một bầu không khí thoải mái, vui vẻ.
- -

6


2.6. Phải xây dựng được Hội đồng tự quản học sinh nhiệt tình có
năng lực chỉ đạo lớp. Coi trọng công tác tổ chức lớp ngay từ đầu năm học:
Ngay từ đầu năm học, tôi đã lên kế hoạch xây dựng Hội đồng tự
quản trong học sinh. Tôi xem đây là một biện pháp để khuyến khích sự tham gia của
học sinh và phát triển các kĩ năng cho các em.


7


- Các ứng cử viên lần lượt tranh cử bằng các bài thuyết trình đã được chuẩn bị
trước.
- Giáo viên lưu ý không để học sinh cầm giấy đọc mà chủ động thể hiện khả
năng thuyết trình của mình.
- Ban kiểm phiếu làm việc sau khi các ứng cử viên đã thuyết trình xong.
- Học sinh nào có số phiếu cao nhất từ trên xuống sẽ trúng cử vào vị trí Chủ
tịch và phó Chủ tịch Hội đồng tự quản học sinh. Chủ tịch và Phó Chủ tịch ra mắt
trước lớp.
c) Thành lập các ban chuyên trách:
- Chủ tịch và phó Chủ tịch Hội đồng tự quản học sinh cùng bàn bạc với giáo
viên để quyết định thành lập các ban chuyên trách và thông báo rõ về vai trò của các
ban như: Ban học tập, Ban vệ sinh, Ban văn nghệ - thể dục, Ban thư viện...
- Số lượng các ban tuỳ theo tình hình lớp học và sự thống nhất giữa Chủ tịch,
phó Chủ tịch Hội đồng tự quản và học sinh trong lớp quyết định.
- Hội đồng tự quản cùng giáo viên chủ nhiệm, có sự hỗ trợ của phụ huynh
khuyến khích học sinh đăng kí vào các ban theo nguyện vọng, sở thích.
- Sau khi thành lập các ban, tiến hành bầu trưởng ban, thư kí và xây dựng kế
hoạch hành động, động viên các bạn cùng tham gia hoạt động.
- Để làm việc có hiệu quả, mỗi ban nên có sự hỗ trợ, tư vấn của một phụ huynh
và giáo viên.
Có thể nói, quá trình thành lập “Hội đồng tự quản học sinh” giúp các em hiểu
được quá trình bầu cử tự do, công bằng và dân chủ của đất nước, của địa phương;
giúp học sinh có thể nảy sinh đề xuất những ý tưởng mới của chính các em. Thông
qua hoạt động này học sinh tự giác hơn, phát huy tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo
trong quản lý và chỉ đạo những công việc được giao.
2.7. Xây dựng một số công cụ để thúc đẩy Hội đồng tự quản học sinh làm

hai bên lớp học để thể hiện những mảng màu sắc, những hình ảnh sống động thu hút
sự tiếp cận của học sinh. Bởi tất cả không gian trong và ngoài lớp được chuẩn bị và
hỗ trợ quá trình học tập rất rõ nét: lớp học thân thiện phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp và
được trang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao. Do vậy, tôi hướng dẫn
và cùng với học sinh thực hiện các công việc sau đây:
- Trang trí lớp đẹp, hài hòa đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao. Những
câu tục ngữ, cây từ vựng, những bài văn hay, bài viết đẹp, sản phẩm khéo tay của học
sinh đều được trưng bày, tạo cơ hội cho tất cả học sinh được đọc, được hiểu nhiều
hơn sự trong sáng của Tiếng Việt.
- Đưa những đồ dùng học tập do Bộ Giáo Dục cấp, những đồ dùng tự làm vào
các góc Toán, góc Tiếng Việt, góc Âm nhạc, Mỹ thuật... phục vụ cho việc học tập của
các em. Bên cạnh đó, giáo viên vận động phụ huynh và học xây dựng tủ sách thư viện
lớp học. Ban thư viện lên kế hoạch hoạt động, quản lý, xây dựng thư viện lớp học
thân thiện.
2.9. Xây dựng thói quen thực hiện các nề nếp của lớp ngay từ đầu năm học:
Công việc này hết sức quan trọng, đòi hỏi rất nhiều thời gian, trí tuệ, nghệ
thuật của giáo viên khi xây dựng nề nếp lớp học. Giáo viên không nên nóng vội mà
phải kiên trì, tôn trọng, khuyến khích những việc học sinh đã đạt được dù là nhỏ
nhất. Xây dựng nề nếp phải được tiến hành ngay từ đầu năm học và phải thường
xuyên. Nếu không, khó mà hình thành được thói quen.
- -

9


Tôi tập huấn cho Hội đồng tự quản từ đầu năm học để các em chỉ huy được
hoạt động của lớp. Những nề nếp cần được xây dựng là:
+ Đi học đầy đủ, đúng giờ;
+ Tích cực tham gia học tập;
+ Tự quản trong học tập và trong các hoạt động đội, sao;


10


2.10. Coi trọng và tiến hành tiết sinh hoạt lớp đúng quy trình, thời gian:
Sinh hoạt lớp là một hình thức tổ chức HÐGDNGLL, là hoạt động tập thể học
sinh sau một tuần do các em tự tổ chức và điều khiển. Trong tiết này, giáo viên chủ
nhiệm giữ vai trò cố vấn giúp học sinh, cùng các em tham gia vào những hoạt động
cụ thể.
a) Yêu cầu giáo dục của tiết HÐTTCT:
- Có những hiểu biết cần thiết về tập thể, về vai trò và nhiệm vụ của bản thân
trong việc đóng góp xây dựng tập thể.
- Nâng cao tính tích cực, tự giác trong các hoạt động tập thể, có ý thức phấn
đấu cho danh dự của lớp, của trường, cho truyền thống tốt đẹp của tập thể, có ý thức
tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm trước tập thể, có ý thức hợp tác, phê bình và tự
phê bình.
- Hình thành một số kĩ năng về xây dựng tập thể, về tự quản, kỹ năng tổ chức,
kỹ năng điều khiển và tham gia các hoạt động tập thể, kỹ năng đánh giá và tự đánh
giá.
b) Nội dung Hoạt động tập thể cuối tuần:
- Ðánh giá các công việc thực hiện trong tuần về mọi mặt bao gồm: học tập,
thực hiện nội quy nhà trường, các phong trào thi đua, vấn đề kỉ luật, các sự kiện, sự
việc có liên quan đến tinh thần và ý thức phấn đấu của lớp.
- Tiến hành sơ kết, tổng kết thi đua sau một tuần, một tháng, hay sau một đợt
thi đua hoặc sau một học kì, một năm học.
- Các hoạt động văn hóa nghệ thuật: biểu diễn văn nghệ, vui chơi giải trí, thi
đố vui..
- Biểu dương thành tích các nhóm học sinh, các thành viên trong lớp.
- Thông qua kế hoạch hoạt động thời gian tới; tổ chức đăng ký thi đua giữa các
tổ học sinh, giữa các thành viên trong lớp theo một chủ đề nhất định.

động viên các em tự tin bộc lộ năng khiếu của mình. Nhờ vậy, các tiết học chính khóa
trở nên sôi nổi, các em rất hào hứng tham gia. Thông qua các hoạt động vui chơi, các
em được “làm”, “được trải nghiệm” như trong cuộc sống thực, điều đó sẽ giúp các
em lĩnh hội kiến thức và rèn luyện kĩ năng sống một cách nhẹ nhàng, nhưng lại hiệu
quả.
* Tổ chức các họat động sinh hoạt tập thể và vui chơi thông qua hoạt động
ngoài giờ lên lớp:
Ở Tiểu học, giáo dục ngoài giờ lên lớp được qui định trong chương trình chính
khóa, không bắt buộc giáo viên chủ nhiệm phải lên tiết ngoài giờ lên lớp. Nhưng nếu
các hoạt động này chỉ diễn ra ở các tiết học chính khóa trên lớp thì sẽ mất rất nhiều
thời gian, nếu như giáo viên vận dụng và tổ chức không khéo léo thì sẽ làm ảnh
hưởng đến tiến trình giờ học. Do vậy, đối với những hoạt động chiếm nhiều thời gian,
cần nhiều sức lực, tôi tổ chức cho học sinh tham gia trái buổi, mỗi tuần 1 buổi.
- Tổ chức cho học sinh ôn luyện kiến thức bằng các trò chơi như: Rung chuông
vàng, Hái hoa dân chủ, Thi tìm hiểu,..Nội dung thi được soạn bằng chương trình
powerPoint nên gây được sự thích thú, hào hứng cho học sinh mỗi lần tham gia.
- Tổ chức các buổi họp lớp, làm đồ dùng học tập và làm báo tường, vẽ tranh
chào mừng các ngày lễ lớn.

- -

12


- Hướng dẫn các em làm bình hoa, cắt gấp hoa để trang trí góc học tập và làm
một số đồ chơi đơn giản để trưng bày hoặc để tặng người thân bạn bè.
Nhờ thường xuyên tổ chức các hoạt động sinh hoạt tập thể nên các em trở nên
tự tin, năng động và sáng tạo. Và điều quan trọng là tôi đã thực sự xây dựng được
một môi trường “học tập thân thiện, học sinh tích cực”. Chất lượng học tập của học
sinh ngày càng nâng cao.



Các hoạt động càng đa dạng phong phú, trẻ em càng tích cực tham gia, đó là cơ
hội để các em phấn đấu và trưởng thành.
Những công việc tôi làm đều bắt nguồn từ tinh thần trách nhiệm của một giáo
viên chủ nhiệm lớp, từ tình yêu đối với học trò của mình. Thành công tôi đạt được
phần lớn đều do sự nổ lực của bản thân. Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng luôn nhận được
sự động viên khích lệ của cán bộ quản lí nhà trường, sự chia sẻ đóng góp từ các giáo
viên trong tổ chuyên môn nên tôi đã hoàn thành tốt nhiệm vụ.
3. HIỆU QUẢ ÁP DỤNG:
Từ việc nghiên cứu “Một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 2”
và vận dụng vào công tác chủ nhiệm năm học 2016 – 2017 của lớp tôi đã thu
được kết quả rất đáng phấn khởi:
* Số lượng:
- Duy trì số lượng: 23/23 đạt 100%
Tỷ lệ chuyên cần đạt 99,9%.
* Chất lượng: Kết quả đạt được trong năm học 2016 -2017 như sau:
- Lớp đạt lớp tiên tiến.
- Duy trì được phong trào giữ vở sạch – viết chữ đẹp.
- môn học và hoạt động giáo dục:
+ Môn Toán: Hoàn thành tốt: 21 em; Hoàn thành: 2 em
+ Môn TV: Hoàn thành tốt: 19 em; Hoàn thành: 4 em
- Năng lực, phẩm chất: Tốt: 20 em; Đạt: 3 em.
- Học sinh được khen hoàn thành xuất sắc các nội dung môn học và rèn luyện:
13 em.
- Học sinh được khen vượt trội trong học tập và rèn luyện: 6 em.
- Không có học sinh yếu kém về học lực.
* Các hội thi cấp trường:
- Thi chữ viết đẹp: 5 em đạt giải ( 2 giải nhì và 1 giải ba và 3 giải KK).
- Tham gia tích cực “Ngày hội học sinh tiểu học”.

tác giáo dục học sinh;
- Xây dựng tập thể học sinh thành một tập thể tự giáo dục;
- Phải xây dựng được Hội đồng tự quản học sinh nhiệt tình có năng lực chỉ đạo
lớp. Coi trọng công tác tổ chức lớp ngay từ đầu năm học;
- Xây dựng một số công cụ để thúc đẩy Hội đồng tự quản học sinh làm việc có
hiệu quả;
- Thiết kế và xây dựng môi trường lớp học thân thiện, tích cực;
- Xây dựng thói quen thực hiện các nề nếp của lớp ngay từ đầu năm học;
- Coi trọng và tiến hành tiết sinh hoạt lớp đúng quy trình, thời gian;
- Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành mạnh;
- Tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao.

- -

15


Nhưng mọi sản phẩm làm ra cho dù tốt đến mấy, chất lượng cao đến mấy cũng
không thể hoàn hảo tuyệt đối. Sáng kiến kinh nghiệm của tôi cũng vậy. Tuy tôi đã rất
cố gắng nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế. Rất mong sự góp ý của
Hội đồng khoa học các cấp để nó được hoàn chỉnh hơn.
4.1.2. Phạm vi áp dụng sáng kiến:
Áp dụng trong công tác chủ nhiệm lớp 2 ở trường tiểu học.
4.2. Những kiến nghị, đề xuất:
Để tạo điều kiện cho giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp, kính đề nghị
các cấp có thẩm quyền quan tâm các lĩnh vực sau:
Tổ chức các hội thảo về công tác chủ nhiệm để giáo viên học hỏi kinh nghiệm
lẫn nhau;
Bồi dưỡng về nghiệp vụ và một số kĩ năng làm công tác chủ nhiệm: kĩ năng
tìm hiểu và nắm vững học sinh trong lớp; kỹ năng đánh giá và xếp loại học sinh cuối