ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

LÊ THỊ VÂN ANH

PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI
NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG - CHI
NHÁNH THĂNG LONG

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

Hà Nội – 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o--------LÊ THỊ VÂN ANH

PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI
NGÂN HÀNG TMCP VIỆT NAM THỊNH VƯỢNG – CHI
NHÁNH THĂNG LONG
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 60 34 02 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHẠM MINH TÚ
XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ



MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT..................................................................................................................i
DANH MỤC BẢNG...................................................................................................................................ii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ.............................................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC HÌNH...........................................................................................................................iv
MỞ ĐẦU..................................................................................................................................................1
CHƯƠNG 1..............................................................................................................................................4
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LY LUÂN VÊ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DUNG CUA
NHTM......................................................................................................................................................4
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu..................................................................................................4
1.2 Cơ sở lý luận về phát triển cho vay tiêu dùng của NHTM...........................................................6
1.2.1 Tổng quan về cho vay tiêu dùng...........................................................................................6
1.2.2 Phát triển cho vay tiêu dùng tại NHTM..............................................................................19
1.2.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cho vay tiêu dùng................................................26
1.2.4 Kinh nghiệm các nước trong phát triển cho vay tiêu dùng và bài học kinh nghiệm cho
Việt Nam.......................................................................................................................................32
CHƯƠNG 2............................................................................................................................................41
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN.......................................................................41
2.1 Quy trình nghiên cứu.................................................................................................................41
2.2 Các phương pháp nghiên cứu...................................................................................................42
CHƯƠNG 3............................................................................................................................................47
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DUNG TẠI VPBANK...........................................................47
- CHI NHÁNH THĂNG LONG.................................................................................................................47
3.1 Khái quát chung về VPBank Thăng Long...................................................................................47
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Ngân hàng TMCP Vi êt Nam - Thinh Vương - chi
nhánh Thăng Long........................................................................................................................47
3.1.2 Cơ cấu tổ chức và chức năng, nhiệm vụ............................................................................50



4.3 Một số kiến nghi.......................................................................................................................80
4.3.1 Kiến nghi với Ngân hàng Nhà Nước...................................................................................80
4.3.2 Kiến nghi với ngân hàng TMCP Việt Nam Thinh Vương....................................................80
KẾT LUẬN..............................................................................................................................................84
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................................................................85
PHỤ LỤC................................................................................................................................................88
BẢNG TIÊU CHÍ PHỎNG VẤN CHUYÊN GIA......................................................................................92


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

STT

Ký hiệu

Nguyên nghĩa

1

CN

2

CVTD

3

DN

Doanh nghiệp


Ngân hàng Trung ương

10

TCTD

Tổ chức tín dụng

11

TMCP

Thương mại cổ phần

12

VPBank

Chi nhánh
Cho vay tiêu dùng

Khách hàng cá nhân
Ngân hàng

Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng

i



Hoạt động huy động vốn 2011-2015

54

5

Bảng 3.2

Một số chỉ tiêu kinh doanh 2011-2015

55

ii


DANH MỤC BIỂU ĐỒ

STT

Biểu đồ

Nội dung

1

Biểu đồ 3.1

Hoạt động cho vay 2011-2015

55


63

6

Biểu đồ 3.6

Thị phần cho vay tiêu dùng tại một số chi nhánh
VPBank 2013-2015

iii

Trang

65


DANH MỤC CÁC HÌNH

STT

Hình

1

Hình 2.1

2

Hình 3.1

vay tiêu dùng, từ các khoản vay lớn như mua nhà, mua ô tô cho đến các khoản vay
nhỏ như vay mua đồ gia dụng. Qua khảo sát Cho vay tiêu dùng tại Việt Nam vào
tháng 6 năm 2013 được tiến hành trên 5 tỉnh thành trong cả nước bao gồm Hà Nội,
TP Hồ Chí Minh, TP Đà Nẵng, Bắc Ninh và Hải Dương, cùng với sự tham gia của
hơn 100 chi nhánh NHTM và các công ty tài chính tiêu dùng. Được biết, dư nợ cho
vay tiêu dùng (CVTD) hiện chỉ chiếm khoảng 8% tổng dư nợ tín dụng cả nước và
mới chỉ có khoảng 20% dân số Việt Nam có tài khoản ngân hàng. Những số liệu
này cho thấy, thị trường cho vay tiêu dùng tại Việt Nam cũng đang đi theo xu hướng
phát triển chung của thế giới, tiềm năng phát triển thị trường tài chính tiêu dùng ở
Việt Nam còn rất lớn.
Tuy nhiên, cho vay tiêu dùng phát triển chưa thực sự xứng với tiềm năng của
thị trường nước ta hiện nay. Hiện nay, các NHTM đã đưa ra nhiều gói tín dụng tiêu

1


dùng nhưng số lượng giải ngân còn hạn chế. Là một trong những Ngân hàng bán le
hàng đầu tại Việt Nam, tín dụng tiêu dùng tại VPBank tiếp tục tăng trưởng mạnh
trong nửa đầu năm 2015 nhờ sự ổn định và tiến bộ của nền kinh tế Việt Nam. Tín
dụng tiêu dùng đang có tốc độ tăng trưởng trung bình 30-40%/năm và sẽ tiếp tục
tăng mạnh vào cuối năm 2015. VPBank Thăng Long khuyến khích cho vay cá nhân
mua nhà trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng cá nhân. Với gói cho vay lãi suất 4,9%,
hiện nay VPBank Thăng Long có liên kết với các chủ đầu tư dự án BĐS nhỏ le để
cho vay. Tuy nhiên, hoạt động cho vay tiêu dùng của VPBank Thăng Long đang có
nhiều tồn tại, hạn chế: Sản phẩm cho vay chưa phong phú, linh hoạt; quy trình, thủ
tục cho vay còn rườm rà, phức tạp. Trình độ cán bộ, nhân viên vẫn còn nhiều hạn
chế. Về phía ngân hàng, các chính sách sau cho vay như khuyến mại,... chưa được
chú trọng .Vì vậy, để phát triển cho vay tiêu dùng, VPBank Thăng Long cần xem
xét các nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển cho vay tiêu dùng.
Từ thực tế trên, việc nghiên cứu để đưa ra giải pháp phát triển hoạt động cho

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng
TMCP Việt Nam Thịnh Vượng - Chi nhánh Thăng Long.
Phạm vi không gian: Tại VPBank Thăng Long
Phạm vi thời gian: Tập trung nghiên cứu việc phát triển cho vay tiêu dùng
của Ngân hàng TMCP Việt Nam - Thịnh Vượng - Chi nhánh Thăng Long trong 4
năm gần đây: 2011, 2012, 2013, 2014, 2015.
5. Kết cấu luận văn:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển cho
vay tiêu dùng của NHTM
Chương 2: Quy trình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Việt
Nam –Thịnh Vượng – chi nhánh Thăng Long
Chương 4: Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng tại VPBank – Chi nhánh
Thăng Long.

3


CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÊ PHÁT
TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NHTM
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Cho vay tiêu dùng là phân khúc thị trường tín dụng đem lại nguồn thu nhập
quan trọng và tạo điều kiện cho các ngân hàng bán trọn gói sản phẩm dịch vụ cho
khách hàng, nên được các ngân hàng có truyền thống về lĩnh vực này đẩy mạnh
cạnh tranh, mở rộng. Đặc biệt Việt Nam có dân số đông, lực lượng lao động tre, thu
nhập của người dân đang ngày càng cải thiện, giao dịch của người dân với cộng
đồng quốc tế ngày càng mở rộng. Vì vậy, hiện nay và trong những năm tới, tín dụng
tiêu dùng vẫn là thị trường tiềm năng cho phát triển dịch vụ ngân hàng bán le tiện

triển nông thôn Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ tại Ngân hàng Nông
nghiệp và phát triển nông Việt Nam.
Luận văn “Phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư
và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Định” của tác giả Nguyễn Thị Hoa
– Đại Học Đà Nẵng – 2015. Trong luận vay này tác giả đã khái quát khá hoàn
chỉnh cơ sở lý luận về CVTD tại Ngân hàng thương mại và nội dung, tiêu chí
đánh giá sự phát triển của hoạt động CVTD. Luận văn cũng đã phân tích khá
đầy đủ thực trạng phát triển CVTD tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và hát triển
Việt Nam – chi nhánh Bình Định, luận văn đã nêu lên được những thuận lợi
và thành tựu mà chi nhánh đã đạt được trong hoạt động CVTD, những mặt
còn hạn chế và nguyên nhân dẫn đến những hạn chế nêu trên. Bên cạnh đó,
luận văn cũng đã so sánh hoạt động CVTD tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và
Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bình Định với các NH khác trên địa bàn
nhằm có cái nhìn tổng quát hơn về tiềm năng cũng như vị thế trong lĩnh vực
kinh doanh này của NH trên địa bàn Bình Định. Trên các cơ sở đó tác giả
cũng đã nghiên cứu đề xuất ra các giải pháp và các kiến nghị thiết thực để
nhằm phát triển hoạt động CVTD tại ngân hàng.

5


Bài viết Cho vay tiêu dùng - Xu hướng tất yếu của các ngân hàng thương mại
của thạc sỹ Nguyễn Thị Minh, đăng trên Tạp chí Tài chính kỳ I tháng 7/2015. Bài
nghiên cứu phân tích cụ thể tình hình kinh tế hiện nay, thực trạng hoạt động CVTD trên
thị trường tài chính thế giới và thị trường tài chính Việt Nam với các số liệu thống kê rõ
ràng, khẳng định việc phát triển dịch vụ CVTD là tất yếu đối với mọi loại hình ngân
hàng, tuy nhiên để có được hiệu quả kinh doanh từ hoạt động này các ngân hàng phải
tạo dựng vị thế cạnh tranh vững chắc trong bối cảnh hội nhập mà việc nâng cao chất
lượng dịch vụ, nâng cao sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng dịch vụ là một nhiệm
vụ có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển dịch vụ CVTD nói riêng và phát triển

hoạt động cơ bản của ngân hàng. Thanh toán điện tử thay thế dần thanh toán thủ
công, đẩy nhanh tốc độ, thuận tiện, an toàn trong thanh toán. Các loại the đang thay
thế dần tiền giấy và dịch vụ ngân hàng 24h, dịch vụ ngân hàng tại nhà đang ngày
càng tạo ra nhiều tiện ích ngày càng lớn cho người dân.
1.2.1.2 Khái niệm hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
Theo Điều 4- Luật các TCTD số 47/2010/QH12: Cho vay là hình thức cấp tín
dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền
để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với
nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.
1.2.1.3 Các hình thức cho vay của ngân hàng thương mại
Phân loại cho vay là việc sắp xếp các khoản vay theo từng nhóm dựa trên một
số tiêu thức nhất định. Việc phân loại cho vay có cơ sở khoa học là tiền đề để thiết lập
các quy trình cho vay thích hợp và nâng cao quy trình quản trị rủi ro tín dụng.
Phân loại cho vay dựa theo các tiêu chí sau đây:
*Thời hạn cho vay: gồm 3 loại
- Cho vay ngắn hạn: là hình thức cho vay có thời hạn nhỏ hơn 12 tháng và
được sử dụng để bù đắp thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và các nhu
cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân.
- Cho vay trung hạn: thời hạn vay trên 12 tháng tới 5 năm. Cho vay trung hạn
chủ yếu được sử dụng để mua sắm tài sản cố định, cải tiến hoặc đổi mới thiết bị,
công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ
và thời gian thu hồi vốn nhanh.trong nông nghiệp, chủ yếu cho vay trung hạn để

7


đầu tư vào các đối tượng sau: máy cày, máy bơm nước, xây dựng các vườn cây
công nghiệp như cà phê, điều …
Bên cạnh đầu tư cho tài sản cố định, cho vay trung hạn còn là nguồn hình
thành vốn lưu động thường xuyên của các doanh nghiệp, đặc biệt là của các doanh

+ Có khả năng tài chính để thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
+ Cam kết thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tài sản theo yêu cầu của tổ chức
tín dụng nếu sử dụng vốn vay không đúng cam kết trong hợp đồng tín dụng; cam
kết trả nợ trước hạn nếu không thực hiện được các biện pháp bảo đảm bằng tài sản.
- Cho vay có tài sản bảo đảm: là loại vay dựa trên các bảo đảm như thế chấp,
cầm cố hoặc sự bảo lãnh của bên thứ ba. Sự bảo đảm cho phép các ngân hàng có
được nguồn thu nợ thứ hai bằng cách bán tài sản đó khi nguồn thu nợ thứ nhất từ
quá trình sản xuất kinh doanh của khách hàng không đủ để trả nợ ngân hàng. Hình
thức này thường áp dụng với các khách hàng chưa có uy tín hoặc uy tín không cao
đối với ngân hàng.
* Phân loại theo mục đích cho vay:
- Cho vay bất động sản: là loại cho vay liên quan tới việc mua sắm và xây
dựng bất động sản nhà ở đất đai, bất động sản trong lĩnh vực thương mại dịch vụ…
- Cho vay công nghiệp và thương mại: là loại cho vay ngắn hạn để bổ sung
vốn lưu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, dịch vụ.
- Cho vay nông nghiệp: là cho vay để trang trải các chi phí sản xuất như
phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc, lao động, nhiên liệu…
- Cho vay các định chế tài chính: cấp tín dụng cho các ngân hàng; công ty tài
chính, cho thuê tài chính; công ty bảo hiểm; quỹ tín dụng và các định chế tài chính
khác…
- Cho vay cá nhân: là loại cho vay để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng như mua
sắm các vật dụng đắt tiền và các khoản vay để trang trải các chi phí thông thường
của đời sống.
* Phân loại cho vay theo hình thức cho vay:
- Thấu chi: là nghiệp vụ mà qua đó ngân hàng cho phép người vay được chi
vượt quá số dư tiền gửi thanh toán của mình đến một giới hạn nhất định và trong

9



10


cung cấp hàng hóa và khả năng tiêu thụ. Kỳ hạn tín dụng có thể được thỏa thuận
trong một năm hoặc vài năm. Đây không phải thời hạn hoàn trả mà là thời hạn để
ngân hàng xem xét lại mối quan hệ với khách hang và tình hình tài chính của
khách hàng để quyết định có cho vay nữa hay không. Người vay cam kết các
khoản vay sẽ được trả cho người bán và mọi khoản thu bán hàng đều dược dùng
để trả vào tài khoản tiền vay trước khi được trích trả lại tài khoản tiền gửi thanh
toán của khách hàng. Khi vay, khách hàng chỉ cần gửi đến ngân hàng các chứng từ
hóa đơn nhập hàng và số tiền cần vay. Ngân hàng cho vay và trả tiền cho người
bán. Giá trị hàng hóa mua vào (có hóa đơn, hợp pháp, hợp lệ, đúng đối tượng) đều
là đối tượng được ngân hàng cho vay, thu nhập bán hàng đều là nguồn để chi trả
cho ngân hàng. Ngân hàng sẽ cho vay theo tỷ lệ nhất định tùy theo khối lượng và
chất lượng quan hệ nợ nần của người cho vay. Cho vay luân chuyển thường áp
dụng đối với các doanh nghiệp thương nghiệp hoặc doanh nghiệp sản xuất có chu
kỳ tiêu thụ ngắn ngày, có quan hệ vay- trả thường xuyên với ngân hàng.
- Cho vay trả góp: là hình thức tín dụng, theo đó ngân hàng cho phép khách
hàng trả gốc làm nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận.
Điều kiện để cho vay trả góp là khách hàng đến ngân hàng làm đơn xin cho
vay trả góp ngân hàng sẽ phân tích tình hình tài chính, điều kiện về bản thân khách
hàng, cùng với việc xem xét về hàng hóa mà khách hàng mua trả góp, nếu thỏa
mãn điều kiện thì ngân hàng sẽ cấp tín dụng cho khách hàng. Cho vay trả góp
thường được áp dụng đối với các khoản cho vay trung và dài hạn, tài trợ cho tài
sản cố định hoặc hàng lâu bền.
Ngân hàng thường cho vay trả góp đối với người tiêu dùng thông qua hạn
mức nhất định. Ngân hàng sẽ thanh toán cho người bán le đối với số hàng hóa mà
khách hàng đã mua trả góp. Vì đây là một hình thức tín dụng tài trợ cho người
mua, từ đó khuyến khích tiêu thụ hàng hóa.
* Phân loại dựa vào nguồn gốc của khoản vay: gồm 2 loại

vay thường lớn và được dùng để mua các tài sản có giá trị lớn như bất động sản, ô tô…

12


 Tín dụng dài hạn: thời hạn khoản vay lớn hơn 5 năm. Giá trị món vay là
rất lớn và tài sản hình thành được sử dụng trong thời gian rất lâu dài. Chủ yếu là các
món vay mua bất động sản có giá trị rất lớn.
• Căn cứ theo phương thức hoàn trả
Phương thức hoàn trả là cách thức khách hàng trả gốc và lãi cho ngân hàng.
Theo tiêu thức này, các khoản cho vay tiêu dùng có thể được phân loại thành cho
vay trực tiếp từng lần và cho vay trả góp.
Cho vay trực tiếp từng lần là hình thức cho vay đối với khách hàng một số
tiền nhất định và nó sẽ được hoàn trả vào cuối thời hạn vay. Cho vay trả góp là hình
thức cho vay mà khách hàng trả dần nợ gốc cho ngân hàng trong suốt thời hạn nợ và
trả hết vào cuối kỳ hạn nợ trong hợp đồng. Cho vay trả góp là một hình thức cho
vay ngày càng được áp dụng rộng rãi trong hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân
hàng thương mại vì nó làm tăng khả năng thu hồi nợ ngân hàng và trả nợ của khách
hàng. Cả hai hình thức cho vay này có thể áp dụng lãi suất cố định hay lãi suất thay
đổi theo thị trường.
• Căn cứ theo mục đích vay
Cho vay tiêu dùng có thể đáp ứng nhiều mục đích tiêu dùng khác nhau của
khách hàng, đó là những nhu cầu chi tiêu mà khách hàng chưa có khả năng chi trả
tại thời điểm hiện tại. Những nhu cầu của cá nhân, hộ gia đình có thể phát sinh bất
ngờ như khám chữa bệnh, mua sắm vật dụng sinh hoạt… hay là có kế hoạch như
nhu cầu mua ô tô, nhà đất, du học…Vì các mục đích vay tiêu dùng là rất đa dạng,
nên có thể phân loại cho vay tiêu dùng theo mục đích chính như: cho vay mua
nhà, cho vay mua ô tô, cho vay du học, cho vay phục vụ sinh hoạt và cho vay
khác. Việc phân loại này là cần thiết để các ngân hàng có thể dễ dàng quản lý
khoản tiền cho vay.

cải tạo và sửa chữa nhà, mua ô tô, mua sắm vật dụng gia đình, chữa bệnh, du
học,...nên không thể xác định được hiệu quả trực tiếp từ việc sử dụng hàng hóa,
dịch vụ đó mà chỉ xác định được sự thỏa mãn nhu cầu của khoản vay đem lại.
Thứ ba, đặc thù của loại hình CVTD là có rủi ro và chi phí cao nên theo
nguyên tắc kinh tế, để bù đắp rủi ro các TCTD thường áp dụng lãi suất cho vay
tiêu dùng cao hơn lãi suất cho vay thông thường. Lãi suất cho các khoản vay tiêu

14