VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN XUÂN TÙNG
CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TỪ THỰC TIỄN CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP LUẬT
THUỘC BỘ TƯ PHÁP
Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số : 60 34 04 02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI, 2017
Công trình được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. HỒ SỸ SƠN
Phản biện 1: PGS.TS. Hoàng Văn Tú
Viện Nghiên cứu lập pháp
Phản biện 2: TS. Hà Quang Ngọc
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ họp
tại: Học viện Khoa học xã hội, 08 giờ 45 ngày 10 tháng 10 năm
2017
1
đây sẽ là tài liệu tham khảo có giá trị cho các đối tượng khác khi
nghiên cứu về vấn đề này.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu đề tài “Chính sách phát triển đội ngũ giáo viên
từ thực tiễn các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp” cho
thấy đây là một vấn đề mới, một số nhà khoa học đã quan tâm
nghiên cứu và tiếp cận theo nhiều cách với những cấp độ khác
nhau:
- Bài báo “Giải pháp xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên
dạy nghề đến năm 2015” của PGS.TS Cao Văn Sâm, Phó Tổng cục
trưởng – Tổng cục Dạy nghề. Trong bài báo tác giả đã nhấn mạnh
đối với giáo viên dạy các nghề trọng điểm khu vực, quốc tế cần đào
tạo, bồi dưỡng đạt chuẩn về kỹ năng nghề, năng lực sư phạm, ngoại
ngữ theo chuẩn, chương trình của các nước tiên tiến trong khu vực
và trên thế giới; giáo viên dạy ở các nghề trọng điểm quốc tế cần
đào tạo, bồi dưỡng đạt chuẩn quốc gia về trình độ, kỹ năng nghề và
nghiệp vụ sư phạm; đối với những người có chuyên môn tham gia
dạy nghề cho lao động nông thôn cần tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng
công nghệ mới, kỹ năng dạy học và các năng lực khác;
- Công trình “Thực trạng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý
giáo dục và những nội dung cần nghiên cứu khi xây dựng Luật Viên
chức” của tác giả Nguyễn Hải Thập đã đánh giá thực trạng đội ngũ
nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục khá toàn diện, đề xuất các
nhiệm vụ phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục ở
nước ta hiện nay;
- Luận văn Thạc sĩ Quản lý Chính sách công của tác giả
Nguyễn Văn Tuyên (2015): “Chính sách phát triển viên chức từ
3
Để thực hiện được mục đích đã đề ra, luận văn phải thực
hiện những nhiệm vụ sau:
- Nghiên cứu và làm rõ những vấn đề lý luận về chính sách
phát triển đội ngũ giáo viên trường trung cấp công lập.
- Phân tích, đánh giá và làm rõ được thực trạng thực hiện
chính sách phát triển đội ngũ giáo viên từ thực tiễn các Trường
Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp.
- Đề xuất một số mục tiêu, định hướng và các giải pháp
thực hiện chính sách phát triển đội ngũ giáo viên từ thực tiễn các
Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu chính sách phát triển đội ngũ giáo
viên từ thực tiễn các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng thực hiện
chính sách phát triển đội ngũ giáo viên từ thực tiễn các Trường
Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp trong giai đoạn 2014 – 2016 và
đề xuất giải pháp thực hiện chính sách phát triển đội ngũ giáo viên
tại các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp đến năm 2020,
tầm nhìn đến năm 2030.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp luận nghiên cứu
Luận văn lấy phép duy vật biện chứng và phép duy vật lịch
sử của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối,
chủ trương của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước về viên
5
- Luận văn cũng là một tài liệu khoa học có ý nghĩa thiết
thực trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách một cách
hiệu quả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn công
chức làm công tác tư pháp – hộ tịch nhằm chuẩn hóa đội ngũ này
của hệ thống các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp.
- Đồng thời, luận văn cũng là một tài liệu tham khảo có giá
trị cho những ai quan tâm nghiên cứu đến vấn đề này.
7. Cơ cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham
khảo, nội dung luận văn được thể hiện trong 3 chương:
Chương 1: Lý luận về chính sách phát triển đội ngũ giáo
viên trường trung cấp công lập.
Chương 2: Thực trạng chính sách phát triển đội ngũ giáo
viên các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp.
Chương 3: Các giải pháp thực hiện chính sách phát triển đội
ngũ giáo viên các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp.
6
Chương 1
LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG CẤP CÔNG LẬP
1.1. Lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên trường trung cấp
công lập
1.1.1. Khái niệm giáo viên và đội ngũ giáo viên
1.1.1.1. Khái niệm giáo viên
thể chế và tăng tiến về trình độ và năng lực, để đội ngũ giáo viên
trường trung cấp công lập nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác
đào tạo, nghiên cứu khoa học và hoạt động dịch vụ.
1.2. Vai trò của chính sách phát triển đội ngũ giáo viên trường
trung cấp công lập
Một là, chính sách phát triển đội ngũ giáo viên trường trung
cấp công lập tạo môi trường thuận lợi nhằm khuyến khích đội ngũ
giáo viên phát triển.
Hai là, chính sách phát triển đội ngũ giáo viên định hướng,
dẫn dắt, tạo động lực cho đội ngũ giáo viên hăng say làm việc theo
đúng mục tiêu của từng giai đoạn cụ thể.
1.3. Chính sách phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung
cấp công lập
1.3.1. Khái niệm chính sách phát triển đội ngũ giáo viên trường
trung cấp công lập
Chính sách đối với đội ngũ giáo viên trường trung cấp công
lập là tập hợp các quyết định có liên quan của Nhà nước nhằm lựa
chọn các mục tiêu cụ thể với giải pháp và công cụ thực hiện giải
quyết các vấn đề phát triển viên chức nói chung và đội ngũ giáo
viên đặc biệt đội ngũ giáo viên trường trung cấp công lập nói riêng.
8
Chính sách phát triển đội ngũ giáo viên trường trung cấp công lập
bao gồm tập hợp các quyết định, chính sách chứa đựng những nội
dung cơ bản sau:
- Về xây dựng đội ngũ viên chức có phẩm chất đạo đức
nghề nghiệp, trình độ và năng lực chuyên môn tốt;
- Về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức;
- Về đào tạo, bồi dưỡng, khen thưởng, kỷ luật đối với viên
bạch quy trình, điều kiện, hình thức, nội dung, tiêu chuẩn tuyển
dụng.
1.3.4.2. Sử dụng, đánh giá đội ngũ giáo viên
Sử dụng đội ngũ giáo viên là “trọng dụng giáo viên” sắp
xếp, bố trí, đề bạt giáo viên vào các vị trí việc làm, chức danh phù
hợp nhất với khả năng của từng cá nhân giáo viên nhằm tạo cho đội
ngũ giáo viên động lực để phát huy tối đa tiềm năng trong thực hiện
nhiệm vụ
Đánh giá đội ngũ giáo viên không chỉ là đánh giá theo năng
lực thực hiện nhiệm vụ, mà còn là đánh giá sự phát triển theo chiều
hướng tiến bộ của cá nhân giáo viên.
1.3.4.3. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Là hoạt động thường xuyên nhằm bổ sung, hoàn thiện hệ
thống kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên
trường trung cấp công lập theo chuẩn quy định và đáp ứng mục tiêu
chiến lược phát triển của Nhà trường trước mắt và lâu dài.
1.3.4.4. Đãi ngộ, tôn vinh đội ngũ giáo viên
Đãi ngộ đội ngũ giáo viên là một hình thức ghi nhận, trả
công sự tiến bộ và những đóng góp của giáo viên trong quá trình
làm việc. Thực hiện trả công theo khối lượng và chất lượng công
10
việc hoàn thành, không cào bằng. Giáo viên sau quá trình được đào
tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ tốt hơn, cần được nâng mức lương để ghi nhận sự tiến bộ của họ.
1.3.5. Giải pháp của chính sách phát triển đội ngũ giáo viên
trường trung cấp công lập
1.3.5.1. Giải pháp tiền lương đối với đội ngũ giáo viên
Giải pháp tiền lương đối với viên chức được coi là giải
1.3.6. Công cụ của chính sách phát triển đội ngũ giáo viên trường
trung cấp công lập
Công cụ chính sách được hiểu là những cách thức mà chủ
thể sử dụng để tổ chức triển khai thực hiện chính sách.
1.3.6.1. Công cụ dựa vào quyền lực
Là cách thức chủ thể tác động lên đối tượng và quá trình
chính sách bằng quyền lực nhằm đạt được mục tiêu dự kiến.
1.3.6.2. Công cụ dựa vào pháp luật
Nhà nước ban hành văn bản quy phạm pháp luật để thể chế
hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật nhằm tạo cơ sở
pháp lý cho hoạt động chính sách phát triển viên chức nói chung và
chính sách phát triển đội ngũ giáo viên trường trung cấp công lập
nói riêng phải dựa vào công cụ pháp luật để chủ thể có thẩm quyền
làm căn cứ thực hiện.
1.3.6.3. Công cụ dựa vào tổ chức
Là cách thức chủ thể tác động lên đối tượng và quá trình
chính sách bằng cơ cấu tổ chức thông qua các chức năng, nhiệm vụ
được phân công nhằm đạt được mục tiêu dự kiến. Việc bố trí, sử
dụng, thuyên chuyển, đề bạt, bổ nhiệm đội ngũ giáo viên phải được
12
thực hiện theo hướng đảm bảo phù hợp với vị trí việc làm và cơ cấu
nguồn nhân lực của đơn vị.
1.3.6.4. Công cụ dựa vào tài chính
Việc điều chỉnh tiền lương, phụ cấp cho phù hợp với vị trí
việc làm, chức danh nghề nghiệp đảm bảo lương và phụ cấp thực sự
là đòn bẩy kinh tế thúc đẩy đội ngũ giáo viên hoàn thành tốt nhất
nhiệm vụ.
Trong các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành từ
trước đến nay chưa có quy định nào giải thích hay định nghĩa cụ thể
về trường trung cấp luật – với tư cách là một chủ thể độc lập. Qua tìm
hiểu, học viên nhận thấy trường trung cấp luật là cơ sở giáo dục – đào
tạo của bậc trung cấp nghề chuyên nghiệp chuyên ngành pháp luật,
đào tạo trình độ trung cấp theo niên chế đối với người học có bằng tốt
nghiệp trung học cơ sở trở lên với thời gian đào tạo từ 3 đến 4 năm
đối với có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở và tương đương, từ 01 đến
02 năm đối với người có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông và
tương đương trở lên.
2.1.2. Đặc điểm của đội ngũ giáo viên Trường Trung cấp Luật
thuộc Bộ Tư pháp
Thứ nhất, có phẩm chất trí tuệ. Thứ hai, mỗi giáo viên phải
phát huy năng lực sáng tạo của mình một cách cao nhất. Ba là, người
giáo viên phải là một tấm gương sáng về đạo đức và tinh thần tự học,
tự vươn lên để hoàn thiện mình.
2.1.3. Vai trò của đội ngũ giáo viên Trường Trung cấp Luật thuộc
Bộ Tư pháp
Giáo viên các trường trung cấp luật tham gia đào tạo nguồn
lực con người, tạo ra lực lượng lao động cho xã hội trình độ trung cấp
14
chuyên ngành pháp luật, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất
lượng nguồn nhân lực phục vụ yêu cầu cải cách hành chính của Nhà
nước nói riêng và của xã hội nói chung.
Vai trò của giáo viên trường trung cấp luật còn được thể hiện
ở việc góp phần nâng cao dân trí, tạo ra tầng lớp trí thức.
2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên các Trường Trung cấp Luật
trực thuộc Bộ Tư pháp
niên giảng dạy chưa nhiều hạn chế về kinh nghiệm thực tiễn.
2.2.3.2. Về cơ cấu về thâm niên giảng dạy
Số giáo viên có thâm niên giảng dạy từ 5 - 10 năm (chiếm tỷ
lệ khá thấp trung bình là 11,8%). Giáo viên có thâm niên giảng dạy
từ 10 năm trở lên trung bình chiếm 8,46% (có trường không có giáo
viên giảng dạy có thâm niên trên 10 năm như Trường Trung cấp Luật
Buôn Ma Thuật). Qua số liệu trên cho thấy, cơ cấu thâm niên giảng
dạy của đội ngũ giáo viên khối các trường trung cấp luật là không
hợp lý
2.2.3.3. Cơ cấu về giới tính
Tỷ lệ nữ giới trung bình của các trường chiếm 69,38%, căn
cứ vào cơ cấu độ tuổi thì có tới 80,6% giáo viên nữ giới đang ở độ
tuổi sinh đẻ.
2.3. Thực trạng tổ chức thực hiện chính sách phát triển đội ngũ
giáo viên các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp
2.3.1. Hiện trạng chính sách phát triển đội ngũ giáo viên các
Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp
- Luật Viên chức năm 2010 và các văn bản hướng dẫn thực
hiện như: Nghị định số 29/2012/NĐ-CP; Thông tư số 12/2012/TT-
16
BNV; Thông tư số 15/2012/TT-BNV; Thông tư số 16/2012/TTBNV; Thông tư số 19/2014/TT-BNV;...
2.3.2. Kết quả tổ chức thực hiện mục tiêu của chính sách phát
triển đội ngũ giáo viên các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư
pháp
Trong những năm qua, các trường đã nghiên cứu các văn
bản, quy định pháp luật của Nhà nước, của Ngành Tư pháp như: Bộ
luật Lao động, Luật Giáo dục nghề nghiệp;.. các trường đã thực hiện
Hàng chục văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và các
văn bản áp dụng pháp luật của các trường trung cấp luật quy định về
thu hút, tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng và nội
dung phát triển đội ngũ giáo viên bước đầu đã tạo ra môi trường pháp
lý thuận lợi cho việc thực hiện các hoạt động đào tạo cũng như việc
xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên về mọi mặt đã tạo
cơ hội, điều kiện cho đội ngũ giáo viên.
* Những hạn chế bất cập:
Thứ nhất, về đánh giá hoạch định chính sách.
Thứ hai, về đánh giá thực thi chính sách.
2.3.6. Đánh giá các yếu tố tác động đến tổ chức thực hiện chính
sách phát triển đội ngũ giáo viên các Trường Trung cấp Luật
thuộc Bộ Tư pháp
Chính sách của Nhà nước đối với phát triển đội ngũ giáo viên
tại các trường trung cấp luật, tạo cơ sở pháp lý cho các trường thực
hiện các chế độ, chính sách đối với đội ngũ giáo viên. Chủ trương
của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước sẽ là nền tảng để
các trường xây dựng các chiến lược, kế hoạch, chương trình phát
triển đội ngũ giáo viên tại đơn vị mình.
18
Chương 3
CÁC QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP THỰC THIỆN CHÍNH SÁCH
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP LUẬT THUỘC BỘ TƯ PHÁP
3.1. Quan điểm, mục tiêu, định hướng thực hiện chính sách sách
phát triển đội ngũ giáo viên các Trường Trung cấp Luật thuộc
Bộ Tư pháp
3.1.1. Quan điểm, định hướng thực hiện chính sách phát triển
cao.
3.1.2. Mục tiêu chính sách phát triển đội ngũ giáo viên các
Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp
* Đối với các trường trung cấp luật
Tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên các trường
trung cấp luật thông qua các khóa đào tạo, bồi dưỡng.
Tạo điều kiện và môi trường thuận lợi để đội ngũ giáo viên
các trường trung cấp luật có thu nhập tăng thêm phù hợp với khả
năng và sức cống hiến của mình.
* Đối với cả nước
Tạo hành lang pháp lý và môi trường thuận lợi để đội ngũ
giáo viên các trường trung cấp luật có điều kiện phát triển.
Thu hút sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, nhà khoa học trẻ
nhằm tạo nguồn đội ngũ giáo viên các trường trung cấp luật chất
lượng cao.
3.1.3. Định hướng, mục tiêu chính sách phát triển đội ngũ giáo
viên các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp
Thực hiện tốt chính sách phát triển đội ngũ giáo viên các
trường trung cấp luật.
20
Tạo lập môi trường thể chế và môi trường làm việc thuận
lợi để đội ngũ giáo viên các trường trung cấp luật có đủ điều kiện
nghiên cứu, giảng dạy, học tập.
3.2. Các giải pháp thực hiện chính sách phát triển đội ngũ giáo
viên các Trường Trung cấp Luật thuộc Bộ Tư pháp
3.2.1. Hoàn thiện thể thể chính sách
* Về phía Nhà nước
Xây dựng, bổ sung và hoàn chỉnh những quy định về phát
* Về phía các trường trung cấp luật
Xác định nhóm đối tượng cần được đào tạo, bồi dưỡng
trong đó tập trung có trọng điểm đến đối tượng giáo viên trẻ, có
năng lực.
Xác định yêu cầu của từng vị trí công việc để thực hiện đào
tạo, bồi dưỡng hiệu quả.
3.2.2.3. Giải pháp tuyển dụng, sử dụng và quản lý đội ngũ giáo viên
* Về phía Nhà nước
Thực hiện điều động, bổ nhiệm, luân chuyển đội ngũ giáo
viên hợp lý, phù hợp với vị trí việc làm và khả năng, trình độ của
giáo viên.
Xây dựng quy chế (tiêu chuẩn và quy trình) đánh giá đội
ngũ giáo viên dựa trên cơ sở năng lực thực tế, kết quả, hiệu suất,
năng suất lao động thực tế đối với từng giáo viên.
* Về phía các trường trung cấp luật
Thực hiện tuyển dụng đúng nguyên tắc, đúng vị trí việc
làm, không tuyển dụng cho đủ chỉ tiêu biên chế mà chú trọng tuyển
những người thật sự phù hợp. Chỉ tiêu chưa dùng hết sẽ dùng để thu
hút, tiếp nhận người có đủ năng lực từ các cơ quan, đơn vị khác.
22
3.2.2.4. Giải pháp thu hút sinh viên tốt nghiệp giỏi
* Về phía Nhà nước
Thực hiện cơ chế hỗ trợ, đầu tư đối với nhân tài được thu
hút như hỗ trợ tiền lương và phụ cấp, hỗ trợ nhà ở, hỗ trợ kinh phí
đào tạo, bồi dưỡng nhằm giữ chân họ yên tâm làm việc.
* Về phía các trường trung cấp luật
Cần xây dựng cơ chế đặt hàng đối với các trường đại học,
các cơ quan, đơn vị khác để tuyển được ứng viên giỏi phù hợp với