BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
---------------------

HUỲNH THỊ HƯƠNG THẢO

NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA
DỊCH VỤ NGÂN HÀNG QUỐC TẾ
ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Tp. Hồ Chí Minh - tháng 11 năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
-------------------

HUỲNH THỊ HƯƠNG THẢO

NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA
DỊCH VỤ NGÂN HÀNG QUỐC TẾ
ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
Mã số: 62340201

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ


hỗ trợ tôi hoàn thành luận án này.
Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến cơ quan, đồng nghiệp, bạn bè và
gia đình đã tạo điều kiện về thời gian và đóng góp ý kiến quý báu giúp tôi hoàn
thành nhiệm vụ nghiên cứu của mình.

TPHCM, ngày 01 tháng 11 năm 2017
Tác giả

Huỳnh Thị Hương Thảo


iii

MỤC LỤC
Tiêu đề
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục từ viết tắt
Danh mục bảng biểu
Danh mục hình vẽ
Danh mục phụ lục
Trang
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
1.1. Lý do nghiên cứu của luận án ............................................................................. 1
1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu của luận án ....................................................... 2
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 3
1.4. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................... 4
1.5. Kết cấu của luận án ............................................................................................. 5

thuần, hiệu quả quy mô của các NHTMVN .......................................................... 62
3.4. Phương pháp nghiên cứu và kiểm định ............................................................. 66
Tóm tắt chương 3 ..................................................................................................... 68
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1. Nghiên cứu tác động của dịch vụ ngân hàng quốc tế đến hiệu quả hoạt động theo
chỉ số ROA, ROE của các NHTMVN ..................................................................... 69
4.1.1. Thống kê mô tả về các biến ........................................................................... 69
4.1.2. Kết quả hệ số tương quan giữa các biến ........................................................ 74
4.1.3. Kết quả kiểm tra đa cộng tuyến ..................................................................... 79
4.1.4. Kết quả nghiên cứu đối với biến phụ thuộc ROA .......................................... 80
4.1.5. Kết quả nghiên cứu đối với biến phụ thuộc ROE .......................................... 85
4.2. Nghiên cứu tác động của dịch vụ ngân hàng quốc tế đến hiệu quả hoạt động theo
chỉ tiêu hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả kỹ thuật thuần, hiệu quả quy mô của các
NHTMVN ................................................................................................................ 93
4.2.1. Nghiên cứu hiệu quả hoạt động của các NHTMVN theo phương pháp DEA 93
4.2.1.1. Thống kê mô tả các biến số liệu mẫu nghiên cứu ....................................... 93


v

4.2.1.2. Kết quả ước lượng hiệu quả kỹ thuật theo mô hình DEACRS ...................... 95
4.2.1.3. Kết quả ước lượng hiệu quả kỹ thuật thuần theo mô hình DEAVRS ............ 97
4.2.1.4. Kết quả ước lượng hiệu quả quy mô ........................................................... 99
4.2.2. Nghiên cứu tác động của dịch vụ ngân hàng quốc tế đến hiệu quả kỹ thuật,
hiệu quả kỹ thuật thuần, hiệu quả quy mô của các NHTMVN .............................. 104
4.2.2.1. Thống kê mô tả về các biến ...................................................................... 104
4.2.2.2. Kết quả hệ số tương quan giữa các biến ................................................... 105
4.2.2.3. Kết quả nghiên cứu đối với biến phụ thuộc hiệu quả kỹ thuật ................. 107
4.2.2.4. Kết quả nghiên cứu đối với biến phụ thuộc hiệu quả kỹ thuật thuần ....... 111
4.2.2.5. Kết quả nghiên cứu đối với biến phụ thuộc hiệu quả quy mô .................. 115

Viết đầy đủ bằng

Tiếng Việt

Tiếng Anh

Ngân hàng thương mại cổ Asia
phần Á châu

2

Agribank

commercial

stock bank

Ngân hàng Nông nghiệp Vietnam

bank

và Phát triển Nông thôn Agriculture and
Việt Nam
3

Anbinhbank

BacAbank

Baovietbank

Viet

joint

commercial bank

Ngân hàng thương mại cổ Vietnam

joint

phần Đầu tư và Phát triển commercial
Việt Nam

stock

stock

bank

Development

for
and

Investment
7

CRS/CONS

Hiệu quả không đổi theo Constant returns to scale


Data
analysis

envelopment


vii

11

DEAP 2.1

Chương trình phân tích A
bao dữ liệu phiên bản 2.1

data

analysis

envelopment
(computer)

program version 2.1
12

DongAbank

Ngân hàng thương mại cổ Dong A commercial joint
phần Đông Á

returns

to

banking

services

Ngân hàng thương mại cổ Vietnam Import Export
phần Xuất Nhập Khẩu commercial joint stock
Việt Nam

17

FGLS

Bình phương bé nhất tổng Feasible generalized least
quát khả thi

18

GPbank

HDbank

squares

Ngân hàng thương mại cổ Global Petro commercial
phần Dầu khí Toàn cầu



Hiệu quả kỹ thuật

Technical performance

22

HQKTT

Hiệu quả kỹ thuật thuần

Pure technical performance

23

HQQM

Hiệu quả quy mô

Scale performance

24

IRS

Hiệu quả tăng theo quy mô Increasing returns to scale

25

KH

Lạm phát

29

Maritimebank

Ngân hàng thương mại cổ Maritime
phần Hàng Hải Việt Nam

MDbank

joint

phần bưu điện Liên Việt
28

30

Post

joint stock bank

Ngân hàng thương mại cổ MeKong
phần Phát triển Mê Kông

commercial

Development

joint stock commercial

stock bank

stock bank

Ngân hàng thương mại cổ National
phần quốc dân

Citizen

commercial joint stock
bank

35

NH

Ngân hàng

Bank

36

NHĐL

Ngân hàng đại lý

Correspondent bank

37


OCB

bank
commercial

bank

Ngân hàng thương mại cổ Orient commercial joint
phần Phương Đông

stock bank


ix

42

Oceanbank

Ngân hàng thương mại cổ Ocean commercial joint
phần Đại Dương

43

OLS

stock bank

Bình phương nhỏ nhất Ordinary least squares
thông thường

PVcombank

Ngân hàng thương mại cổ

Vietnam

Public

joint

phần Đại Chúng Việt Nam stock commercial bank
48

QMTS

Quy mô tài sản

Assets scale

49

ROA

Tỷ lệ lợi nhuận sau thuế Return on total assets ratio
trên tổng tài sản

50

ROE


Thương
53

SCB

Ngân hàng thương mại cổ Saigon commercial bank
phần Sài Gòn

54

SE

Hiệu quả quy mô

55

SeAbank

Ngân hàng thương mại cổ Southeast Asia commercial
phần Đông Nam Á

Scale efficiency

joint stock bank


x

56



60

Techcombank

Ngân hàng thương mại cổ Vietnam
phần Kỹ thương Việt Nam and

Technological

Commercial

joint

stock bank
61

Tienphongbank

Ngân hàng thương mại cổ Tien
phần Tiên Phong

Phong

commercial joint

stock

bank
62

65

TTQT

Thanh toán quốc tế

International payment

66

VCSH

Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên Equity to total liabilities
tổng nguồn vốn

67

VHDCV

and equity ratio

Tỷ lệ vốn huy động trên Deposits to loans ratio
dư nợ cho vay

68

VIB

Ngân hàng thương mại cổ Vietnam
phần Quốc tế Việt Nam


xi

71

Vietcombank

Ngân hàng thương mại cổ Joint stock commercial
phần Ngoại thương Việt bank for Foreign Trade of
Nam

72

Vietinbank

Vietnam

Ngân hàng thương mại cổ Vietnam

joint

phần Công thương Việt commercial
Nam
73

VNBC

74

VPbank


Ngân hàng thương mại cổ Western
phần Phương Tây

77

WTO

joint

commercial bank

Tổ chức Thương mại Thế World
giới

stock

Organization

Trade


xii

DANH MỤC BẢNG BIỂU
STT

Bảng

Nội dung

4

Bảng 2.4

Thống kê các biến độc lập ảnh hưởng đến HQHĐ của

40

NHTM được sử dụng trong các nghiên cứu thực
nghiệm
5

Bảng 3.1

Các NHTMVN được nghiên cứu giai đoạn 2008-2014

46

6

Bảng 3.2

Phân loại các NH theo quy mô vốn chủ sở hữu và quy

48

mô tài sản
7

Bảng 3.3

11

Bảng 4.2

Mô tả dữ liệu các biến độc lập và biến phụ thuộc sử

73

dụng trong mô hình theo nhóm NH
12

Bảng 4.3

Hệ số tương quan giữa các biến của tất cả các NH

76

13

Bảng 4.4

Hệ số tương quan giữa các biến của các NH nhóm 1

77

14

Bảng 4.5

Hệ số tương quan giữa các biến của các NH nhóm 2

xiii

18

Bảng 4.9

Kết quả mô hình hồi quy với biến phụ thuộc ROE

19

Bảng 4.10 Tổng hợp kết quả nghiên cứu đối với biến phụ thuộc

85
87

ROE
20

Bảng 4.11 Tổng hợp kết luận về các giả thuyết nghiên cứu với

92

biến phụ thuộc ROA, ROE
21

Bảng 4.12 Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu của các biến đầu vào

93

và đầu ra

99

27

Bảng 4.18 Phân phối hiệu quả quy mô (SE)

100

28

Bảng 4.19 Các chỉ tiêu hiệu quả hoạt động bình quân giai đoạn

101

2008-2014
29

Bảng 4.20 Số lượng các NH có hiệu quả giảm (drs), tăng (irs) và

102

không đổi (cons) theo quy mô giai đoạn 2008-2014
30

Bảng 4.21 Thống kê mô tả về giá trị các biến HQKT, HQKTT,

104

HQQM



xiv

36

Bảng 4.27 Kết quả mô hình hồi quy với biến phụ thuộc HQQM

115

37

Bảng 4.28 Tổng hợp kết quả nghiên cứu đối với biến phụ thuộc

116

HQQM
38

Bảng 4.29 Tổng hợp kết luận về các giả thuyết nghiên cứu với

119

biến phụ thuộc HQKT, HQKTT, HQQM
39

Bảng 5.1

Tổng hợp kết quả nghiên cứu từ các mô hình

124

3

Hình 3.1

Quy trình nghiên cứu định lượng

67

4

Hình 4.1

Dư nợ cho vay của các NHTMVN giai đoạn 2008-

82

2014
5

Hình 4.2

Doanh số bao thanh toán tại Việt Nam

88

6

Hình 4.3

Vốn huy động của các NHTMVN giai đoạn 2008-

10

Hình 4.7

Số lượng các NH có hiệu quả giảm (drs), tăng (irs) và
không đổi (cons) theo quy mô giai đoạn 2008-2014

103


xvi

DANH MỤC PHỤ LỤC
STT
1

Phụ lục
Phụ lục 1

Nội dung
Mô hình hồi quy và phương pháp kiểm định đối với toàn bộ các
ngân hàng nghiên cứu với biến phụ thuộc ROA

2

Phụ lục 2

Mô hình hồi quy và phương pháp kiểm định đối với toàn bộ các
ngân hàng nghiên cứu với biến phụ thuộc ROE


Phụ lục 7

Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả kỹ thuật thuần, hiệu quả quy mô của
các ngân hàng nghiên cứu năm 2008

8

Phụ lục 8

Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả kỹ thuật thuần, hiệu quả quy mô của
các ngân hàng nghiên cứu năm 2009

9

Phụ lục 9

Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả kỹ thuật thuần, hiệu quả quy mô của
các ngân hàng nghiên cứu năm 2010

10

Phụ lục 10

Hiệu quả kỹ thuật, hiệu quả kỹ thuật thuần, hiệu quả quy mô của
các ngân hàng nghiên cứu năm 2011

11

Phụ lục 11



Mô hình hồi quy và phương pháp kiểm định đối với toàn bộ các
ngân hàng nghiên cứu với biến phụ thuộc HQKTT

16

Phụ lục 16

Mô hình hồi quy và phương pháp kiểm định đối với toàn bộ các
ngân hàng nghiên cứu với biến phụ thuộc HQQM

17

Phụ lục 17

Mô hình hồi quy và phương pháp kiểm định đối với các ngân
hàng nhóm 1 với biến phụ thuộc HQKT

18

Phụ lục 18

Mô hình hồi quy và phương pháp kiểm định đối với các ngân
hàng nhóm 1 với biến phụ thuộc HQKTT

19

Phụ lục 19

Mô hình hồi quy và phương pháp kiểm định đối với các ngân

NHTM tồn tại và phát triển thì hoạt động kinh doanh phải có hiệu quả. Trong xu
hướng hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng trở nên sâu rộng, NHTM với các dịch vụ
ngân hàng (DVNH) bao gồm cả DVNH trong nước và dịch vụ ngân hàng quốc tế
(DVNHQT) thì vai trò của DVNHQT ngày càng lớn hơn và ảnh hưởng mạnh mẽ
đến HQHĐ của mỗi ngân hàng (NH). Chính vì thế, việc tìm hiểu ảnh hưởng của
DVNHQT đến HQHĐ của các NHTM là cần thiết và có giá trị bởi vai trò quan
trọng và tất yếu của DVNHQT đối với HQHĐ của NH trong quá trình hội nhập
kinh tế.
Lược khảo các nghiên cứu có liên quan trực tiếp đến DVNHQT tại Việt
Nam1, tác giả nhận thấy các nghiên cứu này đi theo hướng áp dụng phương pháp
diễn dịch, quy nạp, thống kê mô tả, tổng hợp, so sánh, phân tích, khảo sát nhằm đưa
ra các giải pháp phát triển DVNHQT của các ngân hàng thương mại Việt Nam
(NHTMVN). Nghiên cứu của Trương Quang Thông (2010) cũng đã áp dụng một số
chỉ tiêu liên quan đến DVNHQT như: cho vay ngoại tệ trên tổng cho vay, tài sản nợ
ngoại tệ trên tổng nguồn vốn bên cạnh một số biến nội tại của NH để xem xét mức
độ ảnh hưởng của những nhân tố trên đến hiệu năng của NH. Một số công trình
khác nghiên cứu về tác động của một DVNH hay một chỉ tiêu cụ thể của NH như:
nợ xấu, dịch vụ phi tín dụng, mức đa dạng hóa thu nhập NH … đối với HQHĐ
của NH nhưng riêng nghiên cứu về DVNHQT tác động đến HQHĐ của các NHTM
thì chưa được tìm thấy trong các nghiên cứu trước đây.
Lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm khác cũng chỉ ra có nhiều yếu tố tác
động đến HQHĐ như: hoạt động cho vay thông qua chỉ tiêu dư nợ cho vay trên
1

Các nghiên cứu của Lê Thành Lân (2004), Trần Huy Hoàng và cộng sự (2006), Nguyễn
Thị Cẩm Thủy (2012).


Luận án đầy đủ ở file: Luận án full