VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN CÔNG LÝ

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỄN CÁN BỘ ĐOÀN
CẤP XÃ, PHƢỜNG TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH DƢƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI - 2017


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN CÔNG LÝ

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỄN CÁN BỘ ĐOÀN
CẤP XÃ, PHƢỜNG TỪ THỰC TIỄN TỈNH BÌNH DƢƠNG
Chuyên ngành: Chính Sách Công
Mã số: 60340402

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC :
TS.VÕ XUÂN VINH

HÀ NỘI - 2017


PHƢỜNG Ở TỈNH BÌNH DƢƠNG HIỆN NAY ....................................... 18
2.1. Một vài nét về tình hình cán bộ Đoàn cấp xã, phường ở tỉnh Bình Dương
......................................................................................................................... 18
2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ Đoàn cấp xã, phường ở Bình Dương ............ 21
2.2.1. Về số lượng ........................................................................................ 21
2.2.2. Về chất lượng ..................................................................................... 22
2.2.3. Về cơ cấu ............................................................................................ 28
2.3. Thực trạng cán bộ Đoàn cấp xã, phường ở tỉnh Bình Dương .................. 31
2.3.1. Công tác quy hoạch ........................................................................... 31
2.3.2. Công tác tuyển dụng, sử dụng............................................................ 33


2.3.3. Công tác kiểm tra, đánh giá............................................................... 33
2.3.4. Công tác đào tạo, bồi dưỡng ............................................................. 37
2.3.5. Thực hiện chính sách đối với cán bộ Đoàn cấp xã, phường ............. 39
2.4. Đánh giá thực trạng phát triển cán bộ Đoàn cấp xã, phường ở tỉnh Bình
Dương hiện nay ............................................................................................... 41
2.4.1. Những kết quả đạt được ..................................................................... 41
2.4.2. Những hạn chế, tồn tại cần khắc phục............................................... 41
Chƣơng 3: ĐỊNH HƢỚNG, GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN
CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ, PHƢỜNG TỈNH BÌNH DƢƠNG THỜI
GIAN TỚI ...................................................................................................... 45
3.1. Định hướng công tác cán bộ cấp xã, phường của tỉnh Bình Dương những
năm tới ............................................................................................................. 45
3.1.1. Nâng cao chất lượng cán bộ Đoàn viên ......................................... 45
3.1.2. Nâng cao chất lượng tổ chức cơ sở Đoàn ...................................... 45
3.1.3. Xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn có năng lực, trí tuệ, tâm huyết, đạo
đức đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới ................................................... 46
3.1.4. Xây dựng lực lượng Thanh niên có lối sống đẹp, có lý tưởng cách
mạng, có bản lĩnh chính trị:...................................................................... 47

khổ lập nên những chiến công hiển hách, viết nên những trang sử vàng chói
lọi, tô đẹp truyền thống hào hùng của dân tộc Việt Nam. Trong sự nghiệp đổi
mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế
ngày nay, các tầng lớp cán bộ thanh niên đang tiếp bước cha anh, nhận thức
đúng tình hình và nhiệm vụ, nêu cao chí tiến thủ, phát huy phẩm chất tốt đẹp
và thế mạnh của uổi trẻ, xung kích, đảm đương nhưng không ngại vượt khó,
nơi khó, chấp nhận mọi gian nan, thách thức, chủ động, sáng tạo, góp phần
tạo nên những thành tựu mới to lớn và có ý nghĩa lịch sử.
Cùng với tuổi trẻ cả nước, trong những năm qua các thế hệ cán bộ
thanh niên Bình Dương đã không ngừng phấn đấu vươn lên đi đầu trong sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác Đoàn và phong trào
Thanh thiếu nhi tỉnh Bình Dương đã đạt kết quả toàn diện trên các lĩnh vực.
1


Bằng các chương trình hành động cách mạng thiết thực, các cấp cán bộ Đoàn
trong tỉnh đã động viên và tập hợp ngày càng đông đảo thanh, thiếu niên tích
cực tham gia các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, giữ
gìn an ninh chính trị, thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy
nhiên, ảnh hưởng mặt trái của quá trình phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập
quốc tế, một bộ phận cán bộ thanh niên có biểu hiện mờ nhạt về lý tưởng, dễ
dao động về lập trường chính trị, lệch lạc về giá trị đạo đức, sống thực dụng,
ích kỷ, thiếu trách nhiệm, mắc vào tệ nạn xã hội. Trình độ học vấn, chuyên
môn, nghề nghiệp của thanh niên tuy được nâng lên nhưng vẫn chưa đáp ứng
được sự phát triển và yêu cầu của nền kinh tế. Một bộ phận không nhỏ thanh
niên thiếu hụt cả về kiến thức lịch sử, văn hoá dân tộc, ngoại ngữ, tin học, tác
phong làm việc, khả năng tư duy độc lập, kỹ năng xã hội. Sự chênh lệch về
mức sống, cơ hội học tập, điều kiện tiếp cận thông tin, trình độ học vấn của
thanh niên giữa các vùng, miền ngày càng tăng. Tiêu cực và tệ nạn xã hội còn

2. Tình hình nghiên cứu
Đã có một số tác giả nghiên cứu một số đề tài về đổi mới và nâng cao
chất lượng hoạt động của Đoàn thanh niên, như đề tài: “Hội nhập quốc tế
thanh niên trong giai đoạn hiện nay” của PGS, TS Đặng Cảnh Khanh (Đề tài
cấp Bộ), "Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn
thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái” của tác giả
Trần Đông (đề tài thực hiện năm 2014 , tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái);
Đề tài: "Đổi mới hoạt động của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
huyện Nghĩa Hưng tỉnh Nam Định trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Trần
Văn Đại Đề tài: “Những định hướng cơ bản về công tác thanh niên trong tiến
trình hội nhập khu vực và thế giới” của tác giả TS. Hồ Đức Việt ... Các đề tài
đã đánh giá cơ bản được thực trạng và đưa ra được các giải pháp nâng cao
chất lượng hoạt động của Đoàn thanh niên trong giai đoạn thực hiện đề tài.
3


Ngoài ra còn một số bài viết: “Vai trò thanh niên trong hội nhập kinh tế
quốc tế” của PGS. TS Cao Duy Hạ (Tạp chí Tuyên giáoĐề tài được đăng tải
trên trang báo nhân dân điện tử năm 2008). “Thanh niên Việt Nam trong quá
trình hội nhập kinh tế quốc tế” của tác giả Th.s Phạm Như Quỳnh (nội san của
Trường chính trị tỉnh Nghệ An); “Vai trò của tổ chức Đoàn đối với sự phát
triển của thanh niên trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế” của các tác giả
T.Hương T.Toàn - H.Yến (Website www.thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn)...
đã đề cập đến một số nội dung của tổ chức Đoàn và thanh niên trong hội nhập
kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, chưa có đề tài nào nghiên cứu có hệ thống về
chính sách phát triển cán bộ đoàn chủ chốt từ thực tiễn xã phường tại tỉnh
Bình Dương. Với việc thực hiện đề tài: "Thực hiện chính sách phát triển cán
bộ đoàn cấp xã, phường từ thực tiễn tỉnh Bình Dương", tôi hy vọng rằng sẽ
góp phần giúp cho các đồng chí là cán bộ đoàn cấp xã, phường tham khảo vận
dụng để nâng cao được chất lượng và hiệu quả hoạt động công tác Đoàn và

5.1. Cơ sở lý luận
Luận văn được thực hiện trên cơ sở của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh.
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài được dựa trên cách tiếp cận liên ngành khoa học xã hội giữa các
ngành chính trị học, sử học, xã hội học. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
bao gồm tổng hợp, phân tích, so sánh.....
6. Ý nghĩa luận và thực tiễn
Về lý luận: Đề tài góp phần thêm làm rõ cơ sở lý luận về phát triển
thanh niên nói chung và phát triển cán bộ Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí
Minh nói riêng.

5


Về thực tiễn: Đề tài góp thêm cho những nghiên cứu phát triển thanh
niên cơ sở, đặc biệt là cán bộ đoàn cấp cơ sở ở Bình Dương nói riêng và cán
bộ đoàn của cả nước nói chung.
Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần làm cho công tác phát triển
cán bộ đoàn ở cơ sở ở Bình Dương nói riêng và trên cả nước nói chung có
hiệu quả hơn.
7. Kết cấu của đề tài
Để thực đánh giá và thực hiện chính sách phát triển cán bộ đoàn cấp xã,
phường từ thực tiễn tỉnh Bình Dương được đánh giá một cách hiệu quả và tốt
nhất ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo luận văn bao gồm có 3
chương cụ thể như sau:
Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển cán bộ đoàn cấp xã, phường.
Chƣơng 2: Thực trạng phát triển cán bộ đoàn cấp xã, phường ở tỉnh
Bình Dương hiện nay.
Chƣơng 3: Quan điểm, giải pháp chính sách phát triển cán bộ đoàn cấp

lập theo địa bàn dân cư, theo ngành nghề, theo đơn vị học tập, công tác, lao
động, nơi cư trú và đơn vị cơ sở trong lực lượng vũ trang nhân dân.
7


Chi đoàn là tổ chức tế bào của Đoàn, là hạt nhân nòng cốt đoàn kết tập
hợp thanh, thiếu nhi. Đơn vị có ít nhất từ 3 đoàn viên trở lên được thành lập
chi đoàn. Nếu chưa đủ 3 đoàn viên thì Đoàn cấp trên giới thiệu đến sinh hoạt
ở một tổ chức cơ sở Đoàn thích hợp. Chi đoàn sinh hoạt định kỳ một tháng
một lần. Đoàn cơ sở là cấp trên trực tiếp của chi đoàn. Đơn vị có từ 2 chi đoàn
trở lên và có ít nhất 30 đoàn viên thì thành lập Đoàn cơ sở. Trong một địa
bàn, lĩnh vực hoạt động có nhiều chi đoàn, có nhu cầu liên kết phối hợp thì có
thể hình thành liên chi đoàn.
1.1.2. Đặc điểm của cán bộ Đoàn cấp xã, phường
Người cán bộ Đoàn cấp cơ sở phải là người có kỹ năng giao tiếp tốt,
phản ứng nhanh trước mọi tình huống; luôn vui vẻ hòa đồng, sẵn sàng giúp đỡ
mọi người lúc khó khăn; yêu nghề. Để hoàn thành tốt nhiệm vụ, người cán bộ
Đoàn phải phải trau dồi, tìm hiểu thêm, học hỏi thêm về phương pháp nghiên
cứu khoa học nói chung, kiến thức cơ bản về chuyên môn nghiệp vụ kỹ năng
đoàn nói riêng. Ðôi khi người cán bộ Đoàn không những cần kiến thức của
lĩnh vực mình mà còn cần kiến thức trong những lĩnh khác có liên quan.
Ngoài ra, người làm công tác đoàn cần có kỹ năng sử dụng máy móc, thiết bị
kỹ thuật để công việc được tiến triển nhanh hơn, kết quả chính xác hơn.
Người cán bộ Đoàn cần có phương pháp làm việc khoa học.
Người cán bộ đoàn cũng cần có khả năng tư duy, sáng tạo và phương
pháp tư duy khoa học. Tư duy khoa học là giai đoạn cao, trình độ cao của quá
trình nhận thức, được thực hiện thông qua một hệ thống các thao tác tư duy
nhất định của người làm cán bộ Đoàn (hoặc những người đang sử dụng các tri
thức khoa học và vận dụng đúng đắn những yêu cầu của tư duy khoa học) với
sự giúp đỡ của một hệ thống “công cụ" tư duy sáng tạo (như các ngôn ngữ và

góp phần giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ vừa hồng vừa chuyên cho sự nghiệp
cách mạng của Đảng.
10


Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, cán
bộ đoàn phải ngày càng thể hiện rõ vai trò của mình trong việc động viên
đoàn viên thanh niên phát huy tính xung kích, sáng tạo đi đầu trong phát triển
kinh tế - xã hội.
Đối với công tác đoàn kết, tập hợp thanh niên, cán bộ đoàn đóng vai trò
chủ chốt tiến hành đổi mới về nội dung và phương thức hoạt động nhằm đoàn
kết, tập hợp rộng rãi các tầng lớp thanh niên, chăm lo nhu cầu và lợi ích chính
đáng của thanh niên, thu hút tài năng, sức trẻ tham gia tích cực có hiệu quả
vào nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, giữ vững quốc phòng-an ninh.
Xây dựng tổ chức Đoàn là một bộ phận quan trọng trong công tác xây
dựng Đảng, vì vậy vai trò của người cán bộ là hết sức quan trọng trong mối
quan hệ chặt chẽ với sự lãnh đạo của cấp uỷ đảng, xây dựng Đoàn thực chất là
xây dựng Đảng trước một bước. Tổ chức Đoàn là nơi cung cấp và bổ sung
nguồn cán bộ cho Đảng, góp phần trẻ hoá độ tuổi đảng viên.
Trong mối quan hệ với Nhà nước, tổ chức đoàn là chỗ dựa vững chắc,
tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội, rèn luyện giáo dục thanh thiếu nhi
trở thành những công dân tốt, gương mẫu, những người có ích cho xã hội.
Đối với các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội khác, người cán bộ
đoàn làm công tác phối hợp trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của mình tạo ra
sức mạnh tổng hợp, đồng bộ trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu
nhi.
Trong điều kiện hiện nay, công tác Đoàn và phong trào thanh, thiếu
niên có nhiều thách thức hơn so với trước. Thanh niên có trình độ cao hơn,
nhu cầu, sở thích phong phú đa dạng hơn; có nhiều cơ hội, điều kiện để tiếp
cận với những điều mới mẻ. Điều đó, đòi hỏi cán bộ Đoàn phải năng động

mô phát triển của cơ sở từng địa phương.

12


Tóm lại, phát triển số lượng cán bộ Đoàn là một nội dung quan trọng
cần quan tâm và thực hiện thường xuyên. Phát triển số lượng đội ngũ cán bộ
Đoàn cần chú ý đến cơ cấu của số lượng, cơ cấu về tuổi, cơ cấu về kinh
nghiệm nghề nghiệp, cơ cấu về giới, cơ cấu về trình độ đào tạo, chuyên môn
và năng lực công tác.
1.2.2. Phát triển về chất lượng
Trong xã hội hiện đại ngày nay, đội ngũ cán bộ Đoàn thanh niên ngày
càng có vai trò quan trọng, là lực lượng nòng cốt trong sự phát triển của thế
hệ trẻ, là cánh tay đắc lực của Đảng, là đội ngũ tin cậy của Đảng. Cán bộ
Đoàn thanh niên góp phần tạo tiền đề định hướng cho thanh niên áp dụng
những mô hình hoạt động vào thực tiễn đời sống, sản xuất. Chất lượng của
mỗi công trình, mô hình là phương tiện, là định hướng cho những bước đi của
thế hệ trẻ tại địa phương nói riêng và trong tỉnh nói chung. Các lĩnh vực phát
triển, ở mỗi địa phương có những cơ chế, chính sách nhằm phát triển đội ngũ
cán bộ Đoàn thanh niên khác nhau.
1.2.3. Phát triển về cơ cấu
Cơ cấu là cách tổ chức các thành phần nhằm thực hiện các chức năng
của chỉnh thể. Như vậy, cơ cấu đội ngũ cán bộ Đoàn là một thể thống nhất,
gồm các cơ cấu và thành phần sau:
Về chuyên môn: Đảm bảo tỷ lệ hợp lý giữa cán bộ Đoàn trong tổ chức
phù hợp với quy mô và nhiệm vụ của từng lĩnh vực trong cơ quan (Đoàn Hội - Đội). Phải nắm vững về cơ cấu của tổ chức, các chuyên môn hiện đang
được đầu tư có hợp lý hay chưa, cần bổ sung hay luân chuyển nhân sự.
Về trình độ đào tạo: Đối với cán bộ Đoàn cơ sở những người có trình
độ cao luôn rất cần thiết. Họ là nòng cốt của lực lượng đi đầu trong việc đưa
ra những mô hình, cách thức thực hiện các hoạt động, giúp các mô hình, sáng

Đoàn nòng cốt thì công tác phát triển đội ngũ cán bộ Đoàn về số lượng cũng
14


như chất lượng được đẩy mạnh. Ngoài ra, trình độ chuyên môn, năng lực của
từng cán bộ Đoàn, tiếp thu cái mới của thực tế xã hội, nhạy bén với sự thay
đổi của xã hội cũng là yếu tố thúc đẩy sự phát triển đội ngũ cán bộ Đoàn
thanh niên tại cơ sở. Một cán bộ Đoàn thanh niên có trình độ chuyên môn cao
cũng như có kinh nghiệm, được đào tạo và có kinh nghiệm tổ chức hoạt động,
đưa mô hình hay ý nghĩa thì bản thân họ sẽ đạt được hiệu quả cao trong công
việc chuyên môn của mình và của cả tổ chức đoàn tại địa phương, góp phần
vào nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn thanh niên trong tổ chức. Việc
ứng dụng công nghệ thông tin vào nghiên cứu, sử dụng thành thạo các kỹ
năng, nghiệp vụ, khả năng tư duy, sáng tạo nhạy bén, phản ứng nhanh là thể
hiện năng lực, trình độ của họ. Vì vậy, người lãnh đạo quản lý tổ chức và mỗi
cá nhân cán bộ Đoàn thanh niên sẽ tác động trực tiếp đến công tác phát triển
đội ngũ cán bộ Đoàn thanh niên.
1.3.2. Chính sách thu hút cán bộ của tỉnh Bình Dương
Nước ta đang trong quá trình cải cách nền công vụ - công chức, ngày
càng chú trọng hơn về việc thu hút nguồn nhân lực có chất lượng cao. Chế độ
đãi ngộ cao để thu hút người tài như: chính sách thu hút sinh viên tốt nghiệp
xuất sắc, cán bộ Đoàn trẻ đang bắt đầu được triển khai đã thu hút nhiều người
quan tâm. Tuy nhiên, có một nghịch lý là, nếu tập trung đãi ngộ ở một mức độ
quá cao thì sẽ xuất hiện tình trạng chỉ “chiêu hiền” mà quên đi “đãi sĩ”. Có thể
có trường hợp một sinh viên tốt nghiệp loại giỏi nhưng không đạt trong kỳ thi
tuyển công chức bình thường của một đơn vị tuyển dụng, song do đáp ứng
những yêu cầu của chính sách thu hút nên lại được tuyển dụng (không qua thi
tuyển) vào chính cơ quan đó công tác (nếu cơ quan có nhu cầu) và sẽ hưởng
một mức lương cao gần gấp đôi một sinh viên khác chỉ tốt nghiệp đại học loại
khá nhưng đã trúng tuyển trước đó trong kỳ thi tuyển công chức.

phải có một số yêu cầu cơ bản về chuyên môn, về trình độ đào tạo đối với cơ
16


sở. Vì mục đích đem lại hiệu quả cho những mô hình sáng kiến mới phù hợp
với cơ cấu độ tuổi, giới tính cũng rất cần thiết cho việc tập hợp thanh niên, đội
ngũ cán bộ đoàn phải luôn tập trung đi sát vào thực tế từng chi đoàn kịp thời
đưa ra những định hướng cho thanh niên tại địa phương. Do đó cần phải đạt
và đảm bảo được về số lượng, hợp lý về nội dung và phát triển về cơ cấu
trong cán bộ đoàn cấp xã, phường là yêu cầu cần thiết để xây dựng nên thế hệ
tương lai, thế hệ rường cột của đất nước thông qua các văn bản quy phạm
pháp luật cũng như các chính sách thu hút cán bộ của đoàn của tỉnh nói riêng
và cả nước nói chung.

17


Chƣơng 2
THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁN BỘ ĐOÀN CẤP XÃ, PHƢỜNG Ở
TỈNH BÌNH DƢƠNG HIỆN NAY
2.1. Một vài nét về tình hình cán bộ Đoàn cấp xã, phƣờng ở tỉnh
Bình Dƣơng
Bảng các đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Bình Dương
Tên

Hành chính

Tên

Hành chính


6 phường, 6 xã

Phú Giáo

1 thị trấn, 10 xã

Tổng cộng

91 phường, xã

Thực hiện Nghị quyết 03 của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn (khóa
VIII) về “Công tác cán bộ Đoàn trong thời kỳ mới” và Quy chế cán bộ Đoàn,
công tác cán bộ của Đoàn được quan tâm hơn đến chất lượng đầu vào cũng
như công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng bố trí cán bộ chủ chốt các cấp của
Đoàn. Từ đó, dần xây dựng được đội ngũ cán bộ Đoàn đủ về số lượng, vững
về chất lượng, có kỹ năng, nghiệp vụ trong công tác đoàn tại các cơ sở cấp xã,
phường.
Tổng số thanh niên trên địa bàn tỉnh 06 tháng đầu năm 2017 là 89.104
đoàn viên, chiếm 4.46% dân số toàn tỉnh (1.995.817 người năm 2016).(Tỉnh
đoàn Bình Dương (2017), Văn kiện Đại hội Đoàn tỉnh Bình Dương lần thứ IX
nhiệm kỳ 2017 -2022)

18


Từ năm 2012 đến tháng 7/2017, tổng số Đoàn viên phát triển mới là
90.620 đoàn viên.(Tỉnh đoàn Bình Dương (2017), Văn kiện Đại hội Đoàn tỉnh
Bình Dương lần thứ IX nhiệm kỳ 2017 -2022)
Với đội ngũ cán bộ đoàn cấp cơ sở tính đến thời điểm 07/2017 là 512