BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
ðẠI HỌC ðÀ NẴNG

TRẦN THỊ MINH PHƯƠNG

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ðẾN
ðỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NHÂN VIÊN TẠI CHI
NHÁNH CÔNG TY TNHH MTV DƯỢC PHẨM TW2
TÂY NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

ðà Nẵng - Năm 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
ðẠI HỌC ðÀ NẴNG

TRẦN THỊ MINH PHƯƠNG

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ðẾN
ðỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NHÂN VIÊN TẠI CHI
NHÁNH CÔNG TY TNHH MTV DƯỢC PHẨM TW2
TÂY NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
Mã số: 60.34.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Người hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN PHÚC NGUYÊN

ðà Nẵng - Năm 2016

NGƯỜI LAO ðỘNG ...................................................................................... 13
1.3.1. Thuyết nhu cầu của Maslow ....................................................... 13
1.3.2. Học thuyết tăng cường tích cực của B.F.Skinner....................... 16
1.3.3. Học thuyết hệ thống hai nhân tố của F.Herzberg ....................... 16
1.3.4. Học thuyết ñặt mục tiêu của Edwin Locke................................. 21
1.3.5. Học thuyết công bằng của J.Stacy. Adams................................. 22
1.3.6. Học thuyết kì vọng của Victor Vroom ....................................... 22


1.3.7. Một số nghiên cứu trước ñây về ñộng lực làm việc trong nước và
trên thế giới ..................................................................................................... 23
CHƯƠNG 2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU................................................... 27
2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CN CTY TNHH MTV DP TW2 TÂY
NGUYÊN ........................................................................................................ 27
2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển CTY TNHH MTV Dược
Phẩm TW2 (CODUPHA) ............................................................................... 27
2.1.2. Cơ cấu tổ chức CN CTY TNHH MTV DP TW2 Tây Nguyên .. 28
2.1.3. Thực trạng hoạt ñộng kinh doanh............................................... 29
2.1.4. ðặc ñiểm về người lao ñộng tại Công ty.................................... 32
2.1.5. Một số chính sách ñối với người lao ñộng tại Công ty .............. 33
2.2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU....................................................................... 33
2.2.1. Quy trình nghiên cứu .................................................................. 33
2.2.2. Cơ sở hình thành nghiên cứu ñề xuất ......................................... 34
2.2.3. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết........................................ 35
2.3. XÂY DỰNG THANG ðO CÁC BIẾN NGHIÊN CỨU .......................... 38
2.3.1. ðiều kiện làm việc ...................................................................... 39
2.3.2. Tiền lương, phúc lợi.................................................................... 40
2.3.3. ðào tạo, phát triển và thăng tiến................................................. 41
2.3.4. Mối quan hệ với cấp trên ............................................................ 42
2.3.5. Mối quan hệ với ñồng nghiệp ..................................................... 43

3.5. KIỂM ðỊNH MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU BẰNG PHƯƠNG PHÁP HỒI
QUY ................................................................................................................ 68
3.5.1. Kiểm ñịnh hệ số tương quan....................................................... 68
3.5.2. Phân tích hồi quy ........................................................................ 69
3.5.3. Kiểm ñịnh các giả thiết của mô hình .......................................... 73


3.6. KIỂM ðỊNH SỰ KHÁC BIỆT CỦA CÁC ðẶC ðIỂM CÁ NHÂN ðẾN
ðỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NHÂN VIÊN ................................................ 76
3.6.1. ðánh giá mức ảnh hưởng của ñộng lực làm việc theo giới tính. 76
3.6.2. ðánh giá mức ảnh hưởng của ñộng lực làm việc theo ñộ tuổi ... 77
3.6.3. ðánh giá mức ảnh hưởng của ñộng lực làm việc theo vị trí công
tác .................................................................................................................... 79
3.6.4. ðánh giá mức ảnh hưởng của ñộng lực làm việc theo trình ñộ học
vấn ................................................................................................................... 80
3.6.5. ðánh giá mức ảnh hưởng của ñộng lực làm việc theo thâm niên
công tác ........................................................................................................... 81
CHƯƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ............................................... 82
4.1. KẾT LUẬN .............................................................................................. 82
4.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO ðỘNG LỰC LÀM VIỆC
CHO NHÂN VIÊN TẠI CÔNG TY................................................................ 84
4.2.1. Giải pháp về Tiền lương, phúc lợi .............................................. 84
4.2.1. Giải pháp về ñặc ñiểm công việc................................................ 87
4.2.3. Giải pháp về ñiều kiện làm việc ................................................. 89
4.2.4. Giải pháp về mối quan hệ với cấp trên ....................................... 90
4.2.5. Giải pháp về ñào tạo, phát triển và thăng tiến ............................ 92
4.3. GIỚI HẠN CỦA ðỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO..... 93
4.3.1. Giới hạn của ñề tài ...................................................................... 93
4.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo ....................................................... 94
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

30

2.2

Cơ cấu lao ñộng tại Công ty

32

2.3

Thang ño mô hình nghiên cứu

47

3.1

Bảng mô tả thông tin về vị trí công tác

56

3.2

Bảng mô tả thông tin về thâm niên công tác

57

3.3

ðánh giá hệ số tin cậy thang ño bản chất công việc


62
62

Kết quả phân tích EFA các biến số ảnh hưởng ñến
3.11

ñộng lực làm việc của nhân viên tại CN Cty TNHH
MVT DP TW2 Tây Nguyên

63


Số hiệu

Tên bảng

bảng
3.12
3.13
3.14

Kết quả hệ số KMO của thành phần ñộng lực làm
việc
Kết quả kiểm ñịnh giả thuyết về hệ số tương quan r
Bảng phân tích ANOVA về sự phù hợp của phân
tích hồi quy

Trang
65
68


77

3.20

Kiểm ñịnh tính ñồng nhất theo ñộ tuổi

77

3.21

Bảng kết quả kiểm ñịnh sâu ANOVA theo ñộ tuổi

78

3.22

Kiểm ñịnh tính ñồng nhất theo vị trí công tác

79

3.23

Kiểm ñịnh ANOVA theo vị trí công tác

79

3.24

Kiểm ñịnh tính ñồng nhất theo trình ñộ học vấn


Tên hình vẽ

hình vẽ
1.1

Hệ thống nhu cầu của Maslow

Trang
14

Mô hình nghiên cứu ñược ñề xuất từ lý thuyết hai
1.2

nhân tố của Herzberg của Teck-Hong và Waheed

24

(2011)
3.1

Tỷ lệ giới tính trong mẫu nghiên cứu

55

3.2

ðộ tuổi của ñối tượng nghiên cứu

56

Quy trình nghiên cứu

34

2.3

Mô hình nghiên cứu ñề xuất

36


1

MỞ ðẦU
1. Tính cấp thiết của ñề tài
Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, cạnh tranh là một ñiều kiện và
là yếu tố kích thích kinh doanh, là môi trường và ñộng lực thúc ñẩy sản xuất
phát triển, tăng năng suất lao ñộng, tạo sự phát triển của xã hội nói chung. ðể
ñạt ñược ñiều ñó, ngoài những yếu tố thị trường, thì nguồn nhân lực luôn là
vấn ñề nóng bỏng, ảnh hướng ñến sự tồn tại của tổ chức. Họ chính là tài sản,
huyết mạch của tổ chức.
ðể quản lý có hiệu quả nguồn lực quan trọng ấy, ñiều ñầu tiên phải
hiểu và hiểu rõ về con người, coi con người là yếu tố trung tâm của sự phát
triển. ðồng thời tạo ñiều kiện ñể phát huy hết khả năng tiềm ẩn ở trong mỗi
con người. Có như thế sẽ không bị lãng phí nguồn lực và tạo ñộng lực thúc
ñẩy hoàn thiện cá nhân và phát triển tổ chức.
CN Cty TNHH MTV DP TW2 Tây Nguyên là chi nhánh của Cty
TNHH MTV DP TW2 , là một trong hai công ty dược phẩm nhà nước có
chức năng phân phối thuốc thành phẩm, nguyên liệu làm thuốc, hóa chất và
thiết bị y tế cho khu vực miền Nam. Là một trong 06 công ty dược phẩm ñược

tố ñó. ðiều này sẽ tạo sự gắn kết nhiều hơn giữa người lao ñộng ñối với
doanh nghiệp, góp phần phát huy tối ña năng lực và sự nhiệt tình trong công
việc, năng suất lao ñộng. ðây cũng là ñiều mà nhà quản lý mong muốn có
ñược từ người lao ñộng. Khi ñó sự phát triển của người lao ñộng gắn với sự
phát triển của doanh nghiệp mới tạo ra ñược sự phát triển bền vững.
Xuất phát từ những vấn ñề trên, tôi ñã quyết ñịnh chọn ñề tài: “Nghiên
cứu các yếu tố ảnh hưởng ñến ñộng lực làm việc của nhân viên tại CN
Công ty TNHH MTV Dược Phẩm TW2 Tây Nguyên” làm ñề tài nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên cứu
ðề tài ñược nghiên cứu với các mục tiêu sau:


3

- Hệ thống hóa những vấn ñề lí luận và thực tiễn về ñộng lực làm việc
và các yếu tố ảnh hưởng ñến ñộng lực làm việc của nhân viên.
- Xác ñịnh, ño lường, phân tích và ñánh giá mức ñộ ảnh hưởng của các
yếu tố tác ñộng ñến ñộng lực làm việc của nhân viên tại CN Công ty TNHH
MTV Dược Phẩm TW2 Tây Nguyên.
- ðề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường ñộng lực làm việc của
nhân viên làm việc tại Công ty trong thời gian tới.
3. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
ðối tượng nghiên cứu của ñề tài tập trung vào nghiên cứu các yếu tố
tác ñộng ñến ñộng lực làm việc của nhân viên tại CN Công ty TNHH MTV
Dược Phẩm TW2 Tây Nguyên.
Phạm vi nghiên cứu của ñề tài ñược thực hiện khảo sát người lao ñộng
làm việc chính thức tại CN Công ty TNHH MTV DP TW2 Tây Nguyên.
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu ñược thực hiện qua hai bước:
Bước 1: Nghiên cứu ñịnh tính: sử dụng các phương pháp thu thập thông

doanh nghiệp.
Chương 2: Thiết kế nghiên cứu
Chương 3: Kết quả nghiên cứu
Chương 4: Kết luận và kiến nghị
7. Tổng quan tài liệu
Cơ sở lý thuyết
- Các giáo trình quản trị nhân sự trong và ngoài nước
- Một số nghiên cứu trước ñây về ñộng lực làm việc trong nước và trên
thế giới.
Cơ sở thực tiễn
- Số liệu thu thập từ phòng Tài chính - Kế toán, Phòng Tổ chức – Hành
chính
- Website: www.codupha.com.vn
- Số liệu tác giả thu thập từ phiếu khảo sát.


5

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ðỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA
NHÂN VIÊN TRONG DOANH NGHIỆP
1.1. KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT, VAI TRÒ CỦA ðỘNG LỰC LÀM VIỆC
1.1.1. ðộng lực và vấn ñề tạo ñộng lực cho người lao ñộng
a. Khái niệm ñộng lực
Hoạt ñộng của con người là hoạt ñộng có mục ñích, vì vậy các nhà
quản lý luôn tìm cách ñể trả lời câu hỏi là tại sao người lao ñộng lại làm việc.
ðể trả lời ñược cho câu hỏi này các nhà quản trị phải tìm hiểu về ñộng lực của
người lao ñộng và tìm cách tạo ñộng lực cho người lao ñộng trong quá trình
làm việc.

ñộng lực khác nhau ñể làm việc tích cực hơn. ðộng lực lao ñộng ñược gắn
liền với một công việc, một tổ chức và một môi trường làm việc cụ thể.
- ðộng lực lao ñộng không hoàn toàn phụ thuộc vào những ñặc ñiểm
tính cách cá nhân nó có thể thay ñổi thường xuyên phụ thuộc vào các yếu tố
khách quan trong công việc. Tại thời ñiểm này một lao ñộng có thể có ñộng
lực làm việc rất cao nhưng vào một thời ñiểm khác ñộng lực lao ñộng chưa
chắc ñã còn trong họ.
- ðộng lực lao ñộng mang tính tự nguyện phụ thuộc chính vao bản thân
người lao ñộng, người lao ñộng thường chủ ñộng làm việc hăng say khi họ
không cảm thấy có một sức ép hay áp lực nào trong công việc. Khi ñược làm
việc một cách chủ ñộng tự nguyện thì họ có thể ñạt ñược năng suất lao ñộng
tốt nhất.
- ðộng lực lao ñộng ñóng vai trò quan trọng trong sự tăng năng suất lao
ñộng khi các ñiều kiện ñầu vào khác không ñổi. ðộng lực lao ñộng như một
sức mạnh vô hình từ bên trong con người thúc ñẩy họ lao ñộng hăng say hơn.
Tuy nhiên ñộng lực lao ñộng chỉ là nguồn gốc ñể tăng năng suất lao dộng chứ
không phải là ñiều kiện ñể tăng năng suất lao ñộng bởi vì ñiều này còn phụ


7

thuộc vào trình ñộ, kỹ năng của người lao ñộng, vào trình ñộ khoa học công
nghệ của dây chuyền sản xuất.
b. Vai trò của ñộng lực làm việc
ðối với người lao ñộng: ðộng lực làm việc có vai trò quan trọng trong
việc quyết ñịnh hành vi của người lao ñộng. Khi người lao ñộng có ñộng lực
làm việc thì họ sẽ say mê với công việc và nghề nghiệp của mình, do ñó họ sẽ
làm việc nhiệt tình hăng say hơn và có thể phát huy hết khả năng tiềm ẩn,
nâng cao những khả năng hiện có của mình, nhờ ñó mà những mục tiêu của tổ
chức sẽ ñược thực hiện với hiệu quả cao.

với những thay ñổi. ðây chính là cơ sở quan trọng ñể nâng cao hiệu quả hoạt
ñộng của tổ chức hành chính nhà nước.
ðối với xã hội: Tạo ñộng lực thể hiện sự thỏa mãn ngày càng cao các
nhu cầu của con người, ñảm bảo cho họ hạnh phúc, phát triển toàn diện, nhờ
vậy mà thúc ñẩy xã hội ñi lên góp phần phát triển nền kinh tế ñất nước.
1.2. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ðẾN ðỘNG LỰC LÀM VIỆC
Qua các học thuyết và mô hình nghiên cứu về ñộng lực làm việc, ta
thấy ñộng lực làm việc của người lao ñộng chịu tác ñộng và ảnh hưởng bởi
nhiều yếu tố.
1.2.1. Yếu tố thuộc về bản thân người lao ñộng
- Mục ñích lao ñộng
Bất cứ hoạt ñộng nào của con người cũng mang tính mục ñích, con
người ý thức ñược việc mình làm ñể làm gì? Nhằm ñạt mục ñích gì? Trong
lao ñộng mục ñích làm việc của con người càng ñược ñề cao. Người lao ñộng
làm việc vì rất nhiều mục ñích khác nhau: Tiền lương, sự thăng tiến, ñược nể
trọng. Khi người lao ñộng làm việc vì tiền lương thì nhà quản lý nên chú
trọng vào các chính sách lương, thưởng, các chính sách nhằm ñáp ứng nhu
cầu vật chất của người lao ñộng, ngược lại khi người lao ñộng làm việc vì
ñược nể trọng, vị trí cao trong tổ chức thì nhà quản lý cần có những biện pháp


9

thúc ñẩy tinh thần làm việc của người lao ñộng là chủ yếu, khiến người lao
ñộng cảm giác mình có uy tín và sự kính trọng trong tổ chức.
- Nhu cầu của người lao ñộng
Nhu cầu của con người rất ña dạng, phức tạp và không giống nhau, mỗi
người lao ñộng sẽ có những nhu cầu ở mức ñộ và hình thức khác nhau.
Những nhu cầu ñó không bao giờ là giới hạn vì khi một nhu cầu ñược thỏa
mãn, ngay lập tức một nhu cầu khác sẽ phát sinh, như vậy khi người lao ñộng

ñang làm do vậy sẽ ñem lại hiệu quả tốt cho công việc. Hoặc một công việc
có vị thế cao trong xã hội, ñược xã hội coi trọng, có mức thu nhập cao thì
người lao ñộng cũng cảm thấy hứng thú, tự tin trong làm việc.
1.2.3. Yếu tố thuộc về tổ chức
- Văn hoá của ñơn vị sử dụng lao ñộng
Là toàn bộ các giá trị mà ñơn vị tạo nên và phong cách làm việc của
ñơn vị. Văn hoá ñơn vị có tác ñộng ảnh hưởng lớn ñến phong cách làm việc
của người lao ñộng tại chính ñơn vị ñó. Những giá trị mà ñơn vị tạo nên như
uy tín của ñơn vị, vị thế của ñơn vị trên thị trường sẽ làm cho người lao ñộng
cảm thấy yên tâm hơn, tự hào hơn khi ñược làm việc tại ñơn vị. Khi ñược làm
việc ở trong một ñơn vị có vị thế , môi trường làm việc thân thiện, năng ñộng,
chuyên nghiệp sẽ giúp cho người lao ñộng tự hào về nơi mình ñang cống
hiến, họ sẽ có nhiều ñộng lực làm việc hơn. Ngược lại, nếu phải làm trong
một môi trường quá khắt khe hoặc thiếu tính chuyên nghiệp, tinh thần làm
việc của nhân viên cũng theo ñó mà suy giảm.
- Phong cách lãnh ñạo
ðược hiểu là cách thức hay phương thức mà người lãnh ñạo dùng ñể
tác ñộng vào người cấp dưới hay người lao ñộng ñể ñạt ñược những mục tiêu
kết quả nhất ñịnh. Kinh nghiệm và phong cách lãnh ñạo ảnh hưởng trực tiếp
tới bầu không khí và ñộng lực làm việc của nhân viên. Một lãnh ñạo giỏi và
nhiều kinh nghiệm sẽ biết cách làm việc hiệu quả với nhiều nhóm nhân viên


11

khác nhau, từ ñó tạo ra sự vui vẻ hòa ñồng trong môi trường làm việc, hiệu
suất công việc cao hơn. Ngược lại, một nhà quản lý thiếu kinh nghiệm,
chuyên quyền ñộc ñoán ñôi khi làm cấp dưới không phục, hoặc làm việc thiếu
sự nhiệt tình và không có ñộng lực làm việc. Do vậy ñể tạo ñộng lực làm việc
hiệu quả, tổ chức cần có chính sách ñề bạt, bổ nhiệm cán bộ ñúng ñắn và có

tiền lương, quy ñịnh trả lương thêm giờ, quy ñịnh về thời giờ nghỉ ngơi, làm
việc; quy ñịnh về các chế ñộ bảo hiểm, sẽ tác ñộng rất nhiều tới ñộng lực lao
ñộng của người lao ñộng. Nếu các quy ñịnh này có lợi cho người lao ñộng,
ñộng lực lao ñộng tạo ra càng cao vì ñây là những quy tắc bắt buộc Doanh
nghiệp phải thực hiện.
- ðiều kiện kinh tế - chính trị - xã hội của cả nước và của ñịa phương:
các yếu tố về kinh tế như chu kỳ kinh tế, mức sống, xu hướng lạm phát hay
các yếu tố về ổn ñịnh chính trị - xã hội ñều có thể ảnh hưởng tới công tác tạo
ñộng lực lao ñộng. Chẳng hạn, khi nền kinh tế ñang lâm vào lạm phát, ña số
người lao ñộng sẽ phải cố gắng làm việc cao với ñộng cơ giữ ñược việc làm,
còn tổ chức buộc phải có những chính sách ñảm bảo sự ổn ñịnh công việc và
thu nhập cho người lao ñộng nếu như muốn khắc phục tình trạng bi quan của
người lao ñộng trong tình trạng nền kinh tế suy thoái. Nhu cầu an toàn của
người lao ñộng ñược thỏa mãn và ñộng lực lao ñộng của họ sẽ cao bởi tổ chức
ñã cùng chia sẻ rủi ro với họ. Tương tự, việc ñiều chỉnh tiền lương sao cho
tiền lương thực tế của người lao ñộng cao hơn trong thời kì lạm phát cũng sẽ
tạo cho người lao ñộng cảm giác an toàn, gắn bó với tổ chức và ham muốn
làm việc, cống hiến nhiều hơn.
- ðặc ñiểm, cơ cấu của thị trường lao ñộng: cơ cấu của thị trường lao
ñộng ảnh hưởng gián tiếp tới việc tạo ñộng lực lao ñộng. Nếu thị trường lao
ñộng ở tình trạng dư thừa một loại lao ñộng nào ñó, Người lao ñộng trong
ngành nghề ñó sẽ có cảm giác thiếu an toàn do lo lắng sợ mất việc, từ ñó cũng
có ñộng lực ñể hoàn thành tốt hơn công việc hiện có. Ngược lại, nếu một loại
lao ñộng nào ñó trở nên khan hiếm trên thị trường, những người làm việc


13

trong ngành ñó sẽ có nhiều cơ hội làm việc ở một môi trường có mức lương
cao hơn, hoặc ñiều kiện làm việc tốt hơn, do vậy tổ chức cần ñưa ra chính

thốn không thoả mãn về một cái gì ñó và mong muốn ñược ñáp ứng nó. Nhu
cầu rất ña dạng và phong phú, nhu cầu và sự thoả mãn nhu cầu ñều gắn liền
với nền sản xuất xã hội và sự phân phối các giá trị vật chất lẫn tinh thần trong
xã hội ñó.
Theo Maslow, ở mỗi người ñều có những cấp bậc khác nhau về nhu
cầu. Khi những nhu cầu ở bậc thấp ñược thỏa mãn, một nhu cầu ở bậc cao
hơn sẽ trở thành ñộng lực thúc ñẩy hành vi của con người. Sau khi một nhu
cầu này ñược ñáp ứng, một nhu cầu khác sẽ lại xuất hiện. Kết quả là con
người luôn luôn có những nhu cầu chưa ñược ñáp ứng và những nhu cầu này
sẽ thúc ñẩy con người thực hiện những hoạt ñộng nào ñó ñể thỏa mãn chúng.
Nhu cầu sinh lý: là các nhu cầu cơ bản nhất của con người ñể tồn tại,
bao gồm những nhu cầu như ăn, ở, mặc... ðây là nhu cầu cấp thiết nhất và
thấp nhất của hệ thống thứ bậc các nhu cầu, nếu thiếu hụt nhu cầu này sẽ ảnh
hưởng, ñe dọa ñến sự tồn tại của mỗi người lao ñộng.
Nhu cầu an toàn: khi những nhu cầu ở mức thấp nhất ñược thỏa mãn,
người lao ñộng bắt ñầu vươn tới nhu cầu ở cấp ñộ cao hơn, ñó là những nhu