Sáng kiến kinh nghiệm

1

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

A. PHẦN MỞ ĐẦU:
I/ TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ TẬP
THỂ SƯ PHẠM CỦA NGƯỜI QUẢN LÝ TRƯỜNG TIỂU HỌC HỨA TẠO
-HUYỆN ĐẠI LỘC-TỈNH QUẢNG NAM.
II/ TẦM QUAN TRỌNG CỦA VẤN ĐỀ:
Bầu không khí tâm lý trong tập thể sư phạm có một tầm quan trọng vô cùng
to lớn trong công tác quản lý của người Hiệu trưởng nói riêng,có ảnh hưởng rất lớn
đến chất lượng giáo dục – đào tạo trong một nhà trường. Một khi người CBQL xây
dựng được bầu không khí tâm lý tốt thì luôn được cán bộ, giáo viên công nhân
viên, phụ huynh & học sinh không những đồng tình ủng hộ trong giải quyết các
công việc tập thể và tích cực thực hiện sự điều hành của người CBQL mà còn tiếp
nhận những lời khuyên và sự hứa hẹn của người CBQL một cách tự giác. Chính sự
tự giác tiếp thu và thực hiện các quyết định của người CBQL biểu thị tình cảm của
người dưới quyền đối với CBQL đồng thời biểu thị tình cảm của họ đối với quá
trình hoạt động. Đây chính là sự yêu mến tôn trọng lẫn nhau từ hai phía, sự gắn bó
của mỗi người với tập thể, quyết tâm xây dựng tập thể của mình với tinh thần trách
nhiệm cao. Cũng ở đây người CBQL thực sự trở thành tấm gương để mọi người
noi theo. Mọi cử chỉ, hành động, lời nói, làm việc của người CBQL trở thành yếu
tố giáo dục đối với mỗi cá nhân và tập thể.
Chính vì vậy, bầu không khí tâm lý có một vị trí vô cùng quan trọng đối với mỗi
một con người nói chung và càng quan trọng đối với người quản lý nói riêng, hay
nói một cách khác, người quản lý chỉ biết thỏa mãn cái uy quyền, không để tâm
đến nguyện vọng của đội ngũ, không chăm lo xây dựng bầu không khí tâm lý vững
vàng và đoàn kết thì phải chăng đó chỉ là một tập thể không bao giờ có tiếng nói

- Là động lực bên trong giúp cho tinh thần của người QL luôn sảng khoái, bình
tĩnh, tự tin, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm bởi họ biết rằng tập thể
coi mọi quyết định của họ là vì tập thể, cho tập thể chứ không mảy may xen lẫn
Đại Lộc, tháng 1 năm 2017


Sáng kiến kinh nghiệm

3

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

chút quyền lợi cá nhân nào chi phối quyết định của mình. Ngược lại người CBQL
không xây dựng bầu không khí tốt thì luôn luôn gặp phải sự chống đối, tâm trạng
luôn luôn u ám, nặng nề.
Tâm trạng tập thể có vai trò to lớn đối với cá nhân và tập thể. Tâm trạng tích
cực làm cho con người sung sức hơn, thông minh hơn, nhân ái hơn. Tâm trạng tiêu
cực làm cho cá nhân có những trạng thái tâm lý ngược lại. Từ đó tâm trạng tích
cực hoặc tiêu cực chẳng những có ảnh hưởng trực tiếp đến từng cá nhân mang tâm
trạng mà còn ảnh hưởng đến hoạt động chung của tập thể, làm tốt hoặc làm xấu
không khí chung của tập thể thông qua các cơ chế tâm lý của xã hội và do vậy
cũng làm tăng hoặc giảm hiệu quả lao động của cá nhận và tập thể. Chính vì vậy
mà các nhà tâm lý học cho rằng tâm trạng tập thể hình thành thì chính nó là nhân
tố điều tiết tính tích cực trong tình cảm, nhận thức và hành động của mỗi cá nhân.
Có tác giả cho rằng “Trong việc truy giác hiện thực khách quan, vai trò của tâm
trạng xã hội (tập thể) còn lớn hơn vai trò của ý thức xã hội”, tức là sự nhìn nhận,
đánh giá hiện thực khách quan bị khúc xạ mạnh mẽ bởi tâm trạng của cá nhân.
3/ Các dấu hiệu của bầu không khí tâm lý tốt đẹp:
- Có sự tiếp xúc thoả mái giữa các thành viên, mọi người được tự do tư tưởng,
kỷ luật không phải là bắt buộc mà là nhu cầu biết tôn trọng của họ.

4

phòng học trong đó có 20 phòng cấp 3; 15 phòng chức năng (Phòng HT, phòng
PHT, phòng TPT, phòng truyền thống, phòng CĐ, phòng kế toán, phòng y tế,
phòng hội trường; phòng thư viện-Thiết bị, phòng ngoại ngữ, phòng GDNT, phòng
tin hoc, nhà đa năng, nhà bán trú, khu bể bơi).
 Về PCGDTH:
+ Phổ cập giáo dục THĐĐT: 100%
+ Trẻ 2010 ra lớp 1 (117/117)
: 100%
 Về học tập:
- Kết quả: Học sinh đều hoàn thành chương trình lớp học trong năm học.
- Công tác bán trú an toàn, không có ngộ độc thực phẩm.
- Chất lương:
Khối lớp

TS
HS

Nữ

Các môn học và HĐGD
Hoàn thành
CHT
SL
TL
SL TL

Năng lực
Đạt

1/117/44 nữ, Lớp 2/132/67 nữ, Lớp 3/125/65 nữ, Lớp 4/136/64 nữ và Lớp
5/120/58 nữ ). Trường có 16 lớp ngoại ngữ, 12 lớp tin học; 100% học 2buổi/ ngày.
- Năm học 2015-2016: Trường Đạt danh hiệu TẬP THỂ LAO ĐỘNG
XUẤT SẮC; Chi bộ Trong sạch vững mạnh; Công Đoàn Vững mạnh; Liên đội
Đạt liên đội xuất sắc; Cơ quan đạt Chuẩn văn hóa
 Thuận lợi :
- Lãnh đạo nhà trường là những người có trình độ chuyên môn vững vàng, có trình
độ chính trị & phẩm chất đạo đức tốt luôn chuẩn mực trong mọi mặt công tác, làm
việc với tinh thần trách nhiệm tự giác cao.
Đại Lộc, tháng 1 năm 2017


Sáng kiến kinh nghiệm

5

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

- Đội ngũ GVCNV có trình độ chuyên môn trên chuẩn rất cao (100%) hơn nữa rất
chịu khó học hỏi, năng nổ trong công việc, thu nhập bình quân tương đối ổn định,
nhiều năm liền đều có GV đạt danh hiệu GV giỏi cấp Tỉnh, Huyện & CSTĐ.
 Khó khăn:
- Việc thay đổi nội dung, chương trình SGK cũng như việc đánh giá, xếp loại HS
tuy có nhiều ưu điểm song thực tế vẫn còn nhiều bất cập.
- Có 3/5 khu dân cư là con em gia đình lao động thuần nông, nhận thức của một bộ
phận phụ huynh về công tác giáo dục vẫn còn hạn chế và chưa đúng mức.
2/ Thử đánh giá bầu không khí tâm lý tập thể Trường Tiểu học Hứa Tạo
2.1 - Khả năng tác động đến cấp trên:
- Qua các lần Đại hội, hội nghị trong trường (Đại hội chi bộ- Đại hội CBCC đầu
năm- Hội nghị tổng kết năm học...) thường xuyên có lãnh đạo PGD & địa phương


Sáng kiến kinh nghiệm

6

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

thực sự là một người CBQL thành đạt trong công việc, có uy tín cao trong đồng
nghiệp nói riêng, nó đòi hỏi ở người CBQL phải xây dựng bầu không khí tâm lý ổn
định, tốt đẹp & hội tụ đủ những giải pháp cơ bản sau đây:
- Vì tâm trạng tập thể phụ thuộc điều kiện khách quan bên ngoài tập thể và điều
kiện chủ quan bên trong tập thể, trong đó có điều kiện sống và làm việc nên cần cố
gắng tập trung cải thiện điều kiện sống và làm việc của tập thể. Cần phải đảm bảo
những điều kiện thiết yếu của việc dạy và học (Trường học xanh, sạch, đẹp; phòng
học đúng chuẩn, có phòng nghỉ cho giáo viên; tổ chức điều kiện lao động đạt yêu
cầu thẩm mỹ…) để tạo ra những “xúc cảm thẩm mỹ” tích cực cho cán bộ, giáo
viên; nhờ đó mà làm xuất hiện trạng thái thư giản thoải mái, sảng khoái, dễ chịu …
là tiền đề cho tâm trạng vui vẻ, phấn khởi của mọi người. Phải làm sao để cán bộ,
giáo viên thấy rằng các nhu cầu chính đáng của họ đang được lãnh đạo quan tâm
và cố gắng giải quyết, từ đó họ tin tưởng vào triển vọng phát triển tốt đẹp của cá
nhân mình và của tập thể .
- Vì bầu không khí tâm lý của tập thể nảy sinh từ các mối quan hệ liên nhân cách
trong tập thể nên trách nhiệm của người quản lý là phải xây dựng cho được một bộ
máy tổ chức có năng lực và trách nhiệm cao. Góp ý kịp thời những nhân tố tác
động tiêu cực đến đội ngũ cần thiết tư vấn xác định rõ ràng bằng văn bản, vai trò,
vị trí , chức năng quyền hạn của từng cá nhân và bộ phận ; xây dựng các mối quan
hệ phối hợp và trực thuộc thật chặt chẽ và khoa học để sao cho bộ máy vận hành
nhịp nhàng, ăn khớp một thể thống nhất, không chồng chéo, cản trở lẫn nhau …
- Tổ chức các hoạt động sư phạm trong nhà trường một cách hợp lý, khoa học,
thiết thực, đảm bảo nhịp điệu lao động ổn định theo một kế hoạch đã định, tránh

và môi trường khách quan bên ngoài đang tác động như thế nào đến nhà trường .
Trên cơ sở đó điều chỉnh quy chế hoạt động của nhà trường và xây dựng phong
cách quản lý phù hợp với trình độ phát triển của tập thể sư phạm .
- Thường xuyên theo dõi, đánh giá đúng tính chất của các mối quan hệ không
chính thức trong tập thể, kịp thời có những biện pháp tác động thích hợp nhằm giải
quyết ngay những quan hệ tâm lý căng thẳng giữa các cá nhân hoặc các nhóm với
nhau . Nắm chắc các nhóm không chính thức cùng diễn biến các chuẩn mực của nó
nhằm đưa ra được đối sách thích hợp, kịp thời để đưa các nhóm lệch chuẩn về
đúng quỹ đạo chung của tập thể, không để nó ảnh hưởng xấu đến tập thể .
- Thực hiện dân chủ hoá cho giáo viên thảo luận, nêu lên chính kiến của mình,
nêu ý kiến chính đáng thì người quản lý phải nghe các hoạt động của tập thể sư
phạm, thu hút đông đảo cán bộ, giáo viên tham gia vào các quyết định quản lý .
Điều này tác động mạnh vào tâm lý con người, tạo cho họ cảm giác được tôn trọng
và do đó nâng cao ý thức trách nhiệm và tính tích cực hoạt động của họ.
- Công khai hoá mọi hoạt động của bộ máy lãnh đạo, đặc biệt là của người hiệu
trưởng . Tập thể cần biết người lãnh đạo đang làm những công việc gì và họ đang
giải quyết những vấn đề đó như thế nào. Nhờ vậy mà tạo ra sự cảm thông của tập
thể đối với những khó khăn phức tạp của người lãnh đạo trong khi giải quyết các
nhiệm vụ của tập thể họ sẽ hiến kế cho lãnh đạo giải quyết những vấn đề khó khăn,
tạo nên sự gần gũi lãnh đạo - tập thể. Họ thấy được lãnh đạo của mình là người
công minh và do đó uy tín của người lãnh đạo được nâng cao .
- Đối xử công bằng, khách quan , công minh với mọi người. Duy trì nghiêm pháp
chế của tập thể, xếp người đúng việc, xử lý nghiêm minh những vi phạm quy chế
của tập thể. Thường xuyên đánh giá những phẩm chất, năng lực tư tưởng cán bộ
một cách công bằng khoa học và hết sức thận trọng.
- Thường xuyên trao dồi và không ngừng hoàn thiện nhân cách và phong cách
quản lý của nguời lãnh đạo. để đạt được yêu cầu, mục tiêu đề ra .
- Về xây dựng phẩm chất đạo dức của người CBQL:
- Bất kỳ lúc nào nếu có thể, tôi đều dành một thời gian hợp lý để nghiên cứu
nội dung chương trình SGK nhất là trong thời điểm đang đổi mới hiện nay từ yêu

đầu năm học, phối hợp với các phòng ban trên địa bàn (PGD, UBND xã & Ban
CMHS) đề ra kế hoạch thu chi rõ ràng, phù hợp tình hình thực tế & phát triển của
nhà trường song nhất thiết phải có sự đồng ý mạnh mẽ từ phía phụ huynh.Thông
qua HĐSP, bản thân tôi thường xuyên yêu cầu kế toán luôn minh bạch về cách chi
tiêu: Chi cho ai ? Mục đích gì ? Hợp lý chưa? Có lãng phí không ?
- Trên thực tế, con người ai cũng muốn được tôn trọng. Hơn thế nữa, tập thể
sư phạm nhà trường là những con người trí thức, có lòng tự trọng cao. Chính vì
vậy, tôi thường xuyên cân nhắc khi đánh giá nhất là khi đánh giá trước hội đồng.
Sau khi dự một tiết dạy của GV, khi trao đổi tôi thường để đồng nghiệp nêu lên
chính kiến của họ, còn về phần mình dựa trên cơ sở đã ghi chép tóm tắt, thông qua
mức độ HS hiểu bài, tôi phân tích khuyến khích những điểm tốt, chỉ ra khiếm
khuyết của họ một cách thiện chí, mức độ ảnh hưởng của sự việc đồng thời gợi lên
cho đồng nghiệp tìm ra cách nghĩ, cách làm mới khoa học hơn, lôgic hơn đem lại
hiệu quả cao hơn, trước khi kết luận xếp loại tiết dạy không thể không nêu lên
những điểm tốt và thành công của họ dù nhỏ nhất.
- Về vấn đề chuyên môn:
- Một cán bộ quản lý sẽ bị hoài nghi nếu không muốn là thất bại khi người ta
không tìm thấy ở đó đôi điều cần thiết trong lĩnh vực chuyên môn. Chính vì thế,
dù bề bộn nhiều công việc khác, tôi vẫn thường xuyên nghiên cứu tìm hiểu nội
dung, chương trình đặc biệt là PPDH nhất là trong giai đoạn đổi mới hiện nay.
Bình quân tôi thường đi dự giờ 2-4tiết/tháng dưói nhiều hình thức khác nhau
(Dự giờ báo trước, dự giờ không báo trước, cùng đi dự với Phó hiệu trưởng, tổ
trưởng CM, dự nhiều tiết giống nhau /tổ chuyên môn...) đồng thời kiểm tra việc
GV phát huy sử dụng đồ dùng dạy học cũng như mức độ khai thác kênh hình,
kênh chữ ở SGK, tôi cũng dành thời gian đi kiểm tra chuyên đề như chấm chữa
bài của GV, cách soạn giảng hoặc nhận xét của GV trong đó chú ý đến nội dung
hướng dẫn của GV cho học sinh về cách tự học ở lớp, ở nhà thông qua hệ thống
câu hỏi & gợi ý của người thầy.
Đại Lộc, tháng 1 năm 2017


khách quan trong quản lý. Cụ thể, quy trình phân công đó tôi làm như sau:
+ Thống nhất với PHT, TTCM, CĐ về mục tiêu, mục đích, yêu cầu của việc
phân công, nhiệm vụ năm học mới của trường, các chuẩn phân công cho từng loại
đối tượng và phổ biến đến từng tổ, từng GV.
+ Các tổ chuyên môn bàn bạc, trao đổi và dự kiến đề bạt tổ trưởng, dự kiến
phân công GVPT (khi dự kiến phân công phần việc mới cho GV tôi thông báo
trước để họ có điều kiện nghiên cứu, tiếp cận và chuẩn bị).
+ Tiến hành họp liên tịch mở rộng để xem xét, thảo luận về dự kiến phân
công của các tổ chuyên môn.
+ Tổng hợp, thu thập thông tin từ dự kiến phân công của tổ chuyên môn, liên
tịch, kết quả giảng dạy các năm học trước, phẩm chất, năng lực CM, nguyện vọng
và hoàn cảnh cụ thể của từng GV.
+ Xử lý các thông tin trên, ra quyết định phân công. TTCM, GVPT lớp, GV
chuyên của trường. Quyết định này công bố ít nhất 2 tuần trước khi khai giảng
nhằm điều chỉnh cho phù hợp hơn trong trường hợp hết sức cần thiết.
- Cũng như, khi giải quyết một công việc hoặc quyết định một vấn đề cơ bản nào
đó bản thân luôn nghĩ đến hậu quả của nó sẽ như thế nào? Vì mục đích gì? Nguyên
nhân vì đâu? Có thấu tình đạt lý chưa?
Đại Lộc, tháng 1 năm 2017


Sáng kiến kinh nghiệm

10

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

Điển hình có một lần tôi xuống dạy thay cho GV đau đột xuất, trong giờ học
toán, tôi bị một học trò cho rằng "Thưa thầy, thầy giải bài toán này sai rồi ạ ! ". Tôi
thực sự giật mình, nhưng khi tìm hiểu về vấn đề này, học sinh nọ đưa cho tôi một

điểm nhất định. Có một câu ngạn ngữ Nga mà tôi luôn tâm đắc, càng nghĩ thấy
càng hay, đó là "Nếu 9 lần gọi nó là con heo thì lần thứ 10 nó sẽ ăn cám"
Thật vậy, người chê bao giờ cũng mau quên lời nói của mình nhưng người
bị chê thì bao giờ cũng nhớ. Vì lẻ đó, dù không bằng lòng những việc mà người
dưới quyền đang làm tôi vẫn luôn kiềm chế mình, bình tĩnh nói rõ ràng, rạch ròi
nhẹ nhàng nhưng cương quyết và trên thực tế hiệu quả công việc đem lại rất cao,
người ta làm việc đồng cảm hơn và tự giác hơn.
Đại Lộc, tháng 1 năm 2017


Sáng kiến kinh nghiệm

11

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

- Phong cách quản lý :
Như đã trình bày ở trên, phẩm chất đạo đức của người quản lý, phương thức
cũng như phong cách lãnh đạo, cách ăn cách nói của người quản lý chính là phong
cách của người quản lý, nó là mối tổng hòa và có tác động qua lại biện chứng với
nhau.Thực tế, trong cuộc sống đời thường, tôi luôn luôn tự học hỏi, trao dồi thêm
chuyên môn nghiệp vụ quản lý, chi tiêu một cách tiết kiệm, trong sáng, đúng mực
cũng như trong việc bảo quản, sử dụng vật dụng trong nhà trường từ việc sử dụng
điện, quạt đến việc bố trí thời gian cho một công việc cụ thể. Trong việc đánh giá,
xếp lọai GV tôi thường xuyên cân nhắc, công tâm ngay cả đối với bản thân mình.
Trong giao tiếp cư xử tôi luôn hòa đồng, bình đẳng ngay cả trong việc ăn, việc
chơi quan điểm cũng rõ ràng, khoản nào là chiêu đãi, khoản nào là "công ty".
Trong việc xây dựng kế hoạch năm học, từ sự phát triển của đội ngũ đến
công tác thi đua khen thưởng đều được hội ý, bàn bạc với CM, CĐ một cách cụ
thể. Các quyết định có tính quan trọng như bố trí nhân sự, thay đổi TTCM, dự kiến

Sáng kiến kinh nghiệm

12

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

II/ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
- Người CBQL phải có phong cách lãnh đạo dân chủ, tuy nhiên cũng cần
phải quyết đoán đúng lúc, dám làm, dám chịu phù hợp với từng công việc.
- Tôn trọng mọi thành viên trong hội đồng nói riêng và xã hội nói chung.
- Không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trao dồi tri thức và
kinh nghiệm quản lý trường học.
- Khách quan và công bằng trong đánh giá, khen thưởng, đãi ngộ, quan hệ cá
nhân, bố trí công việc...ngay cả đối với chính bản thân mình. Tuyệt đối không vụ
lợi, cần minh bạch trong mọi công việc.
- Có cái tâm trong công việc, có cái tầm trong ứng xử, thường xuyên quan
tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của từng thành viên trong tập thể. Không nên
thờ ơ, bàng quan, thiếu sự độ lượng, nhân ái với tập thể càng không nên nhỏ nhoi,
ích kỉ, định kiến, bảo thủ, thủ đoạn, mỵ dân.
- Luôn luôn gương mẫu trong công việc, trong lời nói, khi nói là phải làm,
khi hứa thì phải giữ lời hứa.Trung thực trong công việc, trung thực trong giao tiếp.
- Xây dựng kế hoach, tổ chức hoạt động rõ ràng, cụ thể, khoa học, tận dụng
được thời gian, tài năng vào công việc.
- Mạnh dạn thay đổi mọi vấn đề khi thấy cần thiết nhất là trong lĩnh vực
chuyên môn, nhân sự, lề lối quản lý, phương pháp dạy học...
III/ KIẾN NGHỊ - ĐỀ XUẤT VỚI PGD, SGD:
- Có kế hoạch thường xuyên mở các lớp bồi dưỡng chuyên đề, đổi mới
phương pháp dạy học ở tất cả các môn từ lớp 1 đến lớp 5 dưới nhiều hình thức
khác nhau (Sinh hoạt theo cụm, theo khối, theo môn...) cũng như cung ứng đầy đủ
và kịp thời thiết bị đồ dùng dạy học cho các khối lớp theo chương trình đổi mới


Đại Lộc, tháng 1 năm 2017


Sáng kiến kinh nghiệm

14

Người thực hiện : Nguyễn Văn Mua

MỤC LỤC
Tiêu đề

A/ PHẦN MỞ ĐẦU
I/ TÊN ĐỀ TÀI
II/ TẦM QUAN TRỌNG CỦA VẤN ĐỀ
III/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
IV/ GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI

B/ PHẦN NỘI DUNG
I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1/ Khái niệm bầu không khí tâm lý TTSP
2/ Ý nghĩa của bầu không khí tâm lý TTSP
3/Các dấu hiệu của bầu không khí tâm lý TTSP
II/ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG BẦU KHÔNG KHÍ TÂM LÝ
TẬP THỂ SƯ PHẠM CỦA TRƯỜNG TH HỨA TẠO .

1/ Đặc điểm chung của nhà trường
1.1/ Vài nét về tình hình địa phương
1.2/ Sơ lược đặc điểm tình hình nhà trường

2
2
2
2
3
4
4
4
4
5
6
6
6
6
6
8
9
10
11
11
12
12
12
13
13


Sáng kiến kinh nghiệm

15