Lời nói đầu
Như câu thơ của Bác Hồ đã từng nói:
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan”
Câu thơ chứa chan tình yêu thương trẻ em của Bác Hồ cứ mãi lay động cõi
lòng của mỗi người Việt Nam. Trẻ em phải được sống được dạy dỗ trong một xã
hội tràn ngập tình yêu thương với những điều tốt đẹp luôn hiện diện xung quanh.
Các em phải được dạy dỗ để có thể phân biệt tốt xấu, đúng sai vì “tương lai bắt
đầu từ ngày hôm nay” các em chính là ngày hôm nay là điều kiện quyết định
tương lai của đất nước
Bậc học mầm non là giai đoạn bắt đầu hình thành và phát triển nhân cách
con người chính vì thế đây là bậc học được Đảng và nhà nước ta quan tâm. Cô
giáo, gia đình là những người có trách nhiệm giúp trẻ phát triển một cách toàn
diện về các mặt, cả về thể chất lẫn tinh thần. Để thực hiện được tốt mục tiêu đó
thì người giáo viên phải linh hoạt chủ động lựa chọn các nội dung có sự sắp xếp
một cách nhẹ nhàng. Việc dạy trẻ Mầm Non cũng như trồng cây non, trồng cây
non tốt thì sau này cây sẽ tốt, do đặc điểm của tuổi mầm mon là vui chơi, nhưng
vui chơi ở đây cũng chính là hình thức cơ bản giúp trẻ phát triển khả năng suy
nghĩ, giao tiếp tích cực, đối với trẻ mẫu giáo lớn ngoài nhiệm vụ phát triển ngôn
ngữ giao tiếp, việc dạy trẻ nhận biết các chữ cái, luyện phát âm chính là tiền đề
giúp trẻ có tâm thế vững vàng chuẩn bị bước vào lớp 1.
Vì vậy việc giáo dục trẻ lớp mẫu giáo lớn ngay từ những ngày đầu là một
việc làm hết sức cần thiết, để giúp trẻ hứng thú trong việc đọc, tích cực luyện
phát âm, nhận biết nhanh 29 chữ cái, vận dụng sự hiểu biết và khả năng của trẻ
vào hoạt động hằng ngày, tôi suy nghĩ cố gắng tìm tòi mọi biện pháp giúp các
hoạt động nhận biết chữ cái dễ dàng hơn, chuẩn bị mội trường chữ mới lạ, đẹp
mắt nhằm kích thích trẻ tự nguyện tham gia vào hoạt động làm quen chữ cái một
cách tích cực, nhẹ nhàng thoải mái.

1


2


trường phổ thông, qua việc tìm kiếm các chữ cái khác nhau ở các vị trí khác
nhau của từ giúp trẻ phát triển óc quan sát, ghi nhớ có chủ định, giáo dục tình
cảm, mở rộng hiểu biết cho trẻ, chuẩn bị cho trẻ bước vào trường tiểu học.
Thấy được tầm quan trọng của hoạt động làm quen với chữ cái, là một giáo
viên 5 năm liên tục dạy trẻ 5 tuổi, bản thân tôi đã cố gắng học hỏi kinh nghiệm ở
các đồng nghiệp đi trước, thực hiện tốt việc cho trẻ làm quen với chữ cái, nghiên
cứu các biện pháp hữu hiệu nhất nhằm truyền thụ đến trẻ sao cho trẻ lĩnh hội
một cách nhẹ nhàng thoải mái hơn tránh được sự gò bó chính vì vậy tôi đã chọn
đề tài sáng kiến là “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi lớp lớn A1 trường
Mầm non xã Noong Luống nhận biết nhanh 29 chữ cái”.
3. Phạm vi và đối tượng áp dụng
Nghiên cứu về các các hình thức giúp trẻ 5- 6 tuổi lớp lớn A1 trường Mầm
non xã Noong Luống nhận biết nhanh 29 chữ cái.
33 học sinh 5- 6 tuổi lớp MGL A1 - Trường mầm non xã Noong Luống huyện Điện Biên - tỉnh Điện Biên năm học 2016 - 2017.
Đề tài này có thể áp dụng với tất cả trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi các trường
mầm non.
4. Mục tiêu nghiên cứu
Tìm hiểu thực trạng về khả năng nhận biết của trẻ qua hoạt động học làm
quen với chữ cái để từ đó tìm ra các biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi nhận biết một
cách nhanh nhất 29 chữ cái .
Giúp trẻ phát triển ngôn ngữ nói một cách tốt nhất
5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp điều tra quan sát
Phương pháp đàm thoại trò chuyện
Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan
Phương pháp kiểm tra đánh giá

động và ngược lại mọi hoạt động tạo cơ hội cho ngôn ngữ của trẻ phát triển .
2. Thực trạng vấn đề cần giải quyết
2.1 Vài nét về địa bàn nghiên cứu:

4


Xã Noong Luống huyện Điện Biên - Tỉnh Điện Biên là xã có nhiều đồng
bào dân tộc cùng chung sống trong đó dân tộc Thái chiếm khoảng 85%, đời sống
kinh tế còn nhiều khó khăn, 100% nhân dân sinh sống bằng nghề sản xuất nông
nghiệp, lam lũ quanh năm cha mẹ không có thời gian quan tâm dạy dỗ con cái,
đã ảnh hưởng không nhỏ tới việc chăm sóc giáo dục trẻ.
2.2. Thực trạng trước khi áp dụng
a. Thuận lợi
Có sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp, sát sao, sự đầu tư hỗ trợ kinh phí của Uỷ
ban nhân dân huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện và Uỷ ban nhân xã
Noong Luống.
Trường có các lớp 5 tuổi được đầu tư đầy đủ cơ sở vật chất đồ dùng đồ
chơi phục vụ hoạt động học theo quy định trường chuẩn Quốc gia như: Bộ tranh
ảnh LQCC, Các bộ thẻ chữ cái, máy học kidmart, tivi, đầu quay, máy chiếu, máy
tính có nối mạng Internet.
Lớp học khang trang rộng rãi, được trang trí phù hợp với trẻ 5-6 tuổi
Giáo viên đều có trình độ chuyên môn vững vàng yêu nghề, mến trẻ.
Bản thân tôi luôn có ý thức học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn.
Trẻ nhanh nhẹn và hào hứng tham gia các hoạt động của trường, lớp.
100% trẻ 5 tuổi được học bán trú 2 buổi/ngày.
Các lớp 5 tuổi đều là lớp đơn nên thuận lợi trong việc chăm sóc giáo dục
trẻ hằng ngày.
b. Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi đó còn có một số khó khăn:

Tỉ
lệ
%

Trung
bình

Yếu

Số

Tỉ lệ

Số

trẻ

%

trẻ

Tỉ
lệ
%

- Trẻ nhận biết, nhớ
đúng mặt chữ cái đã

2


10

30,3

14

42,4

Đứng trước những thuận lợi và khó khăn trên, trước những yêu cầu chất
lượng giáo dục mà ngành giáo dục đề ra bản thân tôi đã tìm ra một số giải pháp
biện pháp sau:
3. Các giải pháp, biên pháp thực hiện
3.1. Tạo môi trường làm quen chữ cái phù hợp hấp dẫn trẻ
Như chúng ta đã biết, đặc điểm tâm sinh lí ở trẻ mầm non là “Học mà chơi,
chơi mà học”, ghi nhớ của trẻ không chủ định, trẻ chóng nhớ nhưng mau quên.
Việc tạo môi trường có tác dụng tốt đến quá trình giáo dục trẻ. Đặc biệt với trẻ
mẫu giáo thì những gì mới lạ, đẹp mắt hấp dẫn sẽ gây được sự chú ý của trẻ, đối
với trẻ 5 tuổi môi trường được xây dựng lên chủ yếu là môi trường chữ viết để
trẻ có thể nhận biết nhanh các chữ cái bước đầu tạo tiền đề chuẩn bị cho trẻ vào
lớp 1. Chính vì vậy tôi đã xây dựng môi trường chữ cái trong lớp với các hình
ảnh cây, hoa, con vật ngộ nghĩnh đáng yêu, với màu sắc đẹp có chứa chữ cái để
hấp dẫn trẻ, thu hút trẻ, giúp trẻ nhận biết, ôn luyện củng cố các chữ cái đã học.
Ví dụ: Góc học tập phía trên khoảng tường rộng tôi xây dựng môi trường
chữ cái “Bé học chữ gì” và tôi lựa chọn cắt dán những hình ảnh có từ chứa chữ
cái phù hợp với trẻ để cho trẻ chọn chữ, xếp, gài chữ theo các từ dưới các hình
ảnh.

6



liệu trên mạng Internet để lựa chọn hình ảnh: Hoa ly, hoa mai, hoa hồng, phông
nền, kiểu chữ cho phù hợp với chủ đề và nội dung bài dạy
3.4. Trẻ làm quen với chữ cái qua các trò chơi:
Trong hoạt động làm quen chữ cái trò chơi với chữ cái không thể thiếu để
củng cố sâu hơn kiến thức cho trẻ, nếu trò chơi không mới lạ, không hấp dẫn dễ
gây cho trẻ cảm giác nhàm chán cho trẻ vì vậy tôi đã tích cực sưu tầm lựa chọn
đưa các trò chơi hấp dẫn vào tiết học.
8


Ví dụ: Tiết làm quen với chữ e, ê, tôi cho trẻ chơi trò chơi: Ai nhanh hơn
Cách chơi: Các thành viên trong đội chơi sẽ thảo luận, bàn bạc để sắp xếp
các chỗ đứng sao cho tạo thành chữ cái theo yêu cầu.
Luật chơi: Đội gia đình đông con sẽ đứng xếp thành hình chữ e. Đội gia
đình ít con đứng xếp thành hình chữ ê. Trong thời gian một bản nhạc đội nào
đứng xếp nhanh đúng và đẹp sẽ là đội chiến thắng
Với trò chơi này không chỉ giúp trẻ có biểu tượng về chữ e,ê mà còn giúp
trẻ có sự đoàn kết, biết phân công sắp xếp, bàn bạc theo nhóm.

Trò chơi “ Côn trùng hái lá” Luật chơi: Trẻ hái đúng trong vòng 3 phút đội
nào hái được nhiều chiếc lá có chữ cái là đội thắng cuộc.
Cách chơi: Trẻ đóng vai một số côn trùng chạy đến cây dùng miệng hái
những chiếc lá có chữ cái theo yêu cầu của cô mang về đổ vào rổ của đội mình,
đội nào hái được nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc.
Trò chơi: Vòng quay kỳ diệu, cô gắn thẻ chữ vào vòng quay như hình minh
hoạ,cho trẻ lên quay khi kim chỉ vào chữ trẻ phát âm nói cấu tạo chữ đó.
3.5 Lồng ghép tích hợp chữ cái vào các hoạt động học khác:
Việc lồng ghép các chữ cái vào trong các hoạt động khác cũng là một biện
pháp giúp trẻ củng cố kiến thức, phát huy tính tích cực, hứng thú tham gia vào
hoạt động chính vì vậy tôi thường xuyên lồng ghép tích hợp vào các hoạt động

đua nhau lên gạch chữ cái trong bài thơ và cùng kiểm tra kết quả xem đội nào
gạch được nhiều chữ cái.
3.6. Trẻ làm quen với chữ cái ở mọi lúc mọi nơi
10


Trẻ mầm non do ghi nhớ của trẻ không chủ định, trẻ chóng nhớ nhưng mau
quên vì thế muốn nâng cao chất lượng cho trẻ nhận biết và nhớ nhanh chữ cái
không dừng lại trên tiết học mà phải thường xuyên, liên tục cho trẻ nhận biết ở
mọi lúc mọi nơi, trong các các hoạt động hằng ngày để cho trẻ có kiến thức sâu
hơn và chắc hơn như:
Giờ đón trẻ: Khi trẻ đến lớp cho trẻ tìm các ký hiệu là các chữ cái có trong
tên của mình gắn vào bảng “Bé nào đến lớp”

Giờ hoạt động ngoài trời: Cô cho trẻ xếp các hột, hạt thành các chữ đã học
rồi trẻ cùng phát âm.

Giờ hoạt động góc: Các góc chơi đều có môi trường chữ cái, cô cho trẻ tự
tìm hiểu như làm các bài tập gắn, xếp chữ. Như góc học tập trẻ xếp các chữ cái
in thường viết thường vào các chữ cái in hoa qua đó phát huy được tính tích cực
của trẻ, trẻ vừa nhận biết được các chữ cái viết thường, in thường, in hoa và
cùng phát âm.
11


Giờ ăn: Khi đến giờ ăn tôi giới thiệu các món ăn và giải thích các món ăn
như món cá gồm có hai chữ cái ghép lại đó là chữ c và a và dấu sắc. Cho trẻ
nhận bát, thìa ký hiệu bằng các chữ cái.
Giờ ngủ: Trước khi ngủ cô có thể ngâm thơ, kể chuyện cho trẻ nghe để trẻ
có thể phát triển lời nói.

ràng chính xác.

Trung

Khá
Tỉ

bình

Yếu

Số

Tỉ lệ

Số

trẻ

%

trẻ

30

90,9

3

9,1

trẻ

Tỉ
lệ
%

5. Tính mới tính sáng tạo của giải pháp
Giúp giáo viên lựa chọn hình thức dạy trẻ phù hợp với đặc điểm lứa tuổi
nhất là trẻ ở độ tuổi lớp mẫu giáo lớn trẻ chuẩn bị vào lớp 1
Tạo được môi trường giúp giáo viên thực hiện nhiệm vụ giáo dục trẻ có
kiến thức kĩ năng làm quen với chữ cái và nhận biết các chữ cái một cách nhanh
và hiệu quả nhất.
Trẻ được hoạt động một cách tích cực đáp ứng được phương pháp dạy học
lấy trẻ làm trung tâm
Phối kết hợp được với phụ huynh trong việc giáo dục trẻ khi trẻ ở nhà
Giúp trẻ hình thành, phát triển các kĩ năng xã hội cần thiết tự tin, tự lực,
kiên trì, chịu khó, cẩn thận, chính xác.
Trẻ được thực hành trải nghiệm với các phương pháp học một cách tốt nhất
đáp ứng sự hiểu biết và tính tò mò của trẻ
Trẻ được trang bị kiến thức một cách tốt nhất chuẩn bị bước vào trường
tiểu học.
PHẦN III: PHẦN KẾT LUẬN

13


1. Khẳng định tính sáng tạo và kết quả sáng kiến mang lại
Sáng kiến đã đưa ra tính sáng tạo: Sáng tạo qua giải pháp xây dựng các
hình thức và phương pháp dạy chữ cái cho trẻ để trẻ nhận biết các chữ cái một
cách nhanh nhất nâng cao chất lượng giáo dục trẻ.

các đồ dùng gần gũi, thiết thực để phục vụ cho tiết dạy và các hoạt động của trẻ
ở mọi lúc mọi nơi.
Luôn quan tâm đến nhu cầu, hứng thú, khả năng nhận thức của trẻ.
Tuyên truyền tới các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc cho trẻ làm
quen chữ cái để dạy thêm trẻ ở nhà.
3. Kiến nghị và đề xuất.
3.1. Đối với phòng giáo dục
Tổ chức bồi dưỡng thường xuyên cho các giáo viên mầm non về chuyên đề
chữ cái để giúp giáo viên nắm bắt, tiếp cận những vấn đề đổi mới.
Tiếp tục tổ chức các hội thi "Giáo viên giỏi" để giáo viên có điều kiện phát
huy năng lực, trao đổi, học hỏi, rút kinh nghiệm về các hoạt động làm quen chữ
cái có hiệu quả.
3.2. Đối với nhà trường
Tạo điều kiện cho giáo viên tham quan, học hỏi trường bạn, tổ chức những
tiết dạy chuyên để nâng cao trình độ chuyên môn.
Khuyến khích giáo viên dạy lớp 5 tuổi đăng ký thi đua viết sáng kiến để
giáo viên trong trường học hỏi lẫn nhau.
3.3. Đối với giáo viên
Tích cực tự học tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn. Thực hiện
một cách hiệu quả phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm.
Chịu khó nghiên cứu tài liệu, để tìm ra những hình thức, biện pháp tổ chức
các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ hiệu quả nhất.
Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh để có biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ một
cách tốt nhất.
Trên đây là một số biện pháp, giải pháp của tôi đã thực hiện và đạt kết quả
tốt trong việc tìm ra " Một số biện pháp giúp trẻ 5- 6 tuổi lớp lớn A1 trường
Mầm non xã Noong Luống nhận biết nhanh 29 chữ cái”, bên cạnh đó đề tài vẫn
còn nhiều hạn chế. Tôi rất mong nhận được sự đánh giá góp ý của các cấp lãnh
đạo và các bạn đồng nghiệp
15



MỤC LỤC
Lời nói đầu
PHẦN I. MỞ ĐẦU

1
2

1

Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

2

2

Lý do chọn đề tài

2-3

3

Phạm vi nghiên cứu và đối tượng áp dụng

3

4

Mục tiêu nghiên cứu

Các giải pháp, biện pháp thực hiện

5
5
5- 6
6

3.1 Tạo môi trường làm quen chữ cái

6

3.2. Cho trẻ làm quen với chữ cái trong hoạt động học

7-8

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy trẻ làm quen

8

với chữ cái
3.4. Trẻ làm quen với chữ cái qua các trò chơi.

8

1
2

3

3.5. Lồng ghép tích hợp chữ cái vào các hoạt động học khác 9 - 10


14 - 15

3

Kiến nghị và đề xuất
3.1. Đối với phòng giáo dục

15
15
18


3.2. Đối với nhà trường
3.3. Đối với giáo viên
TÀI LIỆU THAM KHẢO

15
15 - 16
17

19