BỘ GIÁO DỤCVÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

--------/--------

-----/-----

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN THỊ THANH HƢỜNG

THỰC THI CHÍNH SÁCH ƢU ĐÃI
NGƢỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG TRÊN ĐỊA BÀN
QUẬN NAM TỪ LIÊM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 60 34 04 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI – 2017


Luận văn được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. VŨ TRỌNG HÁCH

Phản biện 1:

Phản biện 2:

ngày thương binh, liệt sỹ đầu tiên ở nước ta. Suốt mấy chục năm qua, Đảng
và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách chế độ đôi với thương binh,
bệnh binh, liệt sỹ và gia đình liệt sỹ, người và gia đình có công giúp đỡ
cách mạng. Đây là chính sách lớn và thường xuyên bổ sung, sửa đổi cho
phù hợp với từng thời kỳ cách mạng và đến nay đã hình thành một hệ
thống chính sách mà các nội dung đều gắn liền với thực hiện chính sách
kinh tế xã hội và liên quan đến đời sống hàng ngày của hàng triệu người có
công. Hồ Chủ tịch đã nói: “Thương binh, bệnh binh, gia đình bộ đội, gia
đình liệt sỹ là những người có công với Tổ quốc. Bởi vậy, bổn phận của
1


chúng ta là phải biết ơn, thương yêu và giúp đỡ họ”. Việc thực hiện chính
sách thương binh, liệt sỹ, chăm sóc thương binh, bệnh binh, gia đình liệt
sỹ, gia đình có công giúp đỡ cách mạng là bổn phận, trách nhiệm của toàn
xã hội với tinh thần đền ơn đáp nghĩa, ưu tiên ưu đãi đối với người có
công. Mục đích của chính sách là đảm bảo cho người có công luôn được
yên ổn về vật chất, vui vẻ về tinh thần, có cuộc sống không thấp hơn mức
sống trung bình của nhân dân địa phương và tạo điều kiện cho người có
công sử dụng được khả năng lao động của mình vào những hoạt động có
ích cho xã hội, tiếp tục duy trì và phát huy phẩm chất, truyền thống tốt đẹp
của mình phục vụ cho sự nghiệp đổi mới đất nước.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, khi sự phân hóa xã hội đang
ngày càng sâu sắc, các định hướng giá trị của xã hội đang có những thay
đổi thì việc đảm bảo người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức
sống trung bình của cộng đồng nơi cư trú là cấp thiết.
Trên thực tế, việc thực thi chính sách ưu đãi người có công với cách
mạng còn vấp phải nhiều tồn tại từ nhiều nguyên nhân khác nhau và gây
khó khăn, cản trở cho cả cán bộ, công chức thực hiện chính sách và khó
khăn cho người thụ hưởng chính sách. Ví dụ như việc ban hành văn bản

các vấn đề lý luận về chính sách, hệ thống hóa các chính sách đối với
người có công với cách mạng cũng như tìm ra những định hướng, giải
pháp để thực hiện tốt chính sách đối với người có công tại địa phương.
Để góp phần giải quyết yêu cầu đó, vì vậy, tôi đã chọn đề tài nghiên
cứu “Thực thi chính sách ưu đãi người có công với cách mạng trên địa
bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội” làm luận văn tốt nghiệp cao
học chuyên ngành chính sách công.

3


2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề nghiên cứu về người có công tuy không còn là một vấn đề
mới, nhưng vẫn luôn là một đề tài được nhân dân cả nước quan tâm và
được nhiều nhà khoa học, nhà quản lý, nhà tổ chức hoạt động thực tiễn tập
trung đi sâu nghiên cứu, tìm tòi đúc kết. Đến nay đã có một số công trình
được công bố dưới những góc độ, tiếp cận, hình thức thể hiện khác nhau
như:
Luận án Phó Tiến sỹ Luật học “Hoàn thiện pháp luật ưu đãi người có công
ở Việt Nam. Lý luận và thực tiễn” (1996) của tác giả Nguyễn Đình Liêu.

Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công “Nâng cao hiệu quả thực
thi chính sách đối với người có công với cách mạng tại tỉnh Tuyên Quang”
(2011) của tác giả Nguyễn Anh Công.
Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công “Chính sách đối với người
có công với cách mạng trên địa bản tỉnh Nam Đinh” (2015) của tác giả
Ngô Công Viên.
Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công “Quản lý nhà nước về ưu
đãi người có công ở Việt Nam hiện nay” (2011) của tác giả Đỗ Thị Hồng
Hà.

3.2. Nhiệm vụ
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về thực thi chính sách ưu đãi
người có công với cách mạng.
- Phân tích đánh giá thực trạng chính sách ưu đãi người có công với
cách mạng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm.
- Đề xuất giải pháp để tăng cường, nâng cao chất lượng thực thi chính
sách ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm.
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1. Đối tượng nghiên cứu

5


Đối tượng nghiên cứu của Luận văn chính là việc thực thi chính sách ưu đãi
người có công với cách mạng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Về không gian: Nghiên cứu hoạt động thực thi chính sách ưu đãi người có
công với cách mạng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm.
- Về thời gian: Nghiên cứu hoạt động thực thi chính sách ưu đãi người có
công với cách mạng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm từ năm 2011 đến nay.
5. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn
5.1. Phương pháp luận
Nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy
vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
5.2. Phương pháp nghiên cứu của luận văn
Đề tài nghiên cứu được triển khai dựa trên phương pháp khoa học cụ thể
như sau:
- Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá.
- Phương pháp phỏng vấn, thống kê




Chƣơng 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC THI CHÍNH SÁCH
ƢU ĐÃI NGƢỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG
1.1. Những khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm về chính sách
1.1.2. Khái niệm về chính sách công
1.1.3. Khái niệm về thực thi chính sách công
1.1.4. Khái niệm chính sách ưu đãi
1.1.5. Khái niệm người có công với cách mạng
1.1.6. Khái niệm chính sách ưu đãi người có công với cách mạng
1.1.7 . Khái niệm thực thi chính sách ưu đãi người có công với cách
mạng
1.2. Nội dung, quy trình và vai trò thực thi chính sách ƣu đãi
ngƣời có công với cách mạng
1.2.1. Nội dung thực thi chính sách ưu đãi người có công với cách mạng
1.2.1.1. Ban hành Văn bản Quy phạm pháp luật quy định về chính
sách ưu đãi người có công với cách mạng
Từ năm 1986 đến nay, trong vấn đề ưu đãi đối với người có công, hệ
thống pháp luật nước ta đã có những thay đổi quan trọng để phù hợp với
tình hình kinh tế - xã hội của thời kỳ đổi mới. Nhà nước đã đề ra nhiều văn
bản luật ưu đãi xã hội đối với người có công, trong đó nổi bật nhất là việc
ban hành Pháp lệnh Ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sĩ và gia đình
liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến, người có
công giúp đỡ cách mạng năm 1994 (Pháp lệnh ưu đãi năm 1994) và Pháp
lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng”
năm 1994. Đây là hai văn bản pháp luật nhằm thể chế hóa Hiến pháp năm
1992, đánh dấu sự tiến bộ trong hệ thống chính sách ưu đãi xã hội đối với
8



- Người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945;
- Người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày
khởi nghĩa tháng Tám năm 1945;
- Liệt sĩ;
- Bà mẹ Việt Nam anh hùng;
- Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân;
- Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến;
- Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh;
- Bệnh binh;
- Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học;
- Người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày;
- Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và
làm nghĩa vụ quốc tế;
- Người có công giúp đỡ cách mạng.
1.2.1.3. Các quy định về các loại trợ cấp ưu đãi người có công với
cách mạng
- Trợ cấp hàng tháng
- Trợ cấp tuất hàng tháng
- Trợ cấp tuất nuôi dưỡng hàng tháng
- Trợ cấp môt lần
- Trợ cấp hàng năm
- Chế độ điều dưỡng
- Phụ cấp người phục vụ
- Phụ cấp ưu đãi hàng tháng
1.2.1.4. Các cơ quan thực hiện chính sách ưu đãi người có công tại
địa phương
- Ủy ban nhân dân các cấpCơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội các cấp
10

11


1.3.1. Vai trò lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đối với
việc thực hiện chính sách người có công với cách mạng
1.3.2. Thể chế pháp luật và chính sách của Nhà nước về ưu đãi
người có công với cách mạng
1.3.3. Điều kiện tài chính và cơ sở vật chất để đảm bảo thực hiện
chính sách ưu đãi người có công với cách mạng
1.3.4. Phong tục tập quán
1.3.5. Năng lực thực thi của cán bộ, công chức (CBCC)
1.3.5.1. Năng lực xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách
1.3.5.2. Năng lực phổ biến, tuyên truyền chính sách
1.3.5.3. Năng lực phân công, phối hợp thực hiện chính sách
1.3.5.4. Năng lực duy trì chính sách
1.3.5.5. Năng lực điều chỉnh chính sách
1.3.5.6. Năng lực theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện chính sách
1.3.5.7. Năng lực đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm việc thực hiện
chính sách
1.4. Bài học kinh nghiệm về thực thi chính sách ƣu đãi ngƣời có
công với cách mạng
1.4.1. Kinh nghiệm ở một số địa phương trong nước đối với thực thi
chính sách ưu đãi người có công với cách mạng
- Quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội
- Quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
1.4.2. Bài học kinh nghiệm trong thực thi chính sách người có công
với cách mạng
Tiểu kết Chƣơng 1

12


(km2)

(ngƣời)

(ngƣời/km2)

Phường Đại Mỗ

4.98

24,651

4,950

Phường Trung Văn

2.78

28,886

10,391

Phường Tây Mỗ

6.50

23,453

3,877


11,556

Phường Mỹ Đình 2

1.97

28,328

14,380

Phường Mễ Trì

4.67

26,156

5,601

Phường Phú Đô

2.39

14,513

6,072

Tên phƣờng

Địa giới hành chính quận Nam Từ Liêm: phía Đông giáp quận Thanh

2.2.1. Tình hình về đối tượng người có công với cách mạng của
quận Nam Từ Liêm
Hiện nay, số lượng người có công với cách mạng của quận Nam Từ Liêm
đang quản lý là:

15


Bảng 2.2. Số lượng người có công với cách mạng của quận Nam Từ Liêm tính
đến 31/12/2016
Diện đối tƣợng

STT
01
02

S.lƣợng

Người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945
Người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến
ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945

05

Liệt sĩ

883

04


Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học

116

11
12

Người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị
địch bắt tù đày
Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo
vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế
Người có công giúp đỡ cách mạng

chú

03

03

10

Ghi

23

5742
06

Nguồn: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội quận Nam Từ Liêm, năm 2016


5,661

5

6,815

03

Bà mẹ Việt Nam anh hùng

1

3,741

04

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

1

1,105

05

T. binh, người hưởng chính sách như thương binh

454

677,219



Người có công giúp đỡ cách mạng

10

Tuất liệt sỹ

212

282,578

11

Tuất thương, bệnh binh

34

25,126

12

Các loại tuất khác

21

21,784

25

36,517

nước tặng thưởng Huân huy chương hưởng trợ cấp 1 lần. Như vậy, tính
đến nay, quận Nam Từ Liêm đã thực hiện chế độ ưu đãi cho 5.854 người,
trong đó: Người hưởng trợ cấp hàng tháng 1.083 người và hưởng trợ cấp 1
lần được 4.771 người, với số tiền chi trả trợ cấp một lần và hàng tháng là
68.882 triệu đồng. Hàng năm, quận Nam Từ Liêm đã tiến hành chi trả trợ
cấp mua phương tiện trợ giúp và dụng cụ chỉnh hình cho 26 đối tượng với
số tiền 53 triệu đồng/năm; thực hiện chế độ cấp thẻ bảo hiểm y tế cho gần
2.800 đối tượng với chi phí 960 triệu đồng/năm.
Với truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” quận Nam Từ Liêm
đã có nhiều việc làm phong phú, thiết thực đặc biệt là cuộc vận động toàn
dân ủng hộ xây dựng quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” đã được khơi dậy và ngày
càng phát triển mạnh, nhiều phong trào được xã hội hóa, nổi bật nhất là
phong trào phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng đã cuốn hút mọi cấp,
mọi ngành, mọi đơn vị tham gia.
Một số nội dung khác:
18


- Vận động quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”:
Phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, chăm sóc người có công với cách
mạng ở quận Nam Từ Liêm đã khơi dậy được và ngày càng phát triển, đã
cuốn hút mọi cấp, mọi ngành, mọi đơn vị tham gia; nhờ sự đóng góp đầy
trách nhiệm và nghĩa tình này. Trong những năm qua tổng số quỹ “Đền ơn
đáp nghĩa” cấp quận vận động được 150 triệu đồng/năm, các phường vận
động được khoảng 400 triệu đồng/năm.
- Làm mới và sửa chữa nhà cho người có công:
- Tặng sổ Tiết kiệm tình nghĩa
- Thực hiện tốt chính sách về y tế, cấp thẻ bảo hiểm y tế và tổ chức
thăm khám chữa bệnh cho người có công và thân nhân người có công đảm
bảo đúng quy trình, quy định; Thực hiện ưu tiên trong tuyển dụng vào công

nhận trên cơ sở làm rõ trách nhiệm cơ quan, đơn vị, thủ trưởng
3.1.4. Phát huy vài trò của phường đối với công tác thương binh liệt
sĩ và người có công với cách mạng
3.1.5. Đẩy mạnh và phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã
hội các cấp đối với công tác chăm sóc người có công với cách mạng
3.2. Những giải pháp để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách ưu
đãi người có công với cách mạng tại quận Nam Từ Liêm
3.2.1. Giải pháp chung
3.2.1.1. Nâng cao nhận thức của các cơ quan và mọi tầng lớp nhân
dân về chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.
3.2.1.2. Kiến nghị hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về ưu đãi
người có công với cách mạng
3.2.1.3. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức
làm công tác giải quyết chính sách ưu đãi người có công với cách mạng
20


3.2.1.4. Kiện toàn tổ chức, bộ máy gắn với đổi mới phương thức tổ
chức và quản lý của cơ quan hành chính nhà nước trong việc thực thi
chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.
3.2.2. Giải pháp cụ thể
3.2.2.1. Thực hiện tuyên truyền về chính sách ưu đãi người có công
với cách mạng tại địa phương
3.2.2.2. Chỉ đạo, hướng dẫn thiết lập hồ sơ đề nghị giải quyết chính
sách ưu đãi người có công
3.2.2.3. Đổi mới cách thức thẩm định, xét duyệt hồ sơ người có công
gắn với phân công cụ thể trách nhiệm ở từng cấp.
3.2.2.4. Đổi mới các hình thức chăm sóc người có công, các phong
trào Đền ơn đáp nghĩa, làm tốt công tác mộ - nghĩa trang liệt sỹ
3.2.2.5. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện chính

chính quyền quan tâm chỉ đạo, triển khai thực hiện và đã thu được những
kết quả đáng khích lệ. Tuy vậy, việc tiếp tục thực hiện tốt các chính sách
ưu đãi người có công tại địa phương vẫn đang là nhiệm vụ chính trị quan
trọng, có ý nghĩa và tác dụng to lớn trong quần chúng nhân dân, nhất là đối
với thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.
Nghiên cứu hệ thống chính sách ưu đãi người có công với cách mạng
do Nhà nước đã ban hành và đánh giá thực trạng việc giải quyết chính sách
ưu đãi đối với người có công với cách mạng tại quận Nam Từ Liêm. Luận
văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn công tác giải quyết chính sách ưu
đãi người có công với cách mạng trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, từ đó đề
xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi chính sách ưu đãi người có
công với cách mạng tại địa phương. Với mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
đã đề ra, Luận văn đã đánh giá, giải quyết được những vấn đề cơ bản là:
22


Một là, giải quyết tốt chính sách ưu đãi người có công với cách mạng
tại địa phương là góp phần thực hiện thắng lợi chiến lược an sinh xã hội
trong tình hình hiện nay. Đồng thời, thể hiện sự trân trọng, biết ơn của
Đảng, Nhà nước, của xã hội đối với những hy sinh to lớn của những người
và gia đình những người đã cống hiến, hy sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ
quốc. Thông qua đó, thể hiện tính ưu việt và bản chất của nhà nước ta, tạo
điều kiện để củng cố thêm niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của
Đảng, quản lý của Nhà nước, làm tăng thêm tiềm lực cách mạng, tăng
thêm sự gắn bó máu thịt của nhân dân đối với Đảng, với chế độ; là cơ sở
cho sự ổn định chính trị và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, nêu cao
tinh thần yêu nước, bảo vệ vững chắc chủ quyền, lãnh thổ của Tổ quốc,
xây dựng đất nước ta giàu mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.
Hai là, nghiên cứu đề xuất hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật
và triển khai thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, kịp thời chính sách, chế độ ưu