BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
..…/…..

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ NHÂN

PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT VIÊN VIỆN KIỂM SÁT
NHÂN DÂN - TỪ THỰC TIỄN TỈNH ĐẮK LẮK

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
Mã số: 60 38 01 02

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH
CHÍNH

ĐẮK LẮK, NĂM 2017

1


Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Minh Sản

Phản biện 1: ..................................................................

Tìm hiểu tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài:
“Pháp luật về Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân - Thực tiễn
từ tỉnh Đắk Lắk” cho thấy, các nhà khoa học tiếp cận theo nhiều
cách, với những cấp độ khác nhau, trong đó đáng chú ý như:
Tô Tử Hạ (2003), Công chức và vấn đề xây dựng đội ngũ
công chức hiện nay, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội; Thang
Văn Phúc và Nguyễn Minh Phương (2005), Cơ sở lý luận và
thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, Nxb. Chính trị
quốc gia, Hà Nội; TS. Nguyễn Minh Tuấn (2012), Tiếp tục đổi
mới đồng bộ công tác cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá,
3


hiện đại hoá, Nxb. Chính trị quốc gia - sự thật; Lê Hữu Thể (chủ
biên) (2005), Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư
pháp trong giai đoạn điều tra, Nxb Tư pháp, Hà Nội; Lê Tài
Triển (1970), Nhiệm vụ của Công tố viên, Nxb Sài Gòn; Lê Thị
Tuyết Hoa (2002), Quyền công tố ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ
Luật học, Hà Nội; Đỗ Văn Đương (2006), "Cơ quan thực hành
quyền công tố trong cải cách tư pháp ở nước ta hiện nay", Tạp
chí Nghiên cứu lập pháp; Nguyễn Thị Thu Hà (2015), “Tranh
tụng trong tố tụng dân sự - một số vấn đề lý luận cơ bản”, đăng
trên trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ; Nguyễn Thị Thu Hà
(2009), Về quyền kháng nghị phúc thẩm của VKS nhân dân, Tạp
chí Luật học tháng 11/2009; Phạm Hồng Hải (2006), "Đổi mới
mô hình tổ chức và hoạt động của hệ thống các cơ quan thực
hiện chức năng thực hành quyền công tố đáp ứng yêu cầu cải
cách tư pháp", Tạp chí Nhà nước và pháp luật…
Tuy vậy, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu
một cách toàn diện, chuyên biệt về pháp luật Kiểm sát viên Viện

tiễn tỉnh Đắk Lắk.

5


5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của
luận văn
Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của
chủ nghĩa Mác - Lênin về duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; tư
tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, chủ trương, chính sách của
Đảng, Nhà nước về chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp
luật Việt Nam đến năm 2010; về đổi mới công tác cán bộ và cải
cách tư pháp.
Để phù hợp với nội dung và mục đích nghiên cứu, luận văn
đã sử dụng hợp lý, có hiệu quả từng từng phương pháp nghiên
cứu cụ thể, trong đó luận văn chú trọng các phương pháp như:
phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh pháp luật và điều tra xã
hội học, vv…
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu sâu, toàn diện
và có hệ thống về pháp luật Kiểm sát viên VKSND - Từ thực
tiễn tỉnh Đắk Lắk trên cả phương diện lý luận, pháp lý và thực
tiễn. Các kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là những bổ sung
quan trọng vào hệ thống lý luận về Luật Hiến pháp và Luật
Hành chính, góp phần làm sáng tỏ những quan điểm của Đảng,
Nhà nước về chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật
Việt Nam đến năm 2020; về đổi mới công tác cán bộ và cải cách
tư pháp. Bên canh đó góp phần nâng cao nhận thức về vai trò,
6


hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
1.1.2. Đặc điểm kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân
- Kiểm sát viên là người thực thi pháp luật và thực hiện
chức năng, nhiệm vụ kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp
luật, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chế độ xã hội chủ
nghĩa và quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ tài sản của nhà
nước, của tập thể, bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, tự do,
danh dự và nhân phẩm của công dân, bảo đảm mọi hành vi xâm
phạm lợi ích của nhà nước, của tập thể, quyền và lợi ích hợp
pháp của công dân đều phải được xử lý theo pháp luật.
- Kiểm sát viên có phẩm chất đạo đức tốt, liêm khiết,
trung thực, bản lĩnh chính trị vững vàng, có tinh thần kiên quyết

8


bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa; tuyệt đối trung thành với Tổ
quốc, tận tụy phục vụ nhân dân; đấu tranh không khoan nhượng
với mọi tội phạm và vi phạm pháp luật;
- Kiểm sát viên là người có trình độ chuyên môn và có
năng lực công tác.
- Kiểm sát viên không có tính ổn định, là công chức
trong biên chế, làm việc suốt đời (60 tuổi đối với nam và 55 tuổi
đối với nữ), nhưng chức danh được bổ nhiệm theo nhiệm kỳ,
nếu không được bổ nhiệm thì không còn giữ chức danh Kiểm sát
viên nữa; thường có sự điều động, luân chuyển.
- Về nghĩa vụ, trách nhiệm có tính đặc thù, chuyên trách
với trách nhiệm cao, thường xuyên làm việc với đối tượng phạm
tội, nhưng thực chất chế độ của Kiểm sát viên chưa được hưởng
tương xứng và đầy đủ. Bên cạnh đó, có những Kiểm sát viên

Quy định pháp luật điều chỉnh về Kiểm sát viên gồm
những vấn đề cơ bản sau:
- Địa vị pháp lý - công vụ của chức danh Kiểm sát viên.
Vấn đề này thường trả lời cho câu hỏi, Kiểm sát viên có phải là
cán bộ, hay công chức trong nền công vụ mà nó đang tồn tại.
- Nhiệm kỳ Kiểm sát viên, các ngạch Kiểm sát viên.

10


- Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Kiểm sát
viên.
- Tiêu chuẩn Kiểm sát viên, thủ tục tuyển chọn, bổ
nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Kiểm sát viên.
- Chế độ đối với Kiểm sát viên tụng khác.
1.2.3. Vai trò của pháp luật về kiểm sát viên Viện Kiểm
sát nhân dân
Một là, pháp luật về Kiểm sát viên VKSND là phương
tiện để Đảng ta thực hiện quan điểm về xây dựng đội ngũ Kiểm
sát viên đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng. Pháp luật là phương tiện
thể chế hóa, cụ thể hóa quan điểm, chính sách của Đảng.
Hai là, pháp luật về Kiểm sát viên VKSND là phương
tiện quan trọng trong tổ chức và hoạt động quản lý nhà nước.
Ba là, pháp luật về Kiểm sát viên VKSND là phương tiện
cho đội ngũ Kiểm sát viên thực thi đúng chức trách của mình,
bảo vệ lợi ích nhà nước, đảm bảo quyền lực thuộc về nhân dân,
bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
1.3. Các yếu tố bảo đảm thực hiện pháp luật về kiểm
sát viên Viện Kiểm sát nhân dân
1.3.1. Yếu tố thể chế pháp lý


1.3.4. Yếu tố cơ sở, vật chất và nguồn lực tài chính
Xây dựng đội ngũ cán Kiểm sát viên phải đi liền với yếu

tố cơ sở, vật chất và nguồn lực tài chính, chế độ, chính sách
nhằm phát huy tính chủ động, tích cực, đề cao vai trò, trách
nhiệm của cá nhân. Cần tăng thời hạn bổ nhiệm chức danh tư
pháp hoặc thực hiện chế độ bổ nhiệm không có kỳ hạn; có chế
độ, chính sách tiền lương, khen thưởng phù hợp.
Tiểu kết chương 1

13


Chương 2
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT VIÊN VIỆN KIỂM
SÁT NHÂN DÂN VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH Ở TỈNH ĐẮK LẮK
2.1. Nội dung cơ bản của pháp luật hiện hành về
Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân
2.1.1. Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của
Kiểm sát viên
Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Kiểm sát viên
là vấn đề quan trọng trong quy chế pháp lý của Kiểm sát viên.
Theo Điều 83 Luật tổ chức VKSND năm 2014.
Bên cạnh những quy định nội dung về nhiệm vụ, quyền
hạn và trách nhiệm, pháp luật cũng quy định những việc Kiểm
sát viên không được làm tại Điều 85 Luật tổ chức VKSND năm
2014.
2.1.2. Các quy định về tiêu chuẩn Kiểm sát viên
* Về tiêu chuẩn chung

* Thuyên chuyển công tác đối với Kiểm sát viên
2.1.4. Quy định về mối quan hệ giữa Kiểm sát viên và
các cơ quan tố tụng khác

15


- Mối quan hệ giữa Kiểm sát viên với cơ quan điều tra.
- Mối quan hệ giữa Kiểm sát viên với Tòa án.
- Mối quan hệ giữa kiểm sát viên với cơ quan thi
hành án.
- Mối quan hệ giữa Kiểm sát viên với luật sư.
2.2. Thực tiễn thực hiện pháp luật về kiểm sát viên
Viện kiểm sát nhân dân ở tỉnh Đắk Lắk hiện nay
2.2.1. Hoạt động thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và
trách nhiệm của Kiểm sát viên
Luật tổ chức VKSND năm 2014 có hiệu lực thi hành từ
ngày 01/6/2015 quy định tại Điều 2: “Viện kiểm sát nhân dân là
cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp
của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” [38].
* Trong lĩnh vực thực hành quyền công tố
- Thực hành quyền công tố việc giải quyết tố giác, tin
báo về tội phạm và kiến nghị khởi tố
- Thực hành quyền công tố trong giai đoạn khởi tố, điều tra
vụ án hình sự.
- Thực hành quyền công tố trong giai đoạn truy tố tội
phạm.
- Thực hành quyền công tố trong giai đoạn xét xử vụ án
hình sự


Pháp luật hiện hành quy định tiêu chuẩn chung của kiểm
sát viên là những tiêu chuẩn về đạo đức, đạo đức chính trị, về
chuyên môn nghiệp vụ, thời gian công tác và sức khỏe đảm bảo
hoàn thành nhiệm vụ.
Về phẩm chất đạo đức, đạo đức chính trị, hầu hết các
kiểm sát viên đều giữ cho mình phẩm chất đạo đức trong sạch,
kiên định lập trường người cộng sản, xứng đáng là người đại
diện cho công lý, người bảo vệ pháp luật, 100% cán bộ kiểm sát
có sức khỏe tốt, đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ, vấn đề miễn
nhiệm vì lý do sức khỏe hầu như không đặt ra.
Quy trình bổ nhiệm Kiểm sát viên quy định về thời gian
công tác thực tiễn đối với Kiểm sát viên là vấn đề hết sức quan
trọng. Trình độ chuyên môn nghiệp vụ sẽ được thực tiễn kiểm
nghiệm và có thêm những kinh nghiệm, trau dồi thêm kiến thức,
hoàn thiện khả năng của bản thân, đáp ứng tốt nhất yêu cầu của
thực tế.
Pháp lệnh Kiểm sát viên đã quy định rất cụ thể về thời
gian công tác pháp luật đối với người được tuyển chọn bổ nhiệm
làm Kiểm sát viên. Pháp lệnh KSV năm 2002, Luật tổ chức
VKSND năm 2014 qui định, cùng với điều kiện về năng lực
thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, khả
năng hướng dẫn nghiệp vụ đối với Kiểm sát viên cấp dưới,
người được tuyển chọn, bổ nhiệm làm Kiểm sát viên trung cấp

18


phải là kiểm sát viên sơ cấp ít nhất 5 năm trở lên… Như vậy, đối
với người được tuyển chọn, bổ nhiệm làm Kiểm sát viên cấp
tỉnh và và Kiểm sát viên sơ cấp không phải là thời gian công tác


20


Chương 3
PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SÁT VIÊN VIỆN KIỂM SÁT NHÂN
DÂN VÀ BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ KIỂM
SÁT VIÊNVIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HIỆN NAY
3.1. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật
về Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân
3.1.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về kiểm sát
viên Viện Kiểm sát nhân dân
Thứ nhất, hoàn thiện pháp luật về kiểm sát viên VKSND
trên cơ sở phù hợp với thực tiễn nước ta nhằm xây dựng đội ngũ
kiểm sát viên VKSND ngày một chính quy hiện đại
Thứ hai, hoàn thiện pháp luật về kiểm sát viên VKSND
trên cơ sở quán triệt đầy đủ các nguyên tắc của chế độ công vụ,
công chức trong điều kiện mới
Quá trình hoàn thiện pháp luật về Kiểm sát viên VKSND
phải tuân theo các nguyên tắc cơ bản sau:
- Nguyên tắc dân chủ;
- Nguyên tắc công khai, bình đẳng;
- Nguyên tắc thi tuyển, sát hạch;
- Nguyên tắc dựa vào thành tích và công trạng;
- Nguyên tắc ổn định;

21



Bốn là, xây dựng các quy định về quản lý, sử dụng
kinh phí, trang thiết bị, phương tiện hiện đại cho hoạt động
của Kiểm sát viên VKSND.
3.2.2. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm
pháp luật về kiểm sát viên VKSND
Việc thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm pháp
luật của Kiểm sát viên VKSND là một nội dung quan trọng của
công tác quản lý cán bộ, công chức. Cần tổ chức nghiên cứu rút
kinh nghiệm về phương pháp thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý
vi phạm pháp luật để tiến tới hoàn thiện quy chế thanh tra, kiểm
tra, giám sát, xử lý vi phạm pháp luật đối với Kiểm sát viên
VKSND cho phù hợp với tình hình mới.
Tiểu kết chương 3

23


KẾT LUẬN
Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu sâu, toàn
diện và có hệ thống pháp luật về Kiểm sát viên VKSND - Từ
thực tiễn tỉnh Đắk Lắk trên cả phương diện lý luận, pháp lý và
thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là những bổ
sung quan trọng vào hệ thống lý luận về Luật Hiến pháp và Luật
Hành chính, góp phần làm sáng tỏ những quan điểm của Đảng,
Nhà nước về chiến lược xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật
Việt Nam đến năm 2020; về đổi mới công tác cán bộ và cải cách
tư pháp.
Bên cạnh đó, các kết quả nghiên cứu này còn góp phần
nâng cao nhận thức về vai trò, giá trị của pháp luật Kiểm sát
viên VKSND trong đời sống dân sự, đồng thời đề ra các giải