BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

NGUYỄN HÀ MY – C00264
CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG VIỆC HỖ TRỢ
NHU CẦU TÂM LÝ - XÃ HỘI CHO BỆNH NHÂN SAU
CHẨN ĐOÁN UNG THƯ VÚ
(NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP TẠI
BỆNH VIỆN UNG BƯỚU HÀ NỘI)

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH: CÔNG TÁC XÃ HỘI
MÃ SỐ : 60 90 01 01
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
GS.TS TRẦN THỊ MINH ĐỨC

HÀ NỘI - 2016


MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ..................................................................................... 1

1.Lý do chọn đề tài ........................................................ 1
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ............................ 2
3.Tổng quan nghiên cứu về việc hỗ trợ tâm lý xã hội
cho bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú ..................... 3
4. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn ...................... 4
5. Đối tượng nghiên cứu................................................ 5
6. Khách thể nghiên cứu ................................................ 5
7. Câu hỏi nghiên cứu ................................................... 5
8. Giả thuyết nghiên cứu ............................................... 5

tâm lý xã hội của bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú12
CHƯƠNG 3: THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN
TRONG VIỆC HỖ TRỢ NHU CẦU TÂM LÝ - XÃ HỘI CHO
BỆNH NHÂN SAU CHẨN ĐOÁN UNG THƯ VÚ TẠI BỆNH VIỆN15
UNG BƯỚU HÀ NỘI ............................................................................ 15

3.1. Vai trò của nhân viên công tác xã hội trong bệnh
viện .............................................................................. 15
3.1. Thực hành Công tác xã hội cá nhân trong việc hỗ
trợ nhu cầu Tâm lý – xã hội cho bệnh nhân sau chẩn
đoán ung thư vú ........................................................... 15
PHẦN KHUYẾN NGHỊ, KẾT LUẬN ................................................. 16

I. Kết luận .................................................................... 16
II. Khuyến nghị ........................................................... 17
PHẦN PHỤ LỤC ................................................................................... 18
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................. 18


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BN
CTXH

Bệnh nhân
Công tác xã hội


PHẦN MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
Ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ cả ở các nước

nhân sau chẩn đoán ung thư vú (Nghiên cứu trường hợp tại bệnh
viện Ung bướu Hà Nội)” với mục đích chỉ ra thực trạng hỗ trợ của nhân
viên CTXH cho bệnh nhân ung thư vú, qua đó giúp cho những nhân
viên CTXH làm việc trong lĩnh vực Y tế hiểu rõ hơn nhu cầu được hỗ
trợ tâm lý xã hội của những bệnh nhân sau khi được chẩn đoán ung thư
vú và đưa ra giải pháp thích hợp trợ giúp người bệnh cũng như gián tiếp
thúc đẩy việc điều trị hiệu quả hơn ở họ.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và thực trạng trợ giúp tâm lý - xã hội của
bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú và các yếu tố ảnh hưởng đến sự trợ
giúp, qua đó đề xuất biện pháp nâng cao các hoạt động Công tác xã hội
tại Bệnh viện
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan tình hình nghiên cứu lí luận và thực tiễn về việc hỗ trợ nhu
cầu tâm lý - xã hội cho bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú.
 Xác định cơ sở lí luận nghiên cứu về việc hỗ trợ nhu cầu tâm lý - xã
hội cho bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú.
 Làm rõ thực trạng nhu cầu cần hỗ trợ tâm lý - xã hội của bệnh nhân
sau chẩn đoán ung thư vú tại bệnh viện Ung bướu Hà Nội .
 Xác định vai trò hỗ trợ tâm lý – xã hội của nhân viên CTXH và các
yếu tố ảnh hưởng đến sự hỗ trợ cho bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư
vú tại bệnh viện Ung bướu Hà Nội .
2


3.Tổng quan nghiên cứu về việc hỗ trợ tâm lý xã hội cho bệnh nhân
sau chẩn đoán ung thư vú
3.1. Một số nghiên cứu ở nước ngoài
3.1.1. Những rối loạn tâm lý ở bệnh nhân ung thư vú

chữa bệnh tùy theo từng đối tượng.
4. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
4.1 Ý nghĩa khoa học
Nghiên cứu sử dụng một số lý thuyết ứng dựng trong ngành
Công tác xã hội như Lý thuyết Nhu cầu (Maslow) và thuyết Nhận thức
hành vi nhằm lý giải một số vấn đề trong thực tiễn thông qua việc tìm
hiểu và phân tích các nhu cầu của bệnh nhân ung thư vú, qua đó hỗ trợ,
can thiệp cho họ cũng vận dụng các phương pháp và kỹ năng can thiệp
trong Công tác xã hội được ứng dụng trong quá trình nghiên cứu, củng cố
sâu sắc hơn những hiểu biết về các lý thuyết và phương pháp, kỹ năng
Công tác xã hội đã được học và thực hành.
4.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu tìm hiểu, làm rõ hơn những nhu cầu tâm lý
xã hội của bệnh nhân ung thư vú và những nhu cầu đó đã được đáp ứng
như thế nào. Từ đó đưa ra những giải pháp hỗ trợ kịp thời về tâm lý xã
hội cho bệnh nhân.
Nghiên cứu nhằm chỉ ra rằng: bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư
vú cần những sự can thiệp, hỗ trợ về tâm lý xã hội từ nhân viên Công tác
xã hội.
Kết quả này cũng góp phần vào việc thúc đẩy cũng như nhấn
mạnh vai trò của nhân viên Công tác xã hội tại bệnh viện nói chung và
bệnh nhân ung thư vú nói riêng. Bởi hỗ trợ tâm lý xã hội cho bệnh nhân
là giúp cho quá trình điều trị bệnh của họ đạt nhiều hiệu quả hơn cũng
4


như đem lại kiến thức và sự lạc quan cho bệnh nhân.
5. Đối tượng nghiên cứu
Công tác xã hội cá nhân trong việc hỗ trợ nhu cầu tâm lý xã hội
của bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú

Nội dung nghiên cứu tập trung chủ yếu vào tìm hiểu nhu cầu cần
5


hỗ trợ tâm lý xã hội của bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú. Từ đó
hướng đến những giải pháp hỗ trợ phù hợp cũng như nhấn mạnh vai trò
của nhân viên Công tác xã hội trong việc hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân
sau điều trị ung thư vú.
10. Phương pháp nghiên cứu
10.1 Phương pháp phân tích tài liệu
10.2. Phương pháp quan sát
10.3. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
10.4. Phương pháp phỏng vấn sâu
10.5. Phương pháp công tác xã hội

6


PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC HỖ TRỢ
TÂM LÝ - XÃ HỘI CHO BỆNH NHÂN SAU CHẨN ĐOÁN
UNG THƯ VÚ
1. Cơ sở lý luận : Phương pháp duy vật Lịch sử
2. Các lý thuyết tiếp cận
2.1. Lý thuyết Nhu cầu
Công tác xã hội khi tham gia trợ giúp cho những người bệnh
nhân sau chẩn đoán ung thư vú cần đánh giá chính xác nhu cầu của thân
chủ là gì và họ mong muốn được đáp ứng ra sao. Để làm được điều đó,
nhân viên xã hội cần có những kỹ năng lắng nghe và thấu cảm thật tốt để


Hình 1: Sơ đồ tổ chức của Bệnh viện ung bướu Hà Nội
2. Thực trạng nhu cầu được hỗ trợ tâm lý - xã hội của bệnh nhân sau
chẩn đoán ung thư vú tại bệnh viện Ung bướu Hà Nội
2.1. Sơ lược về tình hình ung thư vú hiện nay
8


2.2. Đặc điểm của bệnh nhân ung thư vú
2.2.1. Đặc điểm nhân khẩu – xã hội của bệnh nhân ung thư vú
Bảng 1 : Đặc điểm nhân khẩu học của đối tượng nghiên cứu
tại bệnh viện Ung bướu Hà Nội
Đặc điểm đối tượng nghiên cứu
Nhóm tuổi
 25 -55
 Trên 55
Tình trạng hôn nhân
 Đang có chồng
 Ly hôn
 Góa chồng
 Độc thân
Trình động học vấn
 Không biết chữ
 Cấp 1
 Cấp 2
 Cấp 3
 Trung cấp, cao đẳng
 Đại học sau đại học
Nghề nghiệp
 Nông/ Lâm/ Ngư nghiệp

13.5
1.5

0
32
48
40
12
1

0
24.1
36.1
30.1
9
0.8

84
16
9
1
2
9
12

63.2
12
6.8
0.8
1.5

0%
1
0.8
40%
3
2.3
80%
32
24.1
95%
53
39.8
100%
44
33.1
2.2.2. Đặc điểm tâm lý – xã hội của bệnh nhân ung thư vú
2.2.2.1. Các vấn đề tâm lý xã hội liên quan đến tình trạng bệnh tật
2.2.2.2. Các vấn đề tâm lý xã hội liên quan đến mối quan hệ và kinh tế
trong gia đình
2.2.2.3 Các vấn đề tâm lý xã hội liên quan đến mối liên hệ/ tương tác
xã hội
2.3. Nhu cầu được hỗ trợ tâm lý - xã hội của bệnh nhân sau chẩn
đoán ung thư vú
2.3.1. Tâm trạng của bệnh nhân ung thư vú
50% 47%
40%
32%
40%
29%
30%

100%
90%

91%

91%

91,70%

85%

80%
Phuong pháp di?u
Tiêntr?lu?ng
Tác
b?nh
d?ng ph? c?a
Ch?
hóa
d?tr?
dinh du? ng

Biểu đồ 2: Nhu cầu được cung cấp thông tin về tình trạng bệnh
2.3.3.Nhu cầu được hỗ trợ tâm lý – xã hội của bệnh nhân ung thư vú

Biểu đồ 3: Nhu cầu của bệnh nhân ung thư vú được
hỗ trợ tâm lý – xã hội
2.3.4. Các nhu cầu khác của bệnh nhân ung thư vú

Biểu đồ 4: Các nhu cầu khác của bệnh nhân ung thư vú

126
102
7
4
4
4

94.4%
76.7%
5%
3%
3%
3%

2.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến 12việc hỗ trợ nhu cầu tâm lý xã hội


của bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú

Biểu đồ 7: Yếu tố kinh tế
80%
60%
40%
20%
0%

61%

60%



Biểu đồ 10: Các yếu tố khác
Bảng 4: Đánh giá sự hài lòng của bệnh nhân ung thư vú
với sự hỗ trợ từ phía bệnh viện
13


STT

Nội dung hỗ trợ

1
2

Chăm sóc y tế
Trò chuyện tâm
lý – tình cảm
Tham gia các
hoạt động hỗ trợ

3

Hài Lòng
n(%)
129 (97%)
128
(96.2%)
108
(81.2%)


Tâm lý – xã hội cho bệnh nhân sau chẩn đoán ung thư vú
3.1.1. Giới thiệu sơ lược về thân chủ
3.1.2. Tiến trình thực hành công tác xã hội cá nhân
Bước 1: Tạo lập mối quan hệ
Bước 2: Thu thập thông tin về thân chủ và bước đầu xác định vấn đề
của thân chủ
Bước 3: Xác định vấn đề của thân chủ
Bước 4: Lập kế hoạch
- Vấn đề của thân chủ : Thân không tuân thủ phác đồ điều trị khiến
bệnh tiến triển xấu
- Mục đích : Hỗ trợ các nhu cầu tâm lý – xã hội để thân chủ có điều
kiện tiếp tục điều trị bệnh và tăng cơ hội sống còn cho thân chủ
Bước 5: Triển khai các hoạt động trợ giúp thân chủ giải quyết vấn đề
Bước 6: Lượng giá
Bước 7: Kết thúc
15


PHẦN KHUYẾN NGHỊ, KẾT LUẬN
I. Kết luận
Hiện nay, bệnh viện Ung bướu Hà Nội chưa triển khai phòng
Công tác xã hội nhưng cán bộ y tế bệnh viện đang làm khá tốt trong
việc hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân. Mặc dù tỉ lệ bệnh nhân ung thư vú
nhận được sự hỗ trợ thường xuyên về tâm lý cũng như sự hài lòng
của bệnh nhân về bệnh viện khá cao, song vẫn chưa đáp ứng được
đầy đủ những nhu cầu về tâm lý xã hội của bệnh nhân ung thư vú
trong quá trình điều trị bởi các công việc trợ giúp chỉ mang tính chất
kiêm nhiệm do các nhân viên y tế thực hiện. Điều đó dẫn đến sự hạn
chế về mặt thời gian và chuyên môn sâu về Công tác xã hội. Bởi quỹ
thời gian của các nhân viên y tế lúc này bị phân chia, hơn nữa họ

4. Bùi Diệu, Nguyễn Bá Đức, Trần Văn Thuấn và cs (2012),
“Gánh nặng bệnh ung thư và chiến lược phòng chống ung thư
quốc gia đến năm 2020”, Tạp chí Ung thư học – Hội thảo
quốc gia phòng chống ung thư lần thứ 16 tháng 10 năm 2012.
Số 1(2012).
5. Bùi Thị Xuân Mai (2012), “Giáo trình Nhập môn Công tác xã
hội”, NXB Lao động - Xã hội.
6. Đại học Y Hà Nội (2012). Đại cương Nhân học và xã hội học
Y tế, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội.
7. Đào Văn Dũng (2012), “Công tác xã hội trong chăm sóc sức
khỏe nhân dân”, NXB Chính trị Quốc gia – Sự thật.
8. Đặng Kim Khánh Ly (2012), “Định hướng vai trò của nhân
viên Công tác xã hội trong bệnh viện ở Việt Nam hiện nay”.
Kỷ yếu Hội thảo quốc tế: Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về
Công tác xã hội và An sinh xã hội. NXB ĐHQG Hà Nội.
9. Hồng Khánh (2008). “Địa giới Hà Nội chính thức mở rộng từ
1 tháng 8”. Báo điện tử VnExpress.
18


10. Kỷ yếu Hội thảo Phòng chống ung thư 1/12/2011, Thành phố
11.
12.

13.
14.
15.
16.
17.



19


20. Nguyễn Thị Thu Hà (2011), “Nhu cầu hoạt động Công tác xã

21.

22.

23.

24.
25.

26.

27.
28.

hội trong một số lĩnh vực tại Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Xã
hội học, ISSN 0866-7659.
Nguyễn Thị Thu Hà (2011), “Chuyên nghiệp hóa Công tác xã
hội tại Việt Nam, nhu cầu bức thiết”, Bản tin Nghề nghiệp và
cuộc sống.
Nguyễn Thị Thu Hà, Nguyễn Văn Thục (2011), “Các lĩnh
vực hoạt động và hiệu quả bước đầu của Công tác xã hội ở
Việt Nãm”, Tạp chí Giáo dục lý luận, số 9-2011, ISSN 08683492.
Nguyễn Thị Thu Hà (2012), “Một số giải pháp đổi mới Công
tác xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc

33. A. Montazeri, S. Jarvandi, S. Haghighat và cộng sự (2001).
Anxiety and depression in breast cancer patients before and
after participation in a cancer support group. Patient Educ
Couns, 45 (3), 195-198.
34. Alice F.Chang and Sandra B.Haber (2011), “Breast cancer:
How your mind can help your body?:. American
Psychologycal Association.
35. Chih-Hung Chang 12, Sheila Peryl and Theresa Kowalskil
(2007), “Quality of assessment in women with breast cancer:
benefits, acceptability and utilization”, BioMed Central Ltd.
36. Christopher D. Green (2000), “Classics in the History of
Psychology”, York University, Toronto, Ontario. ISSN 14923713. http://psychclassics.yorku.ca/Maslow/motivation.htm
37. Cindy Davis (2009 2nd quarter) “Oncology Social Work
Practice in the Care of Breast and Ovarian Cancer Survivors”.
38. GLOBOCAN 2008 v2.0, “Cancer Incidence and Mortality
Worldwide”.

21